[1681]This was the draught that Mr. Hobbs first did leave in my hands, which he sent for about two yeares before he died, and wrote that which is printed in his Life in Latin by Dr. Richard Blackburn which I lent to him and he was carelesse and not remaunded it from the printer and so 'twas made wast paper of.
[1682]Thomas Hobbes, natus Apr. 5, 1588, Malmesburiae agri Wiltoniensis, literis Latinis et Graecis initiatus, annum agens decimum quartum missus est Oxonium: ubi perquinquennium mansit, operam impendens studio Logicae et Physicae Aristotelicae.
Cum annum ageret vicesimum commendatus ab amicis, Oxonio relicto, recepit se in domum domini Gulielmi Cavendish, baronis de Hardwick et (paulo post) comitis Devoniae: ubi filio ejus primogenito, adolescenti sibi fere coaetaneo, servivit, placuitque tum filio tum patri, temperans, sedulus, hilaris.
Anno sequente cum domino suo in urbe perpetuo fere degens, quod didicerat linguae Graecae et Latinae magna ex parte amiserat.
Deinde per Italiam et Galliam peregrinantem dominum sequutus, gentium illarum linguas eousque didicit ut intelligere eas mediocriter potuerit. Interea Graecam et Latinam paulatim perire sibi sentiens, Philosophiam autem Logicamque (in quibus praeclare profecisse se arbitrabatur) viris prudentibus derisui esse videns, abjecta Logica et Philosophia illa vana, quantum temporis habebat vacui impendere decrevit linguis Graecae et Latinae.
Itaque cum in Angliam reversus esset, Historias et Poetas (adhibitis grammaticorum celebrium commentariis) versavit diligenter, non ut floride sed ut Latine posset scribere, et vim verborum cogitatis congruentem invenire, itaque verba disponere ut lectio perspicua et facilis esset. Inter Historias Graecas, Thucididem prae caeteris dilexit et vacuis horis in sermonem Anglicum paulatim conversum cum nonnullâ laude circa annum Christi 1628 in publicum edidit, eo fine ut ineptiae democraticorum Atheniensium concivibus suis patefierent.
Eo anno comes Devoniae, cui jam servierat viginti annos, diem obiit, patre ejus biennio ante defuncto.
Anno sequente, qui erat Christi 1629, cum attigisset annum quadragesimum, rogatus a nobilissimo viro domino Gervasio Clinton ut vellet filium adolescentem suum comitari in Galliam, accepit conditionem. In peregrinatione illa inspicere coepit in elementa Euclidis; et delectatus methodo illius non tam ob theoremata illa quam ob artem rationandi diligentissime perlegit.
Anno Christi 1631 revocatus est in familiam comitissae Devoniae ut filium suum comitem Devoniae, natum annos 13, in literis instrueret; quem etiam circiter triennium post comitatus est in Galliam et Italiam, studiorum ejus et itinerum rector.
Dum moraretur Parisiis, principia scientiae naturalis investigare coepit. Quae cum in natura et varietate motuum contineri sciret, quaesivit inprimis qualis motus is esse posset qui efficit sensionem, intellectum, phantasmata, aliasque proprietates animalium, cogitatis suis cum reverendo patre Marino Mersenno, ordinis Minimorum, in omni genere philosophiae versatissimo viroque optimo, quotidie communicatis.
Anno Christi 1637 cum patrono suo in Angliam rediit et apud illum mansit; unde de rebus naturalibus commercia cum Mersenno per literas continuavit.
Interea Scoti, depulsis episcopis, sumpserunt arma contra regem, faventibus etiam ministris Anglis illis qui vocari solent Presbyteriani. Itaque convocatum est in Anglia Parlamentum illud notissimum quod inceptum est Nov. 3, 1640. Ex iis quae in illo Parlamento tribus quatuorve diebus primis consulta viderat, Bellum Civile ingruere et tantum non adesse sentiens, retulit se rursus in Galliam, scientiarum studio Parisiis tutius vacaturus cum Mersenno, Gassendo, aliisque viris propter eruditionem et vim in rationando celeberrimis—non enim dico philosophis, quia nomen illud, a plurimis nebulonibus jamdiu gestatum, tritum, inquinatum, nunc infame est.
Cum jam Parisiis ageret, libellum scripsitDe Cive, quem
edidit anno 1646, quo tempore, praevalentibus Parlamentariis,
multi eorum qui partes regis sequuti erant, et in illis
princeps Walliae (qui nunc est rex Angliae), Parisiis confluxerunt.
Statuerat circa idem tempus,[1683]hortatu amici
cujusdam nobilis Languedociani, migrare in Languedociam,
et praemiserat jam quae sibi necessaria erant, sed commendatus
principi ut elementa Mathematicae illi praelegeret,
substit
Quod ab hoc munere temporis habuit vacui consumpsit in scribendo librum qui nunc non solum in Anglia sed in vicinis gentibus notissimus est, nomineLeviathan; quem etiam in Anglia edendum curavit, ipse manens adhuc Parisiis, anno 1651, annum agens 63m. In eo opere jus regium tum spirituale tum temporale ita demonstravit tum rationibus tum authoritate scripturae sacrae, ut perspicuum fecerit pacem in orbe Christiano nusquam diuturnam esse posse nisi vel doctrina illa sua recepta fuerit vel satis magnus exercitus cives ad concordiam compulerit: opus ut ille sperabat concivibus suis, praesertim vero illis qui ab episcopis steterant, non ingratum. Quanquam enim unicuique, illo tempore, scribere et edere theologica quae vellet liberum erat, quia regimen ecclesiae (potestate declarandi quae doctrinae essent haereses, ipsius regis authoritate sublata, episcopis exutis, rege ipso trucidato) tum nullum erat, diligenter tamen cavit ne quid scriberet non modo contra sensum scripturae sacrae sed etiam contra doctrinam ecclesiae Anglicanae qualis ante bellum ortum authoritate regia constituta fuerat. Nam et ipse regimen ecclesiae per episcopos prae caeteris formis omnibus semper approbaverat, atque hoc duobus signis manifestum fecit. Primo, cum in oppido Sti. Germani prope Parisios morbo gravissimo lecto affixus esset, venit ad eum Mersennus, rogatus a quodam amico communi ne amicum suum extra ecclesiam Romanam mori pateretur. Is lecto assidens (post exordium consolatorium) de potestate ecclesiae Romanae peccata remittendi aliquantisper disseruit, cui ille 'Mi pater,' inquit. 'haec omnia jamdudum mecum disputavi, eadem disputare nunc molestum erit: habes quod dicas amoeniora,—quando vidisti Gassendum?' Quibus auditis, Mersennus sermonem ad alia transtulit. Paucis post diebus accessit ad illum Dr. Johannes Cosenus, episcopus (post) Dunelmensis, obtulitque se illi comprecatorem ad Deum. Cui ille cum gratias reddidisset, 'Ita,' inquit, 'si precibus praeiveris juxta ritum ecclesiae nostrae.' Magnum hoc erga disciplinam episcopalem signum erat reverentiae.
Anno 1651 exemplaria aliquot illius libri, Londini recensediti, in Galliam transmissa sunt, ubi theologi quidam Angli doctrinas quasdam in illo libro contentas, tum ut haereticas tum ut partibus regiis adversas, criminati sunt; et valuere quidem aliquamdiu calumniae illae in tantum ut domo regia prohibitus fuerit. Quo factum est ut, protectione regia destitutus, metuensque ne a clericis Romanis, quos praecipue laeserat, male tractaretur, in Angliam conatus sit refugere.
Rediens in Angliam concionantes quidem invenit in ecclesiis sed seditiosos; etiam preces extemporarias, et illas audaces et nonnunquam blasphemas; symbolum autem fidei nullum, decalogum nullum; adeo ut per tres primos menses non invenerit quibuscum in sacris communicare potuerit. Tandem ab amico ductus ad ecclesiam a suo hospitio[1684]plusquam mille passus distantem ubi pastor erat vir bonus et doctus, qui et coenam Domini ritu ecclesiastico administravit, cum illo in sacris communicavit. Alterum hoc signum erat non modo hominis partium episcopalium sed etiam Christiani sinceri; nam illo tempore ad ecclesiam quamcunque legibus aut metu cogebatur nemo. Quae igitur episcopo cuiquam cum illo causa irae esse potuit, nisi ei qui neminem a se dissentire pati per superbiam posset?
Interea doctrinam ejus academici et ecclesiastici condemnabant fere omnes; laudabant nobiles, et viri docti, ex laicis. Refellebat nemo: conati refellere, confirmabant. Scripsit enim non ex auditione et lectione ut scholaris, sed ex judicio proprio cognita et pensitata omnia, sermone puro et perspicuo, non rhetorico. Stantem inter amicos et inimicos quasi in aequilibrio, fecerunt illi ne ob doctrinam opprimeretur, hi, ne augeretur. Itaque fortuna tenui, fama doctrinae ingenti, in patroni sui, comitis Devoniae, hospitio per caeterum vitae tempus perpetuo delituit, studio vacans geometriae et philosophiae naturalis; ediditque jam senex librum quendam quem inscripsitDe Corpore, continentem Logicae, Geometriae, Physicae (tum sublunaris, tum coelestis) fundamenta, deducens Logicam quidem a significationenominum, Geometriam autem et Physicam ex figurarum et effectuum naturalium generationibus.
Hominis ergo neque genere neque opibus neque negotiis
belli aut pacis assueti vitam scribo et in publicum emitto,
sed in omni genere scientiae excellentis et fere singularis.
Cujus ingenium ut cognoscerent, partim etiam ut sua ostentarent,
convenerunt
Quae scripsit de jure naturali, de constitutione civitatum, de jure eorum qui summam habent potestatem, et de officiis civium, in librisLeviathanetDe Cive(quia domi forisque nota et maxime celebrata sunt) praetereunda censeo.
In Physicis causam sensuum, praecipue visus, una cum doctrina omni optica et natura lucis, refractionis reflectionisque causas naturales, ignotas ante, primus demonstravit, in libroDe Homine. Item causas qualitatum sensibilium nimirum colorum, soni, caloris, et frigoris. Somnia autem et phantasmata quae antea pro spiritibus et mortuorum animis habebantur et rudi vulgo terriculamenta erant, omnia profligavit. Causam autem aestuum marinorum et descensionis gravium, a motu quodam telluris praecipue derivavit. Nam phaenomena illa omnia ad motum refert, non ad rerum ipsarum potentias intrinsecas neque ad qualitates occultas, ut ante illum omnes physici. De motu autem in libroDe Corporesatis fuse scripsit et profundissime. In Ethicis ante illum nihil scriptum est praeter sententias vulgares. At ille mores hominum ab humana natura, virtutes et vitia a lege naturali, et bonitatem[1685]maliciamque actionum a legibus civitatum, derivavit. In Mathematicis principia geometriae nonnulla correxit;problemata aliquot difficillima, a summis geometris (ab ipsis geometriae incunabulis) summo studio frustra quaesita, invenit, nimirum haec—
1º. arcui circuli lineam rectam, areae circuli quadratum aequale, exhibere, idque variis methodis—in diversis libris.
2º. datum angulum dividere in data ratione;
3º. cubi ad sphaeram rationem invenire—inProblematibus Geometricis.
4º. inter duas rectas datas medias continue proportionales invenire quotcunque—inProblematibus Geometricis.
5º. polygonum regulare describere quotcunque laterum—inRoseto.
6º. centrum gravitatis invenire quadrantis circuli et bilinei quod continetur arcu quadrantis et subtenta ejus—inRoseto.
7º. centra gravitatis invenire paraboli-formium omnium, in libraDe Corpore.
Haec omnia primus construxit et demonstravit, et praeterea alia multa quae (quia legentibus occurrent et minoris sunt) praetereo.
Facient opinor haec ut vita ejus non indigna videatur quae tum ad exteros tum ad posteros scientiarum studiosos transmittatur, praesertim hoc tempore, cum scribuntur vulgo vitae obscurorum hominum nulla virtute insignium, desiderante nemine.
Scripsit praeterea, circa annum aetatis suae octagesimum, historiam belli civilis Anglicani inter regem Carolum primum et parlamentum ejus, anno ...; item ortum et incrementa potestatis pontificiae, carmine Latino, versuum duûm millium, sed non sinebant tempora ut publicarentur.
Silentibus tandem adversariis, annum agens octagesimum,
Quod ad formam attinet, vultu erat non specioso sed cumloqueretur non ingrato. Effigies ejus ad vivum a pictore excellente descripta, qualis erat anno aetatis suae septuagesimo, in conclavi regis Caroli secundi conservatur. Extant etiam ejusdem imagines ab aliis pictoribus diversis temporibus factae rogatu amicorum in Anglia non paucae et in Gallia aliquot.
Natura sua et primis annis ferebatur ad lectionem historiarum et poetarum; et ipse quoque carmen tentavit, nec (ut plurimi judicabant) infoeliciter. Postea autem cum in congressu quodam virorum doctorum, mentione facta de causa sensionis, quaerentem unum quasi per contemptum 'quid esset sensus?' nec quemquam audivisset respondentem, mirabatur quî fieri potuerit ut qui sapientiae titulo homines caeteros tanto fastu despicerent suos ipsorum sensus quid essent ignorarent. Ex eo tempore de causa sentiendi saepe cogitanti, forte fortunâ mentem subiit quod si res corporeae et earum partes omnes conquiescerent aut motu simili semper moverentur[1686]sublatum iri omnium rerum discrimen et (per consequens) omnem sentionem, et propterea causam omnium rerum quaerendam esse in diversitate motuum: atque hoc principio usus est primo. Deinde, ut cognosceret varietates et rationes motuum, ad geometriam cogebatur, et a principiis suis ingenio suo theoremata illa quae supra commemoravi foeliciter demonstravit. Tantum interest inter illos qui proprio genio et illos qui in archivis veterum aut ad quaestum docentium scientiarum veritatem quaerunt.
In colloquiis familiaribus jucundus erat, praeterquam illorum qui ad illum venerant disputandi causa contra ea quae jam ediderat (nec revocari poterant) de jure summarum potestatum civili aut ecclesiastico; nam cum his vehementius aliquando disputabat quam erat necessarium.
Naturaliter apertus erat, et inter adversarios qui multi potentesque erant innocentia magis quam consilio tutus.
Justiciae erat cum scientissimus, tum tenacissimus. Nec mirum, cum esset pecuniae neglegentissimus, et pro tenuitate fortunarum suarum ultra modum beneficus. Sed beneficio patronorum suorum et regis optimi dulcissimique Caroli secundi satis copiose senex vixit.