BIJLAGEN.

BIJLAGEN.

Everger, aartsbisschop van Keulen, verkrijgt van Notger, bisschop van Luik, Gladbach en Reithe, bij ruiling tegen Tegelen, Lobberich en Venlo.

Everger, aartsbisschop van Keulen, verkrijgt van Notger, bisschop van Luik, Gladbach en Reithe, bij ruiling tegen Tegelen, Lobberich en Venlo.

—Kort voor 999—[57].

Tum vero devotum episcopus vovit volum, in pristinum statum loceum sanctum velociter restaurandum, et ad suam diœcesim ab episcopo Leodiensi mutuandum, et quidquid ipsius ecclesiæ prædiorum nondum fuisset dispersum, vel quid ipse posset undecumque precario vel quoque pacto colligere, sancto Vito donandum sine retractione.....

Interea non secus ac voverat reparando monasterio pontifex instabat, quod quia festinato perficere studuit, cum nullo ornatu, sicut est hodie, perfecit. Sed et parochiam non distulit, mutuare pro duabus ecclesiis, id est pro Gladebach et Reitha, donans tres: Tegelon, Ludebracht et Vennelon. Verum quoniam non multo post supervixit, pauca prædia colligere potuit.

Verkoopakte door de schepenen van Tegelen in 1473[58].

Verkoopakte door de schepenen van Tegelen in 1473[58].

Wij ghemeijnde Schepen van Tijghelen teuijgen ende bekennen mitz deisen openen brieff dat vour onss kommen seijen Geret Heinen en Trijn sijn echte huijsvrouwe en hebben bekant voir oes en euren beijen, in der tijt doen sij des mechtig en moegent en mit goeden beschijt doen mochten, dat sij vercocht hebben en vercoopen mit deisenselbige brieff erflijck end euwelijck ein soemmerop ein stuck lants soo wie dat inden naten en droegen gelijgen is bij die Waetter Eijdt....... aen Gerretje Weillen ende Beth sijn echte huijsvrouwe ende euren erven op dit voirs. stuck lants einen Rhijnschen Churfürster gulden, goet van paijement swaer van gewicht, off die werde daer voir, al op den heijligen paschavont te betaelen van nu voirtan ende ten euwigen daegen toe, end waert zaecke dat Gerret en Trijn ofte euren erven verseumelijck bevonden woorden, niet en betaelden, soo sal en mach Gerretje Weillen voirs. off sijne erven dat stuck lants aenvangen tot sijn onderpant, en dat gebruicken gelijck sijn andere gemeijne proper erff en goed.... In alles sonder arch ende list. Und want wij gemeijne Schepen van Tijghelen geenen zegel en hebben, hebben wij gebeden en bidden aen den eersamen ende wijsen mannen en gemeijne Schepen van Bracht ende Kaldekerke, dat sij haeren segel aen desen berif willen hangen, dat wij voirs. schepen gherne gedan hebben om rede wijl die gemeijnde schepen van Tijgelen voirs. beheltenis den heer van den landen sijner rechte und mallich sijne goede rechten.

Gegeven in den jaer ons Heeren duijsent vierhondert drieentseventich op Meiavont.

Onder stond:

Deise copie gecollationeert mit seinen originelen capitael heuffbrief in parcament geschreven is daerme van woort tot woort bevonden te accorderen bij mij Theodorus Wackers substititus Secretarius tot Breijll.

Deise copie gecollationeert mit seinen originelen capitael heuffbrief in parcament geschreven is daerme van woort tot woort bevonden te accorderen bij mij Theodorus Wackers substititus Secretarius tot Breijll.

De Schout Theodoricus Ploenis, bekrachtigt een uiterste wilsbeschikking ten voordeele van de kapel en den rector te Steijl, 1526[59].

De Schout Theodoricus Ploenis, bekrachtigt een uiterste wilsbeschikking ten voordeele van de kapel en den rector te Steijl, 1526[59].

Dictæ Capellæ ac ad usum rectoris ac possessoris ejusdem (legant)....

.....Item quamdam domum pro habitatione et sustentatione dicti rectoris, vulgariter vocatam G..... etiam cum omnibus et singulisjuribus et pertinentiis, cum terra arrabili‚ necnon pascuis et aliis in suis terminis tum siccis quam aquosis ibidem opgen Vrinen situatis. Item jugera terræ arabilis vulgariter dicta Eigenlant in veteris Ecclesiæ finibus et in suis terminis situata ad præsentes testatores spectantia et pertinentia.

Item voluerunt etiam præfati Thomas et Sophia testatores in prædicto eorum testamento, ut toties, quoties dicta Capella vacaverit, tunc semper senior proximorum de Sanguine Ejusdem Sophiæ testatricis: si quis ad hoc idoneus repertus fuerit, ac id infra mensis spatium a die vacationis computandum, petierit; alioquin tunc alium idoneum in oppido Kempensi ex bonis et honestis parentibus in thoro legitimo natum actu presbyterum, vel in tali ætate provectum quod infra triennium possit se in presbyterum facere ordinari, ad hujusmodi officium eccl. in dicta capella exagendum assumet et nominabit ad talem sic assumptum et nominatum venerabili DnoPastori Vet. Ecclesiæ, sive ejus vice-curato, præsentabit. Quem sic nominatum et præsentatum Ipse DnusPastor sive vice-curatus absque ulla difficultate aut contradictione ad officiumtrium missarumet in dicta Capella, rectorem, admittet, instituet ac investiet de eadem. Pro jure ultra unum florenum aureum Rhenense non exiget, nec exigere præsumat. Si instituere recusaveril aut plus exegerit pro jure, eo casu jus admittendi, instituendi et vestiendi ad venerabilem et egregrium sigilliferum curiæ Coloniensis pro tempore existenti ea vice devolvet.

Quod, si plures de sanguine ipsius Sophiæ Testatricis essent iique in æquali gradu, tunc senior ætate cœteros præteribit, modo (ut ante dictum) annum vigesimum quartum habeat, aut infra triennium in presbyterum ordinari possit in sequenti 25toanno. Alienus vero, de sanguine dictæ Sophiæ non existens, erit ex honestis parentibus et conjugibus legitimis natus ac presbyter, vel ut supra infra triennium. Et semper Rector pro tempore dicti officii sive deservitor singulorum prædictorum quondam Thomæ et Sophiæ fundatorum, suorumque progenitorum, parentum et benefactorum ac omnium Christifidelium defunctorum memoriam habebit et tenebitur.

Præterea dictus rector, hoc idem officium non resignabit neque permutabit nec quovis modo demittet etiam in manibus aut ordinarii loci aut alterius cujuscumque, nisi de prædicti senioris patroni et pastoris pro tempore dictæ veteris ecclesiæ residentis expressa petita et obtenta licentia et voluntate.

Postremo voluerunt et ordinaverunt prædicti testatores, quod hujusmodi officium trium missarum non eriget in beneficium ecclesiasticum, sed in perpetuo manebit simplex officium eccl. sive nudum ministerium, et quoties illud vacaverit, iteram debet fieri præsentatio personæ idoneæ ad illud modo præmisso quæ postquam admissa fuerit et juramentum præstiterit omnia et singula onera adimplere, instituetur.

In quorum omnium fidem et testimonium præmissorum Ego Theodoricus Ploenis scholtetus et subprætor antedictus has præsentes fundationis, dotationis et donationis præfati officii ecc. patentes litteras exinde fieri feci et procuravi et manu mea propria inferius appenso communivi. Sub anno nativitatis Dni millesimo quingentesimo vigesimo sexto.

Subscriptum erat: Ego Theodoricus ut supra etc.

Gerard van Holtmolen en Elisabeth van Ympel verkoopen eene jaarrente van 20 goudgulden ten laste der hoeve Bongaart alhier, tot instandhouding eener dagelijksche mis. 1540[60].

Gerard van Holtmolen en Elisabeth van Ympel verkoopen eene jaarrente van 20 goudgulden ten laste der hoeve Bongaart alhier, tot instandhouding eener dagelijksche mis. 1540[60].

Jch Florens Van Holtmoelen Leenhere deser nachbeschrevene güeder doen kondt allen ind gegligen tuygen mit desen opene brieve dat vurr mich ind die froeme here Johan Van Stalbergen der rechten doctor ind Heynrich Van Bernevelt als mannen van Leen deser meyner leengueder kommen ind erschenen sijn Gerard Van Holtmoelen Elisabeth Van Ympel syn elige huysfrouw inde hebbe wettig ind waille in eine vaste steden erffkoùp erffligh indewigligh gegeven ind verkoufft ind vermits dessen verstehen uns ein geburchge somme van penningen verkoùpen, aen uns op eine hoeff genant Bongart gelich der huyden disdaghs in den kerspell Tygelen myt alten syne rechten ind toebehoir nyet daervan uytgescheyden vürrder munte gelegen is, twintigh bescheiden golden Reynisse der Chùrfursten munt gùt van gold ind swaer van gewicht vür dato dis brieffs gemet ind geslagen jairlix ind erfflichs tsijns off die rechte werde daervuer an andere gueden gemete gelde, daerme in tijde der betalunge binnen Ruremunde den churfurster bescheiden gùlden uns gegeven ind soerven mach, Johan Dryvener, Christoffel Van Duersdael ind Johan Golstein als man ind momber Heilwich Von der Kranken syne huysfrouwe, als collators in behülf hr. Bernards Van Besele als rector testertijt ind syne naekoemelinge als rectore Sent Mathias altaris in der collegiale kyrche des heijligen geistes bynnen Ruremunde gesteyfft ind fundirt van den werdigen Here Johan Drijvener wyleer aldaer canonicus gewest seliger gedechtnis toe Ere ind love Gots almechtich, Mariae sijner gebenedieder Moeder, senct Mathias, senct Dyonys, senct Reymijss ind Senct Margrete, wie mit meer andere renthen daervür geordineirt ùm degelycks eine mysse van den rectaer naer vermoege der lofflicher fundatie desselbigen altares gedaen te werden, welcke vürverklerde Twintig goldgulden tsijns der rector der vurg. altaris ind syne naekoemelingen erfflich ind euwiglich.... hebben sullen.... op StJacops dach apostoli erskoemende over een jaer off vertyen daege dairnae onbefangen; ind Gerart Van Holtmoelen vürs, ind sijne huysfrouw hebe belaùfft, den tsyns altyt bynne jaer ind daeg alle rechte aensprach affte doen, ind hebben belaufft den vurs. tsijns der 20 goldgulden alle jaer schatvrije bedevrije kömmerloiss te leveren, ind werdt saek dat der vürs. Gerart Van Holtmoelen ind syne huysfrouw betaelung ind leverung versuijmen ein deyl off toe maile.... sal ind mach ein rector des altaris vurs. asdaen alle daege vrijelich daerop ten pene veerkennen ind leisten, in ein bequem wynhuys herberghe off in syn selffswoeninghe bynnen off buyte der stadt Ruremunde ein oirt off vierdedeyl van van eine goldgulde; welche pene off koste sy off yre erve gehaldensyn sullen op te richten end toe betaelen gelich der principale rechte sonder affkoirtinghe der 20 goldgulden..... Und in der maete vuers. heeft der leenherr vuers. die twintigh goldgulden erfflich beleend ind opgedraegen den gemelden provisoren ind herrn Bernart Van Besell als rector testertijt ind geeft ym ind syn naekoemelingen als rectoren auch in behuef wie vuerschreven ind als naedem leenrechten recht ind gewoenlich is beheltlich den leenhere ind mallich seyn recht. Voirder is mit sonderlicher fruntschap bedyngt dat Gerart Van Holtmoelen syn huysfrouw die 20 gulden wederom lossen ind affleggen sullen moegen then ewigen daege toe altyl wanneer sy wyllen off konnen. Beheltlich alsulcke last eyn half jaer van te bevorens op te seggen ind also mit vierhondert bescheyden goldgulden vuer dato diesbrieffs geslagen. Sonder arglist in oirkonde der waerheit hebe wy Florens Van Holtmoelen leengerr mynen zegel vuer mych ind vür leenman vürs auch unse segel mit an desen brieff gehangen Darbeneven wy Gerart Van Holtmoelen vurs toe vaster stedicheit myne zegel vur mich und myne huysfrouw hebben gehangen.

Gegeven indem jaer uns herr duysendt vyeffhondert und veertich.

Scheiding der filial-kapel van Sint Urbanus te Belfeld, en oprichting derzelve tot Parochie-kerk 1571[61].

Scheiding der filial-kapel van Sint Urbanus te Belfeld, en oprichting derzelve tot Parochie-kerk 1571[61].

Wilhelmus Lindanus Dei et apostolicæ sedis gratia Ep͞us Ruræ͞sis, universis et singulis presentes nostras litteras visuris, lecturis et legi audituris salutem in Dno͞; ex pastoralis sollicitudinis nobis incumbenti munere, ad ea libenter intendimus per quæ gregis christiani nostræ curæ crediti, animarum periculo occurrenti, et saluti illaram opportunæ consuli posset favoris, quæ nostri auxilium ac præsidium iis libenter impertimur, quæ ad ovium nostrarum salutem conducunt sane nobis pro parte discretorum, nobisque in Christo dilectorum Mamburnorum pro tempore existentium, veterorumqueincolarum capellæ de Belfet, necnon incolarum et subditorum de Lœ, nostræ Ruræ͞sis Diocesis fuit gravi cum querela expositum, qualiter ecclesia parochialis eorumdem exponentium in villa de Tegelen Ducatus juliacensis et Leodiensis diœcesis quæ grandi itineris scilicet unius horæ et amplius spatio in eundo duntaxat a præfatis locis seu villa de Belfet et Lœ distare dignoscitur situata existit et in qua a multis retro præteritis annis repudiata et rejecta catholica religione hæreticæ doctum et prædicatum per novarum cohæreticarum opinionum ac doctrinarum sectatores et asseclas est, a cujus siquidem ecclesiæ parochialis præfatæ de Tegelen Parocho dicti, exponentes hactenus inevitabili adacti necessitate baptismi et extremæ unctionis sacramenta necessario petere ac recipere, missasve dominicis et festivis aliisque operosis diebus, exceptis tamen missis in eadem præfata capella qualibet anni seplimana celebrari consuetis, ac verbi divini prædicationem audire consueverunt: cum autem sicuti ulterior eorumdem exponentium querela subjunxit, nedum homines utriusque sexus impotentes, ac sene confecti, valetudinarii quoque et mulieres gravidae seu partui propinquae propter hujusmodi distantiam verum cœteri incolæ præfatorum locorum de Belfelt et Lœ, licet in florida ætate constituti propter ventorum, pluviarum, nivium aliarumque tempestatum abundantiam et itinerum ac viarum difficultatem maximam diebus dominicis ac festivis præfatam eorum matricem ecclesiam de Tegelen, maxime autem propter novam et hereticam doctrinam ibidem prædicatam et edoctam commode et sine animarum suarum, quod magis est, maximo periculo visitare et ad eamdem pervenire, missæque officio divino atque concionibus salutaribus interesse non possunt, addentes quoque quod nonnulli ex ipsis sacramenta ecclesiæ desiderantes sine ipsis ab hac vita plerumque discesserunt; infantes vero cum a dictis locis de Belfet el Lœ ad præfatam eorum matricem ecclesiam de Tegelen pro suscipiendo ibidem baptismo deferrentur, in itinere defecerunt, et sine baptismo mortui sunt in eorum animarum periculo non modicum verum sicut eadem supplicatio subjungebat diebus dominicis ac festivis in praefata eorum capella indicta villa de Belfet materialiter constructa, quæ in honorem St. Urbani consecrataet fundata existit, missæque et alia divina officia celebrarentur ibidemque sermo Dei ipsis prædicaretur, baptismatisque etc.

Sic tamen quod collatio illius quoties illam vacare contigerit ad ducem seu ducissam Gelriæ pro tempore pertinebit, personamque habilem et idoneam etc.

Concessimus et indulsimus, prout separamus, dividimus, dimembramus, erigimus, instituimus, ascribimus, decernimus, declaramus, concedimus et indulgemus in Dei nomine per præsentes volentes nihilominus et statuentes quod prædicti incolæ de Belfet Loe pro fundatione supradictae novæ ecclesiæ ad supportandum ejusmodi onera investito seu pastore pro tempore existenti incumbentia bona et infra mentationi videlicet ex bonis seu decimis ad dictam ecclesiam de Tegelen pertinentibus, ac sub Belfet et Lœ sitis ac percipi solitis duodecim paria bladorum annue, item ratione et ad causam unius missæ indicta nova ecclesia de Belphet erecto fundata quinque maldera siliginis; præterea ex ejusdem novæ ecclesiæ reditibus duodecim maldera siliginis; item ratione unius missæ in ecclesia de Tegelen per parentes Henrici Clabarts olim fundatæ quam de consensu Henrici ac alioram suorum cohœredum ad præfatam novam ecclesiam transferimus quinque philippeos annuos, item ratione unius missæ feriis sextis celebrandæ quatuor maldera siliginis, item ex terris sive merricis communitatis de Belphet et Lœ duas mensuras dictas Tobœ et hollandsche merget eidem futuro pastori super sufficientibus hypothecis et contra pignoribus assignent prout se facturos promiserunt et addixerant, quæ bona seu reditus ac alios quoscumque census, proventus reditus et bona quos et quæ eidem ecclesiæ erectæ donari transferri, ac alias testamentaliter legari contigerit, amortisamus incorporamus et ecclesiasticæ libertati asceribimus, quibus mediantibus præfatis pastor in Belphet singulis feriis secundis quartis et sextis, Dominicis et festivis diebus exceptis in eadem nova ecclesia erecta celebrare et officia pastoris exercere tenebitur, quæ omnia et singula, necnon præsentes nostras litteras atque in eis contenta vobis omnibus et singulis supradictis ac vestrum cuilibet intimamus, insinuamus, notificamus atque ad vestram ac cuilibet vestrum notitiam deducimus, et deduci volumus, perpræsentes; harum testimonio litterarum sigilli nostri ad causas appensione, et secretarii nostri subscriptione munitarum.

Datum Ruræmundæ sub anno a Nativitate Dni1571 feria tertia post Dominicam quasimodo Vicesima quarta Aprilis inferius erat scriptum: hæc copia ex ipso minuto, erectionis ecclesiæ parochialis de Belphet et Lœ descripta prout in Archivo episcopati custoditur concordare de verbo ad verbum testor. Et erat signatum: Antonius Cruijsancker Curiæ Episcopalis Ruræmundensis promotor et Notarius apostolicus; inferius erant posita duo sigilla impressa in rubra hostia cooperto alba charta.

Datum Ruræmundæ sub anno a Nativitate Dni1571 feria tertia post Dominicam quasimodo Vicesima quarta Aprilis inferius erat scriptum: hæc copia ex ipso minuto, erectionis ecclesiæ parochialis de Belphet et Lœ descripta prout in Archivo episcopati custoditur concordare de verbo ad verbum testor. Et erat signatum: Antonius Cruijsancker Curiæ Episcopalis Ruræmundensis promotor et Notarius apostolicus; inferius erant posita duo sigilla impressa in rubra hostia cooperto alba charta.

Mevrouwe Wed. von Metternich, geboren von Boland, geeft aan den pastoor van Tegelen het recht om vrijelijk te beschikken over zekere armenrenten waarvan zij de collatrice is. 1691[62].

Mevrouwe Wed. von Metternich, geboren von Boland, geeft aan den pastoor van Tegelen het recht om vrijelijk te beschikken over zekere armenrenten waarvan zij de collatrice is. 1691[62].

Weilen die pastorij zu Tegelen wegen separation von Belfendt auch uberaùss grosse Beswärùngh der tächliche vorfallende contributions so beswärt dass dem Pastoren kaùm Lebensmitteln mehr übrig seien: Also hatt die WohlEdle ùnd syn. Fraùen Mefrauwe von Holtmülen als collatrice derselben pastory zù behülf des zeitlichen pastoren grosgunstigst beliebet die Holtmülischen armenrenten wie dieselbe im büchlein verfasset mit dessen obligationem über zùtragen gleich dieselbe mits beigesethste eigener hand Unterschreibùng der pastory übertragt ùnd zù fiiget.

So geschehen im jahr 1691 den 20 Martii in beywesen der scheffen ùnd Vorsteher zù Tegelen.

(eigen handteek.)Wir Witwe von Metternich, geborene von Boland.

Smeekschrift des pastoors van Tegelen aan de keurvorstelijke Regeering, aangaande de Agrische fundatie 1691[63].

Smeekschrift des pastoors van Tegelen aan de keurvorstelijke Regeering, aangaande de Agrische fundatie 1691[63].

Hochgeborner!

Gibt dienstlich zu erkennen untebenenter, dem nach die Besitzer des adlichen Hauses zu Holtmüllen als erwelten Provisors der von Weijlandt DnAgris zu Bracht auffgerichter fundation. So haben wolgemelte provisors etliche jahren vorhin da kein armen viel zu Tegelen vorhanden, die vorräthliche phenningen auff interesse ausgesetzt und ein merckliches den armen profitiret.

Weilen nun hiesige armen genughsam vorsehen auch jährliches die von Bracht hercommende portiones zu Holtmüllen, nebens der gemeinen armen renten geniessen, auch provisors alle jahren noch etwas aussetzen: hiergegen aber die Pastorat alhier schier verfallen, theils wegen separation, theils auch wegen aufgetrungene überauss swärlichen geldrischen contributionen, als mit in ansehung dessen die Mevrouwe von Metternich zu Holtmüllen als zeitliche provisorin ingegenwart scheffen und vorsteheren offerirt und erfücht das von denen vorzeiten gemachte pensioenen mit etwa ein fünfzich gulden jahrlichs ausmachendt ungefehr sechsehn reichthaler dem zeitlichen pastoren mit beliebiger zustimmung der Obrigkeit mögte geholfen werden.

Zu welchem Endt von Ihre Excellente demüthigst ersucht werden, und haben die Zuversicht dass zu befürderung der seelsorge hïeran gunstigst werden consentiren, und verbleibe

Jhrer Excellentzunterthänigster Joan. Bongarts pastoor in Tegelen.

Protocollum Visitationis ecclesiæ de Tegelen ab ill. et RdsmoFerdinando Maximiliano Comite de Berlo Episcopo Namurcensi qua majoris Campinæ in ecclesia Leodiensi archidiacono peractæ 2 Julii 1712[64].

Protocollum Visitationis ecclesiæ de Tegelen ab ill. et RdsmoFerdinando Maximiliano Comite de Berlo Episcopo Namurcensi qua majoris Campinæ in ecclesia Leodiensi archidiacono peractæ 2 Julii 1712[64].

2 Julii 1712 visitata fuit ecclesia de Tegelen integra, cujus patronus est S. Martinus, collator Dominus De Hondt qua possessor domus de Holtmolen, decimas habet idem Dominus, et Dominus de Wevelichoven et consortes hæredes Domini Borst, necnon alii particulares. Pastor habet decimas in Belfeld valentes 49 maldera siliginis, et ob separationem capellæ de Belfeld, quæ modo subest Episcopatui Ruræmundensi, debuit coacte cedere Rectori Dictæ Capellæ viginti quatuor mald. ita ut modo tantum habeat 25 mald. siliginis. Dictæ decimæ ante separationem fuerant liberæ a collectis, et gaudebat pastor respectu earum immunitate ecclesiastica; sed separatione facta coegit ipsum communitas de Belfeld ad solvendum collectas earundem decimarum solide tam respectu quotæ sibi superstitis, quam respectu 25 mald. dicti Rectoris de Belfeld, invito pastore ab Archiepiscopo mechliniensi adjudicatorum; quod cum æquitati repugnare videtur, tanto magis quod Pastori de Tegelen non supermanserint congrua, requirimus serenissinum Electorem Palatinum Patriæ principem quatenus de opportunis remediis providere eo circa dignetur, ne ecclesiæ sub suis domimis existentes ex mediorum defectu dilabantur, interimque pastores de illis provisi, requisitis ad plebem sibi commissam instruendam proventibus careant, subindeque pejora mala succedant.

Lumen coram venerabili sacramento non est nisi raro ob defectum proventuum alio translatorum et non solutorum, quamtumvis constet ex instrumento authentico, quod pars decimæ a Dnode Hondt possessa ad oleum teneatur pro lamine contino‚ ad cujus solutionem illum movendum et juris remediis cogendum arbitramur necesse esse, requirentes eatenus serenissimum Electorem et ejusofficiatos, ut autoritatem suam et respectiva officia sua desuper interponant.

Fuerunt antiquitus duo altaria fundata, unum sub invocatione StæCatharinæ, et alterum sub invocatione StiNicolai, quorum tabulæ adhuc extant, sed dicunter superstites reditus percipi ab ædulo fabricæ, et applicari ecclesiæ nulla desuper apparente superioris competentis auctoritate: quapropter desuper indagandum arbitramur, ut dicta altaria restaurentur et proventus recuperentur. Requirentes eatenus etiam serenissimum Principem ejus officiatos quatenus ad hoc auctoritatem et munus suum impertiri velint.

Insuper informati quod per abusum et conniventiam ante hac prædicti fabricæ proventes fuerunt impensi in reparationem navis ecclesiæ, appendicum et turris decernimus, ut post hac possessores decimæ majoris navim, et parochiani appendices, et turrim juxta statutorum archidiaconalium, et juris dispositionem intertinere debeant.

Pro Extrato: Mathias Panis publicus Aptolicus et Curiæ Eplis Leodiensis, necnon Archdiac. Campinæ Notarius sub.

Pro Extrato: Mathias Panis publicus Aptolicus et Curiæ Eplis Leodiensis, necnon Archdiac. Campinæ Notarius sub.

Antwoord van den pastoor van Tegelen, aan de kerkelijke overigheid over de aanwezigheid van protestanten te Tegelen (1730)[65].

Antwoord van den pastoor van Tegelen, aan de kerkelijke overigheid over de aanwezigheid van protestanten te Tegelen (1730)[65].

Amplissime Domine; Gravissimas vestras 19maad me datus recepi. Ex quibus intelligo amplissimam Dntnemvestram mandatum a dicasterio intimo Dussellano accepisse concernens ecclesias, scholas et prædicutios reliquosque ministros calvinistarum Lutheranorum etc. et eorum annuos reditus, quatenus desuper et signanter quoad locum Tegelen suam informationem ad dicasterium transmitteret eatenus rogat Ampl. Dom. Vestra ut instructionem meam transmitterem.

Hanc cathegorice dare non possum quia nulla documenta inveniuntur. Tamen ad proposita puncta respondeo:

Ad 1mIn parochia loci de Tegelen prætentæ reformatæ religionis calvinisticæ ecclesia non extat, sed per traditionem hic habemus, quod olim, Fransciscus van Holtmolen in historiis revolutionis dictus Fr. Canisius præfectus districtus Bruggensis, fautor hereticorum, tempore revolutionis vel immediate post revolutionem, pastorem ex hac parochiali integra Ecclesia ejecit et prædicutium in eam immiserit qui per quindecim annos in ea ministerium suum fecisse traditur; quo facto omnes fere reditus pastoris et ecclesiæ perditi sunt, et altaria sive beneficia sub invocatione B. M. V., StiCrucis et StiAntonii perieruut.

Ad 2mNullam modo habent prætenti reformati hic ecclesiam.

Ad 3mNullus hic est prædicutius, schola nulla, nec ullus ludi magister aut minister.

Ad 4mDum olim nostram ecclesiam occupaverant indubie Domus de Holtmolen fuit collator prædicutiatus, sicut modo est patronus pastoratus.

Ad 5mplane ignoro an praedicutius aliquis ratione sui officii in parochia mea habuit aliquos stabiles reditus.

Ad 6mnon eredo et nunquam audivi quod aliquis prædicutius ratione sui ministerii hic habeat aliqua bona immobilia.

Responsio ad puncta 7met 8mpatet ex dictis.

Akte der Kerkvisitatie door den deken van het concilie van Wassenberg 29 Augt. 1771[66].

Akte der Kerkvisitatie door den deken van het concilie van Wassenberg 29 Augt. 1771[66].

Prævia publicatione visitata est ecclesia parochialis in Tegelen. Decimarum possesores sunt varii scilicet DsdeWevelichoven, Hæredes DnideMunich, hospitale StiGeorgii Venlonæ et alii particulares, etc.

Bei genommenen augenschein hat sich befunden, dass das Chor der Kirche einer dealbation und reparation, das Kirchenschif einer dealbation, und dessen paviment einer reparation von nöthe habe.Die gemeinde thäte ferner die vorstellung, ob nicht die Decimatores zur Bannal clocken, wie auch zur anschaffung nöthiger paramenten propastore celebrante, verflichtet wären, und indessen zu erkennen was recht ist.

Decretum.

Da die grosse zehnd-einhaberen zu Tegelen auch zugleich einhaberen des kleinen zehndes seijen, als kommt ihnen ungezweift zu Last die unterbaltung des Chors, wessen schüldige reparation inner monatszeit zu verfügen die selbe hiemit erinnert werden; und da ferner denen grossen zehndeinhaberenjuxta statutaarchidiaconalia serenissimi notorie obliget das Kirchenschif cum tabulato et pavimento in gehörigen stand zu halten, wie nit weinigercampanam bannalem cum reguisitissuis zu unterhalten, auch Soviel paramenta herzugeben,als pro pastore celebranteerforderlich seyen, als wird diesen statüten inhærirt und besagte decimatores ebenfals erinnert inner monatszeit sich zu declariren, ob dieser ihrer schuldigkeit genug thun wollen;sin secussollen serenissimus pro executione humillime implorieret werden. Intimetur per custodem Pachtariis, qui hoc decretum suis D. Dominis principalibus communicent.

Pro extractu protocolli erat signatum Pet. Joan. Hambrock christianitatis Wassemburgensis secretarius. Hæc copia concordat suo originali, quod attestor L. Timmermans pastor in Tegelen.

Schuldbekentenis van het kapittel van StMartinus kerk te Emmerik nopens opgenomene kapitalen van den Tegelschen armen 1782[67].

Schuldbekentenis van het kapittel van StMartinus kerk te Emmerik nopens opgenomene kapitalen van den Tegelschen armen 1782[67].

Wij deken en canonici archidiaconalis ecclesiæ StiMartini binnen Emmerick doen kondt en te weten hiermeden, dat wij amplecteren die door den Eerw. Heer Timmermans pastor en vorsteher van Tegelen neffens de geheele gemeente genomene resolutie over dietwee obligatieën, de een groot 1200 dalder van den 11 Dec. 1749 en de andere groot 600 dalder Cleefs à 300 diergelijke stuivers van 13 Nov. 1750, ten profijte van de Tegelsche armen en ten laste van het capittel à 3 procent staande. Alsoe dat het capittel in plaats die 1200 Daler 200 gerande hollandse ducaten en in plaats die 600 Daler een honderd ducaten sal an genoemde armen schuldig sin, de welcke capittel belooft ’s jaars à 3 procent en alsoe met negen ducaten jaarlijks op die bovengemelde verschiensdaegen te verpensioneeren tot de afloosinge toe, die van beijder zijts blijft voorbehouden met behoorlijke denunciatie, soo als in bijde vorige obligatieën vermelt is, en tot sekerheijt soo van capitaal als van interesse, sal deselfde gestelde assurantie blijven onder renunciatie op allen contrarieerenden exceptieën hebben wij desen act door ons en capituli sceretarium ondertekenen en met capittels zegel laeten corroboreeren.

Emmerick den 7 Jan. 1782.

Wilh. L. Kaal,Capiluli secret

† Loco sigilli.

Petitie van het Armbestuur aan den Préfect van het Departement van den Roer betreffende deze twee kapitalen 1806[68].

Petitie van het Armbestuur aan den Préfect van het Departement van den Roer betreffende deze twee kapitalen 1806[68].

Monsieur! Par acte, en date Emmerik 7 Janvier 1782; se fondant sur deux autres, notre bureau d’administration a une forte prétention de trois cent ducats d’Hollande à interêts annuel de trois pour cent à charge du Doyen el chapitre de l’église archidiaconale de StMartin à Emmerik. Il y a environ quatre ans, que les dits interêts ne sont pas acquittés, pendant quel intervalle nous avons fait faire des démarches amicales à Emmerick chez le doyen du dit chapitre, qui a répondu de bien reconnaître la dette, mais qu’il devait avoir auparavant une autorisation pour l’acquitter, parceque le roi de Prusse avait donné une ordonnance, qu’il ne serait rien payé au delà du Rhin, ce qui est de notre coté; pourquoi nousosons vous solliciter de bien vouloir nous instruire et préscrire la marche, que nous aurons â prendre, pour parvenir au plustôt et de la manière la plus efficace au payement de ce qui nous est dû et ce qui est aussi très nécessaire au soutien des pauvres de notre commune..... En quelle espèrance nous vous prions d’aggréer notre salut respectueux.

Ant. ThyssenCorn. BeekmansLouis de RijkMich. Peeters.

Gezamelijke aanvraag van den schout en het armbestuur van Tegelen aan den gouverneur van Limburg, betrekkelijk deze aangelegenheid in 1822[69].

Gezamelijke aanvraag van den schout en het armbestuur van Tegelen aan den gouverneur van Limburg, betrekkelijk deze aangelegenheid in 1822[69].

Excellentie! De armevoorstand dezer gemeente Tegelen heeft in 1749 aan StMartinus kapittel te Emmerik 1200 daler voorschoten, en nog 600 daler cleefs. Deze twee obligatiëen werden in 1783 reduceert op 300 hollandsche ducaten, zeggende dat jaarlijks van deze somme ad 3 percent 9 ducaten zullen betaald worden.

De laatste interessen zijn in 1803 betaald, dus maak de rukstand van 1804 tot 1813 voor beiden 90 ducaten, die tot laste van Frankrijk vallen. Wij smeeken dus Uwe excellentie om deze zoo doenlijk door de liquidatie concanisse in Frankrijk of andersints te doen geworden. De interessen sedert 1813 te weten van 1814 tot 1822 bedragen voor 9 jaren 81 ducaten, dewelke vallen tot last van Pruissen. Wij bidden Uwe Excellentie ons insgelijks door Uwe hooge interventie te doen geworden; en nemen de onderdanige vrijheid te bemerken, dat wij reeds den 25 laatstleden de regering van Dusseldorp van deze reclamatie preveniert hebben.

En dat deze revenue de voornaamste van onzen armen is.

Overtuigd van de voorzorg van Uwe Excellentie voor het welzijn der administreerden, overtuigd dat hoogst dezelve een protecteurder armen is, durven wij deze bidschrift met het grootste vertrouwen aan uw hart recommanderen, en hebben de eer enz.

Schout en armevoorstanders.

Tegelen, 13 December 1822.

Extrait du regître aur arrêtés du Conseiller d’Etat, préfet du département de la Roer 1806[70].

Extrait du regître aur arrêtés du Conseiller d’Etat, préfet du département de la Roer 1806[70].

Vu la réclamation des Marguillers de l’église succursale de S. Martin à Tegelen, tendante à faire restituter à la fabrique dela dite église divers capitaux pour œuvres pies.

Vu les neuf titres de fondations accompagnès de leurs traductions authentiques.

Vu l’avis du directeur des Domaines.

Arrête.

Art. 1er. Les neuf capitaux fondés pour messes et autres œuvres pies dans l’église de Tegelen, ainsi que les interêts d’iceux sont abandonnés à la fabrique de cette église. En conséquence les marguillers en prendront l’administration pour en faire l’usage voulu par les fondateurs ou fondatrices; toutefois si ces capitaux n’ont pas été transférés, les traductions des titres de fondations demeuront jointes au dit arrêté et dèposées aux archives de la Préfecture.

Art. 2me. Le prèsent sera adressé au directeur des Domaines et aux dits Marguillers sur papier timbré aux frais de la fabrique.

SignéLaumond.Pour expédition conformeLe secrétaire-général de la préfectureKörhgen.


Back to IndexNext