Hermannus Schottennius Hessus studiosae Iuventuti S.P.D.Quæ renascuntur, nosti, tenera et studiosa iuventus, immutantur paululùm, novíque aliquid secunda nativitate accipiunt. Sic homines per baptismum renati, mundi ab originali peccato fiunt. Phœnix unica avis Arabiæ, igne seipsam comburens, renascitur iunior et pulchrior : veluti serpentes pelliculam vetustam, per angustam arborem repentes, deponunt, tandémque à rugoso senio liberantur. Nihilque usque adeò est quod renascendo, vel temporis progressu non immutetur, lepidiúsque et candidius reddatur. Ideo et mihi nuper, quum hæ confabulationes denuò à Typographis essent excudendæ, placuit ut prodirent elimatiores, locupletatǽque triginta conviviis sequentibus. Convivia addidi, non collocutiones pueriles. Quicquid enim agitur inter homines dum otiantur, poculis indulgetur, nam inde amicitia oritur, odium et mœror discutiuntur, hilaritas et benevolentia mutua acquiruntur. Auxi his conviviis, grandibus dictis descriptis, ut et tu adolescas, grandescásque sermone adultorum, non semper puerum sones loquendo. Vale.Coloniæ, Millesimo quingentesimo vigesimo sexto.Convivium Thelesphorianum, sive Esuriale.Hospes,Uxor,Puer,Servus,Convivæ,Martinus&Arnoldus.Hospes.—Súntne obsonia mox percocta et matura esui ?Uxor.—Fermè, iube sterni mensam.Hospes.—Heus puer, ubi latitas ?Puer.—Adsum here.Hospes.—Mensam suo apparatu decorato, statim convivæ aderunt, nam prandendi hora imminet.Puer.—Expediam festinanter.Hospes.—Tu serve vinum prome hornum et bimum, ac absynthio condîtum.Servus.—Efficiam domine.Hospes.—Cervisiæ quoque unum aut alterum poculum.Uxor.—Omnia edulia sat cocta sunt, accubitum iremus si adessent convivæ.Hospes.—Spero quòd actutùm advenient, ostium credo pulsant. I puer, resera fores.Puer.—Ibo, en adestis, herus vos moratur.Convivæ.—Ipsi iam adsumus. Salvus sis hospes noster, ut vales hoc esuriali tempore ?Hospes.—Valeo pugilicè, salvi et vos sitis : vestrum adventum desiderabam, ilico manus abluite, et accumbite mensæ.Convivæ.—Faciemus, primus tu accumbe.Hospes.—Hic in sella mihi est locus. Puer, benedic prandium.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Quicquid appositum est, apponetúrque cibi et potus, benedicere et conservare velit dextera CHRISTI, sumentibúsque salubre reddere. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Puer.—Pater noster.Hospes.—Orationem dominicam et salutationem angelicam quisque secum oret. Nunc cibo fruimini, alius non est quàm hesterno vesperi cibus edendus.Convivæ.—Sic dierum conditio exigit.Hospes.—Hoc iusculum pisarum exorbete, conferet cerebro, et stomacho non oberit.Convivæ.—Proderit per Herculem, medebitúrque dolori capitum nostrorum ex hesterna compotatione contracto.Hospes.—Ideò imbibite ipsum dum calet et fervet. Nunc haleces has edite, elixas aut tostas.Convivæ.—Desidiosi non erimus.Hospes.—Edite et bibite, vobis non ministrabo : incommodabit vestro ventri, si à cibo quieveritis. Serve aliud edulii affer, mundósque orbes redde. Nunc de hoc vino absynthio condito, singuli primum facietis haustum, salubre est. Præbibo tibi Martine, tu proximo tuo propines.Martinus.—Non obsit tibi bibenti.Hospes.—Arnolde tibi præbibo.Arnoldus.—Sit salutiferum.Hospes.—Ordine quisque lambat de ipso. Ut sic abstemii estis ? neque potu, neque cibo utimini alacriter, fortè hic cibus vos parum delectat.Convivæ.—Ab hesterna cœna adhuc saturati sumus.Uxor.—Obsonia hæc palato non adeò arrident, ut quæ Lupercalibus diebus edimus.Martinus.—Tempori serviendum est, cuticulam hactenus curavimus, nunc genium fraudare oportet.Hospes.—Breve est tempus, homini sano curriculò abibit.Arnoldus.—Bene valenti, et piscium copia abundanti, non his quibus panis nudus est rodendus.Uxor.—Diligenti Deum nihil est difficile.Martinus.—Verum est, nam ut Plautus inquit : “ Amor condimentum est, amara dulcia faciens ”. Sed admiramur quis primus hoc esuriale tempus sancivit.Hospes.—Maiores nostri, sanctique Patres Ecclesiæ, et Pontifices in exemplum Prophetarum et CHRISTI, qui se ieiunio macerarunt.Arnoldus.—Cur est vocatum tempus “ Thelesphorianum ” ?Hospes.—Aiunt Thelesphorum Papam Quadragesimam sic instituisse, ut ab Ecclesia peragitur.Arnoldus.—Quid prodest tamen ?Hospes.—Vitia corporis comprimit, animam salvat, ventri pestem, crumenæ commodum, et crapulae decoctionem affert.Martinus.—Cur non indictum est oleum, ut butyrum et lacteus cibus ?Hospes.—Lac et butyrum naturæ sunt sanguineæ, nam lac est sanguis vaccarum, colore tantum mutato, sed oleum nihil in se carni affine habet.Arnoldus.—Quare à cibis quibusdam arcemur, non autem ab aliquo potus genere ?Hospes.—Sic nostris placuit maioribus, et non tantum saginat potus ac cibus.Uxor.—Loquendo tempus teritis, et interim cibus frigore corrumpitur.Hospes.—Quisque strenuè edat et potitet, ipse nullius edulii sum cupidus, nam stomacho non admodum valeo.Martinus.—Et nos parum bene valemus.Hospes.—Puer tolle hæc, et nuces, pyra, ac ficus affer, et libum mellis. Arnolde, hoc cypho te adoriar.Arnoldus.—Bibe salubriter.Hospes.—Puer, singula conde, et hymnum postremum dicito.Puer.—Quicquid sumpsimus potus ac cibi, id nobis salutiferum reddat ille, qui unus est salus omnium.Convivæ.—Amen.Hospes.—Vos convivæ boni et æqui accipite, quæ præsto fuêre, meliora obsonare non potuimus.Convivæ.—Tu gratiam habe.Hospes.—Gratulor vestro adventui.Convivæ.—Grati nostro nomine tibi sint superi.Hospes.—Nunc vos amici gratiarum actionum haustum bibite singuli.Convivæ.—Tu nunc vale, nos nostros repetemus Penates, quandoque par referemus.Hospes.—Diu relatum est.Pythagoricum Convivium.Pythagoras,Hospes,Discipuli,Convivæ.Discipuli.—Salute te impartimur plurima, vir sapientissime.Pythagoras.—Eam et vobis opto.Discipuli.—Esset nobis nonnihil tecum colloquendum, si audire velles.Pythagoras.—Audiam lubentissimè, cur venistis ? dicite.Discipuli.—Adsumus, cupidi literarum, quas sub tua cupimus discere ferula, si in discipulos nos habere velis.Pythagoras.—In meam instructionem admitto nullum, nisi ipsius indolem et Minervam sim exploratus.Discipuli.—Quo tum ignotorum experimentum accipis, ingenia qualia habeant ?Pythagoras.—Istud vestra refert nihil.Discipuli.—Quibus infœcunda contigit Minerva, eósne instruere laboras ?Pythagoras.—Illos colendos non suscipio, non minus ac agricola sterilem terram, quia laborem luderem.Discipuli.—Non possent literis imbui infeliciter nata ingenia ?Pythagoras.—Instruuntur opera magna, sed profectu pusillo aut nullo. Agri enim non fertiles, et si curantur, non tamen fruges proferunt.Discipuli.—Precamur colendissime Philosophe, nos in tuorum discipulorum gregem suscipias.Pythagoras.—De vestris ingeniis prius periculum sumam, an apti sitis literis, tum instruendos assumam.Discipuli.—Auscultabimus tuis dictis ad unguem lubentissimè.Pythagoras.—Prandebo, modò meæ adsitis mensæ, tum huius gymnasii mei ritus et leges cognoscetis.Discipuli.—Parebimus tuo verbo.Pythagoras.—Puer, mensam cibo præpara, prandendi hora est. Adolescentes vos mensæ assidete, ego hîc accumbam. Cibum consacremus. Omne quo vescemur modò, cibum et potum nobis benedicere velit Iupiter, cœlitésque omnes, in nomine ipsius qui trinus est in personis, sed unus in essentia.Discipuli.—Amen.Pythagoras.—His obsoniis vulgaribus pisis, pyris, pomis, potúque vilissimo esurientes vos alite, non alium cibatum hæc mensa habere solet.Discipuli.—Nunquàm carnes neque pisces ?Pythagoras.—Minimè gentium, essemus usque adeò immanes et impii, ut victitaremus carnibus animalium et piscibus !Discipuli.—Esset illud impium et immane ?Pythagoras.—Detestabilissimum est humanæ naturæ.Discipuli.—Passim tamen locorum bis cibis aluntur homines.Pythagoras.—Aliud Philosophia nos docet, quæ ab istis nos detrahit, brutorum vesci carnibus et piscibus, maximè impium est.Discipuli.—Quare ? doceas nos illud humanissime præceptor.Pythagoras.—Nos Philosophi dicimus animas esse immortales, et post mortem animalis in aliud transire corpus, ideo si carnibus beluinis vescerer, timerem mei patris animam ne devorarem.Discipuli.—Cur piscibus tum abstinere soles ?Pythagoras.—Piscis animal innocuum est, nihil exitii hominibus inferens : ideo in ipsum nostri morsibus sævire non decet.Discipuli.—Vesceris aliis cibis omnibus ?Pythagoras.—Famem discipuli mei et ego sedamus alimento perquàm exiguo et vili.Discipuli.—Difficile nobis erit assuescere tam tenuiter victitare, qui laute hactenus apud parentes aliti sumus.Pythagoras.—Ferenda sunt vobis complura, si scientiae metam cupitis, nam patientia Philosophiae est radix et fulcimentum.Discipuli.—Quibus legibus tui sunt addicti discipuli ?Pythagoras.—Variis, uni tamen præcipuè.Discipuli.—Quæ illa est ?Pythagoras.—Ut per quinquennium taceant.Discipuli.—Cur ipsis loqui prohibes ?Pythagoras.—Ideo ut tacendo audiant, et discant ab aliis quid sit loquendum, antequam ipsi verba proferant.Discipuli.—Difficillima factu nobis ista videntur.Pythagoras.—Viribus vestris si non conveniunt, alium præceptorem quærite.Discipuli.—Experiemur quid vires nostræ possint, et quid ferre recusent.Pythagoras.—Sic facite, strenuèque me docente literas discite.Philosophica mensa.Platohospes,Aristoteles,Cicero,Demosthenes,Convivæ&Minister.Plato.—Mensam ac patinas accedite literarum fervidissimi adolescentes, iamdudum fortassis fame vobis crepuerunt intestina.Aristoteles.—Esuriei adhuc sentio nihil.Cicero.—Et ipse nondum famelicus sum.Demosthenes.—Libros legendo, esuriem prorsus non sensi.Plato.—Ô nobiles literarum cultores, qui chartis animos et corpora farcîtis, mensæ nunc accumbite, cibóque corporeo naturam fulciatis.Aristoteles.—Præsto sumus venerande præceptor.Plato.—Serve edenda nobis tuis precibus consecra.Minister.—Quæ iam sumemus edulia, ea et nos benedicat qui creavit universa, terram, mare, cœlum, omniáque in ipsis contenta, mortuorúmque resurrectionem faciet, unus in essentia, licet cum populo sit dicendum multos esse Deos, unus autem verus est, qui dapem hanc nostram benedicat.Convivæ.—Amen.Plato.—Esuriens nunc edat, non famelicus, edere non tentet, nam nocivus est omnis cibus, qui præter famem vel editur, vel ad edendum illectat.Aristoteles.—Palato cibum inferam, tum experiar an sibi sapiat.Plato.—Potum præbe tu Endimion, ut stas cogitabundus ? Hac lance latrantem sedate stomachum eduliis, ultrà nihil habebitis quàm bellaria.Cicero.—Abundè satis erit, neque vultures vel lupi sumus.Plato.—Potu hoc tenui et vili cibum subsidere facite.Demosthenes.—Curabitur.Plato.—Potus est non nectareus, sed Philosophicus, rationem bibendi non adimens, nec corpora debilitans.Aristoteles.—Convenit literis deditis, aliâs Minerva debilitata scientiæ fulcimentum laberetur.Plato.—Puer patinam tolle, et bellaria appone, butyrum, caseum, nuces, et poma, mundásque quadras. De his edite epulis, si prior patina minus vestris arriserit palatis.Cicero.—Oppidò meis placuit faucibus.Plato.—Edite perniciter, ne hîc moremur diutissime.Demosthenes.—Eruditissime Præceptor, exoptaremus unum à te, ut doceres quale debeat esse convivium Philosophicum vel literatorum.Plato.—Quàm lubentissimè istud efficiam, vos quæ dicam sitientibus auribus accipite.Aristoteles.—Advertemus diligenter.Plato.—Convivium Philosophicum, vel literarium, vel literatorum, tenue erit cibis et frugale, sed prudentibus dictis et factis providis abundantissimum, operámque quilibet adhibebit, ut doctior surgat à mensa, quam ipsam accessit.Cicero.—Quid si nullus fiat sermo doctus, Latinus et prudens ?Plato.—Convivium Philosophicum dicendum non erit.Cicero.—Compotandóne certabunt poculis ?Plato.—Istud popularibus relinquant, ipsi literariis haustibus se invicem exhilarent.Aristoteles.—Obsoniis quibus vescentur ?Plato.—Stomachum quæ non onerabunt, neque ingenii vires tollent.Demosthenes.—Nunquam genio indulgebunt, largius bibendo et edendo ?Plato.—Ad pocula indulgere genio, quid aliud est quàm ingenium, memoriam, thesaurum scientiæ amittere et enecare ?Cicero.—Nihil convenit Baccho cum Pallade ?Plato.—Dissident odio maximo.Demosthenes.—Tamen Bacchus excitare ingenium dicitur, cùm quisque ad pocula discere conatur, et Mantuanus dicit : “ Fluit melior post pocula sermo ”.Plato.—Eruditorum est, longè à vulgo dissentire. Puer, hymnum à cibo profer.Puer.—Qui nos pavit sua gratia, sit benedictus in secula.Convivæ.—Amen.Diogenicum Convivium.Diogeneshospes,Alexander,Aristippus,Chrysippusconvivæ.Diogenes.—Quid ita admirabundus me aspicis tu rex Alexander ?Alexander.—Aspicio te, quòd ita dolio infides instar porci vel canis, quum cæteri homines in domibus suis tecto soleant agitare.Diogenes.—Mores hi mihi arrident, placeant aliis sui ritus, mea non refert.Alexander.—Ecquid petis à me Rege potente, totiúsque orbis domino ?Diogenes.—Prorsus nihil, quàm ut illud mihi non surripias, quod dare non potes.Alexander.—Quod illud est ?Diogenes.—Stans ante dolium impedis solem, quòd vas meum non ingreditur, ideo discede, méque solis splendore potiri concede.Alexander.—Discedam lubens, sed éstne quid edulii, quo hoc prandio stomachum satures ?Diogenes.—Tantùm adhuc habeo, quo me pascam, sed tibi tuíque similibus ventri deditis non famem expleret, sed ad edendum excitaret.Alexander.—Dic cuius farinæ sit cibus ?Diogenes.—Frustum panis aridi, duri et mucidi, parúmque crudi et viridis oleris.Alexander.—Non ad ignem coquis olus ipsum ?Diogenes.—Natura mihi ollam dedit, qua cruda coquo, digero, et corpori apta facio.Alexander.—Quæ ista est olla ?Diogenes.—Stomachus in meo positus ventre, nunquam quiescens, semper laborans et fervens ad insumpti cibi decoctionem.Alexander.—Frigidus cibus et crudus, non convenit homini, ut medici dicunt.Diogenes.—Natura medicorum est optima.Alexander.—Convivas nunquam vocas in hoc dolium tuum ?Diogenes.—Non, quia quibus ego delector et contentus sum, aliis hominibus displicent, et ab ipsis nauseant.Alexander.—Prandebimus hodie tecum nos tres, ego, Aristippus, et Chrysippus, si non ægrè tuleris.Diogenes.—Convivæ mihi si esse volueritis, esuriendum vobis erit, nam nihil est vestra delectans palata.Alexander.—Tua erimus mensa contenti.Diogenes.—Agite tum in terram discumbite, vel vestes substernite, neque lectos, neque sellas habeo.Aristippus.—Esto, humi sedebimus, stratis tunicis, tu mensam obsoniis para.Diogenes.—Mensa mihi est sinus, manus quadra, culter dentes.Chrysippus.—Porrige nunc nobis edenda.Diogenes.—Deum prius salutate orationibus vestris.Alexander.—Tu ut hospes hymnum præfare.Diogenes.—Deus totius universi creator, rector et gubernator, humani generis plasmator, pascens creata omnia, panem et olus ac aquam iam sumenda nobis benedicat.Convivæ.—Amen.Diogenes.—Nunc acri morsu istos panis bolos edite et rodite.Alexander.—Hui, durus est nimiùm, dentes fermè elido mordendo.Diogenes.—Hîc aquæ intinge, ut mollescat.Aristippus.—Nihil pani addemus obsonii ?Diogenes.—De hoc crudo olusculo aliquid addite, vel sine obsonio ipsum comedite.Alexander.—Obsonium ubi deest, insipidus est panis.Diogenes.—Hîc in olla aliquid oleris elixi reconditum habeo, sed tepidum non est, illud edite.Chrysippus.—Immunda est olla, nauseo aspicere, nedum ex ipsa edere.Diogenes.—Si nauseas, mihi sinas, cui mel sapit.Alexander.—Sitio, panis mihi labia exiccat.Diogenes.—Pura ista lympha sitim comprime, alius mihi potus non est.Alexander.—Ô tu miserrime Diogenes, qui huiusmodi victitas epulis !Diogenes.—Miser non sum, natura quantum expetit edo et habeo.Alexander.—Malo me adhuc Alexandrum esse et regem, quàm Diogenem et Philosophum pauperrimum.Diogenes.—Et ego nollem è Diogene fieri Alexander.Alexander.—Prorsus nihil aliud habes quod edamus ?Diogenes.—Pyra et poma nonnulla mihi adhuc sunt, sed acerba et dura.Aristippus.—Illis non capimur, nam dentes hebetes faciunt. Tu vale, nos nostram revisemus aulam regiam et dapsiles lances.Diogenes.—Abite, ego hîc in dolio naturæ rimabor effectus.Aristippicum Convivium, sive Aulicum.Aristippushospes,Theophrastus,Crates,Anaxagoras,Diogenes&Minister.Aristippus.—Ô Diogenes è tuo proripe vase, et nobiscum congredere in Regis nostri palatium, pretiosioribus te excipiemus.Diogenes.—Discedite ad vestram crapulam, ego mea delector inedia.Aristippus.—Famelicè vivas quoad placuerit, ipse aulicè victitare malo.Diogenes.—Tu patinarius es Philosophus, ipse contemplatione naturæ plus capior, quàm opimis tuis patinis.Aristippus.—Alios convivas vocabo philosophos, si tu advenire recusas.Diogenes.—Id facito.Aristippus.—Heus vos Philosophiæ cultores, Theophraste, Crates, et Anaxagora, pluteos vestros seponite, mecúmque in regiam aulam pergite sumptum cibum.Philosophi.—Congrediemur lubentes.Aristippus.—Adsitis, ac studio maceratas vires mensa opipara reficite.Philosophi.—Comitabimur te, faciles sumus ubi convivæ vocamur.Aristippus.—Ingredimini igitur, prandendi tempus est, Rex suíque aulici mensæ accumbunt.Philosophi.—In solum eamus locum, ubi aulicorum non est strepitus, et præsentia.Aristippus.—Hanc cellulam intrabimus, et nos includemus, quòd non obruamur à pluribus.Philosophi.—Tum aperi, et mensam obsoniis onera, esurimus acriter, nondum ientati sumus.Aristippus.—Mox culinæ minister afferet edulia, en adest, ut lupus in fabula.Minister.—Hunc cibum nobis Deus benedicat.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Benedictus qui est in ævum, omnibúsque universis imperat, cuncta suo nutu gubernat, benedicere velit ea quæ nunc sumemus corporis stabilimenta.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc cultros stringite, voragines vestras his primis epulis implete, quoad lautiora dabuntur.Philosophi.—Impigrè edemus, stomachos habemus fame trepidantes.Aristippus.—Tum ipsis medeamini cibo et potu : de his aprinis clunibus vel leporinis sumite.Theophrastus.—Porcina carne prius vescemur.Aristippus.—Istam relinquite familiæ, vos delicatiorem comedite. Ex hoc argenteo poculo omnibus vobis præbibo, et prius tibi Theophraste.Theophrastus.—In Iovis bibas nomine.Aristippus.—Nunc bibas et tu, vinum est Lesbium.Theophrastus.—Illo teneor, nam meæ est nationis.Crates.—Ô Aristippe tu hîc argenteis edis patinis, aureísque bibis poculis : in nostris Musæis nos ligneis vasis bibimus et edimus.Aristippus.—Sapere vultis, sed plurimùm desipitis, qui macra mavultis mensa in latebris vivere, quàm dapsilicè apud principes.Anaxagoras.—Consulimus animæ nostræ, ipsam scientia et virtute decorantes.Aristippus.—At interim corpori obestis, et mortem macie prævenitis et anticipatis.Anaxagoras.—Philosophos id decet impallescere chartis, non usque genio indulgere.Aristippus.—Istud et ego quondam feci, optimúmque credidi, tandem fame compulsus, Aulicus, ut sum, fiebam.Theophrastus.—Philosophiam tu iam curas culinariam, sed nos literariam.Aristippus.—Interdum etiam adhuc libris legendis incumbo, non totus ferior à literis.Anaxagoras.—Male convenit per Herculem Philosophiæ studio cum opiparis patinis.Aristippus.—Attamen dulce est corporis culturam gerere, simul et Philosophiæ utcunque studere.Theophrastus.—Nos malumus ad lucernam latêre discentes et quieti, quam principum nutibus inservire.Aristippus.—Nescitis principibus viris placuisse, non ultimam et postremam esse laudem ?Crates.—Laus maior virtuti est placuisse et adhæsisse.Aristippus.—Abeant ista, quisque sua sorte vivat, mihi hæc fortuna arridet. Assas istas carnes ferinas decerpite, vinóque pretioso isto utimini.Theophrastus.—Saturi sumus, tollantur dapes, domum versus regrediamur ad codices nostros.Aristippus.—Quando lubet, non vos morabor.Anaxagoras.—Hymnum igitur à cibo nobis ut hospes recense.Aristippus.—Laus, honor, et gloria sit sempiterno Iovi, cœlo terráque imperanti, quòd cibis nos pavit, famelici qui fuimus.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc literaria vestra antra repetite, chartas voluite et invertite.Philosophi.—Tu vale, grati quandoque erimus, quando licebit.Aristippus.—Non moror gratiam vestram, me alit Rex, et portat equus.Regium Convivium post ferias Epiphaniæ.Rex,Regina,Dux,Obsonator,Cancellarius,Secretarius,Cubicularius,Stultus&Servus.Rex.—Ô mea regina pulcherrima, quando convivium nostro regno et imperio debitum, nostris aulicis exhibebimus et faciemus ?Regina.—Quando domino Regi meo generosissimo placuerit.Rex.—Quid si ad hodiernam vesperam ipsius sumptus faceremus ?Regina.—Non displicebit mihi.Rex.—Habes quæ cœnam delicatam redderent ?Regina.—Sunt mihi gallinæ tres, duo capi, mediúsque agnus.Rex.—Sufficiet, gallinas cum carne agnina elixa, capos et agni medium ad veru coquas.Regina.—Executum reddam.Rex.—Sic facito, ego interim aliis intentus ero.Obsonator.—Ô Rex noster, quando regale convivium tuis aulicis parabis ?Rex.—Ad vesperam, tu obsonatum eas, curáque ut singula in cœnam sint parata, aut tuo defungeris magistratu.Obsonator.—Fidelis ero.Servus.—Magnifice domine Rex, sternam mensam ? obsonia singula penè sunt percocta.Rex.—Exequere tuum munus, adsuntne ministri et satellites nostri ?Servus.—Ad unum usque hîc domi sunt.Rex.—Age, tum auspicemur cœnam, potum habendum fac promas, viníque copiam affer, et intrent amici cæteri, nostrǽque Aulæ domestici.Servus.—Iubebo. Iussit et vult generosus Rex meus, ut intretis hybernaculum.Convivæ.—Intrabimus modò. Salve Rex potentissime.Rex.—Rex sum nomine, sed sine regno.Convivæ.—Denique egregium habere nomen, nonnullos delectat, et præstat quam vocari ignominiosum.Rex.—Mensam ordine accedite, Dux, Cancellarius, quisque ut gradu est superior, ita et accubitu sit.Convivæ.—Discumbat et Rex noster.Rex.—Modò accumbam, et Regina mihi assidebit. Puer, benedictionis hymnum effare.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Huius cœnæ regalis esculenta et potum benedicat ille, qui Rex regum est, nobísque faxit sint salutifera, qui hæc ipsa in sui facimus memoria, quòd ipse in mundum natus homo, die decimo tertio tres Reges, et Magos suo aspectu exhilaravit. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Rex.—Nunc hilares sitis potu et cibo, strenuéque edite, sic ego iam Rex vester impero et volo : istam carnis buccellam domina Regina mea grato accipiat animo.Regina.—Gratia sit domino Regi.Rex.—Vos nostri Aulici, Chrysippi non sitis, sed cuticulam curate basilicè.Convivæ.—Bibat Rex, tum et nos alii bibemus.Rex.—Propino Reginæ meæ nobilissimæ.Regina.—Prosit domino Regi.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit : tandem cessa, noli exiccare, et mihi quippiam relinquas.Convivæ.—Quàm minimè facetus est morus ille.Stultus.—Clamando fatigabor.Rex.—Serve, assas affer carnes, et hæc aufer.Servus.—Mox faciam. Hîc est dominus Dux, Secretarius, Cancellarius, Cubicularius, quisque eorum dominum Regem et Reginam donant duabus vini mensuris.Rex.—Gratiam habeant, certè minimè decet Regem vino donari à suis famulis.Convivæ.—Nónne et Reges imperiorum à subiectis aluntur colonis ?Rex.—Fateor, capos illos tostos, tu Secretari rumpe, frustáque assidentibus propone, nosti quomodo sit ad mensam ministrandum.Secretarius.—Lubens faciam ex Regis iussu.Regina.—Regi hunc calicem medium præbibam.Rex.—Sit commodo Reginæ.Convivæ.—Regina bibit, exclama tu fatue, ut devoras cibum ac vultur.Stultus.—Regina bibit, Regina bibit, Regina bibit.Rex.—Agninam illam carnem frustulatim disseca tu Cancellari.Cancellarius.—Perplacet, hoc frustum Rex noster sibi retineat.Rex.—Hilares agite sitis, post seculum Gentiles hanc occupabunt terram, ut vulgò fertur. Omnibus hoc poculum præbibo.Cancellarius.—Non obsit Regi. Stulte clama, Rex bibit.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit, Rex bibit.Rex.—Tolle hæc serve, nemo ipsis vescitur, bellaria affer.Servus.—Adsunt.Rex.—Et orbes puros propone.Servus.—Feci.Rex.—Caseo hoc cibum subsidere facite, et butyro lenes facite animos.Secretarius.—Ad iugulum usque saturi sumus, nequimus omnem pœnum stomacho recondere.Rex.—Attamen buccellam minimam edite.Cancellarius.—Non recusamus istud.Stultus.—Regi domino meo præbibo.Rex.—Prosit magnifico domino stulto.Cancellarius.—Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit.Stultus.—Salva Grammatica loquimini.Cancellarius.—En et stultus Grammaticæ peritus est.Rex.—Serve, tolle singula, omnes dormituriunt, video.Cubicularius.—Nox intempesta adest, cubitum eundi tempus est.Rex.—Puer, gratiarum actionis hymnum loquere.Puer.—De hoc convivio benedicamus Domino.Cancellarius.—Deo sit gratia.Puer.—Ille qui est ab ævo, manétque in æternum unicus et solus Deus, et nos suis muneribus pascit, salvat et vivificat, sit benedictus in secula seculorum.Convivæ.—Amen.Rex.—Vos boni amici et Aulici gratis animis accipite quæ affuêre : meliora daturus sum, dum imperium meum locupletius factum fuerit.Convivæ.—Gratiam agimus, habemus et referimus domino Regi et Reginæ, de benevolentia ostensa et impertita nobis.Convivium Amicorum.Socrateshospes,Ioannes,Petrus,Philippus,Convivæ,Xantippeuxor,Minister.Socrates.—Hesterno die convivas vos vocavi per ministrum meum in hodiernum prandium, estísne venturi ?Convivæ.—Sumus utique.Socrates.—Tum me iam comitamini, meridies instat.Convivæ.—Perplacet.Socrates.—Hilares spero erimus, nisi uxor mea quippiam litis inceperit.Convivæ.—Est tum iam per te offensa ?Socrates.—Veteri suo more ob asini prospectum iurgia parat.Convivæ.—Nos ipsam crateribus faciemus lepidam et placidam.Socrates.—Salve mea Xantippe, hîc mecum veniunt amiculi nostri, in hodiernum prædium à me invitati.Xantippe.—Gaudeo, sint salvi vestri adventus amici intimi.Convivæ.—Gratiam habemus.Xantippe.—Manibus ablutis, quando lubet ite accubitum.Socrates.—Fiat, vos amici vestes exuite, fervet hybernaculum calore, et ingredimini.Convivæ.—I tu prior.Socrates.—Sequimini, præcedam.Convivæ.—Hîc commodior est aër, quàm foris, ubi mugit Boreas.Socrates.—Foris nasus muco concrescit ambulanti. Xantippe, quando visum tibi fuerit, edulia fac afferri.Xantippe.—Iam adducentur.Servus.—Hic cibus edentibus sit salutaris.Socrates.—Edenda consecra.Servus.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Servus.—Quibus hoc in prandio vescemur, alimenta et potus benedicta velit esse ille, qui omnibus benedicere solet, solus salutem affert, exitiáque tollit. In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis.Convivæ.—Amen.Socrates.—Cultellos mensæ imponite, et è patina comedenda accipite amicissimi convivæ.Ioannes.—Non cures, ad mensam desides non erimus.Socrates.—Ab olusculo si abhorret quis vestrum, seponat, et carnes edat.Petrus.—Oleribus lubentes pascimur.Socrates.—Non admodum tinctum est.Philippus.—Istud nihil refert, pinguedo nimia vocis affert raucedinem.Socrates.—Bibite et nunc, ne aridus in stomacho marcescat cibus : cervisiæ haustu ad mensam semper primum sumere soleo.Petrus.—Per Herculem opipari saporis est Cereris iste potus.Socrates.—Domesticus meus est potus, satis vilis, nam fruges perquàm carè veneunt, ideò et magis exiguam oportet coquere cervisiam, non multùm possidentem.Xantippe.—Pernas illas, aut caprinas carnes vel vitulinas rodite, quæcunque cuilibet sapuerint.Ioannes.—Hospes, cypho hoc dimidio te impertiar.Socrates.—Bibas salutiferè.Ioannes.—Nunc et tu bibendo par pari referas.Socrates.—Invitus maneo debitor ad pocula. Uxor, haustum amicitiæ tibi propino.Xantippe.—Sit tibi bono. Petre præbibo tibi.Petrus.—Accipio lubens, tibi non incommodet.Xantippe.—Petre, æquali haustu et alteri præbibas.Petrus.—Philippe, tantum tibi propinabo, quantum accepi ab hospita nunc nostra.Philippus.—Feliciter bibe, ut dignum est accipiam abs te lubentissimè.Socrates.—Serve, carnes affer recentes (ut vocant) nitidósque orbes propone cuilibet.Servus.—Efficiam.Socrates.—De his agninis carnibus edite, ad esuriei expulsionem : assas carnes non expectetis, nam frustraremini.Petrus.—Quantum sat est habemus, plura non exoptamus.Socrates.—Licet parcè instruxi focum, tamen ut amicos vos vocavi, credens vos boni consulturos mensæ tenuitatem.Ioannes.—Amici ad amicorum lances caseo et Cerere redduntur contenti.Socrates.—Serve, affer bellaria, hǽcque conde, vel culinæ affer ministræ.Servus.—Exequar.Socrates.—Hîc nunc omnia habuistis obsonia : si stomachos implevistis, gaudeo : sin minus, boni tamen consulite.Ioannes.—Satis supérque præsto adfuit edulii.Socrates.—Serve, hymnum gratiarum rumina et lege.Servus.—Benedicamus Domino.Convivæ.—Deo gratias.Servus.—Dominus dominantium omniúmque quæ in cœlo et in terra sunt, imperator et conservator, de his à nobis sumptis nutrimentis, gratiam habeat in æternum.Convivæ.—Amen.Socrates.—Aequis animis accipite quas obtuli escas, lautiores alia dabo vice.Ioannes.—Lautissimè fovisti nos, gratos aliquando nos exhibebimus.Funebre Convivium.Filiusparentibus utrisque orbatus,Hospes,Martinus,Conradus,Arnoldus&Mulieresaliquot.Filius.—Ô me infelicem adolescentem, me desolatissimum iuvenem, me miserrimum hominem, quò me nunc vertam ? quid vita mihi opus est ? mors præstaret : cur vivere exoptarem, cùm mihi amicissimi parentes mei obierint, sola mea solatia et spes quæ fuêre ? Ô tu crudelissima mors, quam acerbe me conturbasti !Arnoldus.—Ut ita agis ? ut sic eiulas et lamentaris, pudétne te ?Filius.—Ah, quid me puderet ? præ dolore et mœstitia quid agam ignoro.Conradus.—Animam sume, precare Deum, ut parentum animæ quiete cœlesti fruantur, lachrymis ipsos in vitam non revocabis.Filius.—Ah, ah, vellem et mihi pestis vitam adimeret.Arnoldus.—Taceas illa, nondum Deo visum est ut moriaris, mortem precari noli, adhuc citius quàm placebit, tibi aderit.Filius.—Ô Deus miserere mei miserrimi, et ab hac luce tollas, ut unà sim cum Manibus meorum dilectorum parentum.Mulier.—Lachrymas siste et precare requiem tuis defunctis parentibus, nos huc venimus vinum afferentes consolatum te, simúlque et tecum exporrectum frontem.Filius.—Nunc non est mihi neque animus, neque tempus lætitiæ, frustrà advenistis, exhilarari re nulla possum.Mulier.—Animum lætum tibi reddemus favente Deo, antequàm hinc abibimus.Filius.—Istud si poteritis, admirabor : credo quòd si natura mea à summo Iove immutaretur, vix lætus fierem, adeò totum me luctus dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetravit.Mulier.—Vino te ab omni mœrore illo liberabimus.Filius.—Tum potitabo vobiscum, ut animum recipiam.Conradus.—Cibum et vinum nos afferimus, quo te donabimus, et ipso animum tuum aspergemus, ut alacrior fiat, ut mente capti aqua perfunduntur.Filius.—Sedete, iubebo mensam sternere servum.Mulier.—Nos ipsam linteo ipse tegemus, sine famulum suum pensum persolvere.Filius.—Nunc edite et bibite, si quid opipari attulistis è vestris penatibus : hîc omnes sumus luctu obruti et consternati, quòd ciborum penitus obliviscimur, pane et potu contenti.Martinus.—Hac vice oculos à lachrymis terge, et genio indulgeas.Filius.—Vix potero.Conradus.—Uno aut altero calice epoto redibit mentis alacritas, hoc poculo integro te consolabor, ut post me ipsum et tu ebibas.Filius.—Timeo ut potuero, gemitus et cordis tormentum vix concedet.Arnoldus.—Conandum quippiam præter opinionem, non dimittendus animus, constantia vel magnanimitas viros et arguit, et commendat : flere, lamentari, eiulare, mulierum sunt, viris inhonestissima.Conradus.—Poculum fac ebibas.Filius.—Propino tibi amicissime.Martinus.—Accipiam libenter, bibas felici omine.Arnoldus.—Propino tibi Ioannes dilecte, in honorem tuorum proborum parentum, morte iam ablatorum tibi.Filius.—Illorum nomine per vices post te bibam. Vicina, hunc calicem ebibam, vis et tu deinde ipsum exiccare si tibi præbibero ?Mulier.—Volo, etiamsi adhuc duplo esset maior.Filius.—Ut bibero, ita post me potabis et tu.Mulier.—Faciam.Filius.—Vidén’ ? exorpsi, elambes tu.Mulier.—Non omittam, tibi propino, Conrade.Conradus.—Bibas nomine superùm.Arnoldus.—Ut nunc te habes Ioannes dilectissime, nusquam mœror discutitur tibi in anima ?Filius.—Labascit, nonnihil hilarior fio.Martinus.—Vinum solet hominum curas utcunque magnas solvere.Filius.—Gaudeo vos me accessisse consolatum, si unquam licebit per opes, rependam. Miror tamen unde mos sit ortus per vinum et convivium consolandi lugentes defunctos.Arnoldus.—À Gentilibus Thracibus, qui hominum puerperia luctuosa, sed funera lætabunda habuerunt.
Hermannus Schottennius Hessus studiosae Iuventuti S.P.D.Quæ renascuntur, nosti, tenera et studiosa iuventus, immutantur paululùm, novíque aliquid secunda nativitate accipiunt. Sic homines per baptismum renati, mundi ab originali peccato fiunt. Phœnix unica avis Arabiæ, igne seipsam comburens, renascitur iunior et pulchrior : veluti serpentes pelliculam vetustam, per angustam arborem repentes, deponunt, tandémque à rugoso senio liberantur. Nihilque usque adeò est quod renascendo, vel temporis progressu non immutetur, lepidiúsque et candidius reddatur. Ideo et mihi nuper, quum hæ confabulationes denuò à Typographis essent excudendæ, placuit ut prodirent elimatiores, locupletatǽque triginta conviviis sequentibus. Convivia addidi, non collocutiones pueriles. Quicquid enim agitur inter homines dum otiantur, poculis indulgetur, nam inde amicitia oritur, odium et mœror discutiuntur, hilaritas et benevolentia mutua acquiruntur. Auxi his conviviis, grandibus dictis descriptis, ut et tu adolescas, grandescásque sermone adultorum, non semper puerum sones loquendo. Vale.Coloniæ, Millesimo quingentesimo vigesimo sexto.Convivium Thelesphorianum, sive Esuriale.Hospes,Uxor,Puer,Servus,Convivæ,Martinus&Arnoldus.Hospes.—Súntne obsonia mox percocta et matura esui ?Uxor.—Fermè, iube sterni mensam.Hospes.—Heus puer, ubi latitas ?Puer.—Adsum here.Hospes.—Mensam suo apparatu decorato, statim convivæ aderunt, nam prandendi hora imminet.Puer.—Expediam festinanter.Hospes.—Tu serve vinum prome hornum et bimum, ac absynthio condîtum.Servus.—Efficiam domine.Hospes.—Cervisiæ quoque unum aut alterum poculum.Uxor.—Omnia edulia sat cocta sunt, accubitum iremus si adessent convivæ.Hospes.—Spero quòd actutùm advenient, ostium credo pulsant. I puer, resera fores.Puer.—Ibo, en adestis, herus vos moratur.Convivæ.—Ipsi iam adsumus. Salvus sis hospes noster, ut vales hoc esuriali tempore ?Hospes.—Valeo pugilicè, salvi et vos sitis : vestrum adventum desiderabam, ilico manus abluite, et accumbite mensæ.Convivæ.—Faciemus, primus tu accumbe.Hospes.—Hic in sella mihi est locus. Puer, benedic prandium.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Quicquid appositum est, apponetúrque cibi et potus, benedicere et conservare velit dextera CHRISTI, sumentibúsque salubre reddere. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Puer.—Pater noster.Hospes.—Orationem dominicam et salutationem angelicam quisque secum oret. Nunc cibo fruimini, alius non est quàm hesterno vesperi cibus edendus.Convivæ.—Sic dierum conditio exigit.Hospes.—Hoc iusculum pisarum exorbete, conferet cerebro, et stomacho non oberit.Convivæ.—Proderit per Herculem, medebitúrque dolori capitum nostrorum ex hesterna compotatione contracto.Hospes.—Ideò imbibite ipsum dum calet et fervet. Nunc haleces has edite, elixas aut tostas.Convivæ.—Desidiosi non erimus.Hospes.—Edite et bibite, vobis non ministrabo : incommodabit vestro ventri, si à cibo quieveritis. Serve aliud edulii affer, mundósque orbes redde. Nunc de hoc vino absynthio condito, singuli primum facietis haustum, salubre est. Præbibo tibi Martine, tu proximo tuo propines.Martinus.—Non obsit tibi bibenti.Hospes.—Arnolde tibi præbibo.Arnoldus.—Sit salutiferum.Hospes.—Ordine quisque lambat de ipso. Ut sic abstemii estis ? neque potu, neque cibo utimini alacriter, fortè hic cibus vos parum delectat.Convivæ.—Ab hesterna cœna adhuc saturati sumus.Uxor.—Obsonia hæc palato non adeò arrident, ut quæ Lupercalibus diebus edimus.Martinus.—Tempori serviendum est, cuticulam hactenus curavimus, nunc genium fraudare oportet.Hospes.—Breve est tempus, homini sano curriculò abibit.Arnoldus.—Bene valenti, et piscium copia abundanti, non his quibus panis nudus est rodendus.Uxor.—Diligenti Deum nihil est difficile.Martinus.—Verum est, nam ut Plautus inquit : “ Amor condimentum est, amara dulcia faciens ”. Sed admiramur quis primus hoc esuriale tempus sancivit.Hospes.—Maiores nostri, sanctique Patres Ecclesiæ, et Pontifices in exemplum Prophetarum et CHRISTI, qui se ieiunio macerarunt.Arnoldus.—Cur est vocatum tempus “ Thelesphorianum ” ?Hospes.—Aiunt Thelesphorum Papam Quadragesimam sic instituisse, ut ab Ecclesia peragitur.Arnoldus.—Quid prodest tamen ?Hospes.—Vitia corporis comprimit, animam salvat, ventri pestem, crumenæ commodum, et crapulae decoctionem affert.Martinus.—Cur non indictum est oleum, ut butyrum et lacteus cibus ?Hospes.—Lac et butyrum naturæ sunt sanguineæ, nam lac est sanguis vaccarum, colore tantum mutato, sed oleum nihil in se carni affine habet.Arnoldus.—Quare à cibis quibusdam arcemur, non autem ab aliquo potus genere ?Hospes.—Sic nostris placuit maioribus, et non tantum saginat potus ac cibus.Uxor.—Loquendo tempus teritis, et interim cibus frigore corrumpitur.Hospes.—Quisque strenuè edat et potitet, ipse nullius edulii sum cupidus, nam stomacho non admodum valeo.Martinus.—Et nos parum bene valemus.Hospes.—Puer tolle hæc, et nuces, pyra, ac ficus affer, et libum mellis. Arnolde, hoc cypho te adoriar.Arnoldus.—Bibe salubriter.Hospes.—Puer, singula conde, et hymnum postremum dicito.Puer.—Quicquid sumpsimus potus ac cibi, id nobis salutiferum reddat ille, qui unus est salus omnium.Convivæ.—Amen.Hospes.—Vos convivæ boni et æqui accipite, quæ præsto fuêre, meliora obsonare non potuimus.Convivæ.—Tu gratiam habe.Hospes.—Gratulor vestro adventui.Convivæ.—Grati nostro nomine tibi sint superi.Hospes.—Nunc vos amici gratiarum actionum haustum bibite singuli.Convivæ.—Tu nunc vale, nos nostros repetemus Penates, quandoque par referemus.Hospes.—Diu relatum est.Pythagoricum Convivium.Pythagoras,Hospes,Discipuli,Convivæ.Discipuli.—Salute te impartimur plurima, vir sapientissime.Pythagoras.—Eam et vobis opto.Discipuli.—Esset nobis nonnihil tecum colloquendum, si audire velles.Pythagoras.—Audiam lubentissimè, cur venistis ? dicite.Discipuli.—Adsumus, cupidi literarum, quas sub tua cupimus discere ferula, si in discipulos nos habere velis.Pythagoras.—In meam instructionem admitto nullum, nisi ipsius indolem et Minervam sim exploratus.Discipuli.—Quo tum ignotorum experimentum accipis, ingenia qualia habeant ?Pythagoras.—Istud vestra refert nihil.Discipuli.—Quibus infœcunda contigit Minerva, eósne instruere laboras ?Pythagoras.—Illos colendos non suscipio, non minus ac agricola sterilem terram, quia laborem luderem.Discipuli.—Non possent literis imbui infeliciter nata ingenia ?Pythagoras.—Instruuntur opera magna, sed profectu pusillo aut nullo. Agri enim non fertiles, et si curantur, non tamen fruges proferunt.Discipuli.—Precamur colendissime Philosophe, nos in tuorum discipulorum gregem suscipias.Pythagoras.—De vestris ingeniis prius periculum sumam, an apti sitis literis, tum instruendos assumam.Discipuli.—Auscultabimus tuis dictis ad unguem lubentissimè.Pythagoras.—Prandebo, modò meæ adsitis mensæ, tum huius gymnasii mei ritus et leges cognoscetis.Discipuli.—Parebimus tuo verbo.Pythagoras.—Puer, mensam cibo præpara, prandendi hora est. Adolescentes vos mensæ assidete, ego hîc accumbam. Cibum consacremus. Omne quo vescemur modò, cibum et potum nobis benedicere velit Iupiter, cœlitésque omnes, in nomine ipsius qui trinus est in personis, sed unus in essentia.Discipuli.—Amen.Pythagoras.—His obsoniis vulgaribus pisis, pyris, pomis, potúque vilissimo esurientes vos alite, non alium cibatum hæc mensa habere solet.Discipuli.—Nunquàm carnes neque pisces ?Pythagoras.—Minimè gentium, essemus usque adeò immanes et impii, ut victitaremus carnibus animalium et piscibus !Discipuli.—Esset illud impium et immane ?Pythagoras.—Detestabilissimum est humanæ naturæ.Discipuli.—Passim tamen locorum bis cibis aluntur homines.Pythagoras.—Aliud Philosophia nos docet, quæ ab istis nos detrahit, brutorum vesci carnibus et piscibus, maximè impium est.Discipuli.—Quare ? doceas nos illud humanissime præceptor.Pythagoras.—Nos Philosophi dicimus animas esse immortales, et post mortem animalis in aliud transire corpus, ideo si carnibus beluinis vescerer, timerem mei patris animam ne devorarem.Discipuli.—Cur piscibus tum abstinere soles ?Pythagoras.—Piscis animal innocuum est, nihil exitii hominibus inferens : ideo in ipsum nostri morsibus sævire non decet.Discipuli.—Vesceris aliis cibis omnibus ?Pythagoras.—Famem discipuli mei et ego sedamus alimento perquàm exiguo et vili.Discipuli.—Difficile nobis erit assuescere tam tenuiter victitare, qui laute hactenus apud parentes aliti sumus.Pythagoras.—Ferenda sunt vobis complura, si scientiae metam cupitis, nam patientia Philosophiae est radix et fulcimentum.Discipuli.—Quibus legibus tui sunt addicti discipuli ?Pythagoras.—Variis, uni tamen præcipuè.Discipuli.—Quæ illa est ?Pythagoras.—Ut per quinquennium taceant.Discipuli.—Cur ipsis loqui prohibes ?Pythagoras.—Ideo ut tacendo audiant, et discant ab aliis quid sit loquendum, antequam ipsi verba proferant.Discipuli.—Difficillima factu nobis ista videntur.Pythagoras.—Viribus vestris si non conveniunt, alium præceptorem quærite.Discipuli.—Experiemur quid vires nostræ possint, et quid ferre recusent.Pythagoras.—Sic facite, strenuèque me docente literas discite.Philosophica mensa.Platohospes,Aristoteles,Cicero,Demosthenes,Convivæ&Minister.Plato.—Mensam ac patinas accedite literarum fervidissimi adolescentes, iamdudum fortassis fame vobis crepuerunt intestina.Aristoteles.—Esuriei adhuc sentio nihil.Cicero.—Et ipse nondum famelicus sum.Demosthenes.—Libros legendo, esuriem prorsus non sensi.Plato.—Ô nobiles literarum cultores, qui chartis animos et corpora farcîtis, mensæ nunc accumbite, cibóque corporeo naturam fulciatis.Aristoteles.—Præsto sumus venerande præceptor.Plato.—Serve edenda nobis tuis precibus consecra.Minister.—Quæ iam sumemus edulia, ea et nos benedicat qui creavit universa, terram, mare, cœlum, omniáque in ipsis contenta, mortuorúmque resurrectionem faciet, unus in essentia, licet cum populo sit dicendum multos esse Deos, unus autem verus est, qui dapem hanc nostram benedicat.Convivæ.—Amen.Plato.—Esuriens nunc edat, non famelicus, edere non tentet, nam nocivus est omnis cibus, qui præter famem vel editur, vel ad edendum illectat.Aristoteles.—Palato cibum inferam, tum experiar an sibi sapiat.Plato.—Potum præbe tu Endimion, ut stas cogitabundus ? Hac lance latrantem sedate stomachum eduliis, ultrà nihil habebitis quàm bellaria.Cicero.—Abundè satis erit, neque vultures vel lupi sumus.Plato.—Potu hoc tenui et vili cibum subsidere facite.Demosthenes.—Curabitur.Plato.—Potus est non nectareus, sed Philosophicus, rationem bibendi non adimens, nec corpora debilitans.Aristoteles.—Convenit literis deditis, aliâs Minerva debilitata scientiæ fulcimentum laberetur.Plato.—Puer patinam tolle, et bellaria appone, butyrum, caseum, nuces, et poma, mundásque quadras. De his edite epulis, si prior patina minus vestris arriserit palatis.Cicero.—Oppidò meis placuit faucibus.Plato.—Edite perniciter, ne hîc moremur diutissime.Demosthenes.—Eruditissime Præceptor, exoptaremus unum à te, ut doceres quale debeat esse convivium Philosophicum vel literatorum.Plato.—Quàm lubentissimè istud efficiam, vos quæ dicam sitientibus auribus accipite.Aristoteles.—Advertemus diligenter.Plato.—Convivium Philosophicum, vel literarium, vel literatorum, tenue erit cibis et frugale, sed prudentibus dictis et factis providis abundantissimum, operámque quilibet adhibebit, ut doctior surgat à mensa, quam ipsam accessit.Cicero.—Quid si nullus fiat sermo doctus, Latinus et prudens ?Plato.—Convivium Philosophicum dicendum non erit.Cicero.—Compotandóne certabunt poculis ?Plato.—Istud popularibus relinquant, ipsi literariis haustibus se invicem exhilarent.Aristoteles.—Obsoniis quibus vescentur ?Plato.—Stomachum quæ non onerabunt, neque ingenii vires tollent.Demosthenes.—Nunquam genio indulgebunt, largius bibendo et edendo ?Plato.—Ad pocula indulgere genio, quid aliud est quàm ingenium, memoriam, thesaurum scientiæ amittere et enecare ?Cicero.—Nihil convenit Baccho cum Pallade ?Plato.—Dissident odio maximo.Demosthenes.—Tamen Bacchus excitare ingenium dicitur, cùm quisque ad pocula discere conatur, et Mantuanus dicit : “ Fluit melior post pocula sermo ”.Plato.—Eruditorum est, longè à vulgo dissentire. Puer, hymnum à cibo profer.Puer.—Qui nos pavit sua gratia, sit benedictus in secula.Convivæ.—Amen.Diogenicum Convivium.Diogeneshospes,Alexander,Aristippus,Chrysippusconvivæ.Diogenes.—Quid ita admirabundus me aspicis tu rex Alexander ?Alexander.—Aspicio te, quòd ita dolio infides instar porci vel canis, quum cæteri homines in domibus suis tecto soleant agitare.Diogenes.—Mores hi mihi arrident, placeant aliis sui ritus, mea non refert.Alexander.—Ecquid petis à me Rege potente, totiúsque orbis domino ?Diogenes.—Prorsus nihil, quàm ut illud mihi non surripias, quod dare non potes.Alexander.—Quod illud est ?Diogenes.—Stans ante dolium impedis solem, quòd vas meum non ingreditur, ideo discede, méque solis splendore potiri concede.Alexander.—Discedam lubens, sed éstne quid edulii, quo hoc prandio stomachum satures ?Diogenes.—Tantùm adhuc habeo, quo me pascam, sed tibi tuíque similibus ventri deditis non famem expleret, sed ad edendum excitaret.Alexander.—Dic cuius farinæ sit cibus ?Diogenes.—Frustum panis aridi, duri et mucidi, parúmque crudi et viridis oleris.Alexander.—Non ad ignem coquis olus ipsum ?Diogenes.—Natura mihi ollam dedit, qua cruda coquo, digero, et corpori apta facio.Alexander.—Quæ ista est olla ?Diogenes.—Stomachus in meo positus ventre, nunquam quiescens, semper laborans et fervens ad insumpti cibi decoctionem.Alexander.—Frigidus cibus et crudus, non convenit homini, ut medici dicunt.Diogenes.—Natura medicorum est optima.Alexander.—Convivas nunquam vocas in hoc dolium tuum ?Diogenes.—Non, quia quibus ego delector et contentus sum, aliis hominibus displicent, et ab ipsis nauseant.Alexander.—Prandebimus hodie tecum nos tres, ego, Aristippus, et Chrysippus, si non ægrè tuleris.Diogenes.—Convivæ mihi si esse volueritis, esuriendum vobis erit, nam nihil est vestra delectans palata.Alexander.—Tua erimus mensa contenti.Diogenes.—Agite tum in terram discumbite, vel vestes substernite, neque lectos, neque sellas habeo.Aristippus.—Esto, humi sedebimus, stratis tunicis, tu mensam obsoniis para.Diogenes.—Mensa mihi est sinus, manus quadra, culter dentes.Chrysippus.—Porrige nunc nobis edenda.Diogenes.—Deum prius salutate orationibus vestris.Alexander.—Tu ut hospes hymnum præfare.Diogenes.—Deus totius universi creator, rector et gubernator, humani generis plasmator, pascens creata omnia, panem et olus ac aquam iam sumenda nobis benedicat.Convivæ.—Amen.Diogenes.—Nunc acri morsu istos panis bolos edite et rodite.Alexander.—Hui, durus est nimiùm, dentes fermè elido mordendo.Diogenes.—Hîc aquæ intinge, ut mollescat.Aristippus.—Nihil pani addemus obsonii ?Diogenes.—De hoc crudo olusculo aliquid addite, vel sine obsonio ipsum comedite.Alexander.—Obsonium ubi deest, insipidus est panis.Diogenes.—Hîc in olla aliquid oleris elixi reconditum habeo, sed tepidum non est, illud edite.Chrysippus.—Immunda est olla, nauseo aspicere, nedum ex ipsa edere.Diogenes.—Si nauseas, mihi sinas, cui mel sapit.Alexander.—Sitio, panis mihi labia exiccat.Diogenes.—Pura ista lympha sitim comprime, alius mihi potus non est.Alexander.—Ô tu miserrime Diogenes, qui huiusmodi victitas epulis !Diogenes.—Miser non sum, natura quantum expetit edo et habeo.Alexander.—Malo me adhuc Alexandrum esse et regem, quàm Diogenem et Philosophum pauperrimum.Diogenes.—Et ego nollem è Diogene fieri Alexander.Alexander.—Prorsus nihil aliud habes quod edamus ?Diogenes.—Pyra et poma nonnulla mihi adhuc sunt, sed acerba et dura.Aristippus.—Illis non capimur, nam dentes hebetes faciunt. Tu vale, nos nostram revisemus aulam regiam et dapsiles lances.Diogenes.—Abite, ego hîc in dolio naturæ rimabor effectus.Aristippicum Convivium, sive Aulicum.Aristippushospes,Theophrastus,Crates,Anaxagoras,Diogenes&Minister.Aristippus.—Ô Diogenes è tuo proripe vase, et nobiscum congredere in Regis nostri palatium, pretiosioribus te excipiemus.Diogenes.—Discedite ad vestram crapulam, ego mea delector inedia.Aristippus.—Famelicè vivas quoad placuerit, ipse aulicè victitare malo.Diogenes.—Tu patinarius es Philosophus, ipse contemplatione naturæ plus capior, quàm opimis tuis patinis.Aristippus.—Alios convivas vocabo philosophos, si tu advenire recusas.Diogenes.—Id facito.Aristippus.—Heus vos Philosophiæ cultores, Theophraste, Crates, et Anaxagora, pluteos vestros seponite, mecúmque in regiam aulam pergite sumptum cibum.Philosophi.—Congrediemur lubentes.Aristippus.—Adsitis, ac studio maceratas vires mensa opipara reficite.Philosophi.—Comitabimur te, faciles sumus ubi convivæ vocamur.Aristippus.—Ingredimini igitur, prandendi tempus est, Rex suíque aulici mensæ accumbunt.Philosophi.—In solum eamus locum, ubi aulicorum non est strepitus, et præsentia.Aristippus.—Hanc cellulam intrabimus, et nos includemus, quòd non obruamur à pluribus.Philosophi.—Tum aperi, et mensam obsoniis onera, esurimus acriter, nondum ientati sumus.Aristippus.—Mox culinæ minister afferet edulia, en adest, ut lupus in fabula.Minister.—Hunc cibum nobis Deus benedicat.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Benedictus qui est in ævum, omnibúsque universis imperat, cuncta suo nutu gubernat, benedicere velit ea quæ nunc sumemus corporis stabilimenta.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc cultros stringite, voragines vestras his primis epulis implete, quoad lautiora dabuntur.Philosophi.—Impigrè edemus, stomachos habemus fame trepidantes.Aristippus.—Tum ipsis medeamini cibo et potu : de his aprinis clunibus vel leporinis sumite.Theophrastus.—Porcina carne prius vescemur.Aristippus.—Istam relinquite familiæ, vos delicatiorem comedite. Ex hoc argenteo poculo omnibus vobis præbibo, et prius tibi Theophraste.Theophrastus.—In Iovis bibas nomine.Aristippus.—Nunc bibas et tu, vinum est Lesbium.Theophrastus.—Illo teneor, nam meæ est nationis.Crates.—Ô Aristippe tu hîc argenteis edis patinis, aureísque bibis poculis : in nostris Musæis nos ligneis vasis bibimus et edimus.Aristippus.—Sapere vultis, sed plurimùm desipitis, qui macra mavultis mensa in latebris vivere, quàm dapsilicè apud principes.Anaxagoras.—Consulimus animæ nostræ, ipsam scientia et virtute decorantes.Aristippus.—At interim corpori obestis, et mortem macie prævenitis et anticipatis.Anaxagoras.—Philosophos id decet impallescere chartis, non usque genio indulgere.Aristippus.—Istud et ego quondam feci, optimúmque credidi, tandem fame compulsus, Aulicus, ut sum, fiebam.Theophrastus.—Philosophiam tu iam curas culinariam, sed nos literariam.Aristippus.—Interdum etiam adhuc libris legendis incumbo, non totus ferior à literis.Anaxagoras.—Male convenit per Herculem Philosophiæ studio cum opiparis patinis.Aristippus.—Attamen dulce est corporis culturam gerere, simul et Philosophiæ utcunque studere.Theophrastus.—Nos malumus ad lucernam latêre discentes et quieti, quam principum nutibus inservire.Aristippus.—Nescitis principibus viris placuisse, non ultimam et postremam esse laudem ?Crates.—Laus maior virtuti est placuisse et adhæsisse.Aristippus.—Abeant ista, quisque sua sorte vivat, mihi hæc fortuna arridet. Assas istas carnes ferinas decerpite, vinóque pretioso isto utimini.Theophrastus.—Saturi sumus, tollantur dapes, domum versus regrediamur ad codices nostros.Aristippus.—Quando lubet, non vos morabor.Anaxagoras.—Hymnum igitur à cibo nobis ut hospes recense.Aristippus.—Laus, honor, et gloria sit sempiterno Iovi, cœlo terráque imperanti, quòd cibis nos pavit, famelici qui fuimus.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc literaria vestra antra repetite, chartas voluite et invertite.Philosophi.—Tu vale, grati quandoque erimus, quando licebit.Aristippus.—Non moror gratiam vestram, me alit Rex, et portat equus.Regium Convivium post ferias Epiphaniæ.Rex,Regina,Dux,Obsonator,Cancellarius,Secretarius,Cubicularius,Stultus&Servus.Rex.—Ô mea regina pulcherrima, quando convivium nostro regno et imperio debitum, nostris aulicis exhibebimus et faciemus ?Regina.—Quando domino Regi meo generosissimo placuerit.Rex.—Quid si ad hodiernam vesperam ipsius sumptus faceremus ?Regina.—Non displicebit mihi.Rex.—Habes quæ cœnam delicatam redderent ?Regina.—Sunt mihi gallinæ tres, duo capi, mediúsque agnus.Rex.—Sufficiet, gallinas cum carne agnina elixa, capos et agni medium ad veru coquas.Regina.—Executum reddam.Rex.—Sic facito, ego interim aliis intentus ero.Obsonator.—Ô Rex noster, quando regale convivium tuis aulicis parabis ?Rex.—Ad vesperam, tu obsonatum eas, curáque ut singula in cœnam sint parata, aut tuo defungeris magistratu.Obsonator.—Fidelis ero.Servus.—Magnifice domine Rex, sternam mensam ? obsonia singula penè sunt percocta.Rex.—Exequere tuum munus, adsuntne ministri et satellites nostri ?Servus.—Ad unum usque hîc domi sunt.Rex.—Age, tum auspicemur cœnam, potum habendum fac promas, viníque copiam affer, et intrent amici cæteri, nostrǽque Aulæ domestici.Servus.—Iubebo. Iussit et vult generosus Rex meus, ut intretis hybernaculum.Convivæ.—Intrabimus modò. Salve Rex potentissime.Rex.—Rex sum nomine, sed sine regno.Convivæ.—Denique egregium habere nomen, nonnullos delectat, et præstat quam vocari ignominiosum.Rex.—Mensam ordine accedite, Dux, Cancellarius, quisque ut gradu est superior, ita et accubitu sit.Convivæ.—Discumbat et Rex noster.Rex.—Modò accumbam, et Regina mihi assidebit. Puer, benedictionis hymnum effare.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Huius cœnæ regalis esculenta et potum benedicat ille, qui Rex regum est, nobísque faxit sint salutifera, qui hæc ipsa in sui facimus memoria, quòd ipse in mundum natus homo, die decimo tertio tres Reges, et Magos suo aspectu exhilaravit. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Rex.—Nunc hilares sitis potu et cibo, strenuéque edite, sic ego iam Rex vester impero et volo : istam carnis buccellam domina Regina mea grato accipiat animo.Regina.—Gratia sit domino Regi.Rex.—Vos nostri Aulici, Chrysippi non sitis, sed cuticulam curate basilicè.Convivæ.—Bibat Rex, tum et nos alii bibemus.Rex.—Propino Reginæ meæ nobilissimæ.Regina.—Prosit domino Regi.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit : tandem cessa, noli exiccare, et mihi quippiam relinquas.Convivæ.—Quàm minimè facetus est morus ille.Stultus.—Clamando fatigabor.Rex.—Serve, assas affer carnes, et hæc aufer.Servus.—Mox faciam. Hîc est dominus Dux, Secretarius, Cancellarius, Cubicularius, quisque eorum dominum Regem et Reginam donant duabus vini mensuris.Rex.—Gratiam habeant, certè minimè decet Regem vino donari à suis famulis.Convivæ.—Nónne et Reges imperiorum à subiectis aluntur colonis ?Rex.—Fateor, capos illos tostos, tu Secretari rumpe, frustáque assidentibus propone, nosti quomodo sit ad mensam ministrandum.Secretarius.—Lubens faciam ex Regis iussu.Regina.—Regi hunc calicem medium præbibam.Rex.—Sit commodo Reginæ.Convivæ.—Regina bibit, exclama tu fatue, ut devoras cibum ac vultur.Stultus.—Regina bibit, Regina bibit, Regina bibit.Rex.—Agninam illam carnem frustulatim disseca tu Cancellari.Cancellarius.—Perplacet, hoc frustum Rex noster sibi retineat.Rex.—Hilares agite sitis, post seculum Gentiles hanc occupabunt terram, ut vulgò fertur. Omnibus hoc poculum præbibo.Cancellarius.—Non obsit Regi. Stulte clama, Rex bibit.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit, Rex bibit.Rex.—Tolle hæc serve, nemo ipsis vescitur, bellaria affer.Servus.—Adsunt.Rex.—Et orbes puros propone.Servus.—Feci.Rex.—Caseo hoc cibum subsidere facite, et butyro lenes facite animos.Secretarius.—Ad iugulum usque saturi sumus, nequimus omnem pœnum stomacho recondere.Rex.—Attamen buccellam minimam edite.Cancellarius.—Non recusamus istud.Stultus.—Regi domino meo præbibo.Rex.—Prosit magnifico domino stulto.Cancellarius.—Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit.Stultus.—Salva Grammatica loquimini.Cancellarius.—En et stultus Grammaticæ peritus est.Rex.—Serve, tolle singula, omnes dormituriunt, video.Cubicularius.—Nox intempesta adest, cubitum eundi tempus est.Rex.—Puer, gratiarum actionis hymnum loquere.Puer.—De hoc convivio benedicamus Domino.Cancellarius.—Deo sit gratia.Puer.—Ille qui est ab ævo, manétque in æternum unicus et solus Deus, et nos suis muneribus pascit, salvat et vivificat, sit benedictus in secula seculorum.Convivæ.—Amen.Rex.—Vos boni amici et Aulici gratis animis accipite quæ affuêre : meliora daturus sum, dum imperium meum locupletius factum fuerit.Convivæ.—Gratiam agimus, habemus et referimus domino Regi et Reginæ, de benevolentia ostensa et impertita nobis.Convivium Amicorum.Socrateshospes,Ioannes,Petrus,Philippus,Convivæ,Xantippeuxor,Minister.Socrates.—Hesterno die convivas vos vocavi per ministrum meum in hodiernum prandium, estísne venturi ?Convivæ.—Sumus utique.Socrates.—Tum me iam comitamini, meridies instat.Convivæ.—Perplacet.Socrates.—Hilares spero erimus, nisi uxor mea quippiam litis inceperit.Convivæ.—Est tum iam per te offensa ?Socrates.—Veteri suo more ob asini prospectum iurgia parat.Convivæ.—Nos ipsam crateribus faciemus lepidam et placidam.Socrates.—Salve mea Xantippe, hîc mecum veniunt amiculi nostri, in hodiernum prædium à me invitati.Xantippe.—Gaudeo, sint salvi vestri adventus amici intimi.Convivæ.—Gratiam habemus.Xantippe.—Manibus ablutis, quando lubet ite accubitum.Socrates.—Fiat, vos amici vestes exuite, fervet hybernaculum calore, et ingredimini.Convivæ.—I tu prior.Socrates.—Sequimini, præcedam.Convivæ.—Hîc commodior est aër, quàm foris, ubi mugit Boreas.Socrates.—Foris nasus muco concrescit ambulanti. Xantippe, quando visum tibi fuerit, edulia fac afferri.Xantippe.—Iam adducentur.Servus.—Hic cibus edentibus sit salutaris.Socrates.—Edenda consecra.Servus.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Servus.—Quibus hoc in prandio vescemur, alimenta et potus benedicta velit esse ille, qui omnibus benedicere solet, solus salutem affert, exitiáque tollit. In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis.Convivæ.—Amen.Socrates.—Cultellos mensæ imponite, et è patina comedenda accipite amicissimi convivæ.Ioannes.—Non cures, ad mensam desides non erimus.Socrates.—Ab olusculo si abhorret quis vestrum, seponat, et carnes edat.Petrus.—Oleribus lubentes pascimur.Socrates.—Non admodum tinctum est.Philippus.—Istud nihil refert, pinguedo nimia vocis affert raucedinem.Socrates.—Bibite et nunc, ne aridus in stomacho marcescat cibus : cervisiæ haustu ad mensam semper primum sumere soleo.Petrus.—Per Herculem opipari saporis est Cereris iste potus.Socrates.—Domesticus meus est potus, satis vilis, nam fruges perquàm carè veneunt, ideò et magis exiguam oportet coquere cervisiam, non multùm possidentem.Xantippe.—Pernas illas, aut caprinas carnes vel vitulinas rodite, quæcunque cuilibet sapuerint.Ioannes.—Hospes, cypho hoc dimidio te impertiar.Socrates.—Bibas salutiferè.Ioannes.—Nunc et tu bibendo par pari referas.Socrates.—Invitus maneo debitor ad pocula. Uxor, haustum amicitiæ tibi propino.Xantippe.—Sit tibi bono. Petre præbibo tibi.Petrus.—Accipio lubens, tibi non incommodet.Xantippe.—Petre, æquali haustu et alteri præbibas.Petrus.—Philippe, tantum tibi propinabo, quantum accepi ab hospita nunc nostra.Philippus.—Feliciter bibe, ut dignum est accipiam abs te lubentissimè.Socrates.—Serve, carnes affer recentes (ut vocant) nitidósque orbes propone cuilibet.Servus.—Efficiam.Socrates.—De his agninis carnibus edite, ad esuriei expulsionem : assas carnes non expectetis, nam frustraremini.Petrus.—Quantum sat est habemus, plura non exoptamus.Socrates.—Licet parcè instruxi focum, tamen ut amicos vos vocavi, credens vos boni consulturos mensæ tenuitatem.Ioannes.—Amici ad amicorum lances caseo et Cerere redduntur contenti.Socrates.—Serve, affer bellaria, hǽcque conde, vel culinæ affer ministræ.Servus.—Exequar.Socrates.—Hîc nunc omnia habuistis obsonia : si stomachos implevistis, gaudeo : sin minus, boni tamen consulite.Ioannes.—Satis supérque præsto adfuit edulii.Socrates.—Serve, hymnum gratiarum rumina et lege.Servus.—Benedicamus Domino.Convivæ.—Deo gratias.Servus.—Dominus dominantium omniúmque quæ in cœlo et in terra sunt, imperator et conservator, de his à nobis sumptis nutrimentis, gratiam habeat in æternum.Convivæ.—Amen.Socrates.—Aequis animis accipite quas obtuli escas, lautiores alia dabo vice.Ioannes.—Lautissimè fovisti nos, gratos aliquando nos exhibebimus.Funebre Convivium.Filiusparentibus utrisque orbatus,Hospes,Martinus,Conradus,Arnoldus&Mulieresaliquot.Filius.—Ô me infelicem adolescentem, me desolatissimum iuvenem, me miserrimum hominem, quò me nunc vertam ? quid vita mihi opus est ? mors præstaret : cur vivere exoptarem, cùm mihi amicissimi parentes mei obierint, sola mea solatia et spes quæ fuêre ? Ô tu crudelissima mors, quam acerbe me conturbasti !Arnoldus.—Ut ita agis ? ut sic eiulas et lamentaris, pudétne te ?Filius.—Ah, quid me puderet ? præ dolore et mœstitia quid agam ignoro.Conradus.—Animam sume, precare Deum, ut parentum animæ quiete cœlesti fruantur, lachrymis ipsos in vitam non revocabis.Filius.—Ah, ah, vellem et mihi pestis vitam adimeret.Arnoldus.—Taceas illa, nondum Deo visum est ut moriaris, mortem precari noli, adhuc citius quàm placebit, tibi aderit.Filius.—Ô Deus miserere mei miserrimi, et ab hac luce tollas, ut unà sim cum Manibus meorum dilectorum parentum.Mulier.—Lachrymas siste et precare requiem tuis defunctis parentibus, nos huc venimus vinum afferentes consolatum te, simúlque et tecum exporrectum frontem.Filius.—Nunc non est mihi neque animus, neque tempus lætitiæ, frustrà advenistis, exhilarari re nulla possum.Mulier.—Animum lætum tibi reddemus favente Deo, antequàm hinc abibimus.Filius.—Istud si poteritis, admirabor : credo quòd si natura mea à summo Iove immutaretur, vix lætus fierem, adeò totum me luctus dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetravit.Mulier.—Vino te ab omni mœrore illo liberabimus.Filius.—Tum potitabo vobiscum, ut animum recipiam.Conradus.—Cibum et vinum nos afferimus, quo te donabimus, et ipso animum tuum aspergemus, ut alacrior fiat, ut mente capti aqua perfunduntur.Filius.—Sedete, iubebo mensam sternere servum.Mulier.—Nos ipsam linteo ipse tegemus, sine famulum suum pensum persolvere.Filius.—Nunc edite et bibite, si quid opipari attulistis è vestris penatibus : hîc omnes sumus luctu obruti et consternati, quòd ciborum penitus obliviscimur, pane et potu contenti.Martinus.—Hac vice oculos à lachrymis terge, et genio indulgeas.Filius.—Vix potero.Conradus.—Uno aut altero calice epoto redibit mentis alacritas, hoc poculo integro te consolabor, ut post me ipsum et tu ebibas.Filius.—Timeo ut potuero, gemitus et cordis tormentum vix concedet.Arnoldus.—Conandum quippiam præter opinionem, non dimittendus animus, constantia vel magnanimitas viros et arguit, et commendat : flere, lamentari, eiulare, mulierum sunt, viris inhonestissima.Conradus.—Poculum fac ebibas.Filius.—Propino tibi amicissime.Martinus.—Accipiam libenter, bibas felici omine.Arnoldus.—Propino tibi Ioannes dilecte, in honorem tuorum proborum parentum, morte iam ablatorum tibi.Filius.—Illorum nomine per vices post te bibam. Vicina, hunc calicem ebibam, vis et tu deinde ipsum exiccare si tibi præbibero ?Mulier.—Volo, etiamsi adhuc duplo esset maior.Filius.—Ut bibero, ita post me potabis et tu.Mulier.—Faciam.Filius.—Vidén’ ? exorpsi, elambes tu.Mulier.—Non omittam, tibi propino, Conrade.Conradus.—Bibas nomine superùm.Arnoldus.—Ut nunc te habes Ioannes dilectissime, nusquam mœror discutitur tibi in anima ?Filius.—Labascit, nonnihil hilarior fio.Martinus.—Vinum solet hominum curas utcunque magnas solvere.Filius.—Gaudeo vos me accessisse consolatum, si unquam licebit per opes, rependam. Miror tamen unde mos sit ortus per vinum et convivium consolandi lugentes defunctos.Arnoldus.—À Gentilibus Thracibus, qui hominum puerperia luctuosa, sed funera lætabunda habuerunt.
Hermannus Schottennius Hessus studiosae Iuventuti S.P.D.Quæ renascuntur, nosti, tenera et studiosa iuventus, immutantur paululùm, novíque aliquid secunda nativitate accipiunt. Sic homines per baptismum renati, mundi ab originali peccato fiunt. Phœnix unica avis Arabiæ, igne seipsam comburens, renascitur iunior et pulchrior : veluti serpentes pelliculam vetustam, per angustam arborem repentes, deponunt, tandémque à rugoso senio liberantur. Nihilque usque adeò est quod renascendo, vel temporis progressu non immutetur, lepidiúsque et candidius reddatur. Ideo et mihi nuper, quum hæ confabulationes denuò à Typographis essent excudendæ, placuit ut prodirent elimatiores, locupletatǽque triginta conviviis sequentibus. Convivia addidi, non collocutiones pueriles. Quicquid enim agitur inter homines dum otiantur, poculis indulgetur, nam inde amicitia oritur, odium et mœror discutiuntur, hilaritas et benevolentia mutua acquiruntur. Auxi his conviviis, grandibus dictis descriptis, ut et tu adolescas, grandescásque sermone adultorum, non semper puerum sones loquendo. Vale.Coloniæ, Millesimo quingentesimo vigesimo sexto.
Quæ renascuntur, nosti, tenera et studiosa iuventus, immutantur paululùm, novíque aliquid secunda nativitate accipiunt. Sic homines per baptismum renati, mundi ab originali peccato fiunt. Phœnix unica avis Arabiæ, igne seipsam comburens, renascitur iunior et pulchrior : veluti serpentes pelliculam vetustam, per angustam arborem repentes, deponunt, tandémque à rugoso senio liberantur. Nihilque usque adeò est quod renascendo, vel temporis progressu non immutetur, lepidiúsque et candidius reddatur. Ideo et mihi nuper, quum hæ confabulationes denuò à Typographis essent excudendæ, placuit ut prodirent elimatiores, locupletatǽque triginta conviviis sequentibus. Convivia addidi, non collocutiones pueriles. Quicquid enim agitur inter homines dum otiantur, poculis indulgetur, nam inde amicitia oritur, odium et mœror discutiuntur, hilaritas et benevolentia mutua acquiruntur. Auxi his conviviis, grandibus dictis descriptis, ut et tu adolescas, grandescásque sermone adultorum, non semper puerum sones loquendo. Vale.
Coloniæ, Millesimo quingentesimo vigesimo sexto.
Convivium Thelesphorianum, sive Esuriale.Hospes,Uxor,Puer,Servus,Convivæ,Martinus&Arnoldus.Hospes.—Súntne obsonia mox percocta et matura esui ?Uxor.—Fermè, iube sterni mensam.Hospes.—Heus puer, ubi latitas ?Puer.—Adsum here.Hospes.—Mensam suo apparatu decorato, statim convivæ aderunt, nam prandendi hora imminet.Puer.—Expediam festinanter.Hospes.—Tu serve vinum prome hornum et bimum, ac absynthio condîtum.Servus.—Efficiam domine.Hospes.—Cervisiæ quoque unum aut alterum poculum.Uxor.—Omnia edulia sat cocta sunt, accubitum iremus si adessent convivæ.Hospes.—Spero quòd actutùm advenient, ostium credo pulsant. I puer, resera fores.Puer.—Ibo, en adestis, herus vos moratur.Convivæ.—Ipsi iam adsumus. Salvus sis hospes noster, ut vales hoc esuriali tempore ?Hospes.—Valeo pugilicè, salvi et vos sitis : vestrum adventum desiderabam, ilico manus abluite, et accumbite mensæ.Convivæ.—Faciemus, primus tu accumbe.Hospes.—Hic in sella mihi est locus. Puer, benedic prandium.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Quicquid appositum est, apponetúrque cibi et potus, benedicere et conservare velit dextera CHRISTI, sumentibúsque salubre reddere. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Puer.—Pater noster.Hospes.—Orationem dominicam et salutationem angelicam quisque secum oret. Nunc cibo fruimini, alius non est quàm hesterno vesperi cibus edendus.Convivæ.—Sic dierum conditio exigit.Hospes.—Hoc iusculum pisarum exorbete, conferet cerebro, et stomacho non oberit.Convivæ.—Proderit per Herculem, medebitúrque dolori capitum nostrorum ex hesterna compotatione contracto.Hospes.—Ideò imbibite ipsum dum calet et fervet. Nunc haleces has edite, elixas aut tostas.Convivæ.—Desidiosi non erimus.Hospes.—Edite et bibite, vobis non ministrabo : incommodabit vestro ventri, si à cibo quieveritis. Serve aliud edulii affer, mundósque orbes redde. Nunc de hoc vino absynthio condito, singuli primum facietis haustum, salubre est. Præbibo tibi Martine, tu proximo tuo propines.Martinus.—Non obsit tibi bibenti.Hospes.—Arnolde tibi præbibo.Arnoldus.—Sit salutiferum.Hospes.—Ordine quisque lambat de ipso. Ut sic abstemii estis ? neque potu, neque cibo utimini alacriter, fortè hic cibus vos parum delectat.Convivæ.—Ab hesterna cœna adhuc saturati sumus.Uxor.—Obsonia hæc palato non adeò arrident, ut quæ Lupercalibus diebus edimus.Martinus.—Tempori serviendum est, cuticulam hactenus curavimus, nunc genium fraudare oportet.Hospes.—Breve est tempus, homini sano curriculò abibit.Arnoldus.—Bene valenti, et piscium copia abundanti, non his quibus panis nudus est rodendus.Uxor.—Diligenti Deum nihil est difficile.Martinus.—Verum est, nam ut Plautus inquit : “ Amor condimentum est, amara dulcia faciens ”. Sed admiramur quis primus hoc esuriale tempus sancivit.Hospes.—Maiores nostri, sanctique Patres Ecclesiæ, et Pontifices in exemplum Prophetarum et CHRISTI, qui se ieiunio macerarunt.Arnoldus.—Cur est vocatum tempus “ Thelesphorianum ” ?Hospes.—Aiunt Thelesphorum Papam Quadragesimam sic instituisse, ut ab Ecclesia peragitur.Arnoldus.—Quid prodest tamen ?Hospes.—Vitia corporis comprimit, animam salvat, ventri pestem, crumenæ commodum, et crapulae decoctionem affert.Martinus.—Cur non indictum est oleum, ut butyrum et lacteus cibus ?Hospes.—Lac et butyrum naturæ sunt sanguineæ, nam lac est sanguis vaccarum, colore tantum mutato, sed oleum nihil in se carni affine habet.Arnoldus.—Quare à cibis quibusdam arcemur, non autem ab aliquo potus genere ?Hospes.—Sic nostris placuit maioribus, et non tantum saginat potus ac cibus.Uxor.—Loquendo tempus teritis, et interim cibus frigore corrumpitur.Hospes.—Quisque strenuè edat et potitet, ipse nullius edulii sum cupidus, nam stomacho non admodum valeo.Martinus.—Et nos parum bene valemus.Hospes.—Puer tolle hæc, et nuces, pyra, ac ficus affer, et libum mellis. Arnolde, hoc cypho te adoriar.Arnoldus.—Bibe salubriter.Hospes.—Puer, singula conde, et hymnum postremum dicito.Puer.—Quicquid sumpsimus potus ac cibi, id nobis salutiferum reddat ille, qui unus est salus omnium.Convivæ.—Amen.Hospes.—Vos convivæ boni et æqui accipite, quæ præsto fuêre, meliora obsonare non potuimus.Convivæ.—Tu gratiam habe.Hospes.—Gratulor vestro adventui.Convivæ.—Grati nostro nomine tibi sint superi.Hospes.—Nunc vos amici gratiarum actionum haustum bibite singuli.Convivæ.—Tu nunc vale, nos nostros repetemus Penates, quandoque par referemus.Hospes.—Diu relatum est.
Convivium Thelesphorianum, sive Esuriale.Hospes,Uxor,Puer,Servus,Convivæ,Martinus&Arnoldus.
Hospes,Uxor,Puer,Servus,Convivæ,Martinus&Arnoldus.
Hospes.—Súntne obsonia mox percocta et matura esui ?Uxor.—Fermè, iube sterni mensam.Hospes.—Heus puer, ubi latitas ?Puer.—Adsum here.Hospes.—Mensam suo apparatu decorato, statim convivæ aderunt, nam prandendi hora imminet.Puer.—Expediam festinanter.Hospes.—Tu serve vinum prome hornum et bimum, ac absynthio condîtum.Servus.—Efficiam domine.Hospes.—Cervisiæ quoque unum aut alterum poculum.Uxor.—Omnia edulia sat cocta sunt, accubitum iremus si adessent convivæ.Hospes.—Spero quòd actutùm advenient, ostium credo pulsant. I puer, resera fores.Puer.—Ibo, en adestis, herus vos moratur.Convivæ.—Ipsi iam adsumus. Salvus sis hospes noster, ut vales hoc esuriali tempore ?Hospes.—Valeo pugilicè, salvi et vos sitis : vestrum adventum desiderabam, ilico manus abluite, et accumbite mensæ.Convivæ.—Faciemus, primus tu accumbe.Hospes.—Hic in sella mihi est locus. Puer, benedic prandium.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Quicquid appositum est, apponetúrque cibi et potus, benedicere et conservare velit dextera CHRISTI, sumentibúsque salubre reddere. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Puer.—Pater noster.Hospes.—Orationem dominicam et salutationem angelicam quisque secum oret. Nunc cibo fruimini, alius non est quàm hesterno vesperi cibus edendus.Convivæ.—Sic dierum conditio exigit.Hospes.—Hoc iusculum pisarum exorbete, conferet cerebro, et stomacho non oberit.Convivæ.—Proderit per Herculem, medebitúrque dolori capitum nostrorum ex hesterna compotatione contracto.Hospes.—Ideò imbibite ipsum dum calet et fervet. Nunc haleces has edite, elixas aut tostas.Convivæ.—Desidiosi non erimus.Hospes.—Edite et bibite, vobis non ministrabo : incommodabit vestro ventri, si à cibo quieveritis. Serve aliud edulii affer, mundósque orbes redde. Nunc de hoc vino absynthio condito, singuli primum facietis haustum, salubre est. Præbibo tibi Martine, tu proximo tuo propines.Martinus.—Non obsit tibi bibenti.Hospes.—Arnolde tibi præbibo.Arnoldus.—Sit salutiferum.Hospes.—Ordine quisque lambat de ipso. Ut sic abstemii estis ? neque potu, neque cibo utimini alacriter, fortè hic cibus vos parum delectat.Convivæ.—Ab hesterna cœna adhuc saturati sumus.Uxor.—Obsonia hæc palato non adeò arrident, ut quæ Lupercalibus diebus edimus.Martinus.—Tempori serviendum est, cuticulam hactenus curavimus, nunc genium fraudare oportet.Hospes.—Breve est tempus, homini sano curriculò abibit.Arnoldus.—Bene valenti, et piscium copia abundanti, non his quibus panis nudus est rodendus.Uxor.—Diligenti Deum nihil est difficile.Martinus.—Verum est, nam ut Plautus inquit : “ Amor condimentum est, amara dulcia faciens ”. Sed admiramur quis primus hoc esuriale tempus sancivit.Hospes.—Maiores nostri, sanctique Patres Ecclesiæ, et Pontifices in exemplum Prophetarum et CHRISTI, qui se ieiunio macerarunt.Arnoldus.—Cur est vocatum tempus “ Thelesphorianum ” ?Hospes.—Aiunt Thelesphorum Papam Quadragesimam sic instituisse, ut ab Ecclesia peragitur.Arnoldus.—Quid prodest tamen ?Hospes.—Vitia corporis comprimit, animam salvat, ventri pestem, crumenæ commodum, et crapulae decoctionem affert.Martinus.—Cur non indictum est oleum, ut butyrum et lacteus cibus ?Hospes.—Lac et butyrum naturæ sunt sanguineæ, nam lac est sanguis vaccarum, colore tantum mutato, sed oleum nihil in se carni affine habet.Arnoldus.—Quare à cibis quibusdam arcemur, non autem ab aliquo potus genere ?Hospes.—Sic nostris placuit maioribus, et non tantum saginat potus ac cibus.Uxor.—Loquendo tempus teritis, et interim cibus frigore corrumpitur.Hospes.—Quisque strenuè edat et potitet, ipse nullius edulii sum cupidus, nam stomacho non admodum valeo.Martinus.—Et nos parum bene valemus.Hospes.—Puer tolle hæc, et nuces, pyra, ac ficus affer, et libum mellis. Arnolde, hoc cypho te adoriar.Arnoldus.—Bibe salubriter.Hospes.—Puer, singula conde, et hymnum postremum dicito.Puer.—Quicquid sumpsimus potus ac cibi, id nobis salutiferum reddat ille, qui unus est salus omnium.Convivæ.—Amen.Hospes.—Vos convivæ boni et æqui accipite, quæ præsto fuêre, meliora obsonare non potuimus.Convivæ.—Tu gratiam habe.Hospes.—Gratulor vestro adventui.Convivæ.—Grati nostro nomine tibi sint superi.Hospes.—Nunc vos amici gratiarum actionum haustum bibite singuli.Convivæ.—Tu nunc vale, nos nostros repetemus Penates, quandoque par referemus.Hospes.—Diu relatum est.
Hospes.—Súntne obsonia mox percocta et matura esui ?
Uxor.—Fermè, iube sterni mensam.
Hospes.—Heus puer, ubi latitas ?
Puer.—Adsum here.
Hospes.—Mensam suo apparatu decorato, statim convivæ aderunt, nam prandendi hora imminet.
Puer.—Expediam festinanter.
Hospes.—Tu serve vinum prome hornum et bimum, ac absynthio condîtum.
Servus.—Efficiam domine.
Hospes.—Cervisiæ quoque unum aut alterum poculum.
Uxor.—Omnia edulia sat cocta sunt, accubitum iremus si adessent convivæ.
Hospes.—Spero quòd actutùm advenient, ostium credo pulsant. I puer, resera fores.
Puer.—Ibo, en adestis, herus vos moratur.
Convivæ.—Ipsi iam adsumus. Salvus sis hospes noster, ut vales hoc esuriali tempore ?
Hospes.—Valeo pugilicè, salvi et vos sitis : vestrum adventum desiderabam, ilico manus abluite, et accumbite mensæ.
Convivæ.—Faciemus, primus tu accumbe.
Hospes.—Hic in sella mihi est locus. Puer, benedic prandium.
Puer.—Benedicite.
Convivæ.—Dominus.
Puer.—Quicquid appositum est, apponetúrque cibi et potus, benedicere et conservare velit dextera CHRISTI, sumentibúsque salubre reddere. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.
Convivæ.—Amen.
Puer.—Pater noster.
Hospes.—Orationem dominicam et salutationem angelicam quisque secum oret. Nunc cibo fruimini, alius non est quàm hesterno vesperi cibus edendus.
Convivæ.—Sic dierum conditio exigit.
Hospes.—Hoc iusculum pisarum exorbete, conferet cerebro, et stomacho non oberit.
Convivæ.—Proderit per Herculem, medebitúrque dolori capitum nostrorum ex hesterna compotatione contracto.
Hospes.—Ideò imbibite ipsum dum calet et fervet. Nunc haleces has edite, elixas aut tostas.
Convivæ.—Desidiosi non erimus.
Hospes.—Edite et bibite, vobis non ministrabo : incommodabit vestro ventri, si à cibo quieveritis. Serve aliud edulii affer, mundósque orbes redde. Nunc de hoc vino absynthio condito, singuli primum facietis haustum, salubre est. Præbibo tibi Martine, tu proximo tuo propines.
Martinus.—Non obsit tibi bibenti.
Hospes.—Arnolde tibi præbibo.
Arnoldus.—Sit salutiferum.
Hospes.—Ordine quisque lambat de ipso. Ut sic abstemii estis ? neque potu, neque cibo utimini alacriter, fortè hic cibus vos parum delectat.
Convivæ.—Ab hesterna cœna adhuc saturati sumus.
Uxor.—Obsonia hæc palato non adeò arrident, ut quæ Lupercalibus diebus edimus.
Martinus.—Tempori serviendum est, cuticulam hactenus curavimus, nunc genium fraudare oportet.
Hospes.—Breve est tempus, homini sano curriculò abibit.
Arnoldus.—Bene valenti, et piscium copia abundanti, non his quibus panis nudus est rodendus.
Uxor.—Diligenti Deum nihil est difficile.
Martinus.—Verum est, nam ut Plautus inquit : “ Amor condimentum est, amara dulcia faciens ”. Sed admiramur quis primus hoc esuriale tempus sancivit.
Hospes.—Maiores nostri, sanctique Patres Ecclesiæ, et Pontifices in exemplum Prophetarum et CHRISTI, qui se ieiunio macerarunt.
Arnoldus.—Cur est vocatum tempus “ Thelesphorianum ” ?
Hospes.—Aiunt Thelesphorum Papam Quadragesimam sic instituisse, ut ab Ecclesia peragitur.
Arnoldus.—Quid prodest tamen ?
Hospes.—Vitia corporis comprimit, animam salvat, ventri pestem, crumenæ commodum, et crapulae decoctionem affert.
Martinus.—Cur non indictum est oleum, ut butyrum et lacteus cibus ?
Hospes.—Lac et butyrum naturæ sunt sanguineæ, nam lac est sanguis vaccarum, colore tantum mutato, sed oleum nihil in se carni affine habet.
Arnoldus.—Quare à cibis quibusdam arcemur, non autem ab aliquo potus genere ?
Hospes.—Sic nostris placuit maioribus, et non tantum saginat potus ac cibus.
Uxor.—Loquendo tempus teritis, et interim cibus frigore corrumpitur.
Hospes.—Quisque strenuè edat et potitet, ipse nullius edulii sum cupidus, nam stomacho non admodum valeo.
Martinus.—Et nos parum bene valemus.
Hospes.—Puer tolle hæc, et nuces, pyra, ac ficus affer, et libum mellis. Arnolde, hoc cypho te adoriar.
Arnoldus.—Bibe salubriter.
Hospes.—Puer, singula conde, et hymnum postremum dicito.
Puer.—Quicquid sumpsimus potus ac cibi, id nobis salutiferum reddat ille, qui unus est salus omnium.
Convivæ.—Amen.
Hospes.—Vos convivæ boni et æqui accipite, quæ præsto fuêre, meliora obsonare non potuimus.
Convivæ.—Tu gratiam habe.
Hospes.—Gratulor vestro adventui.
Convivæ.—Grati nostro nomine tibi sint superi.
Hospes.—Nunc vos amici gratiarum actionum haustum bibite singuli.
Convivæ.—Tu nunc vale, nos nostros repetemus Penates, quandoque par referemus.
Hospes.—Diu relatum est.
Pythagoricum Convivium.Pythagoras,Hospes,Discipuli,Convivæ.Discipuli.—Salute te impartimur plurima, vir sapientissime.Pythagoras.—Eam et vobis opto.Discipuli.—Esset nobis nonnihil tecum colloquendum, si audire velles.Pythagoras.—Audiam lubentissimè, cur venistis ? dicite.Discipuli.—Adsumus, cupidi literarum, quas sub tua cupimus discere ferula, si in discipulos nos habere velis.Pythagoras.—In meam instructionem admitto nullum, nisi ipsius indolem et Minervam sim exploratus.Discipuli.—Quo tum ignotorum experimentum accipis, ingenia qualia habeant ?Pythagoras.—Istud vestra refert nihil.Discipuli.—Quibus infœcunda contigit Minerva, eósne instruere laboras ?Pythagoras.—Illos colendos non suscipio, non minus ac agricola sterilem terram, quia laborem luderem.Discipuli.—Non possent literis imbui infeliciter nata ingenia ?Pythagoras.—Instruuntur opera magna, sed profectu pusillo aut nullo. Agri enim non fertiles, et si curantur, non tamen fruges proferunt.Discipuli.—Precamur colendissime Philosophe, nos in tuorum discipulorum gregem suscipias.Pythagoras.—De vestris ingeniis prius periculum sumam, an apti sitis literis, tum instruendos assumam.Discipuli.—Auscultabimus tuis dictis ad unguem lubentissimè.Pythagoras.—Prandebo, modò meæ adsitis mensæ, tum huius gymnasii mei ritus et leges cognoscetis.Discipuli.—Parebimus tuo verbo.Pythagoras.—Puer, mensam cibo præpara, prandendi hora est. Adolescentes vos mensæ assidete, ego hîc accumbam. Cibum consacremus. Omne quo vescemur modò, cibum et potum nobis benedicere velit Iupiter, cœlitésque omnes, in nomine ipsius qui trinus est in personis, sed unus in essentia.Discipuli.—Amen.Pythagoras.—His obsoniis vulgaribus pisis, pyris, pomis, potúque vilissimo esurientes vos alite, non alium cibatum hæc mensa habere solet.Discipuli.—Nunquàm carnes neque pisces ?Pythagoras.—Minimè gentium, essemus usque adeò immanes et impii, ut victitaremus carnibus animalium et piscibus !Discipuli.—Esset illud impium et immane ?Pythagoras.—Detestabilissimum est humanæ naturæ.Discipuli.—Passim tamen locorum bis cibis aluntur homines.Pythagoras.—Aliud Philosophia nos docet, quæ ab istis nos detrahit, brutorum vesci carnibus et piscibus, maximè impium est.Discipuli.—Quare ? doceas nos illud humanissime præceptor.Pythagoras.—Nos Philosophi dicimus animas esse immortales, et post mortem animalis in aliud transire corpus, ideo si carnibus beluinis vescerer, timerem mei patris animam ne devorarem.Discipuli.—Cur piscibus tum abstinere soles ?Pythagoras.—Piscis animal innocuum est, nihil exitii hominibus inferens : ideo in ipsum nostri morsibus sævire non decet.Discipuli.—Vesceris aliis cibis omnibus ?Pythagoras.—Famem discipuli mei et ego sedamus alimento perquàm exiguo et vili.Discipuli.—Difficile nobis erit assuescere tam tenuiter victitare, qui laute hactenus apud parentes aliti sumus.Pythagoras.—Ferenda sunt vobis complura, si scientiae metam cupitis, nam patientia Philosophiae est radix et fulcimentum.Discipuli.—Quibus legibus tui sunt addicti discipuli ?Pythagoras.—Variis, uni tamen præcipuè.Discipuli.—Quæ illa est ?Pythagoras.—Ut per quinquennium taceant.Discipuli.—Cur ipsis loqui prohibes ?Pythagoras.—Ideo ut tacendo audiant, et discant ab aliis quid sit loquendum, antequam ipsi verba proferant.Discipuli.—Difficillima factu nobis ista videntur.Pythagoras.—Viribus vestris si non conveniunt, alium præceptorem quærite.Discipuli.—Experiemur quid vires nostræ possint, et quid ferre recusent.Pythagoras.—Sic facite, strenuèque me docente literas discite.
Pythagoricum Convivium.Pythagoras,Hospes,Discipuli,Convivæ.
Pythagoras,Hospes,Discipuli,Convivæ.
Discipuli.—Salute te impartimur plurima, vir sapientissime.Pythagoras.—Eam et vobis opto.Discipuli.—Esset nobis nonnihil tecum colloquendum, si audire velles.Pythagoras.—Audiam lubentissimè, cur venistis ? dicite.Discipuli.—Adsumus, cupidi literarum, quas sub tua cupimus discere ferula, si in discipulos nos habere velis.Pythagoras.—In meam instructionem admitto nullum, nisi ipsius indolem et Minervam sim exploratus.Discipuli.—Quo tum ignotorum experimentum accipis, ingenia qualia habeant ?Pythagoras.—Istud vestra refert nihil.Discipuli.—Quibus infœcunda contigit Minerva, eósne instruere laboras ?Pythagoras.—Illos colendos non suscipio, non minus ac agricola sterilem terram, quia laborem luderem.Discipuli.—Non possent literis imbui infeliciter nata ingenia ?Pythagoras.—Instruuntur opera magna, sed profectu pusillo aut nullo. Agri enim non fertiles, et si curantur, non tamen fruges proferunt.Discipuli.—Precamur colendissime Philosophe, nos in tuorum discipulorum gregem suscipias.Pythagoras.—De vestris ingeniis prius periculum sumam, an apti sitis literis, tum instruendos assumam.Discipuli.—Auscultabimus tuis dictis ad unguem lubentissimè.Pythagoras.—Prandebo, modò meæ adsitis mensæ, tum huius gymnasii mei ritus et leges cognoscetis.Discipuli.—Parebimus tuo verbo.Pythagoras.—Puer, mensam cibo præpara, prandendi hora est. Adolescentes vos mensæ assidete, ego hîc accumbam. Cibum consacremus. Omne quo vescemur modò, cibum et potum nobis benedicere velit Iupiter, cœlitésque omnes, in nomine ipsius qui trinus est in personis, sed unus in essentia.Discipuli.—Amen.Pythagoras.—His obsoniis vulgaribus pisis, pyris, pomis, potúque vilissimo esurientes vos alite, non alium cibatum hæc mensa habere solet.Discipuli.—Nunquàm carnes neque pisces ?Pythagoras.—Minimè gentium, essemus usque adeò immanes et impii, ut victitaremus carnibus animalium et piscibus !Discipuli.—Esset illud impium et immane ?Pythagoras.—Detestabilissimum est humanæ naturæ.Discipuli.—Passim tamen locorum bis cibis aluntur homines.Pythagoras.—Aliud Philosophia nos docet, quæ ab istis nos detrahit, brutorum vesci carnibus et piscibus, maximè impium est.Discipuli.—Quare ? doceas nos illud humanissime præceptor.Pythagoras.—Nos Philosophi dicimus animas esse immortales, et post mortem animalis in aliud transire corpus, ideo si carnibus beluinis vescerer, timerem mei patris animam ne devorarem.Discipuli.—Cur piscibus tum abstinere soles ?Pythagoras.—Piscis animal innocuum est, nihil exitii hominibus inferens : ideo in ipsum nostri morsibus sævire non decet.Discipuli.—Vesceris aliis cibis omnibus ?Pythagoras.—Famem discipuli mei et ego sedamus alimento perquàm exiguo et vili.Discipuli.—Difficile nobis erit assuescere tam tenuiter victitare, qui laute hactenus apud parentes aliti sumus.Pythagoras.—Ferenda sunt vobis complura, si scientiae metam cupitis, nam patientia Philosophiae est radix et fulcimentum.Discipuli.—Quibus legibus tui sunt addicti discipuli ?Pythagoras.—Variis, uni tamen præcipuè.Discipuli.—Quæ illa est ?Pythagoras.—Ut per quinquennium taceant.Discipuli.—Cur ipsis loqui prohibes ?Pythagoras.—Ideo ut tacendo audiant, et discant ab aliis quid sit loquendum, antequam ipsi verba proferant.Discipuli.—Difficillima factu nobis ista videntur.Pythagoras.—Viribus vestris si non conveniunt, alium præceptorem quærite.Discipuli.—Experiemur quid vires nostræ possint, et quid ferre recusent.Pythagoras.—Sic facite, strenuèque me docente literas discite.
Discipuli.—Salute te impartimur plurima, vir sapientissime.
Pythagoras.—Eam et vobis opto.
Discipuli.—Esset nobis nonnihil tecum colloquendum, si audire velles.
Pythagoras.—Audiam lubentissimè, cur venistis ? dicite.
Discipuli.—Adsumus, cupidi literarum, quas sub tua cupimus discere ferula, si in discipulos nos habere velis.
Pythagoras.—In meam instructionem admitto nullum, nisi ipsius indolem et Minervam sim exploratus.
Discipuli.—Quo tum ignotorum experimentum accipis, ingenia qualia habeant ?
Pythagoras.—Istud vestra refert nihil.
Discipuli.—Quibus infœcunda contigit Minerva, eósne instruere laboras ?
Pythagoras.—Illos colendos non suscipio, non minus ac agricola sterilem terram, quia laborem luderem.
Discipuli.—Non possent literis imbui infeliciter nata ingenia ?
Pythagoras.—Instruuntur opera magna, sed profectu pusillo aut nullo. Agri enim non fertiles, et si curantur, non tamen fruges proferunt.
Discipuli.—Precamur colendissime Philosophe, nos in tuorum discipulorum gregem suscipias.
Pythagoras.—De vestris ingeniis prius periculum sumam, an apti sitis literis, tum instruendos assumam.
Discipuli.—Auscultabimus tuis dictis ad unguem lubentissimè.
Pythagoras.—Prandebo, modò meæ adsitis mensæ, tum huius gymnasii mei ritus et leges cognoscetis.
Discipuli.—Parebimus tuo verbo.
Pythagoras.—Puer, mensam cibo præpara, prandendi hora est. Adolescentes vos mensæ assidete, ego hîc accumbam. Cibum consacremus. Omne quo vescemur modò, cibum et potum nobis benedicere velit Iupiter, cœlitésque omnes, in nomine ipsius qui trinus est in personis, sed unus in essentia.
Discipuli.—Amen.
Pythagoras.—His obsoniis vulgaribus pisis, pyris, pomis, potúque vilissimo esurientes vos alite, non alium cibatum hæc mensa habere solet.
Discipuli.—Nunquàm carnes neque pisces ?
Pythagoras.—Minimè gentium, essemus usque adeò immanes et impii, ut victitaremus carnibus animalium et piscibus !
Discipuli.—Esset illud impium et immane ?
Pythagoras.—Detestabilissimum est humanæ naturæ.
Discipuli.—Passim tamen locorum bis cibis aluntur homines.
Pythagoras.—Aliud Philosophia nos docet, quæ ab istis nos detrahit, brutorum vesci carnibus et piscibus, maximè impium est.
Discipuli.—Quare ? doceas nos illud humanissime præceptor.
Pythagoras.—Nos Philosophi dicimus animas esse immortales, et post mortem animalis in aliud transire corpus, ideo si carnibus beluinis vescerer, timerem mei patris animam ne devorarem.
Discipuli.—Cur piscibus tum abstinere soles ?
Pythagoras.—Piscis animal innocuum est, nihil exitii hominibus inferens : ideo in ipsum nostri morsibus sævire non decet.
Discipuli.—Vesceris aliis cibis omnibus ?
Pythagoras.—Famem discipuli mei et ego sedamus alimento perquàm exiguo et vili.
Discipuli.—Difficile nobis erit assuescere tam tenuiter victitare, qui laute hactenus apud parentes aliti sumus.
Pythagoras.—Ferenda sunt vobis complura, si scientiae metam cupitis, nam patientia Philosophiae est radix et fulcimentum.
Discipuli.—Quibus legibus tui sunt addicti discipuli ?
Pythagoras.—Variis, uni tamen præcipuè.
Discipuli.—Quæ illa est ?
Pythagoras.—Ut per quinquennium taceant.
Discipuli.—Cur ipsis loqui prohibes ?
Pythagoras.—Ideo ut tacendo audiant, et discant ab aliis quid sit loquendum, antequam ipsi verba proferant.
Discipuli.—Difficillima factu nobis ista videntur.
Pythagoras.—Viribus vestris si non conveniunt, alium præceptorem quærite.
Discipuli.—Experiemur quid vires nostræ possint, et quid ferre recusent.
Pythagoras.—Sic facite, strenuèque me docente literas discite.
Philosophica mensa.Platohospes,Aristoteles,Cicero,Demosthenes,Convivæ&Minister.Plato.—Mensam ac patinas accedite literarum fervidissimi adolescentes, iamdudum fortassis fame vobis crepuerunt intestina.Aristoteles.—Esuriei adhuc sentio nihil.Cicero.—Et ipse nondum famelicus sum.Demosthenes.—Libros legendo, esuriem prorsus non sensi.Plato.—Ô nobiles literarum cultores, qui chartis animos et corpora farcîtis, mensæ nunc accumbite, cibóque corporeo naturam fulciatis.Aristoteles.—Præsto sumus venerande præceptor.Plato.—Serve edenda nobis tuis precibus consecra.Minister.—Quæ iam sumemus edulia, ea et nos benedicat qui creavit universa, terram, mare, cœlum, omniáque in ipsis contenta, mortuorúmque resurrectionem faciet, unus in essentia, licet cum populo sit dicendum multos esse Deos, unus autem verus est, qui dapem hanc nostram benedicat.Convivæ.—Amen.Plato.—Esuriens nunc edat, non famelicus, edere non tentet, nam nocivus est omnis cibus, qui præter famem vel editur, vel ad edendum illectat.Aristoteles.—Palato cibum inferam, tum experiar an sibi sapiat.Plato.—Potum præbe tu Endimion, ut stas cogitabundus ? Hac lance latrantem sedate stomachum eduliis, ultrà nihil habebitis quàm bellaria.Cicero.—Abundè satis erit, neque vultures vel lupi sumus.Plato.—Potu hoc tenui et vili cibum subsidere facite.Demosthenes.—Curabitur.Plato.—Potus est non nectareus, sed Philosophicus, rationem bibendi non adimens, nec corpora debilitans.Aristoteles.—Convenit literis deditis, aliâs Minerva debilitata scientiæ fulcimentum laberetur.Plato.—Puer patinam tolle, et bellaria appone, butyrum, caseum, nuces, et poma, mundásque quadras. De his edite epulis, si prior patina minus vestris arriserit palatis.Cicero.—Oppidò meis placuit faucibus.Plato.—Edite perniciter, ne hîc moremur diutissime.Demosthenes.—Eruditissime Præceptor, exoptaremus unum à te, ut doceres quale debeat esse convivium Philosophicum vel literatorum.Plato.—Quàm lubentissimè istud efficiam, vos quæ dicam sitientibus auribus accipite.Aristoteles.—Advertemus diligenter.Plato.—Convivium Philosophicum, vel literarium, vel literatorum, tenue erit cibis et frugale, sed prudentibus dictis et factis providis abundantissimum, operámque quilibet adhibebit, ut doctior surgat à mensa, quam ipsam accessit.Cicero.—Quid si nullus fiat sermo doctus, Latinus et prudens ?Plato.—Convivium Philosophicum dicendum non erit.Cicero.—Compotandóne certabunt poculis ?Plato.—Istud popularibus relinquant, ipsi literariis haustibus se invicem exhilarent.Aristoteles.—Obsoniis quibus vescentur ?Plato.—Stomachum quæ non onerabunt, neque ingenii vires tollent.Demosthenes.—Nunquam genio indulgebunt, largius bibendo et edendo ?Plato.—Ad pocula indulgere genio, quid aliud est quàm ingenium, memoriam, thesaurum scientiæ amittere et enecare ?Cicero.—Nihil convenit Baccho cum Pallade ?Plato.—Dissident odio maximo.Demosthenes.—Tamen Bacchus excitare ingenium dicitur, cùm quisque ad pocula discere conatur, et Mantuanus dicit : “ Fluit melior post pocula sermo ”.Plato.—Eruditorum est, longè à vulgo dissentire. Puer, hymnum à cibo profer.Puer.—Qui nos pavit sua gratia, sit benedictus in secula.Convivæ.—Amen.
Philosophica mensa.Platohospes,Aristoteles,Cicero,Demosthenes,Convivæ&Minister.
Platohospes,Aristoteles,Cicero,Demosthenes,Convivæ&Minister.
Plato.—Mensam ac patinas accedite literarum fervidissimi adolescentes, iamdudum fortassis fame vobis crepuerunt intestina.Aristoteles.—Esuriei adhuc sentio nihil.Cicero.—Et ipse nondum famelicus sum.Demosthenes.—Libros legendo, esuriem prorsus non sensi.Plato.—Ô nobiles literarum cultores, qui chartis animos et corpora farcîtis, mensæ nunc accumbite, cibóque corporeo naturam fulciatis.Aristoteles.—Præsto sumus venerande præceptor.Plato.—Serve edenda nobis tuis precibus consecra.Minister.—Quæ iam sumemus edulia, ea et nos benedicat qui creavit universa, terram, mare, cœlum, omniáque in ipsis contenta, mortuorúmque resurrectionem faciet, unus in essentia, licet cum populo sit dicendum multos esse Deos, unus autem verus est, qui dapem hanc nostram benedicat.Convivæ.—Amen.Plato.—Esuriens nunc edat, non famelicus, edere non tentet, nam nocivus est omnis cibus, qui præter famem vel editur, vel ad edendum illectat.Aristoteles.—Palato cibum inferam, tum experiar an sibi sapiat.Plato.—Potum præbe tu Endimion, ut stas cogitabundus ? Hac lance latrantem sedate stomachum eduliis, ultrà nihil habebitis quàm bellaria.Cicero.—Abundè satis erit, neque vultures vel lupi sumus.Plato.—Potu hoc tenui et vili cibum subsidere facite.Demosthenes.—Curabitur.Plato.—Potus est non nectareus, sed Philosophicus, rationem bibendi non adimens, nec corpora debilitans.Aristoteles.—Convenit literis deditis, aliâs Minerva debilitata scientiæ fulcimentum laberetur.Plato.—Puer patinam tolle, et bellaria appone, butyrum, caseum, nuces, et poma, mundásque quadras. De his edite epulis, si prior patina minus vestris arriserit palatis.Cicero.—Oppidò meis placuit faucibus.Plato.—Edite perniciter, ne hîc moremur diutissime.Demosthenes.—Eruditissime Præceptor, exoptaremus unum à te, ut doceres quale debeat esse convivium Philosophicum vel literatorum.Plato.—Quàm lubentissimè istud efficiam, vos quæ dicam sitientibus auribus accipite.Aristoteles.—Advertemus diligenter.Plato.—Convivium Philosophicum, vel literarium, vel literatorum, tenue erit cibis et frugale, sed prudentibus dictis et factis providis abundantissimum, operámque quilibet adhibebit, ut doctior surgat à mensa, quam ipsam accessit.Cicero.—Quid si nullus fiat sermo doctus, Latinus et prudens ?Plato.—Convivium Philosophicum dicendum non erit.Cicero.—Compotandóne certabunt poculis ?Plato.—Istud popularibus relinquant, ipsi literariis haustibus se invicem exhilarent.Aristoteles.—Obsoniis quibus vescentur ?Plato.—Stomachum quæ non onerabunt, neque ingenii vires tollent.Demosthenes.—Nunquam genio indulgebunt, largius bibendo et edendo ?Plato.—Ad pocula indulgere genio, quid aliud est quàm ingenium, memoriam, thesaurum scientiæ amittere et enecare ?Cicero.—Nihil convenit Baccho cum Pallade ?Plato.—Dissident odio maximo.Demosthenes.—Tamen Bacchus excitare ingenium dicitur, cùm quisque ad pocula discere conatur, et Mantuanus dicit : “ Fluit melior post pocula sermo ”.Plato.—Eruditorum est, longè à vulgo dissentire. Puer, hymnum à cibo profer.Puer.—Qui nos pavit sua gratia, sit benedictus in secula.Convivæ.—Amen.
Plato.—Mensam ac patinas accedite literarum fervidissimi adolescentes, iamdudum fortassis fame vobis crepuerunt intestina.
Aristoteles.—Esuriei adhuc sentio nihil.
Cicero.—Et ipse nondum famelicus sum.
Demosthenes.—Libros legendo, esuriem prorsus non sensi.
Plato.—Ô nobiles literarum cultores, qui chartis animos et corpora farcîtis, mensæ nunc accumbite, cibóque corporeo naturam fulciatis.
Aristoteles.—Præsto sumus venerande præceptor.
Plato.—Serve edenda nobis tuis precibus consecra.
Minister.—Quæ iam sumemus edulia, ea et nos benedicat qui creavit universa, terram, mare, cœlum, omniáque in ipsis contenta, mortuorúmque resurrectionem faciet, unus in essentia, licet cum populo sit dicendum multos esse Deos, unus autem verus est, qui dapem hanc nostram benedicat.
Convivæ.—Amen.
Plato.—Esuriens nunc edat, non famelicus, edere non tentet, nam nocivus est omnis cibus, qui præter famem vel editur, vel ad edendum illectat.
Aristoteles.—Palato cibum inferam, tum experiar an sibi sapiat.
Plato.—Potum præbe tu Endimion, ut stas cogitabundus ? Hac lance latrantem sedate stomachum eduliis, ultrà nihil habebitis quàm bellaria.
Cicero.—Abundè satis erit, neque vultures vel lupi sumus.
Plato.—Potu hoc tenui et vili cibum subsidere facite.
Demosthenes.—Curabitur.
Plato.—Potus est non nectareus, sed Philosophicus, rationem bibendi non adimens, nec corpora debilitans.
Aristoteles.—Convenit literis deditis, aliâs Minerva debilitata scientiæ fulcimentum laberetur.
Plato.—Puer patinam tolle, et bellaria appone, butyrum, caseum, nuces, et poma, mundásque quadras. De his edite epulis, si prior patina minus vestris arriserit palatis.
Cicero.—Oppidò meis placuit faucibus.
Plato.—Edite perniciter, ne hîc moremur diutissime.
Demosthenes.—Eruditissime Præceptor, exoptaremus unum à te, ut doceres quale debeat esse convivium Philosophicum vel literatorum.
Plato.—Quàm lubentissimè istud efficiam, vos quæ dicam sitientibus auribus accipite.
Aristoteles.—Advertemus diligenter.
Plato.—Convivium Philosophicum, vel literarium, vel literatorum, tenue erit cibis et frugale, sed prudentibus dictis et factis providis abundantissimum, operámque quilibet adhibebit, ut doctior surgat à mensa, quam ipsam accessit.
Cicero.—Quid si nullus fiat sermo doctus, Latinus et prudens ?
Plato.—Convivium Philosophicum dicendum non erit.
Cicero.—Compotandóne certabunt poculis ?
Plato.—Istud popularibus relinquant, ipsi literariis haustibus se invicem exhilarent.
Aristoteles.—Obsoniis quibus vescentur ?
Plato.—Stomachum quæ non onerabunt, neque ingenii vires tollent.
Demosthenes.—Nunquam genio indulgebunt, largius bibendo et edendo ?
Plato.—Ad pocula indulgere genio, quid aliud est quàm ingenium, memoriam, thesaurum scientiæ amittere et enecare ?
Cicero.—Nihil convenit Baccho cum Pallade ?
Plato.—Dissident odio maximo.
Demosthenes.—Tamen Bacchus excitare ingenium dicitur, cùm quisque ad pocula discere conatur, et Mantuanus dicit : “ Fluit melior post pocula sermo ”.
Plato.—Eruditorum est, longè à vulgo dissentire. Puer, hymnum à cibo profer.
Puer.—Qui nos pavit sua gratia, sit benedictus in secula.
Convivæ.—Amen.
Diogenicum Convivium.Diogeneshospes,Alexander,Aristippus,Chrysippusconvivæ.Diogenes.—Quid ita admirabundus me aspicis tu rex Alexander ?Alexander.—Aspicio te, quòd ita dolio infides instar porci vel canis, quum cæteri homines in domibus suis tecto soleant agitare.Diogenes.—Mores hi mihi arrident, placeant aliis sui ritus, mea non refert.Alexander.—Ecquid petis à me Rege potente, totiúsque orbis domino ?Diogenes.—Prorsus nihil, quàm ut illud mihi non surripias, quod dare non potes.Alexander.—Quod illud est ?Diogenes.—Stans ante dolium impedis solem, quòd vas meum non ingreditur, ideo discede, méque solis splendore potiri concede.Alexander.—Discedam lubens, sed éstne quid edulii, quo hoc prandio stomachum satures ?Diogenes.—Tantùm adhuc habeo, quo me pascam, sed tibi tuíque similibus ventri deditis non famem expleret, sed ad edendum excitaret.Alexander.—Dic cuius farinæ sit cibus ?Diogenes.—Frustum panis aridi, duri et mucidi, parúmque crudi et viridis oleris.Alexander.—Non ad ignem coquis olus ipsum ?Diogenes.—Natura mihi ollam dedit, qua cruda coquo, digero, et corpori apta facio.Alexander.—Quæ ista est olla ?Diogenes.—Stomachus in meo positus ventre, nunquam quiescens, semper laborans et fervens ad insumpti cibi decoctionem.Alexander.—Frigidus cibus et crudus, non convenit homini, ut medici dicunt.Diogenes.—Natura medicorum est optima.Alexander.—Convivas nunquam vocas in hoc dolium tuum ?Diogenes.—Non, quia quibus ego delector et contentus sum, aliis hominibus displicent, et ab ipsis nauseant.Alexander.—Prandebimus hodie tecum nos tres, ego, Aristippus, et Chrysippus, si non ægrè tuleris.Diogenes.—Convivæ mihi si esse volueritis, esuriendum vobis erit, nam nihil est vestra delectans palata.Alexander.—Tua erimus mensa contenti.Diogenes.—Agite tum in terram discumbite, vel vestes substernite, neque lectos, neque sellas habeo.Aristippus.—Esto, humi sedebimus, stratis tunicis, tu mensam obsoniis para.Diogenes.—Mensa mihi est sinus, manus quadra, culter dentes.Chrysippus.—Porrige nunc nobis edenda.Diogenes.—Deum prius salutate orationibus vestris.Alexander.—Tu ut hospes hymnum præfare.Diogenes.—Deus totius universi creator, rector et gubernator, humani generis plasmator, pascens creata omnia, panem et olus ac aquam iam sumenda nobis benedicat.Convivæ.—Amen.Diogenes.—Nunc acri morsu istos panis bolos edite et rodite.Alexander.—Hui, durus est nimiùm, dentes fermè elido mordendo.Diogenes.—Hîc aquæ intinge, ut mollescat.Aristippus.—Nihil pani addemus obsonii ?Diogenes.—De hoc crudo olusculo aliquid addite, vel sine obsonio ipsum comedite.Alexander.—Obsonium ubi deest, insipidus est panis.Diogenes.—Hîc in olla aliquid oleris elixi reconditum habeo, sed tepidum non est, illud edite.Chrysippus.—Immunda est olla, nauseo aspicere, nedum ex ipsa edere.Diogenes.—Si nauseas, mihi sinas, cui mel sapit.Alexander.—Sitio, panis mihi labia exiccat.Diogenes.—Pura ista lympha sitim comprime, alius mihi potus non est.Alexander.—Ô tu miserrime Diogenes, qui huiusmodi victitas epulis !Diogenes.—Miser non sum, natura quantum expetit edo et habeo.Alexander.—Malo me adhuc Alexandrum esse et regem, quàm Diogenem et Philosophum pauperrimum.Diogenes.—Et ego nollem è Diogene fieri Alexander.Alexander.—Prorsus nihil aliud habes quod edamus ?Diogenes.—Pyra et poma nonnulla mihi adhuc sunt, sed acerba et dura.Aristippus.—Illis non capimur, nam dentes hebetes faciunt. Tu vale, nos nostram revisemus aulam regiam et dapsiles lances.Diogenes.—Abite, ego hîc in dolio naturæ rimabor effectus.
Diogenicum Convivium.Diogeneshospes,Alexander,Aristippus,Chrysippusconvivæ.
Diogeneshospes,Alexander,Aristippus,Chrysippusconvivæ.
Diogenes.—Quid ita admirabundus me aspicis tu rex Alexander ?Alexander.—Aspicio te, quòd ita dolio infides instar porci vel canis, quum cæteri homines in domibus suis tecto soleant agitare.Diogenes.—Mores hi mihi arrident, placeant aliis sui ritus, mea non refert.Alexander.—Ecquid petis à me Rege potente, totiúsque orbis domino ?Diogenes.—Prorsus nihil, quàm ut illud mihi non surripias, quod dare non potes.Alexander.—Quod illud est ?Diogenes.—Stans ante dolium impedis solem, quòd vas meum non ingreditur, ideo discede, méque solis splendore potiri concede.Alexander.—Discedam lubens, sed éstne quid edulii, quo hoc prandio stomachum satures ?Diogenes.—Tantùm adhuc habeo, quo me pascam, sed tibi tuíque similibus ventri deditis non famem expleret, sed ad edendum excitaret.Alexander.—Dic cuius farinæ sit cibus ?Diogenes.—Frustum panis aridi, duri et mucidi, parúmque crudi et viridis oleris.Alexander.—Non ad ignem coquis olus ipsum ?Diogenes.—Natura mihi ollam dedit, qua cruda coquo, digero, et corpori apta facio.Alexander.—Quæ ista est olla ?Diogenes.—Stomachus in meo positus ventre, nunquam quiescens, semper laborans et fervens ad insumpti cibi decoctionem.Alexander.—Frigidus cibus et crudus, non convenit homini, ut medici dicunt.Diogenes.—Natura medicorum est optima.Alexander.—Convivas nunquam vocas in hoc dolium tuum ?Diogenes.—Non, quia quibus ego delector et contentus sum, aliis hominibus displicent, et ab ipsis nauseant.Alexander.—Prandebimus hodie tecum nos tres, ego, Aristippus, et Chrysippus, si non ægrè tuleris.Diogenes.—Convivæ mihi si esse volueritis, esuriendum vobis erit, nam nihil est vestra delectans palata.Alexander.—Tua erimus mensa contenti.Diogenes.—Agite tum in terram discumbite, vel vestes substernite, neque lectos, neque sellas habeo.Aristippus.—Esto, humi sedebimus, stratis tunicis, tu mensam obsoniis para.Diogenes.—Mensa mihi est sinus, manus quadra, culter dentes.Chrysippus.—Porrige nunc nobis edenda.Diogenes.—Deum prius salutate orationibus vestris.Alexander.—Tu ut hospes hymnum præfare.Diogenes.—Deus totius universi creator, rector et gubernator, humani generis plasmator, pascens creata omnia, panem et olus ac aquam iam sumenda nobis benedicat.Convivæ.—Amen.Diogenes.—Nunc acri morsu istos panis bolos edite et rodite.Alexander.—Hui, durus est nimiùm, dentes fermè elido mordendo.Diogenes.—Hîc aquæ intinge, ut mollescat.Aristippus.—Nihil pani addemus obsonii ?Diogenes.—De hoc crudo olusculo aliquid addite, vel sine obsonio ipsum comedite.Alexander.—Obsonium ubi deest, insipidus est panis.Diogenes.—Hîc in olla aliquid oleris elixi reconditum habeo, sed tepidum non est, illud edite.Chrysippus.—Immunda est olla, nauseo aspicere, nedum ex ipsa edere.Diogenes.—Si nauseas, mihi sinas, cui mel sapit.Alexander.—Sitio, panis mihi labia exiccat.Diogenes.—Pura ista lympha sitim comprime, alius mihi potus non est.Alexander.—Ô tu miserrime Diogenes, qui huiusmodi victitas epulis !Diogenes.—Miser non sum, natura quantum expetit edo et habeo.Alexander.—Malo me adhuc Alexandrum esse et regem, quàm Diogenem et Philosophum pauperrimum.Diogenes.—Et ego nollem è Diogene fieri Alexander.Alexander.—Prorsus nihil aliud habes quod edamus ?Diogenes.—Pyra et poma nonnulla mihi adhuc sunt, sed acerba et dura.Aristippus.—Illis non capimur, nam dentes hebetes faciunt. Tu vale, nos nostram revisemus aulam regiam et dapsiles lances.Diogenes.—Abite, ego hîc in dolio naturæ rimabor effectus.
Diogenes.—Quid ita admirabundus me aspicis tu rex Alexander ?
Alexander.—Aspicio te, quòd ita dolio infides instar porci vel canis, quum cæteri homines in domibus suis tecto soleant agitare.
Diogenes.—Mores hi mihi arrident, placeant aliis sui ritus, mea non refert.
Alexander.—Ecquid petis à me Rege potente, totiúsque orbis domino ?
Diogenes.—Prorsus nihil, quàm ut illud mihi non surripias, quod dare non potes.
Alexander.—Quod illud est ?
Diogenes.—Stans ante dolium impedis solem, quòd vas meum non ingreditur, ideo discede, méque solis splendore potiri concede.
Alexander.—Discedam lubens, sed éstne quid edulii, quo hoc prandio stomachum satures ?
Diogenes.—Tantùm adhuc habeo, quo me pascam, sed tibi tuíque similibus ventri deditis non famem expleret, sed ad edendum excitaret.
Alexander.—Dic cuius farinæ sit cibus ?
Diogenes.—Frustum panis aridi, duri et mucidi, parúmque crudi et viridis oleris.
Alexander.—Non ad ignem coquis olus ipsum ?
Diogenes.—Natura mihi ollam dedit, qua cruda coquo, digero, et corpori apta facio.
Alexander.—Quæ ista est olla ?
Diogenes.—Stomachus in meo positus ventre, nunquam quiescens, semper laborans et fervens ad insumpti cibi decoctionem.
Alexander.—Frigidus cibus et crudus, non convenit homini, ut medici dicunt.
Diogenes.—Natura medicorum est optima.
Alexander.—Convivas nunquam vocas in hoc dolium tuum ?
Diogenes.—Non, quia quibus ego delector et contentus sum, aliis hominibus displicent, et ab ipsis nauseant.
Alexander.—Prandebimus hodie tecum nos tres, ego, Aristippus, et Chrysippus, si non ægrè tuleris.
Diogenes.—Convivæ mihi si esse volueritis, esuriendum vobis erit, nam nihil est vestra delectans palata.
Alexander.—Tua erimus mensa contenti.
Diogenes.—Agite tum in terram discumbite, vel vestes substernite, neque lectos, neque sellas habeo.
Aristippus.—Esto, humi sedebimus, stratis tunicis, tu mensam obsoniis para.
Diogenes.—Mensa mihi est sinus, manus quadra, culter dentes.
Chrysippus.—Porrige nunc nobis edenda.
Diogenes.—Deum prius salutate orationibus vestris.
Alexander.—Tu ut hospes hymnum præfare.
Diogenes.—Deus totius universi creator, rector et gubernator, humani generis plasmator, pascens creata omnia, panem et olus ac aquam iam sumenda nobis benedicat.
Convivæ.—Amen.
Diogenes.—Nunc acri morsu istos panis bolos edite et rodite.
Alexander.—Hui, durus est nimiùm, dentes fermè elido mordendo.
Diogenes.—Hîc aquæ intinge, ut mollescat.
Aristippus.—Nihil pani addemus obsonii ?
Diogenes.—De hoc crudo olusculo aliquid addite, vel sine obsonio ipsum comedite.
Alexander.—Obsonium ubi deest, insipidus est panis.
Diogenes.—Hîc in olla aliquid oleris elixi reconditum habeo, sed tepidum non est, illud edite.
Chrysippus.—Immunda est olla, nauseo aspicere, nedum ex ipsa edere.
Diogenes.—Si nauseas, mihi sinas, cui mel sapit.
Alexander.—Sitio, panis mihi labia exiccat.
Diogenes.—Pura ista lympha sitim comprime, alius mihi potus non est.
Alexander.—Ô tu miserrime Diogenes, qui huiusmodi victitas epulis !
Diogenes.—Miser non sum, natura quantum expetit edo et habeo.
Alexander.—Malo me adhuc Alexandrum esse et regem, quàm Diogenem et Philosophum pauperrimum.
Diogenes.—Et ego nollem è Diogene fieri Alexander.
Alexander.—Prorsus nihil aliud habes quod edamus ?
Diogenes.—Pyra et poma nonnulla mihi adhuc sunt, sed acerba et dura.
Aristippus.—Illis non capimur, nam dentes hebetes faciunt. Tu vale, nos nostram revisemus aulam regiam et dapsiles lances.
Diogenes.—Abite, ego hîc in dolio naturæ rimabor effectus.
Aristippicum Convivium, sive Aulicum.Aristippushospes,Theophrastus,Crates,Anaxagoras,Diogenes&Minister.Aristippus.—Ô Diogenes è tuo proripe vase, et nobiscum congredere in Regis nostri palatium, pretiosioribus te excipiemus.Diogenes.—Discedite ad vestram crapulam, ego mea delector inedia.Aristippus.—Famelicè vivas quoad placuerit, ipse aulicè victitare malo.Diogenes.—Tu patinarius es Philosophus, ipse contemplatione naturæ plus capior, quàm opimis tuis patinis.Aristippus.—Alios convivas vocabo philosophos, si tu advenire recusas.Diogenes.—Id facito.Aristippus.—Heus vos Philosophiæ cultores, Theophraste, Crates, et Anaxagora, pluteos vestros seponite, mecúmque in regiam aulam pergite sumptum cibum.Philosophi.—Congrediemur lubentes.Aristippus.—Adsitis, ac studio maceratas vires mensa opipara reficite.Philosophi.—Comitabimur te, faciles sumus ubi convivæ vocamur.Aristippus.—Ingredimini igitur, prandendi tempus est, Rex suíque aulici mensæ accumbunt.Philosophi.—In solum eamus locum, ubi aulicorum non est strepitus, et præsentia.Aristippus.—Hanc cellulam intrabimus, et nos includemus, quòd non obruamur à pluribus.Philosophi.—Tum aperi, et mensam obsoniis onera, esurimus acriter, nondum ientati sumus.Aristippus.—Mox culinæ minister afferet edulia, en adest, ut lupus in fabula.Minister.—Hunc cibum nobis Deus benedicat.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Benedictus qui est in ævum, omnibúsque universis imperat, cuncta suo nutu gubernat, benedicere velit ea quæ nunc sumemus corporis stabilimenta.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc cultros stringite, voragines vestras his primis epulis implete, quoad lautiora dabuntur.Philosophi.—Impigrè edemus, stomachos habemus fame trepidantes.Aristippus.—Tum ipsis medeamini cibo et potu : de his aprinis clunibus vel leporinis sumite.Theophrastus.—Porcina carne prius vescemur.Aristippus.—Istam relinquite familiæ, vos delicatiorem comedite. Ex hoc argenteo poculo omnibus vobis præbibo, et prius tibi Theophraste.Theophrastus.—In Iovis bibas nomine.Aristippus.—Nunc bibas et tu, vinum est Lesbium.Theophrastus.—Illo teneor, nam meæ est nationis.Crates.—Ô Aristippe tu hîc argenteis edis patinis, aureísque bibis poculis : in nostris Musæis nos ligneis vasis bibimus et edimus.Aristippus.—Sapere vultis, sed plurimùm desipitis, qui macra mavultis mensa in latebris vivere, quàm dapsilicè apud principes.Anaxagoras.—Consulimus animæ nostræ, ipsam scientia et virtute decorantes.Aristippus.—At interim corpori obestis, et mortem macie prævenitis et anticipatis.Anaxagoras.—Philosophos id decet impallescere chartis, non usque genio indulgere.Aristippus.—Istud et ego quondam feci, optimúmque credidi, tandem fame compulsus, Aulicus, ut sum, fiebam.Theophrastus.—Philosophiam tu iam curas culinariam, sed nos literariam.Aristippus.—Interdum etiam adhuc libris legendis incumbo, non totus ferior à literis.Anaxagoras.—Male convenit per Herculem Philosophiæ studio cum opiparis patinis.Aristippus.—Attamen dulce est corporis culturam gerere, simul et Philosophiæ utcunque studere.Theophrastus.—Nos malumus ad lucernam latêre discentes et quieti, quam principum nutibus inservire.Aristippus.—Nescitis principibus viris placuisse, non ultimam et postremam esse laudem ?Crates.—Laus maior virtuti est placuisse et adhæsisse.Aristippus.—Abeant ista, quisque sua sorte vivat, mihi hæc fortuna arridet. Assas istas carnes ferinas decerpite, vinóque pretioso isto utimini.Theophrastus.—Saturi sumus, tollantur dapes, domum versus regrediamur ad codices nostros.Aristippus.—Quando lubet, non vos morabor.Anaxagoras.—Hymnum igitur à cibo nobis ut hospes recense.Aristippus.—Laus, honor, et gloria sit sempiterno Iovi, cœlo terráque imperanti, quòd cibis nos pavit, famelici qui fuimus.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc literaria vestra antra repetite, chartas voluite et invertite.Philosophi.—Tu vale, grati quandoque erimus, quando licebit.Aristippus.—Non moror gratiam vestram, me alit Rex, et portat equus.
Aristippicum Convivium, sive Aulicum.Aristippushospes,Theophrastus,Crates,Anaxagoras,Diogenes&Minister.
Aristippushospes,Theophrastus,Crates,Anaxagoras,Diogenes&Minister.
Aristippus.—Ô Diogenes è tuo proripe vase, et nobiscum congredere in Regis nostri palatium, pretiosioribus te excipiemus.Diogenes.—Discedite ad vestram crapulam, ego mea delector inedia.Aristippus.—Famelicè vivas quoad placuerit, ipse aulicè victitare malo.Diogenes.—Tu patinarius es Philosophus, ipse contemplatione naturæ plus capior, quàm opimis tuis patinis.Aristippus.—Alios convivas vocabo philosophos, si tu advenire recusas.Diogenes.—Id facito.Aristippus.—Heus vos Philosophiæ cultores, Theophraste, Crates, et Anaxagora, pluteos vestros seponite, mecúmque in regiam aulam pergite sumptum cibum.Philosophi.—Congrediemur lubentes.Aristippus.—Adsitis, ac studio maceratas vires mensa opipara reficite.Philosophi.—Comitabimur te, faciles sumus ubi convivæ vocamur.Aristippus.—Ingredimini igitur, prandendi tempus est, Rex suíque aulici mensæ accumbunt.Philosophi.—In solum eamus locum, ubi aulicorum non est strepitus, et præsentia.Aristippus.—Hanc cellulam intrabimus, et nos includemus, quòd non obruamur à pluribus.Philosophi.—Tum aperi, et mensam obsoniis onera, esurimus acriter, nondum ientati sumus.Aristippus.—Mox culinæ minister afferet edulia, en adest, ut lupus in fabula.Minister.—Hunc cibum nobis Deus benedicat.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Benedictus qui est in ævum, omnibúsque universis imperat, cuncta suo nutu gubernat, benedicere velit ea quæ nunc sumemus corporis stabilimenta.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc cultros stringite, voragines vestras his primis epulis implete, quoad lautiora dabuntur.Philosophi.—Impigrè edemus, stomachos habemus fame trepidantes.Aristippus.—Tum ipsis medeamini cibo et potu : de his aprinis clunibus vel leporinis sumite.Theophrastus.—Porcina carne prius vescemur.Aristippus.—Istam relinquite familiæ, vos delicatiorem comedite. Ex hoc argenteo poculo omnibus vobis præbibo, et prius tibi Theophraste.Theophrastus.—In Iovis bibas nomine.Aristippus.—Nunc bibas et tu, vinum est Lesbium.Theophrastus.—Illo teneor, nam meæ est nationis.Crates.—Ô Aristippe tu hîc argenteis edis patinis, aureísque bibis poculis : in nostris Musæis nos ligneis vasis bibimus et edimus.Aristippus.—Sapere vultis, sed plurimùm desipitis, qui macra mavultis mensa in latebris vivere, quàm dapsilicè apud principes.Anaxagoras.—Consulimus animæ nostræ, ipsam scientia et virtute decorantes.Aristippus.—At interim corpori obestis, et mortem macie prævenitis et anticipatis.Anaxagoras.—Philosophos id decet impallescere chartis, non usque genio indulgere.Aristippus.—Istud et ego quondam feci, optimúmque credidi, tandem fame compulsus, Aulicus, ut sum, fiebam.Theophrastus.—Philosophiam tu iam curas culinariam, sed nos literariam.Aristippus.—Interdum etiam adhuc libris legendis incumbo, non totus ferior à literis.Anaxagoras.—Male convenit per Herculem Philosophiæ studio cum opiparis patinis.Aristippus.—Attamen dulce est corporis culturam gerere, simul et Philosophiæ utcunque studere.Theophrastus.—Nos malumus ad lucernam latêre discentes et quieti, quam principum nutibus inservire.Aristippus.—Nescitis principibus viris placuisse, non ultimam et postremam esse laudem ?Crates.—Laus maior virtuti est placuisse et adhæsisse.Aristippus.—Abeant ista, quisque sua sorte vivat, mihi hæc fortuna arridet. Assas istas carnes ferinas decerpite, vinóque pretioso isto utimini.Theophrastus.—Saturi sumus, tollantur dapes, domum versus regrediamur ad codices nostros.Aristippus.—Quando lubet, non vos morabor.Anaxagoras.—Hymnum igitur à cibo nobis ut hospes recense.Aristippus.—Laus, honor, et gloria sit sempiterno Iovi, cœlo terráque imperanti, quòd cibis nos pavit, famelici qui fuimus.Philosophi.—Amen.Aristippus.—Nunc literaria vestra antra repetite, chartas voluite et invertite.Philosophi.—Tu vale, grati quandoque erimus, quando licebit.Aristippus.—Non moror gratiam vestram, me alit Rex, et portat equus.
Aristippus.—Ô Diogenes è tuo proripe vase, et nobiscum congredere in Regis nostri palatium, pretiosioribus te excipiemus.
Diogenes.—Discedite ad vestram crapulam, ego mea delector inedia.
Aristippus.—Famelicè vivas quoad placuerit, ipse aulicè victitare malo.
Diogenes.—Tu patinarius es Philosophus, ipse contemplatione naturæ plus capior, quàm opimis tuis patinis.
Aristippus.—Alios convivas vocabo philosophos, si tu advenire recusas.
Diogenes.—Id facito.
Aristippus.—Heus vos Philosophiæ cultores, Theophraste, Crates, et Anaxagora, pluteos vestros seponite, mecúmque in regiam aulam pergite sumptum cibum.
Philosophi.—Congrediemur lubentes.
Aristippus.—Adsitis, ac studio maceratas vires mensa opipara reficite.
Philosophi.—Comitabimur te, faciles sumus ubi convivæ vocamur.
Aristippus.—Ingredimini igitur, prandendi tempus est, Rex suíque aulici mensæ accumbunt.
Philosophi.—In solum eamus locum, ubi aulicorum non est strepitus, et præsentia.
Aristippus.—Hanc cellulam intrabimus, et nos includemus, quòd non obruamur à pluribus.
Philosophi.—Tum aperi, et mensam obsoniis onera, esurimus acriter, nondum ientati sumus.
Aristippus.—Mox culinæ minister afferet edulia, en adest, ut lupus in fabula.
Minister.—Hunc cibum nobis Deus benedicat.
Philosophi.—Amen.
Aristippus.—Benedictus qui est in ævum, omnibúsque universis imperat, cuncta suo nutu gubernat, benedicere velit ea quæ nunc sumemus corporis stabilimenta.
Philosophi.—Amen.
Aristippus.—Nunc cultros stringite, voragines vestras his primis epulis implete, quoad lautiora dabuntur.
Philosophi.—Impigrè edemus, stomachos habemus fame trepidantes.
Aristippus.—Tum ipsis medeamini cibo et potu : de his aprinis clunibus vel leporinis sumite.
Theophrastus.—Porcina carne prius vescemur.
Aristippus.—Istam relinquite familiæ, vos delicatiorem comedite. Ex hoc argenteo poculo omnibus vobis præbibo, et prius tibi Theophraste.
Theophrastus.—In Iovis bibas nomine.
Aristippus.—Nunc bibas et tu, vinum est Lesbium.
Theophrastus.—Illo teneor, nam meæ est nationis.
Crates.—Ô Aristippe tu hîc argenteis edis patinis, aureísque bibis poculis : in nostris Musæis nos ligneis vasis bibimus et edimus.
Aristippus.—Sapere vultis, sed plurimùm desipitis, qui macra mavultis mensa in latebris vivere, quàm dapsilicè apud principes.
Anaxagoras.—Consulimus animæ nostræ, ipsam scientia et virtute decorantes.
Aristippus.—At interim corpori obestis, et mortem macie prævenitis et anticipatis.
Anaxagoras.—Philosophos id decet impallescere chartis, non usque genio indulgere.
Aristippus.—Istud et ego quondam feci, optimúmque credidi, tandem fame compulsus, Aulicus, ut sum, fiebam.
Theophrastus.—Philosophiam tu iam curas culinariam, sed nos literariam.
Aristippus.—Interdum etiam adhuc libris legendis incumbo, non totus ferior à literis.
Anaxagoras.—Male convenit per Herculem Philosophiæ studio cum opiparis patinis.
Aristippus.—Attamen dulce est corporis culturam gerere, simul et Philosophiæ utcunque studere.
Theophrastus.—Nos malumus ad lucernam latêre discentes et quieti, quam principum nutibus inservire.
Aristippus.—Nescitis principibus viris placuisse, non ultimam et postremam esse laudem ?
Crates.—Laus maior virtuti est placuisse et adhæsisse.
Aristippus.—Abeant ista, quisque sua sorte vivat, mihi hæc fortuna arridet. Assas istas carnes ferinas decerpite, vinóque pretioso isto utimini.
Theophrastus.—Saturi sumus, tollantur dapes, domum versus regrediamur ad codices nostros.
Aristippus.—Quando lubet, non vos morabor.
Anaxagoras.—Hymnum igitur à cibo nobis ut hospes recense.
Aristippus.—Laus, honor, et gloria sit sempiterno Iovi, cœlo terráque imperanti, quòd cibis nos pavit, famelici qui fuimus.
Philosophi.—Amen.
Aristippus.—Nunc literaria vestra antra repetite, chartas voluite et invertite.
Philosophi.—Tu vale, grati quandoque erimus, quando licebit.
Aristippus.—Non moror gratiam vestram, me alit Rex, et portat equus.
Regium Convivium post ferias Epiphaniæ.Rex,Regina,Dux,Obsonator,Cancellarius,Secretarius,Cubicularius,Stultus&Servus.Rex.—Ô mea regina pulcherrima, quando convivium nostro regno et imperio debitum, nostris aulicis exhibebimus et faciemus ?Regina.—Quando domino Regi meo generosissimo placuerit.Rex.—Quid si ad hodiernam vesperam ipsius sumptus faceremus ?Regina.—Non displicebit mihi.Rex.—Habes quæ cœnam delicatam redderent ?Regina.—Sunt mihi gallinæ tres, duo capi, mediúsque agnus.Rex.—Sufficiet, gallinas cum carne agnina elixa, capos et agni medium ad veru coquas.Regina.—Executum reddam.Rex.—Sic facito, ego interim aliis intentus ero.Obsonator.—Ô Rex noster, quando regale convivium tuis aulicis parabis ?Rex.—Ad vesperam, tu obsonatum eas, curáque ut singula in cœnam sint parata, aut tuo defungeris magistratu.Obsonator.—Fidelis ero.Servus.—Magnifice domine Rex, sternam mensam ? obsonia singula penè sunt percocta.Rex.—Exequere tuum munus, adsuntne ministri et satellites nostri ?Servus.—Ad unum usque hîc domi sunt.Rex.—Age, tum auspicemur cœnam, potum habendum fac promas, viníque copiam affer, et intrent amici cæteri, nostrǽque Aulæ domestici.Servus.—Iubebo. Iussit et vult generosus Rex meus, ut intretis hybernaculum.Convivæ.—Intrabimus modò. Salve Rex potentissime.Rex.—Rex sum nomine, sed sine regno.Convivæ.—Denique egregium habere nomen, nonnullos delectat, et præstat quam vocari ignominiosum.Rex.—Mensam ordine accedite, Dux, Cancellarius, quisque ut gradu est superior, ita et accubitu sit.Convivæ.—Discumbat et Rex noster.Rex.—Modò accumbam, et Regina mihi assidebit. Puer, benedictionis hymnum effare.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Huius cœnæ regalis esculenta et potum benedicat ille, qui Rex regum est, nobísque faxit sint salutifera, qui hæc ipsa in sui facimus memoria, quòd ipse in mundum natus homo, die decimo tertio tres Reges, et Magos suo aspectu exhilaravit. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Rex.—Nunc hilares sitis potu et cibo, strenuéque edite, sic ego iam Rex vester impero et volo : istam carnis buccellam domina Regina mea grato accipiat animo.Regina.—Gratia sit domino Regi.Rex.—Vos nostri Aulici, Chrysippi non sitis, sed cuticulam curate basilicè.Convivæ.—Bibat Rex, tum et nos alii bibemus.Rex.—Propino Reginæ meæ nobilissimæ.Regina.—Prosit domino Regi.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit : tandem cessa, noli exiccare, et mihi quippiam relinquas.Convivæ.—Quàm minimè facetus est morus ille.Stultus.—Clamando fatigabor.Rex.—Serve, assas affer carnes, et hæc aufer.Servus.—Mox faciam. Hîc est dominus Dux, Secretarius, Cancellarius, Cubicularius, quisque eorum dominum Regem et Reginam donant duabus vini mensuris.Rex.—Gratiam habeant, certè minimè decet Regem vino donari à suis famulis.Convivæ.—Nónne et Reges imperiorum à subiectis aluntur colonis ?Rex.—Fateor, capos illos tostos, tu Secretari rumpe, frustáque assidentibus propone, nosti quomodo sit ad mensam ministrandum.Secretarius.—Lubens faciam ex Regis iussu.Regina.—Regi hunc calicem medium præbibam.Rex.—Sit commodo Reginæ.Convivæ.—Regina bibit, exclama tu fatue, ut devoras cibum ac vultur.Stultus.—Regina bibit, Regina bibit, Regina bibit.Rex.—Agninam illam carnem frustulatim disseca tu Cancellari.Cancellarius.—Perplacet, hoc frustum Rex noster sibi retineat.Rex.—Hilares agite sitis, post seculum Gentiles hanc occupabunt terram, ut vulgò fertur. Omnibus hoc poculum præbibo.Cancellarius.—Non obsit Regi. Stulte clama, Rex bibit.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit, Rex bibit.Rex.—Tolle hæc serve, nemo ipsis vescitur, bellaria affer.Servus.—Adsunt.Rex.—Et orbes puros propone.Servus.—Feci.Rex.—Caseo hoc cibum subsidere facite, et butyro lenes facite animos.Secretarius.—Ad iugulum usque saturi sumus, nequimus omnem pœnum stomacho recondere.Rex.—Attamen buccellam minimam edite.Cancellarius.—Non recusamus istud.Stultus.—Regi domino meo præbibo.Rex.—Prosit magnifico domino stulto.Cancellarius.—Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit.Stultus.—Salva Grammatica loquimini.Cancellarius.—En et stultus Grammaticæ peritus est.Rex.—Serve, tolle singula, omnes dormituriunt, video.Cubicularius.—Nox intempesta adest, cubitum eundi tempus est.Rex.—Puer, gratiarum actionis hymnum loquere.Puer.—De hoc convivio benedicamus Domino.Cancellarius.—Deo sit gratia.Puer.—Ille qui est ab ævo, manétque in æternum unicus et solus Deus, et nos suis muneribus pascit, salvat et vivificat, sit benedictus in secula seculorum.Convivæ.—Amen.Rex.—Vos boni amici et Aulici gratis animis accipite quæ affuêre : meliora daturus sum, dum imperium meum locupletius factum fuerit.Convivæ.—Gratiam agimus, habemus et referimus domino Regi et Reginæ, de benevolentia ostensa et impertita nobis.
Regium Convivium post ferias Epiphaniæ.Rex,Regina,Dux,Obsonator,Cancellarius,Secretarius,Cubicularius,Stultus&Servus.
Rex,Regina,Dux,Obsonator,Cancellarius,Secretarius,Cubicularius,Stultus&Servus.
Rex.—Ô mea regina pulcherrima, quando convivium nostro regno et imperio debitum, nostris aulicis exhibebimus et faciemus ?Regina.—Quando domino Regi meo generosissimo placuerit.Rex.—Quid si ad hodiernam vesperam ipsius sumptus faceremus ?Regina.—Non displicebit mihi.Rex.—Habes quæ cœnam delicatam redderent ?Regina.—Sunt mihi gallinæ tres, duo capi, mediúsque agnus.Rex.—Sufficiet, gallinas cum carne agnina elixa, capos et agni medium ad veru coquas.Regina.—Executum reddam.Rex.—Sic facito, ego interim aliis intentus ero.Obsonator.—Ô Rex noster, quando regale convivium tuis aulicis parabis ?Rex.—Ad vesperam, tu obsonatum eas, curáque ut singula in cœnam sint parata, aut tuo defungeris magistratu.Obsonator.—Fidelis ero.Servus.—Magnifice domine Rex, sternam mensam ? obsonia singula penè sunt percocta.Rex.—Exequere tuum munus, adsuntne ministri et satellites nostri ?Servus.—Ad unum usque hîc domi sunt.Rex.—Age, tum auspicemur cœnam, potum habendum fac promas, viníque copiam affer, et intrent amici cæteri, nostrǽque Aulæ domestici.Servus.—Iubebo. Iussit et vult generosus Rex meus, ut intretis hybernaculum.Convivæ.—Intrabimus modò. Salve Rex potentissime.Rex.—Rex sum nomine, sed sine regno.Convivæ.—Denique egregium habere nomen, nonnullos delectat, et præstat quam vocari ignominiosum.Rex.—Mensam ordine accedite, Dux, Cancellarius, quisque ut gradu est superior, ita et accubitu sit.Convivæ.—Discumbat et Rex noster.Rex.—Modò accumbam, et Regina mihi assidebit. Puer, benedictionis hymnum effare.Puer.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Puer.—Huius cœnæ regalis esculenta et potum benedicat ille, qui Rex regum est, nobísque faxit sint salutifera, qui hæc ipsa in sui facimus memoria, quòd ipse in mundum natus homo, die decimo tertio tres Reges, et Magos suo aspectu exhilaravit. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.Convivæ.—Amen.Rex.—Nunc hilares sitis potu et cibo, strenuéque edite, sic ego iam Rex vester impero et volo : istam carnis buccellam domina Regina mea grato accipiat animo.Regina.—Gratia sit domino Regi.Rex.—Vos nostri Aulici, Chrysippi non sitis, sed cuticulam curate basilicè.Convivæ.—Bibat Rex, tum et nos alii bibemus.Rex.—Propino Reginæ meæ nobilissimæ.Regina.—Prosit domino Regi.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit : tandem cessa, noli exiccare, et mihi quippiam relinquas.Convivæ.—Quàm minimè facetus est morus ille.Stultus.—Clamando fatigabor.Rex.—Serve, assas affer carnes, et hæc aufer.Servus.—Mox faciam. Hîc est dominus Dux, Secretarius, Cancellarius, Cubicularius, quisque eorum dominum Regem et Reginam donant duabus vini mensuris.Rex.—Gratiam habeant, certè minimè decet Regem vino donari à suis famulis.Convivæ.—Nónne et Reges imperiorum à subiectis aluntur colonis ?Rex.—Fateor, capos illos tostos, tu Secretari rumpe, frustáque assidentibus propone, nosti quomodo sit ad mensam ministrandum.Secretarius.—Lubens faciam ex Regis iussu.Regina.—Regi hunc calicem medium præbibam.Rex.—Sit commodo Reginæ.Convivæ.—Regina bibit, exclama tu fatue, ut devoras cibum ac vultur.Stultus.—Regina bibit, Regina bibit, Regina bibit.Rex.—Agninam illam carnem frustulatim disseca tu Cancellari.Cancellarius.—Perplacet, hoc frustum Rex noster sibi retineat.Rex.—Hilares agite sitis, post seculum Gentiles hanc occupabunt terram, ut vulgò fertur. Omnibus hoc poculum præbibo.Cancellarius.—Non obsit Regi. Stulte clama, Rex bibit.Stultus.—Rex bibit, Rex bibit, Rex bibit.Rex.—Tolle hæc serve, nemo ipsis vescitur, bellaria affer.Servus.—Adsunt.Rex.—Et orbes puros propone.Servus.—Feci.Rex.—Caseo hoc cibum subsidere facite, et butyro lenes facite animos.Secretarius.—Ad iugulum usque saturi sumus, nequimus omnem pœnum stomacho recondere.Rex.—Attamen buccellam minimam edite.Cancellarius.—Non recusamus istud.Stultus.—Regi domino meo præbibo.Rex.—Prosit magnifico domino stulto.Cancellarius.—Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit.Stultus.—Salva Grammatica loquimini.Cancellarius.—En et stultus Grammaticæ peritus est.Rex.—Serve, tolle singula, omnes dormituriunt, video.Cubicularius.—Nox intempesta adest, cubitum eundi tempus est.Rex.—Puer, gratiarum actionis hymnum loquere.Puer.—De hoc convivio benedicamus Domino.Cancellarius.—Deo sit gratia.Puer.—Ille qui est ab ævo, manétque in æternum unicus et solus Deus, et nos suis muneribus pascit, salvat et vivificat, sit benedictus in secula seculorum.Convivæ.—Amen.Rex.—Vos boni amici et Aulici gratis animis accipite quæ affuêre : meliora daturus sum, dum imperium meum locupletius factum fuerit.Convivæ.—Gratiam agimus, habemus et referimus domino Regi et Reginæ, de benevolentia ostensa et impertita nobis.
Rex.—Ô mea regina pulcherrima, quando convivium nostro regno et imperio debitum, nostris aulicis exhibebimus et faciemus ?
Regina.—Quando domino Regi meo generosissimo placuerit.
Rex.—Quid si ad hodiernam vesperam ipsius sumptus faceremus ?
Regina.—Non displicebit mihi.
Rex.—Habes quæ cœnam delicatam redderent ?
Regina.—Sunt mihi gallinæ tres, duo capi, mediúsque agnus.
Rex.—Sufficiet, gallinas cum carne agnina elixa, capos et agni medium ad veru coquas.
Regina.—Executum reddam.
Rex.—Sic facito, ego interim aliis intentus ero.
Obsonator.—Ô Rex noster, quando regale convivium tuis aulicis parabis ?
Rex.—Ad vesperam, tu obsonatum eas, curáque ut singula in cœnam sint parata, aut tuo defungeris magistratu.
Obsonator.—Fidelis ero.
Servus.—Magnifice domine Rex, sternam mensam ? obsonia singula penè sunt percocta.
Rex.—Exequere tuum munus, adsuntne ministri et satellites nostri ?
Servus.—Ad unum usque hîc domi sunt.
Rex.—Age, tum auspicemur cœnam, potum habendum fac promas, viníque copiam affer, et intrent amici cæteri, nostrǽque Aulæ domestici.
Servus.—Iubebo. Iussit et vult generosus Rex meus, ut intretis hybernaculum.
Convivæ.—Intrabimus modò. Salve Rex potentissime.
Rex.—Rex sum nomine, sed sine regno.
Convivæ.—Denique egregium habere nomen, nonnullos delectat, et præstat quam vocari ignominiosum.
Rex.—Mensam ordine accedite, Dux, Cancellarius, quisque ut gradu est superior, ita et accubitu sit.
Convivæ.—Discumbat et Rex noster.
Rex.—Modò accumbam, et Regina mihi assidebit. Puer, benedictionis hymnum effare.
Puer.—Benedicite.
Convivæ.—Dominus.
Puer.—Huius cœnæ regalis esculenta et potum benedicat ille, qui Rex regum est, nobísque faxit sint salutifera, qui hæc ipsa in sui facimus memoria, quòd ipse in mundum natus homo, die decimo tertio tres Reges, et Magos suo aspectu exhilaravit. In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti.
Convivæ.—Amen.
Rex.—Nunc hilares sitis potu et cibo, strenuéque edite, sic ego iam Rex vester impero et volo : istam carnis buccellam domina Regina mea grato accipiat animo.
Regina.—Gratia sit domino Regi.
Rex.—Vos nostri Aulici, Chrysippi non sitis, sed cuticulam curate basilicè.
Convivæ.—Bibat Rex, tum et nos alii bibemus.
Rex.—Propino Reginæ meæ nobilissimæ.
Regina.—Prosit domino Regi.
Stultus.—Rex bibit, Rex bibit : tandem cessa, noli exiccare, et mihi quippiam relinquas.
Convivæ.—Quàm minimè facetus est morus ille.
Stultus.—Clamando fatigabor.
Rex.—Serve, assas affer carnes, et hæc aufer.
Servus.—Mox faciam. Hîc est dominus Dux, Secretarius, Cancellarius, Cubicularius, quisque eorum dominum Regem et Reginam donant duabus vini mensuris.
Rex.—Gratiam habeant, certè minimè decet Regem vino donari à suis famulis.
Convivæ.—Nónne et Reges imperiorum à subiectis aluntur colonis ?
Rex.—Fateor, capos illos tostos, tu Secretari rumpe, frustáque assidentibus propone, nosti quomodo sit ad mensam ministrandum.
Secretarius.—Lubens faciam ex Regis iussu.
Regina.—Regi hunc calicem medium præbibam.
Rex.—Sit commodo Reginæ.
Convivæ.—Regina bibit, exclama tu fatue, ut devoras cibum ac vultur.
Stultus.—Regina bibit, Regina bibit, Regina bibit.
Rex.—Agninam illam carnem frustulatim disseca tu Cancellari.
Cancellarius.—Perplacet, hoc frustum Rex noster sibi retineat.
Rex.—Hilares agite sitis, post seculum Gentiles hanc occupabunt terram, ut vulgò fertur. Omnibus hoc poculum præbibo.
Cancellarius.—Non obsit Regi. Stulte clama, Rex bibit.
Stultus.—Rex bibit, Rex bibit, Rex bibit.
Rex.—Tolle hæc serve, nemo ipsis vescitur, bellaria affer.
Servus.—Adsunt.
Rex.—Et orbes puros propone.
Servus.—Feci.
Rex.—Caseo hoc cibum subsidere facite, et butyro lenes facite animos.
Secretarius.—Ad iugulum usque saturi sumus, nequimus omnem pœnum stomacho recondere.
Rex.—Attamen buccellam minimam edite.
Cancellarius.—Non recusamus istud.
Stultus.—Regi domino meo præbibo.
Rex.—Prosit magnifico domino stulto.
Cancellarius.—Stultus bibit, stultus bibit, stultus bipsit, bipsit, bipsit.
Stultus.—Salva Grammatica loquimini.
Cancellarius.—En et stultus Grammaticæ peritus est.
Rex.—Serve, tolle singula, omnes dormituriunt, video.
Cubicularius.—Nox intempesta adest, cubitum eundi tempus est.
Rex.—Puer, gratiarum actionis hymnum loquere.
Puer.—De hoc convivio benedicamus Domino.
Cancellarius.—Deo sit gratia.
Puer.—Ille qui est ab ævo, manétque in æternum unicus et solus Deus, et nos suis muneribus pascit, salvat et vivificat, sit benedictus in secula seculorum.
Convivæ.—Amen.
Rex.—Vos boni amici et Aulici gratis animis accipite quæ affuêre : meliora daturus sum, dum imperium meum locupletius factum fuerit.
Convivæ.—Gratiam agimus, habemus et referimus domino Regi et Reginæ, de benevolentia ostensa et impertita nobis.
Convivium Amicorum.Socrateshospes,Ioannes,Petrus,Philippus,Convivæ,Xantippeuxor,Minister.Socrates.—Hesterno die convivas vos vocavi per ministrum meum in hodiernum prandium, estísne venturi ?Convivæ.—Sumus utique.Socrates.—Tum me iam comitamini, meridies instat.Convivæ.—Perplacet.Socrates.—Hilares spero erimus, nisi uxor mea quippiam litis inceperit.Convivæ.—Est tum iam per te offensa ?Socrates.—Veteri suo more ob asini prospectum iurgia parat.Convivæ.—Nos ipsam crateribus faciemus lepidam et placidam.Socrates.—Salve mea Xantippe, hîc mecum veniunt amiculi nostri, in hodiernum prædium à me invitati.Xantippe.—Gaudeo, sint salvi vestri adventus amici intimi.Convivæ.—Gratiam habemus.Xantippe.—Manibus ablutis, quando lubet ite accubitum.Socrates.—Fiat, vos amici vestes exuite, fervet hybernaculum calore, et ingredimini.Convivæ.—I tu prior.Socrates.—Sequimini, præcedam.Convivæ.—Hîc commodior est aër, quàm foris, ubi mugit Boreas.Socrates.—Foris nasus muco concrescit ambulanti. Xantippe, quando visum tibi fuerit, edulia fac afferri.Xantippe.—Iam adducentur.Servus.—Hic cibus edentibus sit salutaris.Socrates.—Edenda consecra.Servus.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Servus.—Quibus hoc in prandio vescemur, alimenta et potus benedicta velit esse ille, qui omnibus benedicere solet, solus salutem affert, exitiáque tollit. In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis.Convivæ.—Amen.Socrates.—Cultellos mensæ imponite, et è patina comedenda accipite amicissimi convivæ.Ioannes.—Non cures, ad mensam desides non erimus.Socrates.—Ab olusculo si abhorret quis vestrum, seponat, et carnes edat.Petrus.—Oleribus lubentes pascimur.Socrates.—Non admodum tinctum est.Philippus.—Istud nihil refert, pinguedo nimia vocis affert raucedinem.Socrates.—Bibite et nunc, ne aridus in stomacho marcescat cibus : cervisiæ haustu ad mensam semper primum sumere soleo.Petrus.—Per Herculem opipari saporis est Cereris iste potus.Socrates.—Domesticus meus est potus, satis vilis, nam fruges perquàm carè veneunt, ideò et magis exiguam oportet coquere cervisiam, non multùm possidentem.Xantippe.—Pernas illas, aut caprinas carnes vel vitulinas rodite, quæcunque cuilibet sapuerint.Ioannes.—Hospes, cypho hoc dimidio te impertiar.Socrates.—Bibas salutiferè.Ioannes.—Nunc et tu bibendo par pari referas.Socrates.—Invitus maneo debitor ad pocula. Uxor, haustum amicitiæ tibi propino.Xantippe.—Sit tibi bono. Petre præbibo tibi.Petrus.—Accipio lubens, tibi non incommodet.Xantippe.—Petre, æquali haustu et alteri præbibas.Petrus.—Philippe, tantum tibi propinabo, quantum accepi ab hospita nunc nostra.Philippus.—Feliciter bibe, ut dignum est accipiam abs te lubentissimè.Socrates.—Serve, carnes affer recentes (ut vocant) nitidósque orbes propone cuilibet.Servus.—Efficiam.Socrates.—De his agninis carnibus edite, ad esuriei expulsionem : assas carnes non expectetis, nam frustraremini.Petrus.—Quantum sat est habemus, plura non exoptamus.Socrates.—Licet parcè instruxi focum, tamen ut amicos vos vocavi, credens vos boni consulturos mensæ tenuitatem.Ioannes.—Amici ad amicorum lances caseo et Cerere redduntur contenti.Socrates.—Serve, affer bellaria, hǽcque conde, vel culinæ affer ministræ.Servus.—Exequar.Socrates.—Hîc nunc omnia habuistis obsonia : si stomachos implevistis, gaudeo : sin minus, boni tamen consulite.Ioannes.—Satis supérque præsto adfuit edulii.Socrates.—Serve, hymnum gratiarum rumina et lege.Servus.—Benedicamus Domino.Convivæ.—Deo gratias.Servus.—Dominus dominantium omniúmque quæ in cœlo et in terra sunt, imperator et conservator, de his à nobis sumptis nutrimentis, gratiam habeat in æternum.Convivæ.—Amen.Socrates.—Aequis animis accipite quas obtuli escas, lautiores alia dabo vice.Ioannes.—Lautissimè fovisti nos, gratos aliquando nos exhibebimus.
Convivium Amicorum.Socrateshospes,Ioannes,Petrus,Philippus,Convivæ,Xantippeuxor,Minister.
Socrateshospes,Ioannes,Petrus,Philippus,Convivæ,Xantippeuxor,Minister.
Socrates.—Hesterno die convivas vos vocavi per ministrum meum in hodiernum prandium, estísne venturi ?Convivæ.—Sumus utique.Socrates.—Tum me iam comitamini, meridies instat.Convivæ.—Perplacet.Socrates.—Hilares spero erimus, nisi uxor mea quippiam litis inceperit.Convivæ.—Est tum iam per te offensa ?Socrates.—Veteri suo more ob asini prospectum iurgia parat.Convivæ.—Nos ipsam crateribus faciemus lepidam et placidam.Socrates.—Salve mea Xantippe, hîc mecum veniunt amiculi nostri, in hodiernum prædium à me invitati.Xantippe.—Gaudeo, sint salvi vestri adventus amici intimi.Convivæ.—Gratiam habemus.Xantippe.—Manibus ablutis, quando lubet ite accubitum.Socrates.—Fiat, vos amici vestes exuite, fervet hybernaculum calore, et ingredimini.Convivæ.—I tu prior.Socrates.—Sequimini, præcedam.Convivæ.—Hîc commodior est aër, quàm foris, ubi mugit Boreas.Socrates.—Foris nasus muco concrescit ambulanti. Xantippe, quando visum tibi fuerit, edulia fac afferri.Xantippe.—Iam adducentur.Servus.—Hic cibus edentibus sit salutaris.Socrates.—Edenda consecra.Servus.—Benedicite.Convivæ.—Dominus.Servus.—Quibus hoc in prandio vescemur, alimenta et potus benedicta velit esse ille, qui omnibus benedicere solet, solus salutem affert, exitiáque tollit. In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis.Convivæ.—Amen.Socrates.—Cultellos mensæ imponite, et è patina comedenda accipite amicissimi convivæ.Ioannes.—Non cures, ad mensam desides non erimus.Socrates.—Ab olusculo si abhorret quis vestrum, seponat, et carnes edat.Petrus.—Oleribus lubentes pascimur.Socrates.—Non admodum tinctum est.Philippus.—Istud nihil refert, pinguedo nimia vocis affert raucedinem.Socrates.—Bibite et nunc, ne aridus in stomacho marcescat cibus : cervisiæ haustu ad mensam semper primum sumere soleo.Petrus.—Per Herculem opipari saporis est Cereris iste potus.Socrates.—Domesticus meus est potus, satis vilis, nam fruges perquàm carè veneunt, ideò et magis exiguam oportet coquere cervisiam, non multùm possidentem.Xantippe.—Pernas illas, aut caprinas carnes vel vitulinas rodite, quæcunque cuilibet sapuerint.Ioannes.—Hospes, cypho hoc dimidio te impertiar.Socrates.—Bibas salutiferè.Ioannes.—Nunc et tu bibendo par pari referas.Socrates.—Invitus maneo debitor ad pocula. Uxor, haustum amicitiæ tibi propino.Xantippe.—Sit tibi bono. Petre præbibo tibi.Petrus.—Accipio lubens, tibi non incommodet.Xantippe.—Petre, æquali haustu et alteri præbibas.Petrus.—Philippe, tantum tibi propinabo, quantum accepi ab hospita nunc nostra.Philippus.—Feliciter bibe, ut dignum est accipiam abs te lubentissimè.Socrates.—Serve, carnes affer recentes (ut vocant) nitidósque orbes propone cuilibet.Servus.—Efficiam.Socrates.—De his agninis carnibus edite, ad esuriei expulsionem : assas carnes non expectetis, nam frustraremini.Petrus.—Quantum sat est habemus, plura non exoptamus.Socrates.—Licet parcè instruxi focum, tamen ut amicos vos vocavi, credens vos boni consulturos mensæ tenuitatem.Ioannes.—Amici ad amicorum lances caseo et Cerere redduntur contenti.Socrates.—Serve, affer bellaria, hǽcque conde, vel culinæ affer ministræ.Servus.—Exequar.Socrates.—Hîc nunc omnia habuistis obsonia : si stomachos implevistis, gaudeo : sin minus, boni tamen consulite.Ioannes.—Satis supérque præsto adfuit edulii.Socrates.—Serve, hymnum gratiarum rumina et lege.Servus.—Benedicamus Domino.Convivæ.—Deo gratias.Servus.—Dominus dominantium omniúmque quæ in cœlo et in terra sunt, imperator et conservator, de his à nobis sumptis nutrimentis, gratiam habeat in æternum.Convivæ.—Amen.Socrates.—Aequis animis accipite quas obtuli escas, lautiores alia dabo vice.Ioannes.—Lautissimè fovisti nos, gratos aliquando nos exhibebimus.
Socrates.—Hesterno die convivas vos vocavi per ministrum meum in hodiernum prandium, estísne venturi ?
Convivæ.—Sumus utique.
Socrates.—Tum me iam comitamini, meridies instat.
Convivæ.—Perplacet.
Socrates.—Hilares spero erimus, nisi uxor mea quippiam litis inceperit.
Convivæ.—Est tum iam per te offensa ?
Socrates.—Veteri suo more ob asini prospectum iurgia parat.
Convivæ.—Nos ipsam crateribus faciemus lepidam et placidam.
Socrates.—Salve mea Xantippe, hîc mecum veniunt amiculi nostri, in hodiernum prædium à me invitati.
Xantippe.—Gaudeo, sint salvi vestri adventus amici intimi.
Convivæ.—Gratiam habemus.
Xantippe.—Manibus ablutis, quando lubet ite accubitum.
Socrates.—Fiat, vos amici vestes exuite, fervet hybernaculum calore, et ingredimini.
Convivæ.—I tu prior.
Socrates.—Sequimini, præcedam.
Convivæ.—Hîc commodior est aër, quàm foris, ubi mugit Boreas.
Socrates.—Foris nasus muco concrescit ambulanti. Xantippe, quando visum tibi fuerit, edulia fac afferri.
Xantippe.—Iam adducentur.
Servus.—Hic cibus edentibus sit salutaris.
Socrates.—Edenda consecra.
Servus.—Benedicite.
Convivæ.—Dominus.
Servus.—Quibus hoc in prandio vescemur, alimenta et potus benedicta velit esse ille, qui omnibus benedicere solet, solus salutem affert, exitiáque tollit. In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis.
Convivæ.—Amen.
Socrates.—Cultellos mensæ imponite, et è patina comedenda accipite amicissimi convivæ.
Ioannes.—Non cures, ad mensam desides non erimus.
Socrates.—Ab olusculo si abhorret quis vestrum, seponat, et carnes edat.
Petrus.—Oleribus lubentes pascimur.
Socrates.—Non admodum tinctum est.
Philippus.—Istud nihil refert, pinguedo nimia vocis affert raucedinem.
Socrates.—Bibite et nunc, ne aridus in stomacho marcescat cibus : cervisiæ haustu ad mensam semper primum sumere soleo.
Petrus.—Per Herculem opipari saporis est Cereris iste potus.
Socrates.—Domesticus meus est potus, satis vilis, nam fruges perquàm carè veneunt, ideò et magis exiguam oportet coquere cervisiam, non multùm possidentem.
Xantippe.—Pernas illas, aut caprinas carnes vel vitulinas rodite, quæcunque cuilibet sapuerint.
Ioannes.—Hospes, cypho hoc dimidio te impertiar.
Socrates.—Bibas salutiferè.
Ioannes.—Nunc et tu bibendo par pari referas.
Socrates.—Invitus maneo debitor ad pocula. Uxor, haustum amicitiæ tibi propino.
Xantippe.—Sit tibi bono. Petre præbibo tibi.
Petrus.—Accipio lubens, tibi non incommodet.
Xantippe.—Petre, æquali haustu et alteri præbibas.
Petrus.—Philippe, tantum tibi propinabo, quantum accepi ab hospita nunc nostra.
Philippus.—Feliciter bibe, ut dignum est accipiam abs te lubentissimè.
Socrates.—Serve, carnes affer recentes (ut vocant) nitidósque orbes propone cuilibet.
Servus.—Efficiam.
Socrates.—De his agninis carnibus edite, ad esuriei expulsionem : assas carnes non expectetis, nam frustraremini.
Petrus.—Quantum sat est habemus, plura non exoptamus.
Socrates.—Licet parcè instruxi focum, tamen ut amicos vos vocavi, credens vos boni consulturos mensæ tenuitatem.
Ioannes.—Amici ad amicorum lances caseo et Cerere redduntur contenti.
Socrates.—Serve, affer bellaria, hǽcque conde, vel culinæ affer ministræ.
Servus.—Exequar.
Socrates.—Hîc nunc omnia habuistis obsonia : si stomachos implevistis, gaudeo : sin minus, boni tamen consulite.
Ioannes.—Satis supérque præsto adfuit edulii.
Socrates.—Serve, hymnum gratiarum rumina et lege.
Servus.—Benedicamus Domino.
Convivæ.—Deo gratias.
Servus.—Dominus dominantium omniúmque quæ in cœlo et in terra sunt, imperator et conservator, de his à nobis sumptis nutrimentis, gratiam habeat in æternum.
Convivæ.—Amen.
Socrates.—Aequis animis accipite quas obtuli escas, lautiores alia dabo vice.
Ioannes.—Lautissimè fovisti nos, gratos aliquando nos exhibebimus.
Funebre Convivium.Filiusparentibus utrisque orbatus,Hospes,Martinus,Conradus,Arnoldus&Mulieresaliquot.Filius.—Ô me infelicem adolescentem, me desolatissimum iuvenem, me miserrimum hominem, quò me nunc vertam ? quid vita mihi opus est ? mors præstaret : cur vivere exoptarem, cùm mihi amicissimi parentes mei obierint, sola mea solatia et spes quæ fuêre ? Ô tu crudelissima mors, quam acerbe me conturbasti !Arnoldus.—Ut ita agis ? ut sic eiulas et lamentaris, pudétne te ?Filius.—Ah, quid me puderet ? præ dolore et mœstitia quid agam ignoro.Conradus.—Animam sume, precare Deum, ut parentum animæ quiete cœlesti fruantur, lachrymis ipsos in vitam non revocabis.Filius.—Ah, ah, vellem et mihi pestis vitam adimeret.Arnoldus.—Taceas illa, nondum Deo visum est ut moriaris, mortem precari noli, adhuc citius quàm placebit, tibi aderit.Filius.—Ô Deus miserere mei miserrimi, et ab hac luce tollas, ut unà sim cum Manibus meorum dilectorum parentum.Mulier.—Lachrymas siste et precare requiem tuis defunctis parentibus, nos huc venimus vinum afferentes consolatum te, simúlque et tecum exporrectum frontem.Filius.—Nunc non est mihi neque animus, neque tempus lætitiæ, frustrà advenistis, exhilarari re nulla possum.Mulier.—Animum lætum tibi reddemus favente Deo, antequàm hinc abibimus.Filius.—Istud si poteritis, admirabor : credo quòd si natura mea à summo Iove immutaretur, vix lætus fierem, adeò totum me luctus dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetravit.Mulier.—Vino te ab omni mœrore illo liberabimus.Filius.—Tum potitabo vobiscum, ut animum recipiam.Conradus.—Cibum et vinum nos afferimus, quo te donabimus, et ipso animum tuum aspergemus, ut alacrior fiat, ut mente capti aqua perfunduntur.Filius.—Sedete, iubebo mensam sternere servum.Mulier.—Nos ipsam linteo ipse tegemus, sine famulum suum pensum persolvere.Filius.—Nunc edite et bibite, si quid opipari attulistis è vestris penatibus : hîc omnes sumus luctu obruti et consternati, quòd ciborum penitus obliviscimur, pane et potu contenti.Martinus.—Hac vice oculos à lachrymis terge, et genio indulgeas.Filius.—Vix potero.Conradus.—Uno aut altero calice epoto redibit mentis alacritas, hoc poculo integro te consolabor, ut post me ipsum et tu ebibas.Filius.—Timeo ut potuero, gemitus et cordis tormentum vix concedet.Arnoldus.—Conandum quippiam præter opinionem, non dimittendus animus, constantia vel magnanimitas viros et arguit, et commendat : flere, lamentari, eiulare, mulierum sunt, viris inhonestissima.Conradus.—Poculum fac ebibas.Filius.—Propino tibi amicissime.Martinus.—Accipiam libenter, bibas felici omine.Arnoldus.—Propino tibi Ioannes dilecte, in honorem tuorum proborum parentum, morte iam ablatorum tibi.Filius.—Illorum nomine per vices post te bibam. Vicina, hunc calicem ebibam, vis et tu deinde ipsum exiccare si tibi præbibero ?Mulier.—Volo, etiamsi adhuc duplo esset maior.Filius.—Ut bibero, ita post me potabis et tu.Mulier.—Faciam.Filius.—Vidén’ ? exorpsi, elambes tu.Mulier.—Non omittam, tibi propino, Conrade.Conradus.—Bibas nomine superùm.Arnoldus.—Ut nunc te habes Ioannes dilectissime, nusquam mœror discutitur tibi in anima ?Filius.—Labascit, nonnihil hilarior fio.Martinus.—Vinum solet hominum curas utcunque magnas solvere.Filius.—Gaudeo vos me accessisse consolatum, si unquam licebit per opes, rependam. Miror tamen unde mos sit ortus per vinum et convivium consolandi lugentes defunctos.Arnoldus.—À Gentilibus Thracibus, qui hominum puerperia luctuosa, sed funera lætabunda habuerunt.
Funebre Convivium.Filiusparentibus utrisque orbatus,Hospes,Martinus,Conradus,Arnoldus&Mulieresaliquot.
Filiusparentibus utrisque orbatus,Hospes,Martinus,Conradus,Arnoldus&Mulieresaliquot.
Filius.—Ô me infelicem adolescentem, me desolatissimum iuvenem, me miserrimum hominem, quò me nunc vertam ? quid vita mihi opus est ? mors præstaret : cur vivere exoptarem, cùm mihi amicissimi parentes mei obierint, sola mea solatia et spes quæ fuêre ? Ô tu crudelissima mors, quam acerbe me conturbasti !Arnoldus.—Ut ita agis ? ut sic eiulas et lamentaris, pudétne te ?Filius.—Ah, quid me puderet ? præ dolore et mœstitia quid agam ignoro.Conradus.—Animam sume, precare Deum, ut parentum animæ quiete cœlesti fruantur, lachrymis ipsos in vitam non revocabis.Filius.—Ah, ah, vellem et mihi pestis vitam adimeret.Arnoldus.—Taceas illa, nondum Deo visum est ut moriaris, mortem precari noli, adhuc citius quàm placebit, tibi aderit.Filius.—Ô Deus miserere mei miserrimi, et ab hac luce tollas, ut unà sim cum Manibus meorum dilectorum parentum.Mulier.—Lachrymas siste et precare requiem tuis defunctis parentibus, nos huc venimus vinum afferentes consolatum te, simúlque et tecum exporrectum frontem.Filius.—Nunc non est mihi neque animus, neque tempus lætitiæ, frustrà advenistis, exhilarari re nulla possum.Mulier.—Animum lætum tibi reddemus favente Deo, antequàm hinc abibimus.Filius.—Istud si poteritis, admirabor : credo quòd si natura mea à summo Iove immutaretur, vix lætus fierem, adeò totum me luctus dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetravit.Mulier.—Vino te ab omni mœrore illo liberabimus.Filius.—Tum potitabo vobiscum, ut animum recipiam.Conradus.—Cibum et vinum nos afferimus, quo te donabimus, et ipso animum tuum aspergemus, ut alacrior fiat, ut mente capti aqua perfunduntur.Filius.—Sedete, iubebo mensam sternere servum.Mulier.—Nos ipsam linteo ipse tegemus, sine famulum suum pensum persolvere.Filius.—Nunc edite et bibite, si quid opipari attulistis è vestris penatibus : hîc omnes sumus luctu obruti et consternati, quòd ciborum penitus obliviscimur, pane et potu contenti.Martinus.—Hac vice oculos à lachrymis terge, et genio indulgeas.Filius.—Vix potero.Conradus.—Uno aut altero calice epoto redibit mentis alacritas, hoc poculo integro te consolabor, ut post me ipsum et tu ebibas.Filius.—Timeo ut potuero, gemitus et cordis tormentum vix concedet.Arnoldus.—Conandum quippiam præter opinionem, non dimittendus animus, constantia vel magnanimitas viros et arguit, et commendat : flere, lamentari, eiulare, mulierum sunt, viris inhonestissima.Conradus.—Poculum fac ebibas.Filius.—Propino tibi amicissime.Martinus.—Accipiam libenter, bibas felici omine.Arnoldus.—Propino tibi Ioannes dilecte, in honorem tuorum proborum parentum, morte iam ablatorum tibi.Filius.—Illorum nomine per vices post te bibam. Vicina, hunc calicem ebibam, vis et tu deinde ipsum exiccare si tibi præbibero ?Mulier.—Volo, etiamsi adhuc duplo esset maior.Filius.—Ut bibero, ita post me potabis et tu.Mulier.—Faciam.Filius.—Vidén’ ? exorpsi, elambes tu.Mulier.—Non omittam, tibi propino, Conrade.Conradus.—Bibas nomine superùm.Arnoldus.—Ut nunc te habes Ioannes dilectissime, nusquam mœror discutitur tibi in anima ?Filius.—Labascit, nonnihil hilarior fio.Martinus.—Vinum solet hominum curas utcunque magnas solvere.Filius.—Gaudeo vos me accessisse consolatum, si unquam licebit per opes, rependam. Miror tamen unde mos sit ortus per vinum et convivium consolandi lugentes defunctos.Arnoldus.—À Gentilibus Thracibus, qui hominum puerperia luctuosa, sed funera lætabunda habuerunt.
Filius.—Ô me infelicem adolescentem, me desolatissimum iuvenem, me miserrimum hominem, quò me nunc vertam ? quid vita mihi opus est ? mors præstaret : cur vivere exoptarem, cùm mihi amicissimi parentes mei obierint, sola mea solatia et spes quæ fuêre ? Ô tu crudelissima mors, quam acerbe me conturbasti !
Arnoldus.—Ut ita agis ? ut sic eiulas et lamentaris, pudétne te ?
Filius.—Ah, quid me puderet ? præ dolore et mœstitia quid agam ignoro.
Conradus.—Animam sume, precare Deum, ut parentum animæ quiete cœlesti fruantur, lachrymis ipsos in vitam non revocabis.
Filius.—Ah, ah, vellem et mihi pestis vitam adimeret.
Arnoldus.—Taceas illa, nondum Deo visum est ut moriaris, mortem precari noli, adhuc citius quàm placebit, tibi aderit.
Filius.—Ô Deus miserere mei miserrimi, et ab hac luce tollas, ut unà sim cum Manibus meorum dilectorum parentum.
Mulier.—Lachrymas siste et precare requiem tuis defunctis parentibus, nos huc venimus vinum afferentes consolatum te, simúlque et tecum exporrectum frontem.
Filius.—Nunc non est mihi neque animus, neque tempus lætitiæ, frustrà advenistis, exhilarari re nulla possum.
Mulier.—Animum lætum tibi reddemus favente Deo, antequàm hinc abibimus.
Filius.—Istud si poteritis, admirabor : credo quòd si natura mea à summo Iove immutaretur, vix lætus fierem, adeò totum me luctus dolor omnibus partibus corporis, ut sagitta, penetravit.
Mulier.—Vino te ab omni mœrore illo liberabimus.
Filius.—Tum potitabo vobiscum, ut animum recipiam.
Conradus.—Cibum et vinum nos afferimus, quo te donabimus, et ipso animum tuum aspergemus, ut alacrior fiat, ut mente capti aqua perfunduntur.
Filius.—Sedete, iubebo mensam sternere servum.
Mulier.—Nos ipsam linteo ipse tegemus, sine famulum suum pensum persolvere.
Filius.—Nunc edite et bibite, si quid opipari attulistis è vestris penatibus : hîc omnes sumus luctu obruti et consternati, quòd ciborum penitus obliviscimur, pane et potu contenti.
Martinus.—Hac vice oculos à lachrymis terge, et genio indulgeas.
Filius.—Vix potero.
Conradus.—Uno aut altero calice epoto redibit mentis alacritas, hoc poculo integro te consolabor, ut post me ipsum et tu ebibas.
Filius.—Timeo ut potuero, gemitus et cordis tormentum vix concedet.
Arnoldus.—Conandum quippiam præter opinionem, non dimittendus animus, constantia vel magnanimitas viros et arguit, et commendat : flere, lamentari, eiulare, mulierum sunt, viris inhonestissima.
Conradus.—Poculum fac ebibas.
Filius.—Propino tibi amicissime.
Martinus.—Accipiam libenter, bibas felici omine.
Arnoldus.—Propino tibi Ioannes dilecte, in honorem tuorum proborum parentum, morte iam ablatorum tibi.
Filius.—Illorum nomine per vices post te bibam. Vicina, hunc calicem ebibam, vis et tu deinde ipsum exiccare si tibi præbibero ?
Mulier.—Volo, etiamsi adhuc duplo esset maior.
Filius.—Ut bibero, ita post me potabis et tu.
Mulier.—Faciam.
Filius.—Vidén’ ? exorpsi, elambes tu.
Mulier.—Non omittam, tibi propino, Conrade.
Conradus.—Bibas nomine superùm.
Arnoldus.—Ut nunc te habes Ioannes dilectissime, nusquam mœror discutitur tibi in anima ?
Filius.—Labascit, nonnihil hilarior fio.
Martinus.—Vinum solet hominum curas utcunque magnas solvere.
Filius.—Gaudeo vos me accessisse consolatum, si unquam licebit per opes, rependam. Miror tamen unde mos sit ortus per vinum et convivium consolandi lugentes defunctos.
Arnoldus.—À Gentilibus Thracibus, qui hominum puerperia luctuosa, sed funera lætabunda habuerunt.