1. Saulus awer schnov noch mit Dräuen un Morden gegen den HErrn Sien Jünger, un gung to den Hohenpreester,Kap.26, 9.
2. Un bä em um Brev na Damaskus an de Scholen, up dat, so he etliche düssen Weg finnen dä, Mannslüd un Fruens, he se bunden föhrte na Jerusalem.
3. Un as he up den Weg weer un dicht bi Damaskus keem, umlüchte em mit eenen Mal en Licht vun den Himmel.Kap.22, 6.1. Cor.15, 8.
4. Un he full up de Eer un hörte en Stimm, de sprok to em: Saul, wat verfolgst du mi?
5. He awer sprok: HErr, wer büst du? De HErr sprok: Ik bün JEsus, den du verfolgen deihst. Dat ward di suer warn, gegen den Stöker achter ut to slagen.Kap.5, 39.
6. Un he sprok mit Bevern un Zagen: HErr, wat wist Du, dat ik dohn schall? De HErr sprok to em: Stah up un gah in de Stadt, dar ward man di seggen, wat du dohn schast.Kap.10, 6.
7. De Männer awer, de mit em reisen dä’n, stunnen un beverten vör Angst, denn se hörten Sien Stimm un seegen nüms.
8. Saulus awer richt sik up vun de Eer, un as he siene Ogen updä, seeg he nüms. Se neemen em awer bi de Hand un föhrden em na Damaskus.
9. Un he kunn dree Dag nicks sehen un eet nich un drunk nich.
10. Do weer awer en Jünger to Damaskus mit Namen Ananias; to den sprok de HErr in en Gesicht: Ananias! Un he sprok: Hier bün ik, HErr.
11. De HErr sprok to em:Stah up un gah hen in de Strat, de do heet de grade un frag in Juda sien Hus na en Mann, mit Namen Saul vun Tarsen; he bädet,
12. Un hett sehn in dat Gesicht enen Mann, mit Namen Ananias, to em rin kamen un de Hand up em leggen, dat he wedder sehend war.
13. Ananias awer antworde: HErr, ik hev vun veele hört vun düssen Mann, wi veel Övels he Diene Hilligen to Jerusalem dahn hett.
14. Un he hett hier Macht vun de Hohenpreesters to binden alle, de Dienen Namen anropen doht.
15. De HErr sprok to em: Gah hen, denn düsse is Mi en uterwähltes Warktüg, dat he Mienen Namen drägen schall vör de Heiden, un vör de Könige un vör de Kinner Israel.Kap.22, 21.
16. Ik will em wiesen, wo veel he lieden mutt um Mienes Namens willen.2. Cor.11, 23.
17. Un Ananias gung hen un keem in dat Hus un lä de Hand up em un sprok: Leeve Broder Saul, de HErr, de di erschienen is up den Weg, as du herkeemst, hett mi schickt, up dat du wedder sehn kannst un mit den heiligen GEist erfüllt warst.
18. Un gliek darup full dat vun siene Ogen as Schuppen dal un he kunn wedder sehn.
19. Un stunn up, leet sik döpen un neem Spies to sik un stärkte sik. Saulus awer weer enige Dage bi de Jünger to Damaskus.
20. Un gliek darup predigte he Christum in de Scholen, dat desülvige GOtt Sien Söhn weer.
21. Do verfehrten sik awer alle, de dat hören dä’n un sproken: Is dat nich de, de to Jerusalem verfolgen dä alle, de düssen Namen anropen dä’n? Un weer he nich darum hieher kamen, dat he se bunden föhren dä vör de Hohenpreesters?Kap.1, 14.8, 1.27, 10.
22. Saulus awer war je länger je mehr kräftiger un drev de Juden, de to Damaskus wahnen dä’n, in de Eng un bewieste dat, dat düsse is de Christ.
23. Un na veele Dag höllen de Juden eenen Rat, dat se em ut den Weg maken dä’n.2. Cor.11, 32.
24. Awer dat war Saulus kund makt, dat se em nahstellen dä’n. Se passen awer Dag un Nacht up an de Dohrn, dat se em dod maken dä’n.
25. Do neemen em de Jünger bi de Nacht un dä’n em dörch de Muer un leeten em in en Korv dal.
26. Do awer Paulus na Jerusalem kamen dä, versöch he, sik an de Jüngers to maken; un se wurren alle bang vör em un glövten nich, dat he en Jünger weer.
27. Barnabas awer neem em to sik un föhrde em to de Apostels un vertell ehr, woans he up den Weg den HErrn sehn har, un dat He mit em redt har, un dat he to Damaskus den Namen JEsu fri predigt har.Kap.26, 22.23.
28. Un he gung en Wiel bi ehr ut un in to Jerusalem un predigte den HErrn JEsus Sienen Namen fri.
29. He redte awer ok un befrog sik mit de Griechen. Awer se stellten em na, dat se em dod maken dä’n.
30. As dat de Bröders hören dä’n, föhrten se em na Cäsarien raf un schickten em na Tarsus.Kap.11, 25.
31. So har nu de Gemeen Freden dörch ganz Judäa un Galiläa un Samaria un bute sik un wandelte in de Furcht vör den HErrn un war erfüllt mit Trost vun den heiligen GEist.
32. Dat gescheeg awer, do Petrus allerwegen dörchtrecken dä, dat he ok to de Hilligen keem, de to Lydda wahnen dä’n.
33. Darsülbst funn he en Mann, mit Namen Äneas, de har acht Jahr lang to Bett legen, de weer jichtkrank.
34. Un Petrus sprok to em: Änea, JEsus Christus makt di gesund, stah up un mak dien Bett. Un gliek stunn he up.
35. Un em seegen alle, de to Lydda un Sarona wahnen dä’n, de bekehrten sik to den HErrn.
36. To Joppe awer weer en Jüngerin, mit Namen Tabea (wat vetdütscht heet en Reh) de weer vull vun gode Warke un Almosen, de se dä.Ps.41, 2.
37. Dat begeev sik awer to desülvige Tied, dat se krank war un dod blieven dä. Do wuschen se desülvige un lä’n se up den Söller.
38. Do nu awer Lydda dicht bi Joppe is, un as de Jünger hören dä’n, dat Petrus darsülbst weer, schickten se to em un vermahnten em, dat he sik dat nich verdreeten leet, to ehr to kamen.
39. Petrus awer stunn up un keem mit ehr. Un as he dar ankamen weer, föhrten se em rup up den Söller un alle Wittfruens keemen um em rum, weenten un wiesten em de Röck un Kleder, weke de Rehe maken dä, dewiel se bi ehr weer.
40. Un as Petrus se alle rutdreben har, full he up siene Knee un kehrte sik na den Liknam un sprok: Tabea, stah up! Un se dä ehre Ogen apen, un as se Petrus sehn dä, sette se sik wedder hen.Mark.5, 41.Luk.7, 14.
41. He awer gev ehr de Hand un rich se up un reep de Hilligen un de Wittfruens un öwerlever ehr se wedder lebendig.
42. Un dat war kund dörch ganz Joppe un veele worden glövig an den HErrn.Joh.8, 30.10, 42.
43. Un dat gescheeg, dat he lange Tid in Joppe blieven dä bi enen Simon, de en Garver weer.Kap.10, 6.
1. Do weer awer en Mann to Cäsarea, mit Namen Cornelius, en Hauptmann vun de Schaar, de do heeten dä de Welsche.Matth.8, 5.
2. Gottselig un gottesfürchtig, mit samt sien ganzes Hus un gev dat Volk veele Almosen un bä immer to GOtt.Dan. 4, 24.
3. Do seeg he in en Gesicht dütlich, um de negende Stunn up den Dag, en Engel vun GOtt to em ringahn, de sprok to em: Corneli!
4. He awer seeg em an, verfehr sik un sprok: HErr, wat is dat? He awer sprok to em: Dien Gebäd un dien Almosen sünd rupkamen vör GOtt, dat He an di dacht hett.
5. Un nu schick Lüd na Joppe un lat Simon, mit den Tonamen Petrus herhalen.
6. Weke is to Harbarg bi en Garver Simon, den sien Hus an de See liggen deiht, de ward di seggen, wat du dohn schast.Kap.9, 43.2, 37.9, 6.
7. Un as de Engel, de mit Cornelius reden dä, weg gahn weer, reep he twee vun siene Husknechts un eenen gottesfürchtigen Kriegsknecht vun de, de ümmer um em weern.
8. Un vertellte ehr alles, un schickte se na Joppe.
9. Den annern Dag, as düsse up den Weg weeren un dicht bi de Stadt keemen, steeg Petrus rup na den Söller, um to bäden, um de sößte Stunn.
10. He weer awer hungrig un wull wat eten. As se em awer wat torecht maken dä’n, war he entzückt,
11. Un seeg den Himmel updahn un dal to em fahren en Fatt, as en grotes linnenes Dok, an de veer Ennen tosamen bunnen, un dat war dal laten up de Eer;Luk.13, 29.Apost.11, 5.
12. Darin weern allerhand veerfötige Tiere vun de Eer, un wille Tiere, un Gewörm, un Vagels, as se ünner den Himmel levt.
13. Un do gescheeg en Stimm to em: Stah up, Petrus, schlachte un itt!
14. Petrus awer sprok: O nee, HErr, denn ik hev noch niemals wat Gemeenes oder Unreines eten.Ezech. 4, 14. 3. Mos. 11, 7. 13. 23.
15. Un de Stimm sprok to’n annern Mal to em: Wat GOtt rein makt hett, dat mak du nich gemeen.Matth.15, 11.
16. Un dat gescheeg dreemal, un dat Fatt war wedder upnahmen na den Himmel.
17. As awer Petrus sik in sik sülvst bekümmern dä, wat dat Gesicht weer, dat he sehn har, süh, do frogen de Lüd, de Cornelius avschickt harr, na Simon sienen Hus un stunnen vör de Döhr;
18. Reepen un forschten, ob Simon, mit den Tonamen Petrus, dar to Harbarg weer?
19. Indem awer, as sik Petrus besinnen dä över dat Gesicht, sprok de GEist to em: Süh, de Männer sökt di;
20. Awer stah up, stieg dal, treck mit ehr un twiefle nich, denn Ik hev se schickt.
21. Do steeg Petrus dal to de Männer, de vun Cornelius to em schickt weern, un sprok: Süh, dat bün ik, den ji söken doht, wat is dat för en Sak, darum ji hier sünd?
22. Se awer sproken: Cornelius, de Hauptmann, en frommen un hilligen Mann, weke ok in godenRop steiht bi dat ganze Judenvolk, hett en Befehl kregen vun den hilligen Engel, dat he di schull förrern laten in sien Hus un vun di de richtigen Worde hören.
23. Do reep he se rin un beharbargte se. Den annern Dag trock Petrus ut mit ehr, un etliche Bröder vun Joppe gungen mit em.
24. Un den annern Dag keemen se rin na Cäsarea. Cornelius awer tövte up se un reep tosamen siene Blotsverwandten un Frünnen.
25. Un as Petrus keem, gung Cornelius em entgegen un full to siene Föt dal un bä em an.
26. Petrus awer richde em up un sprok: Stah up, ik bün ok en Minsch.Offenb.19, 10.
27. Un as he em grötet har, gung he rin un funn veele, de tosamen kamen weeren.
28. Un he sprok to ehr: Ji weet wat för en ungewohntes Ding dat is för en jüdischen Mann, sik avtogeven mit en Fremden, oder gar to em to kamen, awer GOtt hett mi wiest kenen Minschen gemeen oder unrein to heeten.Joh.4, 9.
29. Darum hev ik mi nich weigert her to kamen, as ik förrert bün. So frag ik jug nu, warum ji mi hebbt förrern laten.
30. Cornelius sprok: Ik hev veer Dage fastet bet up düsse Stunn un um de negende Stunn bä ik in mien Hus. Un süh, do trä in en helles Kleed en Mann vör mi hen,
31. Un sprok: Cornelius, dien Gebäd is erhört un an diene Almosen is dacht worden vör GOtt.
32. So schick nu na Joppe un lat her ropen en Mann mit Namen Simon, de den Tonamen Petrus föhren deiht, weke is to Harbarg in den Garver Simon sien Hus an de See; de ward di, wenn he kummt, dat seggen.
33. Do schickte ik in desülvige Stunn to di, un du hest recht dahn, dat du herkamen büst. Nu sünd wi alle hier gegenwärtig vör GOtt, to hören alles, wat di vun GOtt befahlen is.
34. Petrus awer dä sienen Mund up un sprok: Nu erfahre ik wahrhaftig, dat GOtt nich de Person ansehn deiht:5. Mos. 10, 17. 1. Sam. 16, 7. 2. Chron. 19, 7. Hiob. 34, 19. Weish. 16, 8. Sir. 35, 15. Röm.2, 11.Gal.2, 6.Eph.6, 9.1. Pet.1, 17.
35. Sonnern in allerlei Volk, wer Em fürchten un recht dohn deiht, de is Em angenehm.Jes. 56, 6.
36. Ji weet wol vun de Predigt, de GOtt to de Kinner Israel schickt hett un hett verkündigen laten den Freden dörch JEsum Christum (weke is en HErr över alles),Matth.28, 18.Röm.10, 9.
37. De dörch dat ganze jüdische Land geschehen is un anfungen in Galiläa na de Döp, de Johannes predigen dä:Matth.4, 12.
38. Woans GOtt densülvigen JEsum vun Nazareth salvet hett mit den heiligen GEist un Kraft, de umher trocken is un hett wol dahn un gesund makt alle, devun den Düvel överwältiget weeren, denn GOtt weer mit Em.Ps.45, 8.Jes. 61, 1.
39. Un wi sünd Tügen vun all dat, wat He dahn hett in dat jüdische Land un to Jerusalem. Den hebbt se dod makt un an en Holt hängt.Kap.1, 8.22.2, 22.32.
40. Densülvigen hett GOtt upweckt vun de Doden den drüdden Dag un Em laten apenbar warden.Kap.3, 15.26.
41. Nich vör all dat Volk, sonnern vör uns, de vörher erwählten Tügen vun GOtt, de wi mit Em eten un drunken hebbt, nahdem He is upstahn vun de Doden.Joh.15, 27.20, 19.26.
42. Un He hett uns gebaden to predigen dat Volk un to tügen, dat He is verordnet vun GOtt en Richter över de Lebendigen un de Doden.2. Tim.4, 1.
43. Vun düssen geven alle Propheten Tügnis, dat dörch Sienen Namen alle, de an Em glöven doht, Vergevung vun de Sünnen kriegen schüllt.Jes. 53, 5. 6. Jer. 31, 34. Ezech. 34, 16. Dan. 9, 24. Hos. 1, 7. 13, 14. Mich. 7, 18.
44. Do Petrus noch düsse Worde reden dä, full de heilige GEist up alle, de dat Wort anhören dä’n.Kap.4, 31.8, 17.
45. Un de Glövigen ut de Beschniedung, de mit Petro kamen weeren, entsetten sik, dat ok up de Heiden de Gav vun den heiligen GEist utgaten weer.Jes. 60, 5.
46. Denn se hörten, dat se mit Tungen reden un GOtt hoch priesen dä’n. Do antworde Petrus:
47. Kann ok Jemand dat Water wehren, dat düsse nich döfft warden, de den heiligen GEist kregen hebbt, grade so as wi?Kap.8, 36.
48. Un befohl se to döpen in den HErrn JEsu Sienen Namen. Do beden se em, dat he etliche Dage bi ehr blieven dä.Joh.4, 40.
1. Dat keem awer vör de Apostel un Bröder, de in dat jüdische Land weeren, dat ok de Heiden harn GOttes Wort annahmen.Eph.3, 1.
2. Un as Petrus rup keem na Jerusalem, streden mit em, de ut de Beschniedung weeren.
3. Un sproken: Du büst ingahn to de Männer, de Vörhut hebbt un hest mit ehr eten.
4. Petrus awer fung an un vertellte ehr dat een na enanner her un sprok:
5. Ik weer in de Stadt Joppe in dat Gebäd un war entzückt un seeg en Gesicht, nämlich, en Fatt dal fahren, as en grotes linnenes Laken mit veer Ecken un dal laten vun den Himmel un keem bet to mi.
6. Darin seeg ik un war gewahr un seeg veerfötige Tiere vun de Eer, un wille Tiere, un Gewörm, un Vagels as se ünner den Himmel levt.
7. Ik hörde awer en Stimm, de sprok to mi: Stah up, Petrus, schlacht un itt!
8. Ik awer sprok: O nee, HErr, denn dar is niemals wat Gemeenesoder Unreines in mienen Mund gahn.3. Mos. 11, 2.
9. Awer de Stimm antworde mi to en anner Mal vun den Himmel: Wat GOtt rein makt hett, dat mak du nich gemeen.
10. Dat gescheeg awer dreemal un war alles wedder rup na den Himmel trocken.
11. Un süh, vun de Stunn an stunn dree Männer vör dat Hus, wo ik in weer, vun Cäsarea na mi schickt.
12. De GEist awer sprok to mi, ik schull mit ehr gahn un nich twiefeln. Dar keemen awer mit mi düsse söß Bröder un wi gungen na den Mann sien Hus rin.
13. Un he verkündigte uns, woans he sehn har enen Engel in sien Hus stahn, de to em spraken har: Schick Männer na Joppe un lat förrern den Simon, mit den Tonamen Petrus.
14. De ward di Worde seggen, dörch weke du selig warst un dien ganzes Hus.Kap.10, 6.
15. Indem ik awer anfung to reden, full de heilige GEist up se, eben so as up uns to Anfang.Kap.2, 4.10, 44.
16. Do dach ik an den HErrn Sien Wort, as He sä: Johannes hett mit Water döfft, ji awer schüllt mit den heiligen GEist döfft warden.Kap.1, 5.Matth.3, 11.
17. So nu GOtt ehr glieken Gloven geven hett as ok uns, de do glöven doht an den HErrn JEsum Christum wat för een weer ik, dat ik GOtt wehren kunn?
18. Do se dat hören dä’n, schwegen se still un lavten GOtt un sproken: So hett GOtt ok de Heiden Buße geven to dat Leven.
19. De awer verstreut weern in de Dröfsal, de över Stephanus kamen weer, gungen umher bet na Phönicien un Cypern un Antiochien un redeten dat Wort to nüms as alleen to de Juden.Kap.8, 1.
20. Do weern awer etliche mank ehr, Lüd vun Cypern un Kyrene, de keemen na Antiochien un redeten ok to de Griechen un predigten dat Evangelium vun den HErrn JEsu.
21. Un den HErrn Siene Hand weer mit ehr un en grote Tall wör glövig un bekehr sik to den HErrn.Kap.2, 47.
22. Awer düsse Red vun ehr keem vör de Ohren vun de Gemeen to Jerusalem, un se schickten Barnabas, dat he hengung bet na Antiochien.
23. As düsse henkamen weer, un GOtt Siene Gnade sehn dä, war he vergnögt un ermahnte se alle, dat se mit fasten Harten bi den HErrn blieven wullen.
24. Denn he weer en frommen Mann, vull vun den heiligen GEist un vun Gloven. Un dar war en grotes Volk den HErrn todahn.
25. Barnabas awer trock ut na Tarsus, Saulus wedder to söken.
26. Un do he em finnen dä, föhrte he em na Antiochien. Un se bleven bi de Gemeen en ganzes Jahr un lehrden veel Volk; darum worden de Jünger in Antiochien toeerst Christen heeten.Gal.2, 11.
27. In desülvigen Dagen keemen Propheten vun Jerusalem na Antiochien.Kap.13, 1.15, 32.
28. Un een mank ehr, mit Namen Agabus, stunn up un kündigte dörch den GEist en grote düre Tied an, de do kamen schull över den ganzen Eerdkreis, weke kamen dä ünner den Kaiser Claudius.Kap.21, 10.
29. Awer mank de Jünger beslöten jeder een, darna as he kunn, to schicken en Unnerstüttung an de Bröder, de in Judäa wahnen dä’n.Röm.15, 26.
30. As se denn ok däden un schickten dat an de Öllsten dörch de Hand vun Barnabas un Saul.Kap.12, 25.
1. Um desülvige Tied lä de König Herodes de Hand an enige vun de Gemeen um se to pienigen.
2. He mak awer dod Jakobus, Johannes sienen Broder, mit dat Schwert.
3. Un as he seeg, dat de Juden dat wol gefull, fohr he fort un fung Petrus ok. Dat weern awer grad de Dag’ vun de söten Brode.
4. As he em nu griepen dä, lä he em in dat Gefängniß, un överantworde em veer veerdelen Kriegsknechts, em to bewahren, un dach, em na Ostern vör dat Volk henrichten to laten.Kap.16, 24.
5. Un Petrus war twor in dat Gefangenhus behollen, awer de Gemeen bä ahn Uphören för em to GOtt.
6. Un as em Herodes wull henrichten laten, in desülvige Nacht slep Petrus twischen twee Kriegsknechts, bunnen mit twee Keden, un de Wächters vör de Döhr bewahrten dat Gefangenhus.
7. Un süh, den HErrn Sien Engel keem darher un en Licht schien in dat Lock, un he slog Petrus an de Siet un weck em up un sprok: Stah flink up! Un de Keden fullen em vun siene Hann.
8. Un de Engel sprok to em: Umgörte di un treck dien Schoh an. Un he dä also. Un he sprok to em: Schmiet dienen Mantel um, un folg mi na!
9. Un he gung rut un folgte em, un wuß nich, dat em wahrhaftig all düt gescheeg dörch den Engel, sonnern em dücht, he seeg en Gesicht.
10. Se gungen awer dörch de eerste un de annere Wacht un keemen an de iserne Döhr, de na de Strat föhren deiht, de dä sik ehr vun sülvst up, un se träden rut un gungen hen en Strat lang un alsbald scheede de Engel vun em.Kap.16, 26.
11. Un do Petrus to sik sülvst keem, sprok he: Nu weet ik gewiß, dat de HErr Sienen Engel schickt hett un mi rettet hett ut Herodes sien Hand un vun dat Töven vun dat jüdische Volk.Kap.5, 19.1. Mos. 19, 15. 16. Ps.91, 11.
12. Un as he sik besinnen dä, keem he vör dat Hus, wat Maria, Johannes, de mit den Tonamen Markus heten dä, sien Moder,hören dä, wo veele tosamen weeren un bäden dä’n.Kap.15, 37.
13. As awer Petrus an de Döhr vun dat Dohr kloppen dä, trä en Magd rut to horchen, mit Namen Rhode.
14. Un as se Petrus sien Stimm erkennen dä, mak se dat Dohr nich up vör Freud, leep awer rin un verkündigte ehr, dat Petrus vör dat Dohr stahn dä.
15. Se awer sproken to ehr: Du büst unsinnig. Se awer bestunn darup, dat dat so weer. Se sproken: Dat is sien Engel.Luk.24, 37.
16. Petrus awer klopp wedder an. As se awer updä’n, sehn se em un verfehrten sik.
17. Awer he winkte ehr mit de Hand, still to sien, un vertell ehr, woans de HErr em har ut dat Gefangenhus föhrt, un sprok: Verkünniget dat Jakobus un de Bröder, un gung rut un trock an enen annern Ort.
18. As dat awer Dag war, weer nich wenig Bedrövnis mank de Kriegsknechts, woans dat doch mit Petrus togahn weer.
19. Herodes awer, as he em förrern leet un nich finnen dä, leet de Wächters to Verantwordung trecken un se avföhren, un trock vun Judäa dal na Cäsarea un har dar sien Wesen.
20. Denn he gedach gegen de vun Tyrus un Sidon Krieg to föhren. Awer se keemen eendrägtiglich to em un överredten den König sienen Kämmerer Blastum un bäden um Freden, darum, dat ehre Länner sik ernähren mußten vun den König sien Land.1. Kön. 5, 9. 11. Ezech. 27, 17.
21. Awer up en bestimmten Dag trock Herodes dat königliche Kleed an, sett sik up den Richtstohl un heel en Red to ehr.Sir. 11, 4.
22. Dat Volk awer reep em to: Dat is GOtt Sien Stimm un nich en Minschen sien.Ezech. 28, 2.
23. Sogliek awer slog em den HErrn Sien Engel, darum, dat he nich den HErrn de Ehr geven dä, un he war freten vun de Wörmer un gev den Geist up.Dan. 5, 20.
24. GOttes Wort awer wuß un vermehrte sik.Kap.6, 7.Jes. 55, 11.
25. Barnabas awer un Saulus keemen wedder na Jerusalem un as se ehre Warke vollbrocht harn, neemen se mit sik Johannes, mit den Tonamen Markus.Kap.11, 29.15, 37.
1. Do weern awer to Antiochien in de Gemeen Propheten un Lehrers, nemlich Barnabas un Simon, un mit Tonam Niger, un Lucius vun Kyrene, un Manahen mit Herodes, den Veerfürsten upwussen un Saulus.Kap.11, 27.
2. As se awer den HErrn deenen un fasten dä’n, sprok de heilige GEist: Sonnert mi ut Barnabas un Saulus to dat Wark, darto ik se beropen hev.Kap.9, 15.
3. Do fasteten se, un bä’n un lähn de Hann up se un leeten se gahn.Kap.14, 23.6, 6.
4. Un as se utschickt weern vunden heiligen GEist keemen se na Seleucia un vun dar up en Schip na Cypern.
5. Un as se in de Stadt Salamin kamen dä’n verkünnigden se dat Wort GOttes in de Juden ehr Scholen; se harrn awer ok Johannes to en Deener.
6. Un as se de Insel dorchtrecken dä’n bet na de Stadt Paphos, funnen se enen Toverer un falschen Propheten, de Bar-Jehu heeten dä.
7. De weer bi Sergius Paulus, den Landvagt, en verständigen Mann, desülvige reep to sik Barnabas un Saulus un söchte dat Wort GOttes to hören.
8. Do stunn gegen ehr de Hexenmeister Elymas (denn so ward sien Namen översett) un söchte, dat he den Landvagt vun den Gloven avwennen wull.2. Mos. 7, 11. 2. Tim.3, 8.
9. Saulus awer, de ok Paulus heeten deiht, vull vun den heiligen GEist, keek em an,
10. Un sprok: O, du Düwelskind, vull vun alle List un Bedrug un Fiend vun alle Gerechtigkeit, du hörst nich up den HErrn Sienen rechten Weg to verkehren;5. Mos. 13, 13. Matth.13, 38.
11. Un nu kiek, den HErrn Sien Hand kummt över di un du schast blind sin un de Sünn en Tied lang nich sehn. Un vun de Stunn an full up em Düsternis un Finsternis un gung umher un söch Lüd, de em an de Hand föhrn kunnen.
12. As de Landvagt de Geschichte sehn dä, glovte he un verwunnerte sik över den HErrn Siene Lehr.
13. As awer Paulus un de um em weern vun Paphos avfahren dä’n, keemen se na Perge, in dat Land Pamphilien. Johannes awer gung vun ehr un trock wedder na Jerusalem.
14. Awer se trocken dörch dat Land Pergen un keemen na Antiochien, in dat Land Pisidien, un gungen in de Scholen up den Sabbatdag un setten sik dal.
15. Na de Lektion awer vun dat Gesetz un de Propheten schickten de Böversten vun de Schol to ehr un leeten ehr seggen: Leeve Bröder, wöllt ji wat reden un dat Volk vermahnen, so seggt dat an.Kap.15, 21.
16. Do stunn Paulus up un wink mit de Hand un sprok: Ji Männer vun Israel, un de ji GOtt fürchten doht, hört to.
17. De GOtt vun düt Volk hett uterwählt unse Vadders un grot makt unse Volk as se Fremdlinge weern in dat Land Egypten un mit enen hogen Arm föhrte He se ut datsülvige Land.2. Mos. 12, 37-41.
18. Un bi veertig Jahr lang duldete He ehre Wies’ in de Wüstenie.2. Mos. 16, 2. 35. 5. Mos. 14, 34.
19. Un roddete ut söben Völker in dat Land Canaan, un deelte jene Länner mank ehr na dat Lot.5. Mos. 6, 1. Joh.14, 2.
20. Darna gev He ehr Richter, bi veer hunnert un föftig Jahr lang, bet up den Propheten Samuel.Richt. 2, 16. 3, 9.
21. Un vun dar av an begehrten se enen König, un GOtt gev ehr Saul, Kis sienen Söhn, enen Mann ut Benjamin sien Geschlecht, veertig Jahr lang.1. Sam. 10, 21.
22. Un as He densülvigen weg dä, richt He up över se David ton König, vun weken He tügen dä: »Ik hev funnen David, Jesse sienen Söhn, enen Mann na Mienen Harten, de schall dohn all Mienen Willen.«1. Sam. 16, 12. 13.
23. Ut den sienen Samen hett GOtt, as He verheeten hett, tügt JEsum, dat Volk Israel to enen HEiland.Joh.11, 1.Matth.1, 6.Luk.1, 27.
24. As denn Johannes tovör dat Volk Israel predigen dä de Döp vun de Buße, ehr denn He uptreden dä.Matth.3, 1.
25. As awer Johannes sienen Lop vollenden dä, sprok he: Ik bün de nich, för den ji mi hollen doht, awer süh, He kummt na mi, den ik nich würdig bün, dat ik Em de Schoh vun Siene Föt avlösen doh.Joh.1, 20.Mark.1, 7.Luk.3, 16.
26. Ji Männer, leeve Bröder, ji Kinner vun Abraham sien Geschlecht un de mank jug GOtt fürchten doht, jug is dat Wort vun dat Heil toschickt.Röm.1, 16.
27. Denn de to Jerusalem wahnen doht un ehre Öbbersten wie se düssen nich kennen doht, noch de Propheten ehre Stimm (weke up alle Sabbate lest warden), hebbt se desülvigen mit ehre Urdehle erfüllt.Kap.3, 17.Joh.16, 3.
28. Un obgliek se keene Ursak an Em finnen kunnen Em hentorichten, bäden se doch Pilatus, Em dod to maken.Matth.27, 22.23.Mark.15, 12.14.Luk.23, 23.Joh.19, 6.
29. Un as se alles vullbrocht harn, wat vun Em schreben is, neemen se Em vun dat Holt un läden Em in en Grav.Matth.27, 59.
30. Awer GOtt hett Em uperweckt vun de Doden.Kap.3, 15.Mark.16, 6.
31. Un He leet Sik sehn veele Dage vör de, weke mit Em vun Galiläa na Jerusalem rup trocken weern, weke sünd Siene Tügen an dat Volk.Joh.20, 19.25.
32. Un wi verkündigt jug ok de Tosag, de to unse Vadders geschehn is,1. Mos. 3, 15. Kap.12, 3.
33. Dat GOtt desülvige uns, ehre Kinner, erfüllt hett darin, dat He JEsum upweckt hett, as denn in den tweeten Psalm schreben steiht: Du büst Mien Söhn, hüt hev Ik Di tüget!Ps.2, 7.
34. Dat He Em awer hett vun de Doden uperweckt, dat He nu nich mehr verwesen schall, sprickt He also: Ik will jug de Gnad, de Ik David toseggt, trulich hollen.Jes. 55, 3.
35. Darum sprickt He ok an eenen annern Ort: Du warst dat nich togeven, dat Dien Hillige de Verwesung sehn deiht.Kap.2, 27.Ps.16, 10.
36. Denn David, as he to sien Tied GOttes Willen deent har, is he inschlapen un to siene Vadders dahn un hett de Verwesung sehn.
37. De awer, den GOtt uperweckt hett, de hett de Verwesung nich sehn.
38. So si dat jug nu kund, leeve Bröder, dat jug verkündigt ward Vergevung vun de Sünnen dörch düssen un vun all dat, darin ji nich kunnt dörch Moses sien Gesetz gerecht warden.Luk.24, 47.
39. Wer awer an düssen gloven deiht, de is gerecht.Jes. 53, 6. 11.
40. Seht blot to, dat nich över jug kamen deiht, wat in de Propheten seggt is:Hab. 1, 5.
41. Seht, ji Verächters, un verwunnert jug un wardet tonich; denn Ik doh en Wark to jug Tieden, wat ji nich gloven ward, so jug Jemand dat vertellen ward.
42. As awer de Juden ut de Schol ut eenanner gahn dä’n, bäden de Heiden dat se ehr an den nächsten Sabbat de Worde seggen schulln.
43. Un as de Gemeen vun de Schol ut eenanner gahn dä, folgten Paulus un Barnabas na veele Juden un gottesfürchtige Judengenossen. Se awer sän ehr, un vermahnten se, dat se blieven schulln in GOttes Gnad.Kap.11, 23.14, 22.
44. Den annern Sabbat awer keem bina de ganze Stadt tosamen, dat Wort GOttes to hören.
45. As awer de Juden dat Volk sehn dä’n warn se vull Need un weddersproken dat, wat vun Paulus seggt weer, se weddersproken, ja lästerten.
46. Paulus awer un Barnabas sproken fri un apenbar: Jug muß toeerst dat Wort GOttes seggt warrn, nu ji dat awer vun jug stöten doht un jug nich weert hollen doht för dat ewige Leven, so wendt wi uns um to de Heiden.Matth.10, 6.Luk.7, 30.
47. Denn also hett uns de HErr gebaden: »Ik hev di de Heiden to en Licht sett dat du dat Heil sien schast bet an dat Enn vun de Eer.«Jes. 42, 6. 49, 6. 60, 3. Luk.2, 32.
48. Do dat awer de Heiden hören dä’n, warn se froh, un priesen dat Wort vun den HErrn un warn glövig, so veele as vun ehr to dat ewige Leven verordnet weern.Röm.8, 29.
49. Un dat Wort vun den HErrn war utbredet in de ganze Gegend.
50. Awer de Juden bewogen de andächtigen un ehrbaren Fruen un de Öbbersten vun de Stadt un brochten en Verfolgung över Paulus un Barnabas to Stann un störren se ut ehre Grenzen rut.
51. Se awer schürrten den Stoff vun ehre Föt över se un keemen na Ikonien.Kap.18, 6.Matth.10, 14.
52. De Jünger awer warn vull vun Freud un vull heiligen GEist.
1. Dat gescheeg awer to Ikonien, dat se tosamen keemen un predigten in de Juden ehr Schol also dat en grote Tal vun Juden un Griechen glövig wörden.
2. Awer de unglövigen Juden erweckten un regten de Heiden up un makten se wüthend gegen de Bröder.
3. So heelen se sik en lange Tied up un lehrden fri in den HErrn un de HErr gev dat Wort vun Siene Gnad Tügnis, indem dat He Teken un Wunner geschehn leet dörch ehre Hand.Kap.19, 11.
4. De Gemeen awer vun de Stadt deelde sik. Etliche heelen dat mit de Juden un etliche mit de Apostels.
5. As awer en Storm upstiegen dä vun de Heiden un de Juden un ehre Öbbersten, um se to schimpen un to steenigen,2. Tim.3, 11.
6. Kregen se dat to weten un gungen weg na de Städe vun dat Land Lykaonien, na Lystra un Derbe un in de Gegend umher;
7. Un predigten dar dat Evangelium.Kap.11, 10.
8. Un dar weer en Mann in Lystra, de muß sitten, denn he har keen Kraft in de Been un weer lahm vun Moderliev an, de noch nümmer gahn har.
9. De hörte Paulus reden. Un as he em anseeg un marken dä, dat he glöv em kunn hulpen warrn,Matth.9, 28.
10. Sprok he mit lude Stimm: Stah grad up dien Föt! Un he sprung up un gung umher.Kap.3, 6.Jes. 35, 6.
11. Do awer dat Volk sehn dä, wat Paulus dahn har, leeten se ehre Stimm hören un sproken up lykaonisch: De Götter sünd de Minschen liek worden un to uns dal kamen.Kap.28, 6.
12. Un se nennten Barnabas Jupiter un Paulus Merkurius, dewiel he dat Wort föhren dä.
13. De Preester awer vun den Jupitertempel, de vör ehre Stadt weer, broch Ossen un Kränz vör dat Dohr, un wull opfern mit dat Volk.
14. As dat de Apostel Barnabas un Paulus hören dä’n, reeten se ehre Kleder intwei un sprungen mank dat Volk, schreegen4. Mos. 14, 6.
15. Un sproken: Ji Männer, wat makt ji dar? Wi sünd ok starvliche Minschen gliek as ji, un predigen jug dat Evangelium, dat ji jug bekehren schüllt vun düsse falschen Götter to den lebendigen GOtt, weke makt hett Himmel un Eer un dat Meer un alles wat darin is.Kap.10, 16.4, 24.Ps.146, 6.Offenb.14, 7.
16. In ole Tieden hett He laten alle Heiden ehre egene Wege gahn.Kap.17, 30.Ps.81, 13.
17. Un He hett Sik twor sülvst nich unbetüget laten, hett uns veel Godes dahn un vun den Himmel Regen un fruchtbare Tieden geven, unsere Harten erfüllt mit Spies un Freud.Ps.147, 8.Jer. 5, 24.
18. Un as se dat seggen dä’n, stillten se kum dat Volk, dat se ehr nich opfern dä’n.
19. Do keemen awer Juden hen vun Antiochien un Ikonien un överredeten dat Volk un steenigten Paulus un schlepten em to de Stadt rut un meenten, he weer dod.2. Cor.11, 25.2. Tim.3, 11.
20. As em awer de Jüngers umringen dä’n, stunn he up un gung in de Stadt. Un up den annern Dag gung he rut mit Barnabas na Derbe.
21. Un predigten in desülvige Stadt dat Evangelium un unnerwiesten veele un trocken wedder na Lystra un Ikonien un Antiochien,
22. Stärkten de Jünger ehre Seelen un ermahnten se, dat se in den Gloven blieven dä’n un dat wi dörch veele Bedrövnis möten in GOttes Riek ingahn.Matth.10, 38.
23. Un se erwählten ehr hier un dar Öbbersten in de Gemeenen, bäden un fasteten un befohlen se den HErrn, an den se glövig worden weern.Kap.6, 6.
24. Un trocken dörch Pisidien un keemen in Pamphylien.
25. Un redeten dat Wort in Perge un trocken dal na Attalien.
26. Un vun dar föhren se to Schip na Antiochien vun wo se utschickt weern dörch GOtt Siene Gnad, to dat Wark dat se utrichtet harn.Kap.13, 1.2.
27. As se dar awer kamen dä’n, versammelten se de Gemeen un verkündigten wo veel GOtt mit ehr dahn har un woans He de Heiden har de Döhr vun den Gloven updahn.Kap.15, 4.1. Cor.16, 9.
28. Se harn awer ehr Wesen dar nich ene kleene Tied bi de Jüngers.
1. Un etliche keemen dal vun Judäa un lehrden de Bröder: Wenn ji jug nich beschnieden laten doht na Moses siene Wies’, so könnt ji nich selig warden.Gal.5, 2.
2. As nu en grote Upregung entstahn dä un Paulus un Barnabas en groten Striet mit ehr harn, befohlen se, dat Paulus un Barnabas un etliche annere mank ehr rup trecken schulln na Jerusalem to de Apostels un Öllsten wegen düsse Frag.Kap.11, 30.
3. Un se warn vun de Gemeen geleitet un trocken dörch Phönicien un Samarien un vertellten de Heiden ehren Wandel un maken alle Bröder grote Freude.
4. As se awer henkeemen na Jerusalem, worden se upnahmen vun de Gemeen un vun de Apostel un vun de Öllsten. Un se verkündigten, woveel GOtt mit ehr dahn har.Kap.14, 27.
5. Do träden up etliche vun de Pharisäer ehr Sekte, de glövig worden weern un sproken: Man mutt se beschnieden un ehr befehlen to hollen Moses sien Gesetz.
6. Awer de Apostels un de Öllsten keemen tosamen um düsse Red to verhanneln.
7. Do man sik awer lang hen un her streden har, stunn Petrus up un sprok: Ji Männer, leeven Bröder, ji weet, dat GOtt lang vör düsse Tied mank uns mi utwählt hett, dat dörch mienen Mund de Heiden dat Wort vun dat Evangelium hören un gloven schullen.
8. Un GOtt, de Hartenkenner, tügte över se un gev ehr den heiligen GEist grad ebenso as uns.Ps.7, 10.
9. Un mak keenen Unnerscheed twischen uns un ehr un mak ehre Harten dörch den Gloven rein.Kap.10, 34.
10. Wat versökt ji denn nu GOtt un leggt dat Joch up de Jünger ehren Hals, dat weder unsere Vaders noch wi hebbt drägen kunnt?Matth.23, 4.
11. Sonnern wi gloven, dörch den HErrn JEsum Christum Siene Gnad selig to warden gliekerwies as se ok.Eph.2, 4.8.
12. Do schweeg de ganze Hupen still un hörten Paulus un Barnabas an, de do vertellen dä’n, wat för grote Teken un Wunner GOtt dörch se dahn har mank de Heiden.Kap.11, 18.
13. Darna as se still schweegen, antworde Jakobus un sprok: Ji Männer, leeven Bröder, hört mi to.
14. Simon hett vertellt woans GOtt toeerst heimsöcht hett un annahmen en Volk ut de Heiden to Sienen Namen.Kap.10, 44.
15. Un dat stimmt mit de Propheten ehre Reden, as schreben steiht:
16. Darna will ik wedderkamen un will wedder buen David siene Hütt, de verfallen is un ehre Löcker will ik wedder tomaken un will se uprichten;Amos. 9, 11.
17. Up dat, wat dar över is vun de Minschen, na den HErrn fragen schall, darto alle Heiden, över weke Mien Namen nennt is, sprickt de HErr, de dat alles deiht.
18. GOtt sünd alle Siene Warke bewußt vun de Welt her.
19. Darum beschlut ik, dat man de, so ut de Heiden to GOtt sik bekehren dohn, nich Unruh maken schall;
20. Sonnern dat ehr schreben ward, dat se sik enthollen vun de Unreinigkeit, de Avgötterie, vun Horerie un vun dat Erstickte un vun dat Blot.3. Mos. 3, 17.
21. Denn Moses hett siet langer Tied in alle Städe son Lüd, de Em predigen dohn, un he ward alle Sabbatdage in de Scholen lest.Kap.13, 15.
22. Un dat düch got de Apostel un de Öllsten, mit de ganze Gemeen, ut ehr Männer to erwählen un to schicken na Antiochien mit Paulus un Barnabas un Silas, weke Männer Lehrer weeren mank de Bröder.
23. Un se geven en Schrift in ehre Hand, de heet also: Wi, de Apostel un Öllsten un Bröder, wünschen Heil de Bröder ut de Heiden, de to Antiochien un Syrien un Cilicien sünd.
24. Dewiel wi dat hört hebbt, dat etliche vun de Unsern sünd utgahn un hebbt jug mit Lehren irre makt un jug Seelen bekümmert un seggt: Ji schüllt jug beschnieden laten un dat Gesetz hollen, weke wi nicks befahlen hebbt.Kap.20, 30.Gal.2, 4.
25. Hett uns dat got dücht, as wi eendrächlich versammelt weern, Männer to erwählen un to jug to schicken mit unse leevsten Bröder Barnabas un Paulus,
26. Weke Minschen ehre Seelen hebbt hengeven för unsern HErrn JEsum Christum Sienen Namen.
27. So hebbt wi mit se schickt Judas un Silas, weke ok mit Worden datsülvige jug verkündigen warden.
28. Denn dat gefallt den heiligen GEist un uns, jug keene Beschwerung mehr uptoleggen, as alleen düsse nothwendigen Stücke,
29. Dat ji jug enthollen schüllt vun de Götzenopfer un vun dat Blot un vun dat Erstickte un vun Horerie; wenn ji jug vun düt enthollen doht, doht ji Recht. Un nu levt wol!
30. As düsse afferdigt weeren, keemen se na Antiochien un versammelten de Gemeen un överantworten den Breef.
31. As se den lesen dän, warn se froh över den Trost.Kap.13, 48.
32. Judas awer un Silas, de ok Propheten weeren, ermahnten de Bröder mit veele Reden un stärkten se.Kap.11, 27.13, 1.
33. Un as se en Tied lang sik dar uphollen harn, warn se vun de Bröder mit Freden afferdigt an de Apostel.
34. Dat gefull awer Silas, dat he dar blieven dä.
35. Paulus awer un Barnabas harn ehr Wesen in Antiochien, lehrten un predigten mit veele Annere den HErrn Sin Wort.
36. Na etliche Dag awer sprok Paulus to Barnabas: Lat uns nu wedder uttrecken un unse Bröder besöken dörch alle Städe, in de wi den HErrn Sin Wort verkündigt hebbt, woans se sik hollen doht.
37. Barnabas awer gev den Rat, dat se mit sik nehmen schullen Johannes, mit den Tonamen Markus.
38. Paulus awer heel dat nich för billig, dat se so enen Mann mit sik nehmen dä’n, de vun ehr weken weer in Pamphylien un weer nich mit ehr trocken to dat Wark.Kap.13, 13.
39. Un se keemen hart tosamen, so dat se vun enanner trocken un Barnabas to sik neem Markus un fohr mit em to Schip na Cypern.
40. Paulus awer wählte Silas un trock hen, GOtt Sin Gnad befahlen vun de Bröder.
41. He trock awer dörch Syrien un Cilicien un stärkte de Gemeen.
1. He keem awer na Derbe un Lystra un süh, en Jünger weer dar, mit Namen Timotheus, en jüdische Fru ehr Söhn, de weer glövig, awer sin Vader weer en Grieche.Kap.19, 22.
2. De har en goden Rop bi de Bröder mank de Lystraner un in Ikonien.Kap.6, 3.10, 22.
3. Düssen wull Paulus mit sik trecken laten, un neem un beschned em um de Juden willen, de an densülvigen Ort wahnen dä’n, denn se wussen alle, dat sin Vader en Grieche west weer.
4. As se awer dörch de Städe trecken dän överantworten se ehr, to hollen den Spruch, de vun de Aposteln un de Öllsten in Jerusalem beslaten weer.Kap.15, 20.29.
5. Dar warn de Gemeenen in den Gloven fast makt un neemen däglich to an Tall.
6. As se awer dörch Phrygien un dat Land Galatien trecken dä’n,war ehr wehrt vun den heiligen GEist, to reden dat Wort in Asien.Kap.18, 23.
7. As se awer keemen in Mysien, versöchten se dörch Bithynien to reisen; un de GEist leet ehr dat nich to.
8. As se awer vör Mysien vörbi trecken dän, keemen se hendal na Troas.Kap.20, 6.2. Cor.2, 12.2. Tim.4, 13.
9. Un Paulus seeg en Gesicht in de Nacht, dat weer en Mann ut Macedonien, de stunn un bä em un sprok: Kumm dal na Macedonien un help uns.
10. As he awer dat Gesicht sehn har, do söchten wi alsbald to reisen na Macedonien, säker, dat uns de HErr darhen beropen har, ehr dat Evangelium to predigen.
11. Do fohren wi ut vun Troas un in graden Lop keemen wi na Samothracien, den annern Dag na Neapolis.
12. Un vun dar na Philippi, wat de Hauptstadt is vun dat Land Macedonien un en Friestadt. Wi heeln uns awer in düsse Stadt etliche Dage up.
13. An den Sabbatdag gungen se rut vör de Stadt an dat Water, wo man pleggt to bäden, un setten sik un redten to de Fruens, de dar tosamen keemen.
14. Un en gottesfürchtige Fru mit Namen Lydia, en Purpurkrämersch ut de Thyatirer ehre Stadt, hörte to, de dä de HErr dat Hart up, dat se darup Acht har, wat Paulus redt har.Luk.24, 45.
15. As se awer un ehr Hus döfft war, vermahnte se uns un sprok: So ji mi darvör hollen doht, dat ik glövig bün an den HErrn, so kamt in min Hus un blievt dar. Un se dwung uns.1. Mos. 18, 3.
16. Dat gescheeg awer, as wi to dat Gebed gahn dä’n, dat uns en Deern entgegen kamen dä, de har en Wahrsagergeist, un brocht ehren Herren veelen Gewinn mit Wahrseggen.
17. Desülvige folgte uns allerwärts, Paulus un uns, schreeg un sprok: Düsse Minschen sünd GOtt den Allerhöchsten Sine Knechts, de jug den Weg to de Seligkeit verkündigen doht.Mark.1, 24.34.