XCIII.De rariori quadamOrthoceratitisSpecie, inSueciareperta, tractatus; in literis aNicholao de Himsel,M. D.Riga Livono,adGul. Watson,M. D. R.SS.
Read May 11, 1758.
ORthoceratiti recti in loco quodam Kelwika dicto, prope Fahlunam in Dahlia, reperti. Inhærebant lapidi cineracei coloris calcareo, variæ magnitudinis orthoceratiti, quorum portiones hic delineatas describo.
VideTab.XXIII.
Fig. A.Orthoceratitis portio, cujus pars inferior saxo adhuc adhæret; ex lapide calcareo constans lente in apicem decrescens. Licet ex parvis ejus fragmentis judicari possit, cylindrum esse orthoceratitem, ea tamen si conjunguntur, verum formant conum, et mihi videtur ex crassitie siphonis, orthoceratitem hunc conicum duos fere superavisse pedes. Vidi orthoceratitem in alio lapide calcareo, quem etiam ibidem loci, Kelwikæ, reperi, longitudine duorum cum semisse pedum: sed impossibile erat, integrum eum excutere, nimis enim fragile erat. Est portio hæc orthoceratitis testa sua ambiente vestita ina b c. Quinque conspiciuntur articuli, thalami quondam, arctissime sibi invicem insidentes, per quos a latere procedit siphom nsat crassus, qui in omnibus fere, quas possideo portionibus orthoceratitarum,a centro semper remotus, hic ad peripheriam positus conspicitur. Sipho admodum lente decrescit, ex quo etiam de longitudine coni hujus judicare licet. Crustæ vel testæa b cinterior pars, quæ articulos tegit, crysstallina est, ex spati crystallis tenuioribus irregularibus constans.
Philos. Trans. Vol. L.Tab.XXIII.p.692.J. Mynde sc.
Philos. Trans. Vol. L.Tab.XXIII.p.692.
J. Mynde sc.
Fig. B.Portio alia, in qua articuli minus crassi; sipho quoque ad peripheriam positus, testa sua inatecta. Conspicitur septum illud testaceum inb, communi tenuior, quod ab ipso articulo superiori procedens, siphonis partemr sinvestit.
Fig. B, C.Portio orthoceratitis ex lapide calcareo cineracei coloris: sipho vero, fluore spatoso egregie crystallisato, constat.
Fig. C.Portio alia per axin divisa, cujus pars exterior, testa quæ striis circularibus levioribus externe ornata, investita conspicitur.
Ex parte interioriFig. D.confirmatio ejus interna adparet. Siphox zgracilior, inter centrum et peripheriam positus, dimidia parte ambiente articulo denudatus adparet; dimidia altera, inferiori articuloc d etegitur. Articulusa bspato crystallisato pellucido polygono repletus est. Articulusc d evero, saxo spatoso incarnato paululum repletus est.x. Siphonis pars superior, ubi radii a peripheria ad centrum tendentes conspiciuntur. Inter crystallos spatosos in articuloa bstriæ hinc et inde adparent nigræ, asphalto repletæ; ita etiam cavitas articulia b, æque ac superficies convexa articulic e, quæ in primam concavam recipitur, lamina asphalti vestitæ sunt.
Fig. E.Pars alia orthoceratitis majoris, et quidem facies exterior.
Fig. F.Facies ejus interior, in medio divisi, cum siphone transeunte satis crasso.a b cet reliquæ striæ leves, sunt diaphragmata, articulosa binvicem separantia, siphonem proprie constituentia, siphonisque tenuiorem membranam, quæ inoetpadhuc conspicitur, ambientia. Sunt diaphragmata hæc crassiora in siphonis vestigiis, et sibi invicem ab inferiori parte insident. Sipho hic inter centrum et peripheriam positus est.
Fig. G.Materies calcarea, quæ siphonem replevit striata, et quidem pars ejus interior, qua centrum orthoceratitis respicit, peripheriæ opposita.
Fig. H.Facies posterior, peripheriæ propior.
Fig. I.Pars concava articuli majoris orthoceratitis, in qua diaphragmatis testacei jam crystallisati portiunculæ albicantesm n rconspiciuntur cum siphone transeunte.
Fig. K.Portio alia orthoceratitis majoris, ejusque facies exterior, cum siphonegad peripheriam posito. Conspiciuntur his diaphragmata, quæ ab utroque latere, ab articulis procedunt, se invicem conjungunt, et siphonem ab exteriori parte obtegunt.aest testæ satis crassæ portiuncula, qua portio hæc orthoceratitis vestita adhuc est.