Extra ordinarie autem fuit responsum a parte predicatorum ad racionem de ammocione facienda sic: ‘Ffratris minorum delictum contra predicatores fuit publicum, et ideo non fuit mirum si publice ammoveretur; sed istius fratris predicatoris peccatum fuit privatum, et ideo non est simile.’ Ad hoc frater Minor: ‘Esto quod illius fratris ammocio, cum esset persona valde gravis, in cujus comparacione, secundum judicium humane estimacionis, frater Salomon est persona multum humilis, movere non debeat; saltem moveat vos quod alius lector fuit ammotus a loco suo pro pace vestra servanda, qui eciam cum se in presencia quorundam predicatorum excusaverat, nichil contra eum habuerunt nec habere potuerunt.’
Post hec, pendente dissencionis tempore et predicatoribus nihil super petita respondentibus, urgente quadam necessitate, prior provincialis predicatorum repente de Oxonia recessit; qui nacta temporis opportunitate rediit, ne (?) incepta feliciter consummaret. Quadam vero die, clam fratribus Minoribus, credentes fratres predicatores negocium[1972]melius agere per seculares magistros, necnon et dissencionem et ejus occasionem celerius quam per semet ipsos extirpare, rogatus est dominus Cancellarius cum magistris quatuor de sollempnioribus tocius universitatis, ex parte predicatorum in causa dissencionis fortiterinstructi, subito et occulte venerunt, et fratres Minores convocari rogaverunt, antequam de responsione facienda aliquid deliberarent aut deliberare potuerunt[1973]. Convocatis igitur minoribus, ex parte predicatorum, processum dissensionis supra memoratum quamquam incomplete recitaverunt, hoc nuncium adicientes: ‘Petunt fratres predicatores et nos cum ipsis petimus, consilium in id ipsum dantes, quod vos descendatis in formam pacis et unitatis. Ipsi enim parati sunt, vobis, juxta racionis exigenciam et discrecionem arbitrancium, regulariter per omnia satisfacere[1974].’ Inculcando vero adjecerunt: ‘Nos invenimus predicatores ad omnia secundum racionis exigenciam paratissimos, iniantes quantum possunt forme pacis et unitatis et fraterne caritatis; utinam in vobis contrarium non inveniamus.’ Hec de substantia nuncii et consilii.
Ffacta autem ista peticione, deliberans penes se sicut potuit, quidam frater Minor sic ait: ‘Magistri mei et amici karissimi, duo verba tantum ad presens vobis propono, unum pro devota gratiarum accione, aliud pro humili peticione. Primo enim regracior vobis pro labore vestro, quod vos pro nobis pauperibus dignati estis tantum laborare, non minores gratiarum acciones exsolvens, quam zelum dei habentes pro forma pacis et unitatis insudatis. Secundo peto quod, sicut hodie principaliter pro predicatoribus laborastis, secundario pro nobis, ita cras placeat vobis laborare principaliter pro nobis, secundario pro predicatoribus, ut, vobis in unum ubicumque placuerit convenientibus, super petita cum deliberacione respondeam, et totum processum plenius manifestem.’ Magistri vero instabant ut statim eis responderetur, si fieri posset bono modo. Minores vero ad eorum instanciam ab eis paululum divertentes, habita deliberacione, responderunt communiter ad omnia que magistri ex parte predicatorum recitaverunt, in qua nimirum responsione non declinabant in aliquo a responsionibus supra memoratis; adicientes quod, sicut predicatores, ita et semet ipsos, ad formam pacis et unitatis paratos invenirent. Hec de responsionis substancia.
Extra ordinarie autem facta fuerunt verba disputacionis magne inter seculares magistros, fratribus minoribus nichil opponentibus aut respondentibus; ubi fratres perpenderunt quod fuerunt contra eos graviter informati. Ipsi vero habili cautela redimentes tempus pertraxerunt in longum. Unde, pendente tempore, accidit quod bedellus universitatis missus fuit eciam bis ex parte universitatis, dominum Cancellariumpro quadam incepcione advocare; quo vocato una cum magistris aliis recessit. Magistrorum nomina, qui cum ipso ex parte predicatorum venerant, erant hec: Magister Johannes de Wyntun’, Magister Hugo de Corbrug’, Magister Hugo de Hevesham, Magister Willelmus[1975]Pomay. Nomen vero Cancellarii, Magister N. de Ewelm’.
Interim pendente tempore, minores quesierunt consilium, quid facto opus esset discucientes. Ffacta vero discussione in hoc consenserunt, quod amicos eorum, de quibus specialiter confiderant, convocarent, et eos secundum veritatem de toto processu informarent. Convocatis autem quinque de majoribus tocius universitatis, frater unus capitulum regule sue de recepcione peccunie, et ejusdem declaracionem secundum dominum papam factam, recitavit. Quesivit frater si magistri intelligerent. Respondit Magister, persona multum sollempnis, in utroque jure peritus, Johannes le Gras nomine: ‘Intelligo quidem ego.’ Et incepit volvere capitulum et revolvere, et super hoc sermonem continuare. Qui ita proprie vitam fratrum communem et vivendi modum quem tenebant, et secura consciencia tenere poterant, instinctu nescio quo descripsit, quasi ipse inter fratres vitam fratrum per longa tempora duxisset. Admiratus quidam frater quod ita proprie loquebatur, quesivit an super hoc ab aliquo fratre fuisset informatus. Magister respondit et cum juramento asseruit, se nunquam verbum super hoc a fratre Minore prius audisse, adiciens hec verba: ‘Ponamus quod papa nunquam declarasset capitulum id, eciam secundum jura communia possetis regulam vestram sancte et sincere observare. Nec dico vobis aliud quam jura civilia et canonica communiter dicunt. Unde mirabile est, quod vobis imponitur recepcio peccunie ad utilitatem vestram quocumque titulo deputate, ex quo in dominium vestrum non transit nec transire potest ullo jure, sed semper remanet dominium et auctoritas peccunie penes principalem dominum, et eam repetere potest quando volt quamdiu manet inexpensa.’ Et inculcando adjecit dicens: ‘Fratres, non oportet ut in hoc casu timeatis. Ego enim sum paratus pro ista veritate defensanda curiam adire romanam, si necesse esset, et aliquis se opponeret impudenter.’ Magister Adam de Norfolk’ hoc idem sentit et idem dixit. Alii vero facta super hoc longa disputacione idem senserunt.
Post hec ffrater unus totum processum a principio supra memoratum eis enarravit. Quo audito obstipuerunt. Magistrorum vero nomina qui ex parte minorum venerant hec fuerunt; Magister Johannes de Maydeston, Archidiaconus Bedeford’, Magister Thomas de Bek’,Magister Johannes le Gras, Magister Stephanus de Wytun’, Magister Adam de Norfolk’.
Post hec de istorum magistrorum consilio, rogaverunt minores magistros, qui ex parte predicatorum venerant, ut iterum plenius veritatem audituri convenirent. Qui cum venissent, et in uno loco cum magistris, qui ex parte minorum venerant, congregati essent, unus minorum sic exorsus est, dicens: ‘Magistri boni, sicut scitis, ex infirmitate condicionis humane orta fuit quedam dissensio, persuadente generis humani inimico, inter predicatores et nos; et[1976]injuria incepit a predicatoribus; petimus nos bis regulariter satisfieri. Oblata fuit quedam satisfactio, sed non sufficiens nec plena, ut videbatur; et cum Minores amplius habere non poterant, pacienter meliora tempora expectabant. Negocium autem id publicare eciam amicis suis nolebant duplici racione; primo quia timebant animos infirmorum scandalizare, secundo quia injuria a predicatoribus incepit et absque correccione a suis superioribus dissimulata fuit, cum esset correccio pluries petita; et ideo non poterant minores, ut videtur, hiis et aliis causis, negocium istud publicare, nisi aliqua[1977]verba dicerent que in predicatorum derogacionem sonarent, unde minus in conspectu secularium commendabiles redderentur. Igitur contra infirmorum scandala et contra predicatorum derogacionem sanctam cautelam adhibentes prudenter tacuerunt et humiliter dissimulaverunt. Modo autem quia predicatores primo amicis suis divulgaverunt, urgente quadam necessitate, eciam minores suis amicis publicare voluerunt.’
Quo dicto, incepit idem frater omnes in communi informare sicut prius specialiter Minorum amicos informabat. Quo facto ceperunt Magistri, qui prius ex parte predicatorum venerant, aliqualiter magis pie quam prius sentire. Facta igitur longa disputacione, de discretorum consilio facta deliberacione, ait frater Minor: ‘Magistri karissimi, nos parati sumus per omnia in hac causa stare arbitrio vestro et provisive discretioni in forma pacis et unitatis, scientes quod nunquam sitivimus nec adhuc sitimus penam fratris, sed tantum correccionem et emendam. Nec multum ponderamus fratris emissionem de suo loco, sed omnis satisfaccio, quantacumque exilis, que precludit viam et occasionem resumendi de cetero consimilia verba contra nos, potest et debet nobis sufficere. Tamen, si placet, duas peticiones vobis facio; primo, ut sic provideatis de forma pacis ut non detur[1978]predicatoribusaut fratri, qui deliquit, occasio iterum delinquendi. Nec hoc dico sine causa, quia si decreveritis ipsum non errasse nec deliquisse, in futuro tempore, nacta aliquali occasione, posset dicere, “sic et sic pro isto tempore dixi, toti universitati constabat, nec[1979]judicabat me in aliquo deliquisse; quare eciam modo similiter non dicerem?” Hec future dissensionis occasio piis cautelis est precludenda. Secundo peto quod vos, ex quo vobis constat secundum jura, prout quidam vestrum[1980]dicunt, quod frater ille est in errore consciencie, Priorem suum provincialem adeatis et persuadeatis ei, quod ipse informet fratrem suum ad conscienciam contrariam, ut videlicet errorem deponat, et pie, sicut debet, de Minoribus senciat.’ Quod quidam se securos (?) spoponderunt. Hec de substancia negocii.
Extra ordinarie autem allocutus est Gardianum in secreto unus de magistris sollempnibus, Johannes le Gras nomine, sic dicens: ‘Ffrater karissime, fratres vestri non deberent[1981]in aliquo turbari si fratres predicatores de eis mala dixerint, quia pro constanti habeatis, quod quo pejora de vobis dixerint, deterius eciam eis in hominum estimacione eveniet, nec vobis cedet aut cedere potest in nocumentum, si tantum[1982]claustra labiorum custodieritis et bona de ipsis semper predicaveritis.’
Cui Gardianus hec verba dixit: ‘Unum est de quo doleo et verecundor nimis, et inde est quod fratres multum verecundantur; videlicet, quod istius dissensionis noticia jam inter seculares est publicata, et que per nos discuti poterat, per ipsos est discussa.’
Ad hoc Magister: ‘Nolite in hoc contristari aut verecundiam pati, sed magis gaudere et diem letum ducite, et hac racione; Modo manifesta est nobis omnibus veritas, que prius fuit occulta; unde nos, qui sumus majores tocius universitatis, jam veraciter super facto isto informati, alios informabimus. Sed et ego omni quo possum conatu omnes informare studebo, et ipsos precipue predicatores conabor informare.’
Superveniens autem Magister alius, Hugo de Evesham nomine, hoc exaggerando inculcavit, dicens: ‘Crede mihi, ffrater Gardiane, quod nos quinque magistri, qui prius ex parte predicatorum venimus ad vos, eramus omnes heri in presencia predicatorum constituti, ubi eciam prior ipse provincialis non defuit; nec memini me unquam in vita mea forciorem disputacionem audivisse, opponentibus nobis pro facto vestro secundum diffinicionem utriusque juris et exigenciam racionis,predicatoribus communiter respondentibus; facta vero longa disputacione, ita predicatores omnes racionibus vexavimus et convicimus, quod sedentes omnes in pace et obstupescentes tacuerunt, in tantum quod prior ipse provincialis, inter alios plus motus et spiritu sancto plenius, ut arbitror, informatus, dixit: “Eya, dilectissimi Magistri, quid plura? quid ulterius inculcatis? Ecce ego paratus sum discalciatis pedibus Minores, si vultis, adire et eis per omnia satisfacere.”’ Adjecit autem Magister Hugo Corbrug’ occasionaliter hec verba in predicatorum presencia dicens, ‘Karissimi, audeo plane dicere, quod ille qui dicit eos recipere peccuniam per se vel per interpositam personam, qui declaracionem domini pape super regulam fratrum Minorum observaverit (sic), audeo inquam plane dicere, quod nec jura novit nec terminos juris.’ Alias autem in predicatorum eorundem absencia dixerunt Magistri Johannes le Gras et Adam de Norfolch’; ‘Eciam si papa nunquam regulam declarasset, possent eam fratres absque prevaricacione observare, maxime cum peccunia ad eorum utilitatem quocumque titulo deputata nunquam in dominium eorundem transeat[1983]ipsis invitis.’ Et cum supplicaret Gardianus Magistro Stephano de Witon’ quod propter deum fratres predicatores secretius juxta scita legum informaret, zelo accensus magister A. de Norf’ dixit: ‘Mirum est quid ipsi habent intromittere se de professione vestra, et de regula vestra verba tintinare, cum nec sunt superiores vestri, nec in aliquo spectat ad eos vos corrigere, si, quod absit, contingeret vos in aliquo contra professionem vestram aliquid attemptare. Quod autem petitis de informacione facienda juxta scita legum, non est necesse sic petere; sed petas ut juxta veritatem vestram informentur, omni eciam jure consopito.’ Et adjecit Magister Stephanus dicens: ‘Non solum paratus sum predicatores pro vobis informare, sed eciam personaliter pro causa vestra curiam adire romanam.’
Interim pendente tempore, iverunt Magistri quinque primo nominati, quorum principalis fuit Cancellarius, ad predicatores, et efficaciter pro parte minorum persuadentibus, tandem fratrem Salomonem, qui offensam fecerat, de assensu et voluntate sui prioris provincialis necnon fratrum suorum, ad fratres minores duxerunt, cum quo venerunt quinque[1984]fratres predicatores subscripti; Adam de Lakeor, cum socio Willelmo de Hodum’[1985], eorum cursore de sentenciis, Radulphus de Swelm’, quondam prior localis Oxon’, Iohannes de Mesley, tunc eorum visitator. Fuerunt eciam cum predictis quinqueMagistris, sex fratres minores subscripti; Adam de Werministre, tunc Gardianus, Thomas de Doking, quondam lector Oxon’, Willelmus de Heddel’, tunc lector Oxon’, Dyonisius, Robertus de Cap(e)ll’, Alanus de Wakefend’. In quorum omnium conspectu pro bono pacis frater Salomon hec verba nomine culpe in scriptis recitavit, et recitata eciam in scriptis Gardiano tradidit; verba autem sunt hec: ‘Per illa verba que protuli, non intellexi quod vos receperitis vel recipitis per vos vel per alios peccuniam contra regulam vestram et ejus interpretacionem, nec intendebam communitati vel ordini derogare. Et si ex modo dicendi fuistis provocati, doleo, et peto quod remittatis.’ Hic finis negocii et reformacio pacis, per omnia benedictus deus in secula amen.
Memorandum autem quod cum extra ordinarie facta essent verba inter magistros seculares de veritate processus memorati, dixerunt inter se[1986], aliquid in processu propositum est falsum et calumpniabile, et maxime quod pro fundamento erat positum. Ffrater N. predicator, nunquam se fecisse illam racionem, ubi est conclusio de statu dampnacionis, manifeste dicit, sed dicit fratrem Alanum minorem fecisse premissas. Ipse vero subintulit; ‘Si ita est sicut vos dicitis, sequitur conclusio de statu dampnacionis.’ Aliud autem calumpniabile non receperunt. Quod cum minoribus constaret, vocatus fuit frater Alanus minor, in conspectu Cancellarii et Magistri Johannis de Wynton’ requisitus super hoc, dixit: ‘Verum est, solus ego frater Minor eram in porta cum eis, et ideo probacionem non habeo; sed tantum confido de veritate fratris Roberti de Novo Mercato et ipsius eciam Salomonis, quod si ipsi requisiti dicant in veritate deliberate consciencie, quod frater Salomon ipsam racionem non fecit, ego libenter subiciam me pene, tanquam sufficienter essem de falsi imposicione convictus.’ Post hec ait unus ffrater Minor: ‘De ista racione magna vis non est, quia de racione cujus (?) non disputamus, sed de hoc quod ipse nobis imposuit, quod negare non potuit, scilicet peccunie recepcionem, emendam quesivimus et emendam, benedictus deus, recepimus.’ Terminata fuit ista dissensio Anno domini MCCLXIX Non’ Junii.
SUPPLICATIONS AND GRACES FROM THE REGISTERS OF CONGREGATION.
John David.
(1450/1). 4odie Marcij supplicat etc. ffrater Johannes Dauid ffrater ordinis sancti ffrancisci, quatinus eius oppositio, incepta in termino sancti Michaelis vltimo et continuata vsque ad festum Pasche proximum, sufficiat sibi pro completa forma sue oppositionis.
Hec gratia est concessa sub condicione quod legat primum librum ysaie in scolis publicis. (Regist. Aa. fol. 51 b.)
(June 5, 1454/5). Supplicat frater Johannes Dauid ordinis minorum et doctor sacre pagine quatinus secum graciose dispensetur vt valeat post festum sancti Thome proximo sequens resumere lecciones ordinarias et regentis actus exercere, ingressu in domum congregacionis dumtaxat excepto.
Hec gratia est simpliciter concessa, et ab altero procuratore etc. (Ibid. fol. 83.)
John Sunday; inception.
(Feb. 5, 1453/4). Supplicat etc. frater Johannes Sunday de claustro minorum qui compleuit lecturam sentenciarum quatinus cum singulis responderit doctoribus completaque lectura Biblie, incipere valeat in theologica facultate.
Hec gratia est concessa et condicionata 2cicondicione; prima condicio est quod octo vicibus respondeat pro forma et octies opponat; 2acondicio est quod bis respondeat preter formam et sub hiis condicionibus etc. (Regist. Aa. fol. 79 b.)
Richard Ednam; inception.
(April 2nd, 1462). Supplicat frater Ricardus Ednam, bacallarius sacre theologie, quatinus 8 argumenta, 8 responsiones, introitus biblie, lectura libri sentenciarum, sermo examinatorius, sermo ad quem tenetur ex nouo statuto, sufficiant sibi ad effectum quod possit admitti ad incipiendum in sacra theologia, ita quod die inceptionis sue soluatVniuersitati x li. Hec gratia est concessa condicionata; condicio est quod incipiat infra annum; alia condicio quod det Regentibus liberatam consuetam. (Reg. Aa. f. 122.)
(May 24th, 1463.) Supplicat frater Ricardus Ednam de ordine Minorum quatinus tres responsiones, introitus biblie, introitus libri sententiarum, sermo examinatorius, sermo ad quem tenetur ex nouo statuto, sufficiant sibi ad effectum quod possit admitti ad incipiendum in sacra theologia. Hec gracia est concessa cum multis condicionibus; prima est quod incipiat ante festum S. Thome, 2aquod soluat xv li. in die inceptionis sue, 3 quod det liberatam regentibus distinctam ex sumptu proprio. (Ibid. f. 128 a.)
Supplications and Graces of Walter Goodfield,Warden of the Franciscans.
(Nov. 27, 1506). Eodem die supplicat frater Walterus Goodfelde ordinis minorum et scolaris sacre theologie, quatenus studium xii annorum in logicis philosophicis et theologicis sibi sufficiat ut admittatur ad opponendum in sacra theologia, qua oppositione habita vna cum responsione in nouis scolis possit admitti etc. Hec est concessa contra quod legat tres primas questiones canonici publice et gratis ante pascha; 2aquod dicat vnam missamde quinque vulneribus, cum ista colectaDeus summa spes, pro anima primi fundatoris vniuersitatis, et aliam missamde trinitatepro bono statu magistrorum regentium. (Regist. G. 6. f. 27 b.)
(May 10, 1507). Supplicat frater Walterus Gudfeld ordinis minorum quatenus studium 14 annorum in logicis philosophicis theologicis sufficiat ad opponendum in nouis scolis qua oppositione habita vna cum responsione in eisdem possit admitti ad lecturam libri sententiarum. Hec est concessa conditionata quod predicet vnum sermonem preter formam infra annum. (Ibid. fol. 39 b.)
(June 16, 1507). Supplicat frater Walterus Goodfyld ordinis minorum et sacre theologie scolaris quatenus vnus sermo per eum post gradum susceptum dicendus ei sufficiat pro gradu baculariatus in sacra theologia. Hec est concessa simpliciter. (Ibid. fol. 41 b.)
(He was admitted to oppose on Dec. 10, 1507.)
(June 3, 1508). Supplicat frater Walterus Goodfylde, ordinis minorum et sacre theologie baccalarius, quatenus 4orresponsiones in nouis scolis cum introitu biblie, vna cum sermone examinatorio,sufficiant ei ut admittatur ad Incipiendum in eadem facultate. Hec est concessa conditionata quod habuit studium 12 annorum in Logicis philosophicis theologicis et quod procedat ante pascha et quod semel predicet semel (sic) preter formam infra annum post gradum et quod legat vnum librum sententiarum publice et gratis. (Ibid. fol. 58.)
(Jan. 24, 1508/9). Supplicat frater Walterus Goodfyld ordinis minorum et bachallarius sacre theologie quatenus studium quod habuit post gradum bachallariatus cum quattuor responsionibus cum sermone examinatorio et introitu biblie sufficiat ad incipiendum in eadem. (Ibid. fol. 67 b.)
(March 19, 1509/10). Supplicat frater Walterus Gudfylde (B.S.T.) quatenus sermo per eum dicendus in die cinerum possit stare pro sermone suo examinatorio. Hec gratia est concessa simpliciter. (Ibid. fol. 82 b.)
(On May 12, 1510, he was licensed in theology, fol. 86.)
(June 27, 1510). Supplicat frater Walterus Gudfyld, ordinis minorum et in sacra theologia licentiatus quatenus si contingat eum realiter incipere in sacra theologia secum gratiose dispensetur pro suis lecturis minutis. Hec est concessa sic quod compleat toto isto tempore et postea secundum dispositionem commissarii tunc presentis. (Ibid. f. 92.)
(He was admitted DD on July 1, 1510.)
(Dec. 10, 1510). Supplicat frater Walterus Gudfylde doctor sacre theologie quatenus secum gratiose possit dispensari pro sua necessaria regencia secundum dispositionem commissarii. Hec est concessa et ille disposuit post proximum actum. (Ibid. fol. 104 b.)
John Thornall, July 11, 1525.
Eodem die supplicat frater Johannes Thornall ordinis minorum et licenciatus in sacra theologia, quatenus cum eo graciose dispensetur ut composicio sua diminuatur ad quinque Libras; causa est quia est admodum pauper et uix habet pecunias necessarias pro gradu suscipiendo.
Hec gracia est concessa, et condicionata, quod causa non sit ficta, et celebret unam missam contra pestem, aliam pro bono statu regentium, et compleat necessariam regentiam, et distribuat decim solidos illarum peccuniarum jam diminutarum in vsum pauperum scolarium secularium. (Reg. H. 7, fol. 140.)
Thomas Kirkham, Nov. 14, 1527.
Eodem die supplicat Mr. Thomas Kyrkam doctor in sacra theologiain ultimo Actu Creatus et necessarius Regens quatenus cum eo graciose dispensetur pro sua necessaria Regentia: causa est quia est gardianus cuiusdam loci ordinis minorum in villa Dancastrie, unde non potest commode hic adesse et interesse actibus scolasticis ad quos teneretur Racione sue necessarie Regentie. Hec gratia est concessa et condicionata ut faciat quinque missas de 5 vulneribus celebrari pro bono statu Regentium et continuet lectiones suas usque ad proximum actum. (Reg. H. 7, fol. 180 b.)