Evangelium vun St. Lukas.
1. Aldewiel sik dat veele unnernahmen hebbt dat Vertelln vun de Geschichten, de mank uns geschehn sünd, völlig uptoschrieven;
2. As uns dat öwerlevert hebbt, de dat vun Anfang sülvst sehn hebbt, un Deener vun dat Wort west sünd:
3. Hef ik dat ok för gud ansehn, nadem ik dat alltomal vun Anfang erkündt hef, dat ik dat ok to di, min gude Theophilus, mit Fliet ordentlich schriev.Apost.1, 1.
4. Up dat du en sekern Grund erfahrn deihst vun de Lehr, in weke du unnerricht büst.
5. To de Tied vun Herodes, den König vun Judäa, weer dar en Prester vun de Ordnung Abia, mit Namen Zacharias, un sin Fru vun de Döchter Aarons, weke Elisabeth heeten dä.Matth.2, 1.1. Chron. 25, 10.
6. Se weern awer all beid fromm vör GOtt, un gungen in alle Gebote un Satzungen vun den HErrn unsträflich.Hiob. 1, 1. 8.
7. Un se harrn keen Kind, denn Elisabeth weer unfruchtbar, un weern beide to Jahren.
8. Un dat begev sik, as he dat Presteramt afwahr vör GOtt, to de Tied vun sin Ordnung,
9. Na Gewohnheit vun dat Presterdom, un dat an em weer, dat he rökern schull, gung he in den HErrn Sin Tempel.2. Mos. 30, 7.
10. Un de ganze Hupen Volk weer buten un be’ unner de Stunn vun dat Rokopfer.3. Mos. 16, 17. 1. Kön. 7, 12.
11. Dar erschien em awer en Engel vun den HErrn, un stunn to rechten Hand an den Rokopferaltar.2. Mos. 30, 1.
12. Un as Zacharias em sehn dä, verfehr he sik, un em keem Bangen an.Richt. 13, 6. 20. Dan. 10, 7. 8.
13. Awer de Engel sprok to em: Wes’ nich bang, Zacharias, denn din Gebet is erhört, un din Fru Elisabeth ward di en Söhn to Welt bringen, den sin Namen schast du Johannes heeten.Apost.10, 31.
14. Un du warrst daröwer Freud un Wonn’ hebben, un veele ward sik öwer sin Geburt freun.v.58.
15. Denn he ward grot wesen vör den HErrn. Wien un starke Gedränke ward he nich drinken. Un he ward noch in dat Moderlief erfüllt warrn mit den hilligen GEist.
16. Un he ward veele vun de Kinner Israel to GOtt, ehren HErrn, bekehrn.
17. Un he ward vör Em hergahn in Elias sin Kraft un Geist, to bekehrn de Vaders ehr Harten to de Kinner, un de Unglövigen to de Gerechten ehr Klokheit, to bereiten den HErrn en woltorüst Volk.
18. Zacharias sprok to den Engel: Wobi schall ik dat erkennen? Denn ik bün old un min Fru is to Jahren.1. Mos. 17, 17.
19. De Engel antworte, un sprok to em: Ik bün Gabriel, de vör GOtt steiht, un bün herschickt, mit di to reden, dat ik di düt verkünnigen schall.Dan. 8, 16. 9, 21. 1. Kön. 17, 1. Ps.103, 20.Offenb.7, 11.
20. Un süh, du warrst stumm warrn, un nich spreken künnen, bet up den Dag, wo dat geschehn ward; darum, dat du min Wör’ nich glovt hest, weke schüllt wahr makt warrn to ehr Tied.
21. Un dat Volk töv up Zacharias,un wunner sik, dat he so lang in den Tempel blev.
22. Un as he rut gung, kunn he nich mit se reden. Un se markten, dat he en Gesicht sehn harr in den Tempel. Un he wink se, un blev stumm.
23. Un dat begev sik, as sin Amtstied ut weer, gung he hen in sin Hus.
24. Un na de Dag’ war sin Fru Elisabeth swanger, un verbarg sik fief Monat lang, un sprok:
25. Also hett mi de HErr dahn in de Dag’, as He mi ansehn hett, dat He de Schand mank de Lüd vun mi neem.
26. Un in den sößten Monat war de Engel Gabriel schickt vun GOtt in en Stadt in Galiläa, de heet Nazareth,
27. To en Jungfru, de vertrut weer mit en Mann, mit Namen Joseph, vun David sin Hus, un de Jungfru heet Maria.Luk.2, 5.Matth.1, 18.
28. Un de Engel keem to ehr rin, un sprok: Wes’ gröt’, du Holdselige! De HErr is mit di, du Gebenedeite mank de Fruens!
29. As se em awer seeg, verfehr se sik öwer sin Red, un dach: Wat is dat för en Gruß?
30. Un de Engel sprok to ehr: Wes’ nich bang, Maria, du hest Gnad bi GOtt funn’.
31. Süh, du warrst swanger warrn in dat Lief, un en Söhn to Welt bringen, den Sin Namen schast du JEsus heeten.Jes. 7, 14. Matth.1, 21.
32. De ward grot un en Söhn vun den Allerhöchsten nennt warrn, un GOtt de HErr ward Em den Stohl vun Sin Vader geven.Jes. 9, 7. 2. Sam. 7, 12.
33. Un He ward en König sien öwer Jakob Sin Hus ewig, un up Sin Königriek ward keen Enn sien.Dan. 4, 31. 7, 14. Mich. 4, 7.
34. Do sprok Maria to den Engel: Woans schall dat togahn? alldewiel ik vun keen Mann weet?
35. De Engel antwort, un sprok to ehr: De hillige GEist ward öwer di kamen, un de Kraft vun den Höchsten ward di öwerschatten. Darum ok dat Hillige, dat vun di gebarn ward, ward GOttes Söhn nennt warrn.Matth.1, 18.20.Dan. 9, 24.
36. Un süh, Elisabeth, din Blotsfründin, is ok swanger mit en Söhn in ehr Öller un geiht in den sößten Monat, de in Verrop steiht, dat se unfruchtbar is.Jes. 54, 6.
37. Denn bi GOtt is keen Ding unmöglich.1. Mos. 18, 14. Hiob. 42, 2. Ps.135, 5.6.Jer. 32, 17. 27. Zach. 8, 6. Luk.18, 27.Röm.4, 21.
38. Maria awer sprok: Süh, ik bün den HErrn Sin Magd, mi gescheh, as du seggt hest. Un de Engel scheed vun ehr.
39. Maria awer stunn up in de Dag’ un gung mit Il in dat Gebirg na de Stadt Juda.Jos. 21, 11.
40. Un keem in Zacharias sin Hus un gröt Elisabeth.
41. Un dat begev sik, as Elisabeth Maria ehrn Gruß hör, hüpp dat Kind in ehr Lief. UnElisabeth war vull vun den hilligen GEist.
42. Un reep lut, un sprok: Gebenedeiet büst du mank de Fruens, un gebenedeiet is de Frucht vun din Lief.v.28.Richt. 5, 24.
43. Un wa kummt mi dat her, dat min HErr Sin Moder to mi kummt?
44. Süh, as ik de Stimm vun din Gruß hör, hüpp dat Kind mit Freuden in Min Lief.
45. Un, o selig büst du, de du glovt hest! Denn dat ward wahr makt warrn, dat di seggt is vun den HErrn.Luk.11, 21.Joh.20, 29.
46. Un Maria sprok: Min Seel erhevt den HErrn,2. Mos. 15, 2.
47. Un min Geist freut sik an GOtt, min HEiland.1. Sam. 2, 1. Hab. 3, 18.
48. Denn He hett Sin elende Magd ansehn. Süh, vun nu af an ward mi selig priesen alle Kinneskinner.Ps.113, 5.6.1. Mos. 30, 13.
49. Denn He hett grote Ding’ an mi dahn, de dar mächtig is, un den Sin Namen hillig is.
50. Un Sin Barmhartigkeit wahrt ümmer vun een Geslecht to dat annere bi de, de Em fürchten doht.2. Mos. 20, 6. 34, 6. 7. Ps.25, 6.Ps.100, 5.Ps.103, 13.17.
51. He övt Gewalt mit Sin Arm, un terstreut, de hoffardig sünd in de Gedanken vun ehr Hart.Jes. 51, 9. 52, 10. 2. Sam. 22, 28. Ps.89, 11.Obad. v. 3. 4. 1. Pet.5, 5.
52. He stött de Gewaltigen vun den Stohl, un erhevt den Elenden.Ps.147, 6.1. Sam. 2, 7. 8. 2. Sam. 6, 21. 22. Hiob. 5, 11.
53. De Hungrigen füllt He mit Göder, un lett de Rieken lerrig.Ps.34, 11.107, 7.Matth.5, 3.6.Joh.10, 11.Eph.1, 3.
54. He denkt an de Barmhartigkeit, un helpt Sin Deener Israel up.5. Mos. 7, 7. 8. Jes. 30, 18. Jer. 31, 20. Jes. 41, 8.
55. As He redt hett to unsen Vader Abraham un sin Samen ewig.1. Mos. 17, 7. 19. 18, 18.
56. Un Maria blev bi ehr bi dree Monat; darna kehr se wedder um na Hus.
57. Un för Elisabeth keem ehr Tied, dat se gebärn schull, un se broch en Söhn to Welt.
58. Un ehr Nawers un Blotsfrünn hörn, dat de HErr grote Barmhartigkeit an ehr dahn harr, un freuten sik mit ehr.
59. Un dat begev sik up den achten Dag, keemen se, dat Kind to besnieden, un heeten em na sin Vader Zacharias.1. Mos. 17, 12. 3. Mos. 12, 3.
60. Awer sin Moder antworte, un sprok: Keenfalls, he schall Johannes heeten.
61. Un se sproken to ehr: Is doch Nüms in din Fründschap, de so heeten deiht.
62. Un se winkten sin Vader, wa he em wull heeten laten.
63. Un he verlang en Tafel, schrev un sprok: He heet Johannes. Un se wunnerten sik all.
64. Un sogliek war sin Mund un sin Tung updahn, un he sprok, un lavte GOtt.Mark.7, 35.
65. Un dar keem en Furcht öwer alle Nawers; un düsse Geschichtwar ruchbar up dat ganze jüdische Gebirg.
66. Un all, de dat hörn, neemen dat to Harten, un sproken: Wat, meenst du, wat will ut dat lütt Kind warrn? Denn den HErrn Sin Hand weer mit em.Ezech. 1, 3. 3, 22.
67. Un sin Vader Zacharias war vull vun den hilligen GEist, prophezie, un sprok:2. Pet.1, 21.
68. Lavt wes’ de HErr, Israel Sin GOtt, denn He hett besöcht un erlöst Sin Volk.Ps.41, 14.Ps.72, 18.Matth.1, 21.
69. Un hett uns upricht en Horn vun dat Heil in Sin Deener David sin Hus.Ps.132, 17.
70. As He vör Tieden redt hett dörch Sin hillige Propheten ehrn Mund:Jes. 35, 4. Jer. 23, 6.
71. Dat He uns retten dä vun unse Fiende, un vun all de ehr Hand, de uns haßt.Ps.106, 10.
72. Un de Barmhartigkeit bewiest unse Vaders, un dach an Sin hilligen Bund,1. Mos. 17, 7. 3. Mos. 26, 42.
73. Un an den Eed, den He sworen hett unsen Vader Abraham, uns to geven;1. Mos. 22, 16. Mich. 7, 20.
74. Dat wi, erlöst ut uns’ Fiend ehr Hand, Em deent ahn Furcht unse Leven lang,Gal.1, 4.Tit.2, 12.14.Ebr.9, 14.
75. In Hilligkeit un Gerechtigkeit, de Em gefällig is.Kol.1, 22.
76. Un du, lütt Kind, warrst en Prophet vun den Höchsten heeten; du warrst vör den HErrn hergahn, dat du Sin Weg bereit makst,Matth.3, 3.
77. Un Erkenntnis vun dat Heil gevst Sin Volk, de dar is in de Vergevung vun ehr Sünn.Jer. 31, 34.
78. Dörch de hartliche Barmhartigkeit vun unsen GOtt, dörch weke uns besöcht hett de Upgang ut de Hög,4. Mos. 24, 17. Mal. 4, 2.
79. Up dat He erschien de, de dar sitten doht in de Düsternis un Schatten vun den Dod, un richt unse Föt up den Weg to den Freden.Jes. 9, 2.
80. Un dat lütt Kind wuß un war stark in Geist, un weer in de Wüstenie, bet dat he schull hervörtreden vör dat Volk Israel.
1. Dat begev sik awer to de Tied, dat en Gebot vun den Kaiser Augustus utgung, dat de ganze Welt inschatzt war.
2. Un düsse Schatzung weer de allereerste, un gescheeg to de Tied, as Cyrenius Landpleger in Syrien weer.
3. Un jedermann gung hen, dat he sik inschatzen leet, jedereen in sin Stadt.
4. Do mak sik ok Joseph up, ut Galiläa, ut de Stadt Nazareth, in dat jüdische Land, na de Stadt Davids, de dar heet Bethlehem, darum, dat he vun dat Hus un Geslecht Davids weer.Mich. 5, 1.
5. Up dat he sik inschatzen leet mit Maria, sin vertrute Fru. De weer swanger.Luk.1, 27.
6. Un as se dar weern, keem de Tied, dat se gebärn schull.
7. Un se broch ehrn eersten Söhnto Welt, un wickel Em in Windeln, un lä Em in en Krüff, denn se harrn sunst keen Platz in de Harbarg.Matth.1, 25.
8. Un dar weern Harrn in desülve Gegend up dat Feld bi de Herden, de höden des Nachts ehr Herden.
9. Un süh, den HErrn Sin Engel trä to se, un de Klarheit vun den HErrn lüch um se, un se weern heel bang.
10. Un de Engel sprok to se: West nich bang, seht, ik verkünnig ju grote Freud, de alle Lüd wedderfahrn ward:
11. Denn ju is hüt de HEiland gebarn, de dar is Christus, de HErr in de Stadt Davids.
12. Un dat hebbt ton Teken: Ji ward finnen dat Kind in Windeln wickelt un in en Krüff liggen.
13. Un gliek darup weern dar bi den Engel de veelen himmlischen Heerscharen, de lavten GOtt, un sproken:Dan. 7, 10.
14. Ehre wes’ GOtt in de Hög, un Freden up de Eer, un de Minschen en Wolgefalln!Jes. 57, 19. Luk.19, 38.Eph.2, 14.17.
15. Un as de Engeln vun se na den Himmel fohrn, sproken de Harrn unner enanner: Lat uns nu gahn na Bethlehem, un de Geschicht sehn, de dar geschehn is, de uns de HErr kund dahn hett.2. Mos. 3, 3.
16. Un se keemen flink, un funn beide, Maria un Joseph, darto dat Kind in de Krüff liggen.Matth.2, 11.
17. As se dat awer sehn harrn, breeden se dat Wort ut, wat to ehr vun düt Kind seggt weer.
18. Un alle, vör de dat keem, wunnerten sik öwer de Red, de se de Harrn seggt harrn.
19. Maria awer beheel all düsse Wör’, un beweg se in ehr Hart.
20. Un de Harrn kehrten wedder um, priesen un lavten GOtt um Allns, wat se hört un sehn harrn, as denn to se seggt weer.
21. Un as acht Dag um weern, dat dat Kind besneden war; dar war Sin Namen nennt JEsus, as He nennt weer vun den Engel, ehr He in Moderlief empfangen war.1. Mos. 17, 12. Luk.1, 31.
22. Un as de Dag’ vun ehr Reinigung na dat Gesetz Moses keemen, brochen se Em na Jerusalem, up dat se Em öwerantwort den HErrn;3. Mos. 12, 2.
23. As denn schreven steiht in den HErrn Sin Gesetz: Alle Mannslüd, de tom eersten de Moder brickt, schall den HErrn hilligt heeten.2. Mos. 13, 2. 22, 29.
24. Un dat se geven dat Opfer, na dem, as dar seggt is, in dat Gesetz vun den HErrn, een paar Turtelduven oder twee junge Duven.3. Mos. 12, 8.
25. Un süh, en Minsch weer to Jerusalem, mit Namen Simeon, un desülve Minsch weer fromm un gottesfürchtig, töv up Israel sin Trost, un de hillige GEist weer in em.1. Mos. 5, 29.
26. Un em weer en Antwort warn vun den hilligen GEist,he schull den Dod nich sehn, he harr denn tovör den HErrn Sin Christus sehn.
27. Un he keem up Anregung vun den hilligen GEist in den Tempel. Un as de Öllern dat Kind JEsus in den Tempel brochten, dat se för Em dän, as man pleggt na dat Gesetz to dohn,
28. Do neem he Em up sin Arm, un lavte GOtt, un sprok:
29. HErr, nu letst Du Din Deener in Freden fahrn, as Du seggt hest.1. Mos. 46, 30.
30. Denn min Ogen hebbt Din HEiland sehn,
31. Weken Du tobereit hest för alle Völker.Jes. 11, 10. 49, 6.
32. En Licht, hell to maken de Heiden, un ton Pries vör Din Volk Israel.Jes. 42, 6. 49, 6.
33. Un Sin Vader un Moder wunnerten sik öwer dat, wat vun Em seggt war.
34. Un Simeon segen se, un sprok to Maria, Sin Moder: Süh, düsse ward sett to en Dalfall un Upstahn vun veele in Israel, un to en Teken, dat wedderspraken ward.Jes. 8, 14. 28, 16. Matth.21, 42.Röm.9, 33.
35. (Un dar ward en Swerdt dörch din Seel gahn), up dat veele Harten ehr Gedanken apenbar ward.
36. Un dar weer en Prophetin, Hanna, en Dochter vun Phanuel, vun dat Geslecht Aser, de weer hoch to Jahren, un harr levt söven Jahr mit ehrn Mann na ehr Jungfernschaft,
37. Un weer nu en Wetfru bi veer un tachentig Jahr, de verleet nümmer den Tempel, deente GOtt mit Beden un Fasten Dag un Nacht.1. Tim.5, 5.1. Sam. 1, 22.
38. Desülve trä ok hento to desülve Stunn, un pries den HErrn, un red vun Em to alle, de up de Erlösung to Jerusalem tövten.
39. Un as se dat Allns vullbrocht harrn na den HErrn Sin Gesetz, kehrten se wedder torügg na Galiläa to ehr Stadt Nazareth.
40. Awer dat Kind wuß, un war stark in den GEist, vull Wiesheit; un GOtt Sin Gnad weer bi Em.
41. Un Sin Öllern gungen alle Jahr na Jerusalem up dat Osterfest.2. Mos. 34, 23. 5. Mos. 16, 16.
42. Un as He twölf Jahr old weer, gungen se rup na Jerusalem, as dat bi dat Fest so Bruk weer.
43. Un as de Dag’ to Enn weern, un se wedder to Hus gungen, blev dat Kind JEsus in Jerusalem, un Sin Öllern wussen dat nich.
44. Se meenten awer, He weer mank de Gesellschaft, un keemen en Dagsreis, un söchten Em mank de Frünnen un Bekannten.
45. Un as se Em nich finnen dän, gungen se wedder na Jerusalem, un söchten Em.
46. Un dat begev sik na dree Dag’, funn se Em in den Tempel sitten merrn mank de Lehrers, dat He se tohör un se frog.
47. Un alle, de Em tohörn,wunnerten sik öwer Sin Verstand un öwer Sin Antwort.Matth.7, 28.Mark.1, 22.
48. Un as se Em sehn dän, verfehrten se sik. Un Sin Moder sprok to Em: Min Söhn, warum hest Du uns dat dahn? Süh, Din Vader un ik hebbt Di mit Smarten söcht.1. Mos. 12, 18.
49. Un He sprok to se: Wat is dat, dat ji Mi söcht hebbt? Weet ji nich, dat Ik sien mutt in dat, wat Min Vader Sin is?
50. Un se verstunn dat Wort nich, dat He mit se reden dä.
51. Un He gung mit se hendal un keem na Nazareth, un weer se unnerdahn. Un Sin Moder beheel all düsse Wör in ehr Hart.v.19.1. Mos. 37, 11.
52. Un JEsus neem to an Wiesheit, Öller un Gnad bi GOtt un de Minschen.1. Sam. 2, 26.
1. In dat föfteinste Jahr vun Kaiser Tiberius sin Regeerung, as Pontius Pilatus Landpleger in Judäa weer, un Herodes en Veerfürst in Galiläa, un sin Broder Philippus en Veerfürst in Ituräa, un in de Gegend Trochonitis, un Lysanias en Veerfürst in Abilene;
2. As Hannas un Kaiphas Hohepresters weern, do keem Befehl vun GOtt an Johannes, Zacharias sin Söhn, in de Wüstenie.
3. Un he keem in de Gegend um den Jordan, un predig de Döp vun de Buß to Vergevung vun de Sünden;Matth.3, 1.2.Mark.1, 4.
4. As schreven steiht in dat Bok vun den Prophet Jesaias sin Red, de dar seggt: Dar is en Stimm vun en Prediger in de Wüstenie: Makt den HErrn Sin Weg bereit, un makt Sin Stege eben!Jes. 40, 3.
5. Alle Sluchten schüllt vull warrn, un alle Bargen un Hügel schüllt sied makt warrn, un wat krumm is, schall grad warrn, un wat uneben is, schall en eben Weg warrn.
6. Un all Fleesch ward den HEiland GOttes sehn.Jes. 52, 10.
7. Do sprok he to dat Volk, dat herrut keem, dat dat sik vun Em döpen leet: Ji Adderngetücht, wer hett ju denn wiest, dat ji den tokünftigen Torn entlopen ward?Matth.3, 7.
8. Seht to, doht rechtschapen Frücht vun de Buß, un nehmt ju nich vör, to seggen: Wi hebbt Abraham ton Vader. Denn ik segg ju: GOtt kann Abraham ut düsse Steen Kinner upwecken.
9. De Äx is all de Böm an de Wuddel leggt. Weke Bom nich gude Frucht bringt, de ward afhaut un in dat Füer smeten.Matth.3, 10.
10. Un dat Volk frog em, un sprok: Wat schüllt wi denn dohn?
11. He antworte, un sprok to se: Wer twee Röck hett, de gef den, de keen hett, un wer Spies hett, de doh ok so.1. Joh.3, 17.
12. Dar keemen ok de Töllners, dat se sik döpen leeten, un sprokento em: Meister, wat schüllt wi denn dohn?
13. He sprok to se: Föddert nich mehr, as fastsett is.Matth.21, 31.
14. Do frogen em ok de Kriegslüd, un sproken: Wat schüllt wi denn dohn? Un he sprok to se: Doht Nüms Gewalt un Unrecht, un lat ju begnögen mit ju Löhnung.3. Mos. 19, 13.
15. As awer dat Volk in den Irrdom weer, un dachen alle in ehrn Harten vun Johannes, ob he vellicht Christus weer,
16. Antworte Johannes un sprok to alle: Ik döp ju mit Water. Dar kummt awer en Starken na mi, den ik nich nog bün, dat ik de Reems vun Sin Schoh uplösen doh. De ward ju mit den hilligen GEist un mit Füer döpen.Matth.3, 11.
17. In Den Sin Hand is de Wörpschüffel, un He ward Sin Döschdeel fegen, un ward den Weeten in Sin Schün sammeln, un dat Kaff ward He mit ewig Füer verbrennen.
18. Un veel anners mehr vermahn un verkünnig he dat Volk.
19. Herodes awer, de Veerfürst, as he vun em straft war, wegen Herodias, sin Broder sin Fru, un wegen all dat Böse, dat Herodes dohn dä;Mark.6, 17.
20. Um dat Allns lä he Johannes gefangen.Matth.11, 2.
21. Un dat begev sik, as sik all dat Volk döpen leet, un JEsus ok döfft weer un beden dä, dat de Himmel sik updä;Matth.3, 16.Mark.1, 10.Joh.1, 32.
22. Un de hillige GEist fahr hendal in liefliche Gestalt up Em, as en Duv; un en Stimm keem ut den Himmel, de sprok: Du büst Min leve Söhn, an den Ik en Wolgefalln hef.
23. Un JEsus gung in dat dörtigste Jahr, un war holn för en Söhn vun Joseph, de dar weer en Söhn vun Eli,
24. De weer en Söhn vun Matthat, de weer en Söhn vun Levi, de weer en Söhn vun Melchi, de weer en Söhn vun Janna, de weer en Söhn vun Joseph,
25. De weer en Söhn vun Mattathia, de weer en Söhn vun Amos, de weer en Söhn vun Nahum, de weer en Söhn vun Esli, de weer en Söhn vun Nange,
26. De weer en Söhn vun Maath, de weer en Söhn vun Mattathia, de weer en Söhn vun Semei, de weer en Söhn vun Joseph, de weer en Söhn vun Juda,
27. De weer en Söhn vun Johanna, de weer en Söhn vun Resia, de weer en Söhn vun Zerobabel, de weer en Söhn vun Salathiel, de weer en Söhn vun Neri,
28. De weer en Söhn vun Melchi, de weer en Söhn vun Addi, de weer en Söhn vun Kosam, de weer en Söhn vun Elmodam, de weer en Söhn vun Her,
29. De weer en Söhn vun Jose, de weer en Söhn vun Eliezer, de weer en Söhn vun Jorem, de weer en Söhn vun Matthat, de weer en Söhn vun Levi,
30. De weer en Söhn vun Simeon, de weer en Söhn vun Juda, de weer en Söhn vun Joseph, de weer en Söhn vun Jonam, de weer en Söhn vun Eliakim,
31. De weer en Söhn vun Melea, de weer en Söhn vun Menam, de weer en Söhn vun Mattathan, de weer en Söhn vun Nathan, de weer en Söhn vun David,2. Sam. 5, 14.
32. De weer en Söhn vun Jesse, de weer en Söhn vun Obed, de weer en Söhn vun Boas, de weer en Söhn vun Salmon, de weer en Söhn vun Nahasson,Ruth. 4, 22.
33. De weer en Söhn vun Aminadab, de weer en Söhn vun Aram, de weer en Söhn vun Esrom, de weer en Söhn vun Phares, de weer en Söhn vun Juda,1. Mos. 29, 35.
34. De weer en Söhn vun Jakob, de weer en Söhn vun Isaak, de weer en Söhn vun Abraham, de weer en Söhn vun Tharah, de weer en Söhn vun Nachor,1. Mos. 21, 2. 3. 1. Mos. 11, 26. 1. Chron. 1, 26. 27.
35. De weer en Söhn vun Saruch, de weer en Söhn vun Rahagu, de weer en Söhn vun Phaleg, de weer en Söhn vun Eber, de weer en Söhn vun Sala,
36. De weer en Söhn vun Cainan, de weer en Söhn vun Arphachsad, de weer en Söhn vun Sem, de weer en Söhn vun Noah, de weer en Söhn vun Lamech,1. Mos. 11, 10. 5, 25.
37. De weer en Söhn vun Mathusalah, de weer en Söhn vun Enoch, de weer en Söhn vun Jared, de weer en Söhn vun Maleleel, de weer en Söhn vun Cainan,
38. De weer en Söhn vun Enoch, de weer en Söhn vun Seth, de weer en Söhn vun Adam, de weer vun GOtt.1. Mos. 5, 3.
1. JEsus awer, vull vun den hilligen GEist, keem wedder vun den Jordan, un war vun den GEist in de Wüstenie föhrt.Matth.4, 1.
2. Un war veertig Dag’ lang vun den Düvel versöcht. Un He eet nicks in desülven Dag’. Un as desülven en Enn harrn, hunger Em darna.2. Mos. 34, 28.
3. De Düwel awer sprok to Em: Büst Du GOtt Sin Söhn, so sprick to düssen Steen, dat he Brod ward.
4. Un JEsus antworte un sprok to em: Dar steiht schreven: De Minsch levt nich alleen vun dat Brod, sonnern vun en jedes Wort ut GOtt.5. Mos. 8, 3.
5. Un de Düwel föhr Em up en hohen Barg, un wies Em alle Rieke in de ganze Welt in en Ogenblick.
6. Un sprok to Em: Düsse Macht will ik Di all geven, un ehr Herrlichkeit; denn se is mi öwergeven, un ik gev se, weken ik will.
7. Wenn Du nu mi wullt anbeden, so schall all dat Din wesen.
8. JEsus antworte em, un sprok: Mak di vun Mi weg, Satan! Dar steiht schreven: Duschast GOtt, din HErrn, anbeden, un Em alleen deenen.5. Mos. 6, 13. 10, 12. 20.
9. Un he föhr Em na Jerusalem, un stell Em up dat Dack vun den Tempel, un sprok to Em: Büst Du GOtt Sin Söhn, so smiet Di vun hier hendal;
10. Denn dar steiht schreven: He ward Sin Engeln befehln öwer Di, dat se Di bewahrt,
11. Un up de Hann dregt, up dat Du Din Fot nich an en Steen stöten magst.Ps.91, 11.
12. JEsus antworte, un sprok to em: Dar is seggt: Du schast GOtt, din HErrn, nich versöken.5. Mos. 6, 16.
13. Un as de Düvel alle Versökung to Enn brocht harr, week he en Tied lang vun Em.
14. Un JEsus keem wedder in den GEist sin Kraft in Galiläa, un dat Gerücht war lut vun Em dörch alle umliggen Örter.Matth.4, 12.23.
15. Un He lehr in ehr Scholen, un war vun Jedereen priest.
16. Un He keem na Nazareth, wo He uptrocken weer, un gung in de Schol na Sin Gewohnheit up den Sabbatdag un stunn up un wull lesen.Matth.13, 54.Mark.6, 1.Neh. 8, 4. 5.
17. Do war Em dat Bok vun den Prophet Jesaias hendahn. Un as He dat Bok umslog, funn He den Ort, dar schreven steiht:
18. Den HErrn Sin GEist is bi mi, darum wiel He mi salvt hett un utschickt, to verkünnigen dat Evangelium de Armen, to heeln de tonichtstötten Harten, to predigen de Gefangen, dat se los sien schüllt, un de Blinden dat Gesicht, un de, de tonicht sla’n sünd, dat se frie un los sien schüllt,Jes. 61, 1.
19. Un to predigen dat angenehme Jahr vun den HErrn.3. Mos. 25, 10.
20. Un as He dat Bok tomak, gev He dat den Deener, un sett sik dal, un de Ogen vun alle, de in de Schol weern, seegen up Em.
21. Un He fung an, to se to seggen: Hüt is de Schrift erfüllt vör ju Ohrn.
22. Un se geven all Tügnis vun Em, un wunnerten sik öwer de holdseligen Wör’, de ut Sin Mund gungen, un sproken: Is dat nich Joseph sin Söhn?Matth.13, 55.Mark.6, 3.Joh.6, 42.
23. Un He sprok to se: Ji ward frielich to Mi seggen dat Sprückwort: »Dokter, help Di sülvst,« denn wo grote Dinge hebben wi hört, de to Kapernaum geschehn sünd? Doh ok so hier in Din Vaderland.Matth.4, 13.
24. He awer sprok: Wahrlich, Ik segg ju: Keen Prophet is angenehm in sin Vaderland.Matth.13, 57.Mark.6, 4.Joh.4, 44.
25. Awer in de Wahrheit segg Ik ju: Dar weern veele Wetfruens in Israel to Elias sin Tied, as de Himmel toslaten weer dree Jahr un söß Monat, as dar en grote düre Tied weer in dat ganze Land;1. Kön. 17, 1. 9. 18, 1. Jak.5, 17.
26. Un to keen vun de war Elias schickt as alleen na Sarepta, in dat Sidonier-Land, to en Wetfru.
27. Un veele Utsätzige weern in Israel to den Prophet Elisa sin Tied, un dar war keen rein makt, as alleen Naemann ut Syrien.2. Kön. 5, 14.
28. Un se warn upbrocht all, de in de Schol weern, as se dat hörten.
29. Un stunnen up, un stötten Em to de Stadt rut, un föhrten Em up en Rand vun den Barg, dar ehr Stadt up bu’t weer, dat se Em raf stötten.
30. Awer He gung merrn dörch se henweg,Joh.8, 59.
31. Un keem na Kapernaum, in de Stadt vun Galiläa, un lehr se an de Sabbats.Matth.4, 13.Mark.1, 21.Joh.2, 12.
32. Un se wunnerten sik öwer Sin Lehr; denn Sin Red weer gewaltig.Matth.7, 28.29.Matth.22, 22.23.Mark.1, 22.Joh.7, 46.
33. Un dar weer en Minsch in de Schol beseten mit en unreinen Düvel. Un de schreeg lut,
34. Un sprok: Hör up, wat hebbt wi mit Di to schaffen, JEsus vun Nazareth? Du büst kamen, uns to verdarven. Ik weet, wer Du büst, nämlich GOtt Sin Hillige.Mark.1, 24.Luk.1, 35.
35. Un JEsus bedroh em, un sprok: Wes’ still, un fahr vun em ut! Un de Düvel smeet em merrn mank se, un fahr vun em ut, un dä em keen Schaden.
36. Un en Furcht keem öwer se all, un reden mit enanner, un sproken: Wat is dat för en Ding? He befehlt mit Macht un Gewalt de unreinen Geister, un se fahrt ut.
37. Un Sin Rop war lut in alle Örter vun dat umliggende Land.
38. Un He stunn up ut de Schol, un keem in Simon sin Hus. Un Simon sin Husfru ehr Moder weer mit en hart Fever behaft, un se beden för ehr.Matth.8, 14.
39. Un He trä to ehr, un befohl dat Fever, un dat verleet se. Un bald stunn se up un deen se.
40. Un as de Sünn unnergahn weer, brochen se all de, de dar Kranke mit allerlie Süken harrn, to Em. Un He lä up jeden de Hann, un mak se gesund.Matth.8, 16.Mark.1, 32.
41. Dar fahrn ok de Düvels vun veele ut, schregen, un sproken: Du büst Christus, GOtt Sin Söhn. Un He bedroh se, un leet se nich reden; denn se wussen, dat He Christus weer.
42. As dat awer Dag war, gung He rut an en Stä in de Wüstenie, un dat Volk söch Em, un keemen to Em, un heeln Em up, dat He nich vun se gung.
43. He awer sprok to se: Ik mutt ok anner Städte dat Evangelium predigen vun GOtt Sin Riek, denn darto bün Ik utschickt.
44. Un He predig in de Scholen vun Galiläa.
1. Dat begev sik awer, as sik dat Volk to Em dräng, to hörn GOtt Sin Wort, un He stunn an den See Genezareth.Matth.1, 16.
2. Un seeg twee Scheep an denSee stahn; de Fischers awer weern uttreden, un wuschen ehr Nett:
3. Trä He in een vun de Scheep, dat Simon sin weer, un be’ em, dat he dat en beten vun dat Land föhrn dä. Un He sett sik, un lehr dat Volk ut dat Schipp.
4. Un as He uphört harr to reden, sprok He to Simon: Fahr up de Hög, un smiet ju Nett ut, dat ji en Tog doht.
5. Un Simon antworte, un sprok to Em: Meister, wi hebbt de ganze Nacht arbeidt, un nicks fungen, awer up Din Wort will ik dat Nett utsmieten.
6. Un as se dat dän, fungen se en groten Hupen Fisch, un ehr Nett reet twei.
7. Un se winkten ehr Gesellen, de in dat anner Schipp weern, dat se keemen un hulpen se tehn. Un se keemen un fülln beide Scheep vull, also, dat se sinken dän.
8. As dat Simon Petrus seeg, full he JEsus to de Knee, un sprok: HErr, gah vun mi rut, ik bün en sündigen Minsch.
9. Denn em weer en Schrecken ankamen, un alle, de mit Em weern, öwer düssen Fischtog, den se mit eenanner dahn harrn.
10. Dessülvigen glieken ok Jakobus un Johannes, Zebedäus sin Söhns, Simon sin Gesellen. Un JEsus sprok to Simon: Wes’ nich bang, denn vun nu an warrst du Minschen fangen.Mark.1, 17.
11. Un se föhrten de Scheep an dat Land, un verleeten Allns, un folgten Em na.Matth.19, 27.
12. Un dat begev sik, as He in en Stadt weer, süh, dar weer en Mann vull Utsätzigkeit. As de JEsus seeg, full he up sin Angesicht, un be’ Em, un sprok: HErr, wullt Du, so kannst Du mi wol rein maken.Matth.8, 2.Mark.1, 40.
13. Un He streck de Hand ut, un beröhr em, un sprok: Ik will dat dohn, wes’ reinigt. Un alsbald gung de Utsätzigkeit vun em.
14. Un He befohl em, dat he dat Nüms seggen schull, sonnern gah hen, sä He, un wies’ di den Prester, un opfer för din Reinigung, as Moses gebaden hett, to en Tügnis.3. Mos. 14, 2.
15. Dat Gerücht vun Em war noch mehr utbredt, un veel Volk keem tosamen, dat se Em hörten un dörch Em gesund warn vun ehr Krankheiten.
16. He awer week in de Wüstenie, un bed.Mark.1, 35.
17. Un dat begev sik up en Dag, dat He lehrn dä. Un dar seeten de Pharisäers un Schriftgelehrten, de dar kamen weern ut alle Flecken in Galiläa un Judäa, un vun Jerusalem. Un de Kraft vun den HErrn gung vun Em, un hulp jedermann.
18. Un süh, enige Männer brochen en Minsch up en Bett, de harr de Jicht, un se söchten, wa se em rin brochten, un vör Em leggen dän.Matth.9, 2.Mark.2, 3.Apost.9, 33.
19. Un as se vör dat Volk nich finnen kunnen, an wat för en Ort se em muchen rin bringen,steegen se up dat Dack, un leeten em dörch de Teegelsteen dal mit dat Bett, merrn mank se vör JEsus.
20. Un as He ehrn Glov seeg, sprok He to em: Minsch, din Sünden sünd di vergeven.Jer. 5, 3. Luk.7, 48.
21. Un de Schriftgelehrten un Pharisäers fungen an to denken, un sproken: Wer is de, dat He Gotteslästerung redt? Wer kann de Sünn vergeven, as alleen GOtt?Matth.9, 3.Jes. 43, 25.
22. As awer JEsus ehr Gedanken marken dä, antworte He, un sprok to se: Wat denkt ji in ju Hart?
23. Wat is lichter to seggen: Di sünd din Sünden vergeven? oder to seggen: Stah up un gah?Matth.9, 5.
24. Up dat ji awer weten doht, dat de Minschensöhn Macht hett up de Eer Sünden to vergeven, sprok He to den Jichtkranken: Ik segg di, stah up, un nimm din Bett up, un gah na Hus.
25. Un sogliek stunn he up vör ehr Ogen, un neem dat Bett up, dar he up legen harr, un gung na Hus, un pries GOtt.
26. Un se verfehrten sik all, un priesen GOtt, un warn heel bang, un sproken: Wi hebbt hüt sonnerbare Dinge sehn.
27. Un darna gung He rut, un seeg en Töllner, mit Namen Levi, an den Toll sitten, un sprok to em: Folg Mi na.Matth.9, 9.Mark.2, 14.
28. Un he verleet Allns, stunn up, un folg Em na.
29. Un düsse Levi mak en grote Mahltied in sin Hus, un veele Töllners un annere seeten mit Em to Disch.Matth.9, 10.
30. Un de Schriftgelehrten un Pharisäers murrten öwer Sin Jüngers, un sproken: Warum eet ji mit de Töllners un Sünners?Luk.7, 39.
31. Un JEsus antworte, un sprok to se: De Gesunden brukt den Dokter nich, sonnern de Kranken;
32. Ik bün kamen, to ropen de Sünners to Buße, un nich de Gerechten.Matth.9, 13.
33. Se awer sproken to Em: Warum fast Johannes sin Jüngers so oft un bed so veel, desglieken de Pharisäers ehr Jüngers, awer Din Jüngers eet un drinkt?Matth.9, 14.Mark.2, 18.
34. He sprok awer to se: Ji künnt de Hochtiedslüd nich to dat Fasten drieven, so lang de Brüdigam bi se is.
35. De Tied ward awer kamen, dat de Brüdigam vun se nahm ward; denn ward se fasten.
36. Un He sä to se en Glieknis: Nüms sett en Lappen vun nie Dok up en ol Kleed, sunst ritt ok dat nie twei, un de Lappen vun dat nie schickt sik nich up dat ole.
37. Un Nüms deiht Most in ole Wienbälge, sunst territt de Most de Wienbälge, un ward vergaten, un de Wienbälge verdarvt.
38. Sonnern de Most schall man in nie Wienbälge dohn, so ward se alle beide beholn.
39. Un Nüms is, de vun den olen drinkt, un will bald den nien; denn he seggt: De ole is milder.
1. Un dat begev sik up en Nasabbat, dat He dörch dat Korn gung, un Sin Jüngers reten Ahrn ut, un eten, un reven se mit de Hann.Matth.12, 1.Mark.2, 23.
2. Weke awer vun de Pharisäers sproken to se: Warum doht ji, dat sik nich schickt to dohn up de Sabbats?
3. Un JEsus antworte un sprok to se: Hebbt ji dat nich les’t, wat David dä, as em hunger, un de mit em weern?
4. Wo he in dat Gotteshus gung, un neem de Schaubröd, un eet se, un gev se ok de, de mit em weern; de doch Nüms eten dörft, as alleen de Presters.1. Sam. 21, 6. 2. Mos. 29, 33. 3. Mos. 24, 9.
5. Un sprok to se: De Minschensöhn is en HErr, ok vun den Sabbat.Matth.12, 8.
6. Dat gescheeg awer up en annern Sabbat, dat He gung in de Schol, un lehr. Un dar weer en Minsch, den sin rechte Hand verdrögt weer.Mark.3, 1.
7. Awer de Schriftgelehrten un Pharisäers heeln up Em, ob He ok heeln war up den Sabbat, up dat se en Sak gegen Em funnen.Luk.14, 1.
8. He mark awer ehr Gedanken, un sprok to den Minschen mit de verdrögte Hand: Stah up, un trä hervör! Un he stunn up, un trä darhen.
9. Do sprok JEsus to se: Ik frag ju, wat schickt sik to dohn up den Sabbat, wat Gudes oder Slechtes, dat Leven erholn oder verdarven?
10. Un He seeg se alltomal umher an, un sprok to den Minsch: Streck din Hand ut! Un he dä dat. Do war em sin Hand wedder torecht brocht, gesund as de annere.
11. Se awer warn ganz unsinnig, un besproken sik mit enanner, wat se Em dohn wulln.
12. Dat begev sik awer to de Tied, dat He gung up en Barg to beden, un He blev de Nacht öwer in dat Gebed to GOtt.
13. Un as dat Dag war, reep He Sin Jüngers, un wählte twölf vun se, weke He ok Apostel nennen dä:Luk.9, 1.Mark.3, 13.14.
14. Simon, den He Petrus nenn dä, un Andreas, sin Broder, Jakobus un Johannes, Philippus un Bartholomäus,
15. Matthäus un Thomas, Jakobus, Alphäus sin Söhn, Simon, genannt Zelotes,
16. Judas, Jakobus sin Söhn, un Judas Ischarioth, de Verräther.
17. Un He gung raf mit se, un trä up en Platz in dat Feld, un de Hupen vun Sin Jüngers, un en grote Meng vun dat Volk ut dat ganze jüdische Land, un Jerusalem, un Tyrus un Sidon, an den See gelegen.Matth.4, 25.
18. De dar kamen weern, Emto hörn, un dat se heelt warn vun ehr Süken, un de vun unreine Geister umherdreven warn, de warn gesund.
19. Un all dat Volk wull Em beröhrn; denn dar gung Kraft vun Em, un heel se all.
20. Un He hev Sin Ogen up öwer Sin Jüngers, un sprok: Selig sünd ji Arme; denn dat Riek GOttes hört ju to.Matth.5, 3.
21. Selig sünd ji, de ji hier hungert; denn ji schüllt satt warrn. Selig sünd ji, de ji hier weent; denn ji ward lachen.Offenb.7, 16.Ps.126, 5.6.Jes. 61, 3.
22. Selig sünd ji, wenn ju de Lüd haßt, un ju afsonnert, un schellt ju, un veracht ju Namen, as en boshaftigen, wegen den Minschensöhn.
23. Freut ju denn un hüppt, denn seht, ju Lohn is grot in den Himmel. Desglieken dä’n ehr Vaders de Propheten ok.
24. Awer dargegen, wehe ju Rieken; denn ji hebbt ju Trost weg.Amos. 6, 1. Jak.5, 1.
25. Wehe ju, de ji vull sünd; denn ju ward hungern. Wehe ju, de ji hier lacht; denn ji ward weenen un huln.Jes. 10, 16.
26. Wehe ju, wenn ju jedereen lavt. Desglieken dän ehr Vaders de falschen Propheten ok.
27. Awer Ik segg ju, de ji tohört: Leevt ju Fiende; doht de wohl, de ju hassen doht;
28. Segent de, de ju verflucht; bedt för de, de ju beleidigt.
29. Un wer di sleit up de een Back, den bee de anner ok an; un wer di den Mantel nimmt, den weiger ok nich, den Rock to geven.
30. Wer di beden deiht, den gif, un wer di dat Dine nimmt, dar födder dat nich wedder.5. Mos. 15, 7.
31. Un as ji wüllt, dat ju de Lüd dohn schüllt, so doht ji ok se.Röm.7, 12.
32. Un wenn ji leef hebbt, de ju leef hebbt, wat för Dank hebbt ji darvun? Denn de Sünners leeft ok, de se leef hebbt.Matth.5, 46.
33. Un wenn ji ju Woldäders wol doht; wat för en Dank hebbt ji darvun? Denn de Sünners doht ok datsülve.
34. Un wenn ji lehnt, vun de ji höpt, wedder to nehmen; wat för en Dank hebbt ji darvun? Denn ok de Sünners lehnt de Sünners, up dat se Gliekes wedder nehmt.3. Mos. 25, 35. Matth.5, 42.
35. Doch awer leeft ju Fiende; doht wol un deent, dat ji nicks darför höpt, so ward ju Lohn grot wesen, un ward Kinner vun den Allerhöchsten wesen. Denn He is gütig ok öwer de Undankbaren un de Boshaften.Ps.37, 26.
36. Darum west barmhartig, as ok ju Vader barmhartig is.2. Mos. 34, 6. Ps.103, 8.13.
37. Richt nich, so ward ji ok nich richt. Verdammt nich, so ward ji ok nich verdammt. Vergevt, so ward ju vergeven.Röm.2, 1.
38. Gevt, so ward ju geven. En vull, gedrückt, gerüttelt un öwerflödig Maat ward man in ju Schoot geven; denn gradmit dat Maat, dar ji mit meet, ward man ju wedder meeten.Mark.4, 24.
39. Un He sä se en Glieknis: Kann ok en Blinde en Blinden den Weg wiesen? Warn se nich alle beide in de Kuhl falln?
40. De Jünger is nich öwer sin Meister. Wenn de Jünger is as sin Meister, so is he vullkamen.Joh.15, 20.
41. Wat sühst du awer en Splitter in din Broder sin Oog, un den Balken in din Oog warrst du nich wahr?Matth.7, 3.
42. Oder wa kannst du seggen to din Broder: Hol still, Broder, ik will den Splitter ut din Oog trecken; un du sühst sülvst nich den Balken in din egen Oog? Du Heuchler, treck toeerst den Balken ut din Oog un süh denn to, dat du den Splitter ut din Broder sin Oog treckst.Matth.7, 5.
43. Dat is keen gude Bom, de böse Frucht dricht, un keen böse Bom, de gude Frucht dricht.
44. En jede Bom ward an sin egen Frucht kennt. Denn man plückt keen Fiegen vun de Dornen, ok so plückt man keen Wiendruven vun de Dornbüsch.
45. En gude Minsch bringt wat Gudes hervör ut den guden Schatz vun sin Hart. Un en slechte Minsch bringt wat Böses hervör ut den bösen Schatz vun sin Hart. Denn wovun dat Hart vull is, darvun geiht de Mund öwer.Matth.12, 35.
46. Wat heet ji Mi awer HErr, HErr, un doht nich, wat Ik ju segg?Matth.7, 21.
47. Wer to Mi kummt, un hört Min Red un deiht se, den will Ik ju wiesen, wem he to verglieken is.Röm.2, 13.Jak.1, 22.
48. He is liek en Minsch, de en Hus bu’ un grav deep, un lä den Grund up den Fels. As awer en Water keem, do reet de Strom na dat Hus ran, un kunn dat nich bewegen; denn dat weer up den Felsen gründt.
49. Wer awer hört un nich deiht, de is liek en Minsch, de en Hus bu’ up de Eer ahn Grund, un de Strom reet to em ran, un dat full bald, un dat Hus kreeg en groten Reet.