Chapter 16

[1]Naar de oude beteekenis van 't woord, voormachtigen.

[1]Naar de oude beteekenis van 't woord, voormachtigen.

[2]Eene latere lezing van die verzen zie in Van LennepsNalezing.

[2]Eene latere lezing van die verzen zie in Van LennepsNalezing.

[3]Germanisme voorschittert.

[3]Germanisme voorschittert.

[4]Rijmshalve vooropgetast.

[4]Rijmshalve vooropgetast.

[5]Voorzwaait.

[5]Voorzwaait.

[6]Doodt.

[6]Doodt.

[7]Thansdan.

[7]Thansdan.

[8]uitstekend.

[8]uitstekend.

[9]krans, verg. boven bladz. 76b, aant.553.

[9]krans, verg. boven bladz. 76b, aant.553.

[10]opmerkende,in aanmerking nemende.

[10]opmerkende,in aanmerking nemende.

[11]proefstuk.

[11]proefstuk.

[12]Germ. vooreens.

[12]Germ. vooreens.

[13]Grieksch voorpuikbeelden hier dooroverkijkervertaald.

[13]Grieksch voorpuikbeelden hier dooroverkijkervertaald.

[14]Laat het.

[14]Laat het.

[15]Germ. voorvoorhoudt,voor de voetenoftegen-werpt.

[15]Germ. voorvoorhoudt,voor de voetenoftegen-werpt.

[16]Zoo lees ik voorheerlijk, dat geen zin geeft.

[16]Zoo lees ik voorheerlijk, dat geen zin geeft.

[17]Voorgetroffen,gekwetst.

[17]Voorgetroffen,gekwetst.

[18]Thansrij; in Overijsel zegt en zingt men echter nog steeds van "bonte, bonte riege".

[18]Thansrij; in Overijsel zegt en zingt men echter nog steeds van "bonte, bonte riege".

[19]Al is hem.

[19]Al is hem.

[20]Thans totkerk(gelijkzaketotzaak) geslonken.

[20]Thans totkerk(gelijkzaketotzaak) geslonken.

[21]Min gelukkig voorlengte.

[21]Min gelukkig voorlengte.

[22]houdt in(naar de oorspronkelijke beteekenis van 't woord).

[22]houdt in(naar de oorspronkelijke beteekenis van 't woord).

[23]Germ. voorgeschiedenissen.

[23]Germ. voorgeschiedenissen.

[24]Vooréénheid.

[24]Vooréénheid.

[25]Gelijk reeds herhaaldelijk voorlager.

[25]Gelijk reeds herhaaldelijk voorlager.

[26]Germanisme voorkinderspelof iets derg.

[26]Germanisme voorkinderspelof iets derg.

[27]In de oorspronkelijke uitgave en die vanHeins; de desbeluste lezer kan ze dus daar, of anders in Van LennepsNalezingnaslaan.

[27]In de oorspronkelijke uitgave en die vanHeins; de desbeluste lezer kan ze dus daar, of anders in Van LennepsNalezingnaslaan.

[28]Voorbewonderenswaardige dingen.

[28]Voorbewonderenswaardige dingen.

[29]afbeeldsel.

[29]afbeeldsel.

[30]Voorgij die, gelijk steeds in 't Hoogd.

[30]Voorgij die, gelijk steeds in 't Hoogd.

[31]Thansliederenengemoederen(zie reeds vroeger).

[31]Thansliederenengemoederen(zie reeds vroeger).

[32]molensteen.

[32]molensteen.

[33]Voorijverof lievernaarstigheid, dat eigenlijk hetzelfde woord (neerstvooreernst) is.

[33]Voorijverof lievernaarstigheid, dat eigenlijk hetzelfde woord (neerstvooreernst) is.

[34]in eens.

[34]in eens.

[35]Van een nachtegaal gesproken, minder natuurlijk.

[35]Van een nachtegaal gesproken, minder natuurlijk.

[36]vrees(verg. 't Hoogd.fürchten).

[36]vrees(verg. 't Hoogd.fürchten).

[37]tak om op te nestelen.

[37]tak om op te nestelen.

[38]snel.

[38]snel.

[39]telkenmale verpoost, rustgij.

[39]telkenmale verpoost, rustgij.

[40]volop.

[40]volop.

[41]vallende(naar de eigenlijke beteekenis van 't woord).

[41]vallende(naar de eigenlijke beteekenis van 't woord).

[42]te gader,zaam.

[42]te gader,zaam.

[43]Thansniets.

[43]Thansniets.

[44]Mozaïek werk(niet van Mozes, maar van 't Griekschemuseionaf te leiden).

[44]Mozaïek werk(niet van Mozes, maar van 't Griekschemuseionaf te leiden).

[45]verscheiden.

[45]verscheiden.

[46]onderrichten.

[46]onderrichten.

[47]Versta: Gods geheime stem.

[47]Versta: Gods geheime stem.

[48]Hij wien.

[48]Hij wien.

[49]mededinger.

[49]mededinger.

[50]de rijksgebruiken.

[50]de rijksgebruiken.

[51]u beradende,bedacht.

[51]u beradende,bedacht.

[52]Minder gelukkig voorhof-gewelf.

[52]Minder gelukkig voorhof-gewelf.

[53]Gallicisme voordoolhof(daar die op Creta, naar 't zeggen, door Dedalus was aangelegd).

[53]Gallicisme voordoolhof(daar die op Creta, naar 't zeggen, door Dedalus was aangelegd).

[54]noodlot.

[54]noodlot.

[55]VoorMeden- enPerzen-land; verg. boven, bladz. 46, aant.283.

[55]VoorMeden- enPerzen-land; verg. boven, bladz. 46, aant.283.

[56]myter: het suikerbroodachtige hoofddeksel der Meden.

[56]myter: het suikerbroodachtige hoofddeksel der Meden.

[57]voegt, dat men oudtijds ookvuegten omgekeerdveugtspelde, gelijkdueghtvoordeugd, enz.

[57]voegt, dat men oudtijds ookvuegten omgekeerdveugtspelde, gelijkdueghtvoordeugd, enz.

[58]Israëls Richterstoel.

[58]Israëls Richterstoel.

[59]Hier voornazitter(op den koningstroon Israëls).

[59]Hier voornazitter(op den koningstroon Israëls).

[60]Binnen,midden uit.

[60]Binnen,midden uit.

[61]Andersoor-ringen.

[61]Andersoor-ringen.

[62]Doen zij zich inbeelden.

[62]Doen zij zich inbeelden.

[63]Hier in goeden zin,schrander.

[63]Hier in goeden zin,schrander.

[64]Rijmshalve vooronderdrukker.

[64]Rijmshalve vooronderdrukker.

[65]doorbrenger.

[65]doorbrenger.

[66]levend water.

[66]levend water.

[67]Voorbeiden; zie boven bladz. 81, aant.136.

[67]Voorbeiden; zie boven bladz. 81, aant.136.

[68]het eerst van allen.

[68]het eerst van allen.

[69]Zonder zijnleven te ontzien.

[69]Zonder zijnleven te ontzien.

[70]minzaam.

[70]minzaam.

[71]Anderslieftalligof eig.lieftalig.

[71]Anderslieftalligof eig.lieftalig.

[72]Gallicisme (gelijk het ook thans nog dikwijls gemaakt wordt, als vertaling vances) voordier.

[72]Gallicisme (gelijk het ook thans nog dikwijls gemaakt wordt, als vertaling vances) voordier.

[73]voor den dag haalt.

[73]voor den dag haalt.

[74]terugnemen.

[74]terugnemen.

[75]fopt.

[75]fopt.

[76]Voorargwanend.

[76]Voorargwanend.

[77]Anderswees.

[77]Anderswees.

[78]schraal,karig.

[78]schraal,karig.

[79]dringt,noopt.

[79]dringt,noopt.

[80]koud: (nam.van bloed, en duskoelbloedig).

[80]koud: (nam.van bloed, en duskoelbloedig).

[81]ondernemen.

[81]ondernemen.

[82]als een ontembare held.

[82]als een ontembare held.

[83]Zoo lees ik, voor 't onzinnigegewonnen.

[83]Zoo lees ik, voor 't onzinnigegewonnen.

[84]plataan loof.

[84]plataan loof.

[85]lichaams-oefening.

[85]lichaams-oefening.

[86]Rijmshalve voorergens,hier of daar.

[86]Rijmshalve voorergens,hier of daar.

[87]omgedraaide(verg. nog onswielenwieling).

[87]omgedraaide(verg. nog onswielenwieling).

[88]schiet,vliegt over.

[88]schiet,vliegt over.

[89]In zijn oorspronkelijke beteekenis, maar blijkbaar grootendeels rijmshalve en als stopwoord:daarna.

[89]In zijn oorspronkelijke beteekenis, maar blijkbaar grootendeels rijmshalve en als stopwoord:daarna.

[90]Medgezel,krijgsmakker.

[90]Medgezel,krijgsmakker.

[91]merkt op,houdt in 't oog.

[91]merkt op,houdt in 't oog.

[92]al te langdurige natheid.

[92]al te langdurige natheid.

[93]versmachten.

[93]versmachten.

[94]Rijmshalve voorsteelt(tenzij menlevensdeelenleze, daartelenhier geen zin geeft).

[94]Rijmshalve voorsteelt(tenzij menlevensdeelenleze, daartelenhier geen zin geeft).

[95]van maan en zon.

[95]van maan en zon.

[96]Nam. dewereld.

[96]Nam. dewereld.

[97]Thanste bewonderen.

[97]Thanste bewonderen.

[98]Gelijk steeds, voorlager.

[98]Gelijk steeds, voorlager.

[99]verguldsel(verg. 't Franschevermeil).

[99]verguldsel(verg. 't Franschevermeil).

[100]Voorschepterdrager; verg. met Van Lennep,vendrigenbliksemdrig.

[100]Voorschepterdrager; verg. met Van Lennep,vendrigenbliksemdrig.

[101]Minder gelukkig, in verband methooren, vooropzichters,beheerders.

[101]Minder gelukkig, in verband methooren, vooropzichters,beheerders.

[102]deugt niet voor vorst(eig.is als vorst niet te dulden).

[102]deugt niet voor vorst(eig.is als vorst niet te dulden).

[103]verbrokkelen.

[103]verbrokkelen.

[104]bron.

[104]bron.

[105]Men ziet hoe onachtzaam Vondel steeds met het enkel- en meerv. van 't werkw., in verband met het steeds meer in onbruik rakende voorn.w. van den tweeden persoon omspringt. Gelijk hij hier steeds (zie bijv. bovenscheidenweertin één versregel) meer- en enkelv. dooreen gebruikt, zoo plaatst hij hier het enkelv. van 't voorn.w. bij 't meerv. van 't werkw., en gebruikt 't eerste blijkbaar alleen om den rijm.

[105]Men ziet hoe onachtzaam Vondel steeds met het enkel- en meerv. van 't werkw., in verband met het steeds meer in onbruik rakende voorn.w. van den tweeden persoon omspringt. Gelijk hij hier steeds (zie bijv. bovenscheidenweertin één versregel) meer- en enkelv. dooreen gebruikt, zoo plaatst hij hier het enkelv. van 't voorn.w. bij 't meerv. van 't werkw., en gebruikt 't eerste blijkbaar alleen om den rijm.

[106]verschiet.

[106]verschiet.

[107]Houdt,handhaaft ze.

[107]Houdt,handhaaft ze.

[108]Thans minder welluidend, en daarom verkeerdelijkdaarnaar.

[108]Thans minder welluidend, en daarom verkeerdelijkdaarnaar.

[109]Thansliederen.

[109]Thansliederen.

[110]uit die vier.

[110]uit die vier.

[111]Voordrilt.

[111]Voordrilt.

[112]Thansvat.

[112]Thansvat.

[113]Gallicisme voorstoutmoedig.

[113]Gallicisme voorstoutmoedig.

[114]Vooronderleggingofnederlaag.

[114]Vooronderleggingofnederlaag.

[115]Gallicisme voorbeschilderd.

[115]Gallicisme voorbeschilderd.

[116]Thanskan.

[116]Thanskan.

[117]Voorschitterend van robijnen.

[117]Voorschitterend van robijnen.

[118]De bekende Goudrivier der oudheid; verg. boven, bl. 30, aant.25.

[118]De bekende Goudrivier der oudheid; verg. boven, bl. 30, aant.25.

[119]Waarschijnlijk met zinspeling op de Engelsche munt der Angelotten (ook elders welengelengenoemd); eigenlijke Engelen zouden hier geheel te onpas komen.

[119]Waarschijnlijk met zinspeling op de Engelsche munt der Angelotten (ook elders welengelengenoemd); eigenlijke Engelen zouden hier geheel te onpas komen.

[120]Geheel verouderd voorzonder(verg. 't Hoogd.ohne).

[120]Geheel verouderd voorzonder(verg. 't Hoogd.ohne).

[121]voordeel.

[121]voordeel.

[122]naauwlijks.

[122]naauwlijks.

[123]schamelheid,berooidheid(naar de oorspronkelijke beteekenis van 't woord; verg.snoeyen).

[123]schamelheid,berooidheid(naar de oorspronkelijke beteekenis van 't woord; verg.snoeyen).

[124]Overwinning.

[124]Overwinning.

[125]Voorzwellen.

[125]Voorzwellen.

[126]Karmel, in Palestina.

[126]Karmel, in Palestina.

[127]Wel wat plat voor 't afgrazen der achterzij van een Godgewijden berg.

[127]Wel wat plat voor 't afgrazen der achterzij van een Godgewijden berg.

[128]Rijmshalve voorkorenveldof-akker.

[128]Rijmshalve voorkorenveldof-akker.

[129]Voornaauwlettende inspanning.

[129]Voornaauwlettende inspanning.

[130]Germanisme voorvrees.

[130]Germanisme voorvrees.

[131]aarde.

[131]aarde.

[132]hel.

[132]hel.

[133]Germ. voorglans; verg. boven, bl. 81, aant.115.

[133]Germ. voorglans; verg. boven, bl. 81, aant.115.

[134]Maatshalve voorwaren,zouden zijn.

[134]Maatshalve voorwaren,zouden zijn.

[135]goederen; verg. vroeger.

[135]goederen; verg. vroeger.

[136]inzonderheid.

[136]inzonderheid.

[137]kinderlijk.

[137]kinderlijk.

[138]Gallicisme voorkudden van Abraham, d. i.Abrahams volk.

[138]Gallicisme voorkudden van Abraham, d. i.Abrahams volk.

[139]vlinder.

[139]vlinder.

[140]verschroei.

[140]verschroei.

[141]Maatshalve voorvorst.

[141]Maatshalve voorvorst.

[142]veilig.

[142]veilig.

[143]Rijmshalve voordoe toenemenof derg.

[143]Rijmshalve voordoe toenemenof derg.

[144]zonder, zie boven.

[144]zonder, zie boven.

[145]temperament; Gallicisme voor deeigenaardigheid.

[145]temperament; Gallicisme voor deeigenaardigheid.

[146]gesprek,kout.

[146]gesprek,kout.

[147]Door geleerdheid verlicht.

[147]Door geleerdheid verlicht.

[148]Vooreen anders.

[148]Vooreen anders.

[149]Thans totzongeslonken.

[149]Thans totzongeslonken.

[150]Wansmakelijke voorstelling van dendauw.

[150]Wansmakelijke voorstelling van dendauw.

[151]Rijmshalve voorbeginsel.

[151]Rijmshalve voorbeginsel.

[152]voor der teef.

[152]voor der teef.

[153]Thansbehendig,loos.

[153]Thansbehendig,loos.

[154]bevrijdt,behoedt.

[154]bevrijdt,behoedt.

[155]in.

[155]in.

[156]Nam.de metalen.

[156]Nam.de metalen.

[157]klimop.

[157]klimop.

[158]past(d.i. Bacchus).

[158]past(d.i. Bacchus).

[159]behendige.

[159]behendige.

[160]getallen.

[160]getallen.

[161]nuttige; verg.heilzaam,leerzaam.

[161]nuttige; verg.heilzaam,leerzaam.

[162]vatten.

[162]vatten.

[163]Een herinnering van den Gasconschen dichter aan zijn vaderland, maar die bij Salomo vrij te onpas komt.

[163]Een herinnering van den Gasconschen dichter aan zijn vaderland, maar die bij Salomo vrij te onpas komt.

[164]verheldert,verlicht.

[164]verheldert,verlicht.

[165]stort.

[165]stort.

[166]gedraagt hij zich als.

[166]gedraagt hij zich als.

[167]wet,scherpt het.

[167]wet,scherpt het.

[168]pleitgedinger.

[168]pleitgedinger.

[169]listen(verg. nog ons parten spelen.)

[169]listen(verg. nog ons parten spelen.)

[170]Thanslooze.

[170]Thanslooze.

[171]Anderszomers(voor jaren.)

[171]Anderszomers(voor jaren.)

[172]besliste als scheidsrechter.

[172]besliste als scheidsrechter.

[173]verstikt.

[173]verstikt.

[174]Toen.

[174]Toen.

[175]Voorbijslaap.

[175]Voorbijslaap.

[176]Hier in zijn eigenlijke beteekenis vankreng.

[176]Hier in zijn eigenlijke beteekenis vankreng.

[177]Voorkerk-, d. i.heiligschennis.

[177]Voorkerk-, d. i.heiligschennis.

[178]ouderdom.

[178]ouderdom.


Back to IndexNext