DEKLARACIO
DEKLARACIO
Tokio, la 15an de Septembro 1912.
Kara B.!
LaÅ via lasta letero mi nur atendis, ke vi povos reveni; sed vane.
La antaÅlegado komenciÄis hieraÅ, sed Äi estas neinteresa laÅkutime. Je la komenco de l’ nova studjaro mi ĉiam havas ian novan atendon, sed mi Äin trovas ĉiam precize perfidita. AntaÅlegado de sinjoro prof. A. sufiĉas, por min tute enuigi post 30minuta aÅskultado. Je nia miro sinjoro C. jam ĉeestas ĉi tiun jaron kaj kiel kutime li ĉiujn ĉirkaÅrigardas kun ironiaj okuloj de sur la altkreska korpo.
Kia do estas via farto? En Tokio estas ankoraÅ iom varmege, sed havante daÅre belan veteron kaj iom pli sekan aeron, ni kelkajn fojojn trovas la vesperon tre bela. Ĉu vi ne kuraÄas reveni ĉi tien? Mi nepre prezentos al vi D-ron B., kiu laÅ onidiro havas konfidindan sperton je la malsano de l’ spiradorgano kaj efektive bonan famon; ankaÅ mia onklo estas kuracita iam de li. Havante de la infaneco nenian rilaton al la malsano, mi ne povas plene imagi vian sentadon; sed Åajnas al mi, ke vi pensas iom hipoÄ¥ondre pri via malsano. AntaŠĉio mi nun opinias, ke estas malbone por vi, pensi pritro diversaj aferoj. Ĉu la loko Åœiobara[1]estas bona por via malsano? Onidire la ÅanÄo de la klimato estas granda en via loko kaj mi opinias, ke tie malvarmiÄos pli frue ol en Tokio.
AnkaÅ por mi mem mi deziras, ke vi nun restu en Tokio; ĉar mi sentas, ke mi ankaÅ ekkomprenis la religion. Entute la familio de miaj gepatroj tute ne atentis religian vivon, kaj tio ne devenis de memkonscio. Eble mia patro pensis iom pri tio, sed al la aliaj familianoj tio okazis nur pro malvigla, senmemkonscia vivado. Implikite en tiun atmosferon, mi ankaÅ havis Äis nun neniun rilaton al religia vivo. Akceptinte supraĵan antaÅopinion, kiu devenis de iu scienca antaÅjuÄo, tiel, kia Äi estas, mi pensis, ke por mi estas nenecese rigardi la religion rekte; kaj efektive mi estis tiam tiel senpripensema, ke Äi estis nenecesa por mi. Sed Åajnas al mi, ke ankaÅ mia vivo ektravivis strangan turnotempon. La mondo ekÅajnis al mi tiel vivoplena, al la celo progresanta kaj organika, ke mi Äin nur sub abstrakta, dubsenca vorto kiel „sorto“ ne povas kompreni. Dum tia penso ekkreskis en mi, mi unue ekinteresiÄis je la kristanismo, kiun vi konfesas. Mi denove rigardis mian ĉirkaÅon kaj vidis kun miro, ke mistera mondo, de mi Äis nun tute neatentita, antaÅ mi disvolviÄas. EksciiÄinte, ke homa vivo povas tiel ÅanÄiÄi laÅ la maniero de rigardo, mi nur miregas pri Äia riĉa amplekso. De antaÅ nelonge mi regule legadis la leteron „al la Romanoj“ ĉiuvespere antaÅ enlitiÄo kaj, sentinte en mia koro ĉiun tiaman sekreton, mi timis antaÅ la profunda kaj akra sagaceco de Kristo. Mi pensas, ke povis observi tiel akre kiel ambaÅklinga glavo nur PaÅlo revivigitade Kristo. Jen min kaptas timo, ke, se mi antaÅenpaÅos unu paÅon, tiom da peko disvastiÄos ĉirkaÅ mi, kaj se mi malantaÅenpaÅos du paÅojn, tiom da pento estos tie postlasata.
Äœis nun mi min rigardis viro energia, pli vigla kaj iom kuraÄa; sed mi min sentas soleca, kiam mi pensas, ke, se mi akceptus religian vivon, mia Äisnuna memkonscio tute senspure malaperus; mi min sentas tro soleca.
En tia okazo mi nenion povas krom deziri, ke vi estu ĉe mi.
Nun mi transiru al tute alia temo kaj vin demandas, kiel vi opinias pri la amo? Feliĉe — mi volas tiel diri, sed povas esti malfeliĉe — mi ankoraÅ Äis nun havis neniun okazon havi aman aferon kun iu ajn virino kaj enprofundiÄi en Äin. Se fremdaj amrakontoj, kiujn miaj samklasanoj ofte babilis ĉirkaÅ la forno k. c., min atingis, mi ĉiam forlasis la lokon tirite de iu pura forto en la koro, dum mi sentis iun hontindan allogon kaj scivolemon. En tia okazo mi ĉiam rememoris viajn akrajn, helajn okulojn rigardantajn de post la ferkadraj okulvitroj. Do vi min demandas, ĉu la amo malhelpas studadon; ĉu pura, malegoista kaj solece-brila kortuÅo, kiun, al mi Åajnas, nur homoj enamiÄintaj travivas, ne estas ambrozio, kiun la junuloj devas almenaÅ unu fojon gustumi? En la vortoj de PaÅlo kaj Tolstoj parolitaj pri la rilato inter viro kaj virino kuÅas kompreneble forta kaÅzo nerifuzebla. Mi ankaÅ Äin jesas; sed, ĉu Äi estas la plej profunda fundo de la vivo?
Skribinte longan sensencaĵon mi timas, ke mi vin Äenas. Sed mi tre Äojos, se vi skribos al mi pri via opinio, kiam vi vin sentos pli bonfarta.
HieraÅ estis antaÅdecidite iri post la antaÅlegado al Haneda[2]por kolekti materialon; sed ne interesite mi tion rifuzis kaj iris sola promeni Äis la ĉirkaÅo de botanikaÄardeno en KoiÅikaÅa[3]. Lastatempe mi mem min sentas iom neordinara. Al mi la muskoloj kvazaÅ malstreĉiÄis, kaj kiam mi rekonsciiÄis, mi pripensadis pri absurdaj aferoj. Tio povas esti kaÅzita ankaÅ de tio, ke vi ne estas ĉi tie en Tokio.
La monon petitan mi al vi sendos. Vi devos elspezi pli multe ol en la universitato. Mi vin ne kontraÅopinias pri memkuirado, sed vin gardu antaÅ malpermesitaj aferoj. Monon vi povas elspezi senzorge, ĉar mi havas iom pli multe ol bezone.
Ĉi tiun nokton mi ial sentas deziron, plie skribadi al vi; tamen, ĉar la nokto estas jam malfrua kaj mi timas malbone influi sur vian malsanon, mi ĉi tie ĉesas.
Estas ja nokto, en kiu mi eksentas amon al ĉiuj ajn.
Do (de tie ĉi la letero estas forstrekita).
Via A.
Åœiobara, la 20an de Septembro 1912.
Kara A.!
Promeninte, sur la revena vojo mi kaptis unu maloftan tineon ankaÅ hodiaÅ. Äœi povas esti nova speco. Åœiobara estas iom pli bona loko por kolektado de materialo.
Vi eksciis amon? Lastatempe miaj nervoj iom pli-akriÄis.
Kiu povas esti favorito de amo krom vi? Vi havas sanan korpon, sinceran karakteron, allogan vizaÄon kaj puran naivecon. AntaÅ vi estas entreprenoj kaj malantaÅ vi riĉeco.
Tio ne estas sarkasmo, sed nur sinsekva aranÄo de faktoj tiel simplaj, ke ili povus Åajni sarkasmaj.
Amo estas forteodora esenco, kiu povas fermenti nur en la provizejo plena je nutraĵoj.
La kompatinda malsanulo kiel mi eĉ ne flaras ĉi tiun esencon sen pulsobatego. Ne pro envio ... ne, pro envio, pro klara envio.
Sed estas en la mondo homoj, kiuj meritas amon, kaj ankaÅ homoj, kiuj ne meritas amon.
Mi vin kuraÄigas, nepre efektivigi vian amon. Mi eĉ povas diri, ke estas eraro de Dio, ke vi ne havas aman historion.
Tolstoj estas, oni povas diri, optimisto, kiu ebriiÄinte de bona vino deliradas. Kia simpla aminda koro!
Vi, kiu predikas pri Tolstoj kaj PaÅlo samtempe, erare metis infanon apud la diablon.
Kristo estis dufoje krucumita, unue de judoj kaj duafoje de PaÅlo.
Per la unua sufero li ĉieleniris, sed per la dua li estis teren forĵetita.
Mi antaŠĉio malamas la konfuzajn vortojn de PaÅlo. Ĉu li predikas la homon per la homo? Do vin gardu antaÅ falsa profeto predikanta la homon per la homo.
Nun, mia malsano estas jam diagnozita kiel efektive kompleta ftizo. D-ro B. estis tre interesa kuracisto. Li ĉion malkovris al mi, dirante, ke estas nenecese kaÅi antaÅ mi. Kiam li deklaris al mi pri tio, mi, kion vi komprenos, tiumomente tiel suferis, ke mi eĉ ne povis moviÄeti, kvazaŠĉiuj nervoj en mia korpo frostiÄis kaj kaÅzis la rigidecon de la membroj. Sed mia koro jam reakiris kutiman trankvilecon; tamen estos neeble, reveni al la universitato en la proksima estonteco. Mi ofte sopiras je l’ atmosfero de la laboratorio; sed mi nenion povas krom rezigni.
Dankon por la mono. Mi nun loÄas en la domo apudrivera, kiun vi konas; sed konfuzate de vojirantoj mi intencas iam post nelonge lui ĉambron ĉe iu kamparano.
Nun mi ekhavis febron ree; pardonu, ke la letero fragmentiÄas, mi bone scias, ke tio estas malagrabla por vi.
Mi rememoras, ke mi forgesis, skribi al vipri mia opinio pri la religio; sed Äi ne estas inda je skribado.
Ĉar mi apartenas al tiuj, kiuj ne povas vivi ne ebriiÄante, mi nur volas ebriiÄi de Kristo. Se mi estus vivinta antaÅ Baudelaire, mi certe ne estus lin antaÅe skribiginta la poezian poemon „EbriiÄu“!
Via B.
Tokio, la 22an de Septembro 1912.
Kara B.!
Promeninte en la botanika Äardeno mi ĵus revenis kaj trovis vian leteron min atendintan. Eksciinte, ke via malsano estas ftizo, ankaÅ mia sango kvazaÅ frostiÄas. Mi elkore vin kompatas.
Vi lerte min divenis. Mi intencas, iam konfesi al vi detale kaj peti vian helpon; bonvolu Äin legi, kiam vi vin sentos bonfarta. En Åœiobara oni jam sentos malvarmon? Mi deziras, ke vi kiel eble plej singardeme zorgu pri via malsano.
Via A.
Tokio, la 6an de Oktobro 1912.
Kara B.!
Kiel vi kun dolorego bataladas kontraÅ la malsano, kiu senkompate forrabas de vi ĉiujn esperojn, vin ekstreme minacas kaj maltrankviligas, tio estos eble la sekreto, kiun nur vi sola povas kompreni. Al mi Åajnas, ke en via suferado kuÅas io tre sankta kaj estus tro malhumile por la homo kiel mi, kiu travivis neniun malsanon, eĉnur Äin ekrigardi. Povas esti malprave, ke mi konsolas la malsanulon. Sed mi ne povas krom vin kompati laÅ mia maniero kaj deziri al vi la plej baldaÅan resaniÄon.
Per via lasta letero mi ne povis detale sciiÄi pri via farto; ĉu vi nun iom pli bone fartas? Se via humoro al vi permesos, bonvolu sciigi min pli detale pri via febro kaj apetito. Ĉu vi min demandos, por kio tio utilos? Mi senkaÅze deziras tion ekscii.
Ho, kiom ofte mi ÅanceliÄis, Äis mi decidis skribi al vi la sekvantan konfeson. Mi timis, ke Äi povas influi malbone sur vian malsanon; sed mi pli multe dubis, ĉu mi povos skribi Äis la fino nenion kaÅante.
Sed, mi hodiaÅ decidis skribi. Äœi rilatas al la ama problemo, kiel vi jam divenis. Sed mi refoje vin petas, ke vi legu, kiam via humoro tion permesos.
Al mi Åajnas necese, ke mi ion skribu pri mia seksa vivo, antaÅ ol komenci la konfeson.
Se mi rigardas mian estintecon, mi povas rememori, ke mia koro estis jam, kiam mi estis infano, supermezure alligita al la ino. MalgraÅ ke tio estas komuna por ĉiuj viroj, nur malmultaj homoj parolas pri tio malkaÅe; se ne, mi estas tute malsama ol la aliaj kaj havas tute malsimilan travivaĵon. Mi memoras, ke mi havis iun, ĉe la viro ne senteblan, amikecon al la juna edzino de mia najbaro. Tiam mi estis tia knabo, kian oni karesas dirante: „Aminda knabo!“ Kaj al mi Åajnis, ke Åi speciale min amis. Kiel mi Äojis pri tio! De memfido kaj kontento — kia diferenco inter mi tiam kaj mi nun, tremanta ĉiam antaÅ maltrankvileco, — kaj kia dezirinda miraklo! — mi kondutis tiel fiere, ke mi eĉ malestimis miajn kunludantojn antaÅ Åi.
Iam, pro la ÅanÄo de la ofico de sia edzo, Åi subite malaperis ien de antaÅ miaj okuloj. Mia mondrigardo,laÅ kiu mi difinis la tutan mondon tian, kian mi Äin aÅdas per la oreloj kaj vidas per la okuloj, tute ÅanÄiÄis, kaj de tiam en mia koro ekkomenciÄis neatendita tute alia mondo, malplena mondo. Mi rememoras, ke ia sopiro je nekompreneblaĵo ankaÅ komenciÄis de tiam. La mirindan mondon, de kiu Åi estis malaperinta, mi tiam neniel povis klare imagi en la kapo. Mi nur sentis min tre soleca. Okazis, ke kelkajn vesperojn, atakite de stranga nostalgio, mi aÅ ekploris senkaÅze, aÅ Äenis sencele servistinojn kaj la patrinon, tiel ke mia patro, kiu tre malofte ekkoleris, min severe riproĉis. Oni diris, ke mi suferas je neÅrastenio. Kiaj sarkasmaj vortoj! Efektive, mi tre naive malsaniÄis je neÅrastenio.
Espereble vi ne legos mian leteron, ne konsiderante pri via malsano? Bonvolu vin gardi!
Se mi rememoras la tiaman aferon, mi ankoraÅ nun min mem kompategas. Larmoj, kiaj estas sekreciataj ĉe la rememorado de la naskiÄloko, amasiÄas sur miaj okulharoj.
Poste mia memoro je la bela najbarino malaperis iom post iom. Åœajnas al mi, ke mi ree fariÄis vigla knabo kiel antaÅe. Sed la vundo de l’ eta koro, kvankam nur degratita, atendadis la forton kuracantan, dum Äia posedanto tion ne rimarkis. Kiam mi estis dekdujara, iam mia fratineto invitis sian amikinon kun Åia pli maljuna fratino, por kune ludi. La pli maljuna fratino estis ankaÅ dekdujara kaj nomata Cuja. Depost kiam mi Åin vidis unuafoje, mi Åin ekamegis. Pri la pli juna mi ne memoras, kia Åia nomo estis, ĉar Åi estis blinda je unu okulo kaj malbela, dum la pli maljuna estis nekompareble bela. Kiam mi aÅdis, ke mia patrino Åin admiris, dirante „bela kiel pupo“, mia koro kvazaÅ suprensaltis pro konsento al tio. Sed miaflanke, neniel povante diri tiajn vortojn, mi min sentis incitita. Mi penadis alproksimiÄi al fraÅlino Cujakun trankvila koro, sed pro hontemo mi neniel tion povis; ĉar tiam en mi malbeno de la karno jam eklevis sian malbelan kapon, kvankam nur iomete. Sed mi ĉiel penadis, esti nepre la unua superulo antaÅ Åi. Mi ekhavis nur malamikojn ĉirkaÅ mi, kaj mi ree fariÄis malbonhumora knabo kun malmola koro.
Mi tion ankaÅ rememoras. En la deziro esti ĉiam en Åia proksimo, mi volis nepre akiri Åian fotografaĵon. Al mi Åajnas, ke mi tiam pensis, ke estas neniu rimedo krom interÅanÄi. Sed, kiel mi kuraÄus doni al Åi mian solan fotografaĵon. Kaj fine mi elpensis fari fotografaĵon de miaj grupanoj. Kiam la fotografaĵo estis farita, mi trovis, ke mi estis fotografita tre malbela, sed unu el miaj amikoj aminda. Mi tre ÅanceliÄis malgraÅ la juneco, sed refoje fotografigi estis neeble. Iun vesperon, post kiam mi kun la fratinoj kaj aliaj geknaboj multope ludis, mi ĵetis la fotografaĵon antaÅ fraÅlino Cuja kaj Åia fratino, Åajnigante indiferentecon. Estis fraÅlino Cuja, kiu rapide Äin prenis. Åœia fratino tuj alproksimiÄis al Åi kaj ili ambaÅ Äin rigardis. Tiam mi diris kvazaÅ duone kantante: „Kiu volas Äin ricevi?“ Estis Åia fratino, kiu dirinte: „Donu al mi!“ bruligis sian solan okulon. La detenema fratino pli maljuna Äin metis trankvile sur la maton turninte la bildflankon malsupren, kvazaÅ Åi tuÅis ion malbonan. Mi ekscitiÄis kaj nenion pripensante Äin disÅiris en pecetojn antaŠĉiuj rigardantoj mirigataj.
Vi eble tre enuos legi tiajn aferojn. Sed mi vin petas esti pacienca por iom da tempo kaj legi plue.
Mi volis iel certiÄi, ĉu Åi min amas. Sed Åi kondutis naive, Äentile kaj al ĉiuj egale, kaj pro tio mi suferadis kaj suferadis, ke mi min sentis kvazaÅ sufokata. En mia nuna stato mi ne toleras rememori la puran, fortan suferadon, kiun mi tiam travivis.
Poste alia afero okazis. Sur la vojo al la lernejo de mia fratineto loÄis bubo, kiu turmentis preterirantajn geknabojn. Åœin atendante je la horo de Åia lernejvizito kaj hejmenreveno li Åin minacis, ke li Åin batos, se Åi piedpremos eĉ unu eron de Åtoneto kuÅanta antaÅ lia domo. Pro timo antaÅ tiu bubo la vizito de fraÅlino Cuja al ni ankaÅ komenciÄis maloftiÄi. De forta amo al mia fratino kaj samtempe de dezirego vidi fraÅlinon Cuja pli ofte, mi iun tagon faris interfrapon kun li. Nur pro la pli granda longeco de mia bambua bastono, mi fine forpelis tiun bubon en lian domon. Kun fiera mieno de triumfo mi iris tien kaj tien ĉi antaÅ la pordo de lia domo. Jen subite Åtono, kiun li celante ĵetis sur min de interne de la barilo, celtrafis mian dekstran brovon kaj de tie sango Åprucis. EkkoleriÄinte mi enkuris senkonscie en lian domon kaj estis tie flegata; poste oni min portis al mia domo kaj kuÅigis en la lito post kudrado de la vundo per tri kudriloj. Oni diras, ke mi tiam eldiradis eĉ en la deliro: „SenkuraÄulo! SenkuraÄulo!“
Post ĉirkaÅ dek tagoj la vundo jam preskaÅ resaniÄis, ke mi povis promeni en la Äardeno. Sed la kolero de mia koro neniel trankviliÄis, kaj Äenite de mi pro tio, mia patrino rakontis al mi pri diversaj aferoj, por min konsoli, kaj sciigis min, ke unu de fraÅlinoj KobajaÅi ĉiutage vizitadis Inari-templon[4]por preÄi, ke mia vundo kiel eble plej baldaÅ resaniÄu. Kiam mi aÅdis pri tio, mi pro Äojo preskaÅ eksaltis. Nun mia vundo estis sufiĉe rekompencita. Estis bone, ke mi vundiÄis. „Sed,“ mi ekpensis en mia eta koro, „kiu estas unu de la fraÅlinoj?“Mi neniel kuraÄis demandi mian patrinon pri tio.
Kiam mi povis ree vizitadi lernejon, fraÅlino Cuja kaj Åia fratino transloÄiÄis de sia loÄejo en la vendejon kajde tiam estis neniam donita al mi la okazo, Åin vidi eĉ nur unu fojon. Mi pensis, ke estas pli bone, se mi estus mortinta pro interfrapo. Efektive, estas neniu epoko krom infaneco, en kiu oni povas pli facile decidi morti. Kompare kun mi tiama, mi kun miro vidas, ke mi nun estas mirinde malproksimiÄinta de la morto.
Mi Äis nun ankoraÅ ne scias, kiu de la du fraÅlinoj preÄis por mi. Poste ni translokiÄis en la urbon Sendai[5]; sed mi ofte vizitadis mian antaÅan urbeton kaj jam sciigite, ke la patro de fraÅlino Cuja estas tevendisto, mi ĉiam atentadis sekrete, kiam mi iris preter la tevendejoj. Iam Åajnis al mi, ke mi vidis fraÅlinon Cuja en la iom granda vendejo. KvazaÅ frapita de tondro mi konfuziÄis kaj turninte la kapon de tie mi rapide foriris.
Tiam, je mia malÄojo, mi jam fariÄis kvazaÅ duonbesto, kiu, eltirinte fraÅlinon Cuja el fragmentitaj rememoroj kaj sin ferminte en la labirinto de la fantazio, al si permesis onanion.
AnkaÅ post tio mi kelkajn fojojn preteriris la tevendejon, en kiu, Åajnas al mi, mi vidis fraÅlinon Cuja. Sed post nelonge la tevendejo estis fermita. Kaj fraÅlino Cuja, kiu skuis miajn tutajn animon kaj korpon, postlasinte nur neperfektan imagon en mia koro, malaperis kun tiu juna edzino en la miraklan mondon, kiu min neniom koncernas. Tio estis por mi tiam pli mistera, pli malÄojiga okazo ol morto. Äœi estas ankoraÅ nun mistera por mi, se mi rememoras; terure mistera. Neniel revidi la homon, kiun oni antaÅe vidis ... ĉu tie ne kuÅas senfunda mistero de la sorto?
Kara B.! Vi nun finaÅdis sensencan, longan uverturon. Kompreneble mia seksa vivo ne finiÄas tie; sed pensante, ke la ceteraj ne rilatas senpere al mia konfeso,mi ilin rezervos por babilado en aliaj tagoj kaj nun skribas al vi malkaÅe pri la lasta okazintaĵo.
Kiel vi scias, ĉi tiun someron mi vizitis la banlokon Noboribecu[6]en Hokkaido[7]kun mia patrino. Pro longjara mastrumado Åi estiÄis tre kaduka, kaj konsilite de iu kaj samtempe instigite de scivolemo, mi Åin akompanis tien, kvankam tio Åin iom Äenis. Por mi enlandulo, tiel nomata de la insulanoj, ia dezerta naturo en Hokkaido ne estis aminda. Kiam mi veturis sur malebenega monta vojo skuiÄante en la omnibuso, mi eĉ timis, pensinte, kia gastejo nin atendos; sed atinginte la cellokon, mi trovis kelkajn pli grandajn gastejojn ol mi estis atendinta. Sed malpureco nekonvena je la grandeco kaj bangastoj, kiuj konsistis nur el homoj kiel kompanianoj kaj ministoj vivantaj en la plej malalta Äuo, tuj kaÅzis al mi malagrablan senton. Feliĉe nia ĉambro estis rezervita en la unua etaÄo, kiu havas belan perspektivon. Verda vidaĵo rigardita de tie estis tre bela; sed mi sentis, ke nenio estas pli neÄustloka krom kuÅigi la sanan korpon en la ĉambron de l’ bangastejo.
Sed estas pli netolereble, restadi pro malsano en tiaj lokoj kiel vi. Mi timas, ke ĉi tiuj miaj vortoj vin malagrabligos.
Post vespermanÄo mi ĉirkaÅiris laÅ la verando en la unua etaÄo kaj trovinte en la Äardeno malantaÅ la konstruaĵo du per jukataoj[8]vestitajn homojn kaÅrantajn sur la vojo sub la parkomaniere artefarita monteto, mi haltis min apogante sur la kolonon.
Unu de ili estis malgrasa, Åajne altkreska maljunulo kaj kontraÅ li kaÅris knabino kun japanmaniere aranÄita hararo kaj olivkolora zono. Mi atente rigardis, kaj Åajnis al mi, ke ili senbranĉigas kaj senÅeligas ĵus elfositan bambuon kun kurba radiko. La knabino aspektis ankaÅmalgrasa, sed Åia riĉa hararo distinge tiris mian atenton eĉ de malproksime. Nekonscie observante tion, mi elelektis senkonscie pasintajn memorojn en la kapo, kaj kiam mi rekonsciiÄis de fantazio, mi rimarkis, ke mi pensis Åin alligita al fraÅlino Cuja kaj mi mem miris pri mia stranga penso.
Jen la gracieco simila je la cervido, kiun mi trovas en dekdu- aÅ dektrijara knabino kaj la ĉarma hararo kun bela rando, kiu min allogas Äin ĉirkaÅpreni kaj mordi, kaj per kiu fraÅlino Cuja distingiÄis. Al mi Åajnis, ke la knabino antaÅ mi posedas tiujn du ecojn. Miaj ĉiuj rememoroj estintaj svarmis unu post la alia kaj mi sentis, ke la sango en mia tuta korpo enkuris en la koron min ekscitante.
Mi ne povas krom pensi, ke ironia rideto aperas sur via vizaÄo, dum vi legas ĉi tiun leteron. Tio povas Åajni al la homoj kiel vi, kiu vi silentas, kvankam vi bone konas la mondon, sensenca epizodo infanaĵa. Sed mi, intencinte kaÅi nenion antaÅ vi, skribis Äis ĉi tie kaj ne povas jam returneniri. Min apogante sur la kompaton vidiÄantan malantaÅ la ombro de via rideto, mi skribadu nedeteneme.
KvazaÅ instigite de mia ne ordinara rigardo, la knabino subite levis sian kapon kaj min rigardis rekte. Mi koncentris energion en mia tuta korpo en la okulojn, kaj penadis ne rompi ĉi tiun sonÄon en la hela tago. Tiam la maljunulo subite ekrimarkis la sintenadon de la knabino kaj turnis siajn okulojn al mi laÅ Åia rigardo. Konfuzite la knabino turnis sian vizaÄon teren kaj ekstarinte pli frue ol la maljunulo Åi prezentis al mi la dorson. Kaj ili ambaÅ malaperis malantaÅ la artefaritan monteton.
AntaÅ la vespera perspektivo, mankanta je la sunlumo, miaj okuloj, kiuj rigardadis blankaĵojn, estis kvazaÅblindaj. Pro tio mia konscio ankaÅ malklariÄis, kaj mi ne sentis la verandon sub miaj piedoj. Sed ĉi tiu iluzio tuj rompiÄis kaj iom post iom rekonsciiÄinte mi klare vidis, ke ĉio okazis ĉi tie antaÅ miaj okuloj. Tio ne estas sonÄo, sed realaĵo. Ĉu ekzistas tia realaĵo? Dank’ al Dio! Mia koro tiel Äojis, ke Äi en mi pulsobategis. Ree revenis al mi la perdita mondo. Sola ridetante mi en firma paÅo iris sur la verando tien kaj tien ĉi. Mi ne povis kompreni, ĉu pasis nur unu sekundo aÅ eterno, Äis mia patrino venis min alvoki por banado. Mi Åin sekvis distrite kaj nur sensence ridetante.
Mia laca patrino sentis agrablan dormemon eble pro efiko de la medikamenta bano kaj post banado Åi tuj ekdormis trankvile. Mi penis legi vian traktaton „Studado pri la traÄ¥eo kaj la larvo de la libelo“, kiun mi kunportis, sed mi Äin neniom komprenis post kelkfoja relegado. Estis kvazaÅ Biblio. AntaÅ miaj okuloj aperadis kaj malaperadis fragmentitaj impresoj de la knabino, kiun mi vespere vidis, kaj mi tute suferis. En tiuj tagoj mi skribadis la taglibron laÅkutime, sed mi nun vidas, ke tie estas skribite nur jene:
„Alvenis hodiaÅ al la gastejo en Noboribecu; malpura, sed tre bona loko. Mi min sentis neniam tiel feliĉa. Estas vespero, kiam mi sentas deziron danci senveste kiel Davido. Dum mia tuta vivo mi neniam forgesos tion, kio hodiaÅ okazis. Kion fari kun la forto de la amo, kiu tiel Åprucas. Dankas Dion. Kiel aminda estas la vizaÄo de mia dormanta patrino!“
Efektive pro tio, ke mi vivas en tiu ĉi mondo, mi tiun nokton dankis Dion kaj min sentis tro feliĉa, kaj ne povis dormi. Kiam la dua horo sonoris, mi decidis enlitiÄi. La litkovrilaro estis mola kaj agrabla. Tute libera de diversaj fantazioj, kiuj atakas junulojn en lalito — ambicio, revo, pento, volupto, memriproĉo, entrepreno — mi estis kiel infano tuj entirita en la fundon de profunda, Äoja dormo.
Kiam mi vekiÄis la sekvantan tagon, hela sunlumo jam eniris oblikve sur la verandon, ĉar en Hokkaido oni uzas kutime vitrajn glitpordojn anstataÅ la lignaj. Mi vekiÄis spontanee kiel la burÄono ekfloras, kaj senkonscie ridetis en la lito. Kaj sentinte nun konfidindan forton de mia korpo, mi aÅ prezentis ambaÅ brakojn alterne antaÅ la okulojn, aÅ prenis ilin alterne unu post la alia, aÅ preninte apudkuÅantan spegulon rigardis en Äin montrante blankajn dentojn. Poste, kiel juna bambuo forĵetanta neÄon de si, mi abrupte leviÄis sur la lito. Jen mi vidis, ke min rigardis mia patrino, kiu jam sin vestis, frotante al si la okulojn.
Kun Äojo en la koro mi komencis min vesti, sed subite abomena maltrankvileco, kiun mi ne estis rimarkinta, min ekkaptis. Ligante al mi zonon mi penis rememori la scenon en la lasta vespero, sentante, kvazaÅ mi ion postlasis. Kaj vidu, la sceno estis fiksita en mia kapo kun pli klara konturo ol tiam, kiam mi vidis per la okuloj. Kial do povas komenciÄi abomena maltrankvileco? Kio min maltrankviligas? Mi sentis, ke per tio, ke mi vidis la knabinon, mia vivo estis fikse destinita por la vojo al malÄojo kaj al malfeliĉo. Tie estis iu foso, kiun mi ne povas transpasi. Stranga soleco min ĉirkaÅis. „Jes, sen konsiderado li volas efektivigi la iluzion.“ En tiama humoro mi permesis al mi tian malprofundan monologon. Sed, mi rememoras, ke maltrankvileco kaj pasio, pro kiuj mi nun suferas, estas kaÅzitaj ĉiuj de la diableto, kiu tiam ekaperis en mia koro.
Mi deziregis, ke mi vidu la knabinon ankoraÅ unu fojon. Åœi loÄas en la sama gastejo kiel mi; sed kieestas Åia ĉambro? La tago pasis postlasinte al mi malgrandan maltrankvilecon. Vespere antaÅ enlitiÄo mi volis min bani ankoraÅ unu fojon. Timeme portante plene malsekajn lignoÅuojn kun malstreĉitaj rimenoj kaj celante la malhelan lamplumon, mi malsupreniris danÄeran, Åtonan Åtuparon kaj atingis sub la krutaĵo konstruitan banĉambron, tra kiu torenta rivereto fluas. Tie mi trovis neniun bangaston, sed nur komizojn kaj servistinojn de kelkaj gastejoj, kiuj kune sin banante malÄentile eldiradis kiel eble plej obscenajn vortojn unuj al la aliaj kaj bruludis. Pro malesperiÄo mi volis reveni ne banite, sed trovinte tiumomente, ke la maljunulo sin senvestiganta en la vestejo estas la hieraÅa homo, mi senÅanceliÄe eniris en la vestejon kaj min senvestiginte pli frue ol la maljunulo mi ensaltis en la bankuvon. La fortikaj Panoj kaj malbelaj nimfoj, kies Äuado estis interrompita per la vizito de l’ bangastoj, baldaÅ foriris unu post la alia, tiel, ke du grandaj bankuvoj apartigitaj per ligna tabulo estis okupitaj nur de ni du: mi kaj la maljunulo.
Do, en tia okazo estus laÅkutime, ke mi alparolas al la maljunulo kun mondeca maniero kaj konatiÄas kun li. Sed tian agon mi tute ne Åatis. Krom tio, la maljunulo Åajnis al mi obstina kaj de malnovaj kutimoj. Ĉiam murmurante ion en la buÅo, li ne volis eĉ turni la okulojn al mi. En la banĉambro regis silento, nur bruis akvo superfluanta el la aparta kuvo por lavado kaj sonis glate, kvazaÅ oni tuÅas oleon, kiam ni lavis al ni la vizaÄojn kaj manojn per la viÅtukoj.
Tiam subite aÅdiÄis piedsonoj de altaj lignoÅuoj. Mi ekmiris kaj maltrankviliÄis. AnkaÅ la maljunulo sin turnis al la sono. Kaj poste silento ree regis momenton.
BaldaÅ la pordo de la enirejo iomete malfermiÄis. Miaj tutaj korpo kaj animo estis nur sola „atento“. Levintenur la kapon el varma akvo mi kiel ĉasisto sekrete observadis la eniranton, ĉirkaÅitan de vaporo de malantaÅ la malhela lumo de l’ petrollampo. „Ĉu vi estas sola, mia avo?“ kiel tondro frapis miajn orelojn soleca, sed juna voĉo. „Kia bela voĉo, pli bela ol mi atendis!“ tiel pensante, mi englutis Åian voĉon tra la oreloj Äis la fundo de la koro.
MalgraÅ ke la maljunulo kompreneble sciis mian ĉeeston, lia buÅo eligis: „Jes“, kvazaÅ lin tedis, diri, ke mi ĉeestas. Kaj aÅdinte tion la homo ekstera malsupreniris Åtonan Åtuparon kun Äojo. Kia aminda estis Åia pozo, kiam Åi iris paÅo post paÅo horizontale streĉante la dekstran brakon, por ke Åi ne glitu pro malsekeco de la pavimo! BaldaÅ Åi sidiÄis kun levitaj genuoj apud la bankuvon, el kiu varma akvo superfluadis, kaj malsekiÄinte al si la bruston per la viÅtuko, Åi serĉis per la okuloj la avon tra vaporo, kaj eksciis, ke tie alia juna homo estas. Kia kompatinda Åi estis, kiam Åi pro honto, kiu kaptis Åian tutan korpon, senkonscie kuntiris la membrojn kaj mallevis la kapon! Mi nur silente rigardis la scenon kvazaÅ en sonÄo. Tiam, instigite de la maljunulo, Åi kuraÄis sin trempi en la bankuvon. Mi akre konsciis, ke apartigite de la akvo Åia korpo estas en la proksimeco de kelkaj futoj. Kaj mi sentis, ke pikanta incito atakadis mian haÅton, kvazaÅ mi staris en la akvo saturita je elektro. Mirinte mem pri mia troa senkuraÄeco mi penadis trankviliÄi kaj tie resti, sed vane. Ne tolerinte mi fine transiris rapide en la alian bankuvon.
Tiam, mi banante en la akvo apartigita per ligna tabulo, mi avidege kiel la kato aÅskultis, por kapti ĉiujn bruojn en la apuda kuvo. Nenia parolo aÅdiÄis, kvazaÅ la silentado, kia nur okazas inter la homoj sataj je amo, estas agrable interÅanÄata inter la maljunulo kaj la knabino.Trankvila kaj sola, kun pacega rideto mi ebriiÄis de tiu elokventa silentado. Estis trankvila, paca nokto; nur la bruo de l’ torento, kiu el la senhoma monto rapidas al la homplena loko, vizitis miajn orelojn kiel pura akompananto konvena je ĉi tiu silentado.
Tiam Åi eklavis al si la hararon apud la aparta kuvo preta por lavado. Malhelpite de l’ ligna tabulo mi ne povis vidi Åian korpon; sed maldika antaÅbrako konvena je la virgulino kaj unu parto de riĉa, nigra hararo incitadis mian senton kaj ebriegigis mian cerbon kune kun ensorĉanta odoro de l’ pudro. Kiam ili ambaÅ forlasis la banĉambron kaj iliaj piedsonoj malproksimiÄis, mi alproksimiÄis al la aparta kuvo kaj volis serĉi tie Åian postsignon. Mi Äojsaltis kiel pasero, kiam mi el kelkaj akvoĉerpiloj trovis unu makulitan per pudro. KvazaÅ el glaso por triumfanto mi enverÅis per tiu ĉerpilo malvarmegan montan akvon en mian sekan gorÄon kaj revenante mi kunportis tiun akvoĉerpilon kun zorgo.
Tiun nokton, kiam mi enlitiÄis, antaÅ miaj okuloj klare aperis la bildo de „la naskiÄo de Venuso“ de Botticelli. Unue mi memoras je malgrandaj printempaj ondoj, kiuj ludante je ĵus deprenitaj rozoj Äoje brilas, dancas kaj ridetas. Due mi memoras je l’ malplena, sed plena, granda spaco etendiÄanta sur tiuj ondoj. En la mezo pentrita iu gracia figuro ne pure greka. Ĉu ÅaÅmoj de akvo, aÅ homo, aÅ marfeino? Figuro de gracie ekstarinta virgulino, kiu klinas la kapon, kvazaÅ Åi ne povas subteni sian riĉan, brunan hararon kaj rigardas rekte antaÅen kun mallarÄe malfermitaj okuloj ne perfekte vekiÄintaj de sonÄo. Figuro de virgulino naskonta senfinajn vivon kaj Äojon. Tute sanktigita, riĉa sensacio...
Poste mi havis ofte okazojn Åin vidi. La sekvantan tagon Åi aranÄis la lavitan hararon nur simple. Mi ialpensis, ke Åi tion faris min flatante. Ju pli ofte mi Åin vidis, des pli profundiÄis mia amo al Åi, kaj Äi jam fariÄis forto, kiu apartigate de l’ asociacio je fraÅlino Cuja povis ekzisti tute memstare kaj min altiradis. Mi tion timis, sed kion mi povis fari? La nigrega hararo, kiu ornamas la belan vizaÄon kiel la ebona turo bele skulptita. La nigreta, sed brila vizaÄo gracia, kiun riĉeco de l’ hararo pli delikata Åajnigas. Grandaj okuloj enigmaj. Inspiranta brusto kun mamoj ne Åvelantaj. Graciaj gamboj kun plenaj femuroj. Pripensante tiujn en la koro unu post la alia, mi ne povis krom bedaÅri, ke mi Åin vidis tro malfrue. Eble okuloj de kelkaj junuloj plenaj je pasio Åin jam rigardis. Kaj ĉu Åi el ili neniun trovis, kiu tuÅis Åian koron? Jes, Åi devas esti jam trovinta tiun. Estus vere miraklo, se Åi lin ankoraÅ ne estus trovinta. En la fundo de Åia brusto, kiu, Åajnas al mi, nenion scias kaj neniun tuÅas... Sed, ho ve, tro malfrue mi Åin vidis! Dum mi tion ne konsciis, ekkreskis en mia koro ĵaluzo kaj envio. Kaj strange malgajigite pro tio, mi forlasis mian patrinon kaj sola vizitis la banejon en Karunisu, kiu estas malproksima ĉirkaÅ 8 kilometrojn.
Kion do vi amas en Åi? Vi nur konas Åian supraĵan vizaÄon. Kio ja estas la nigra hararo? Kio ja estas la grandaj okuloj enigmaj? Kio ja estas la maldika brusto, kiu povas enfermi en si malsanon? Kion vi faros, se Åia belforma kapo estas plena nur je senprudentaj ideoj? Kion vi faros, se la okuloj konvenaj je la vizaÄo de l’ anÄelo estas facile allogataj de volupto? Kion vi faros, se en Åia Åajne naiva brusto jam estas loÄinta iu homo? Vi do ankoraÅ neniom tuÅis Åian koron. Kia revulo kaj fantaziulo vi estas! Kien kaj kiam vi forĵetis vian animan vivon por kiu vi klopodis? Kion vi faroskun via entrepreno? Ĉu vi kredas antaŠĉio, ke vi havas ion, kiu meritas postuli amon de l’ virino? En via 22jara vivado, ĉu vi elfaris ion memfidan? Observu atente vian vizaÄon per la spegulo! Ĉu tie ne estas reflektataj ordinare pasigitaj 22 jaroj malklare, sen forto kaj inspiro kiel la portreto pentrita de mallerta artisto? Observu atente vian malelegantan sintenadon kaj vestaĵon! Kion vi erare pensas? Malspritulo! Vi devas silente rompi la barelon kaj iom post iom vin elkonstrui kiel Teufelsdröckh. Se vi serĉos la virinon, serĉu Åin inter la loÄantaro de l’ regno, kiun vi plene okupis. Ĉiuj virinoj estas nun al vi fremduloj perfektaj. Nenio estas pli erara ol via penso! Tiaj vortoj sonis unu post la alia kvazaÅ frapante al mi la kapon.
Silente mi grincigas la dentojn. Mi havas neniun forton, kiu povas kontraÅstari la kulpigon de mi mem. Sed mi scias, ke mi havas fortan intuitivon kaj ke la sorto ne estas retenebla. Ĉiu Åia haro min kredigas, ke Åi estas la mia kaj la tempo nun maturas. Kompreneble mi estas nur nematura junulo. Mia vizaÄo havas nenion, kio allogas virinon. Sed Äis nun mi konservadis miajn korpon kaj animon puraj per la plej granda penado, por ke mi ilin donu al la ino, kiu kun mi kune Äojos kaj malÄojos dum mia tuta vivo. Mi estas juna kaj Äis nun ankoraÅ nenion indan mi elfaris; sed dum kiam mia vivo daÅros, mi ne perdos kuraÄon kaj deziron efektivigi ion fortan, belan kaj valoran kaÅitan en mia koro. Ĉu Åi jam konas amon? Bone, mi Åin sciigos pri la pli forta amo; mi Åin sciigos, kia estas vera amo. Mi intuitive sentas, ke mi havas sorton fari tion al Åi.
Kun firmaj paÅoj mi iris sur la vojeto en la senhoma arbaro, piedpremante la forte odorantajn filikojn, kaj tiel aÅ min riproĉis, aÅ min konsolis. Mia koro sin sentisaÅ soleca kiel en vintra sezono, aÅ esperoplena kiel en printempa kampo. Vizitite de tia konfuza, mirinda ÅanÄo kelkfoje en unu tago, mi pasigis kelkajn tagojn sonÄe, kvazaÅ mi vagis en tute fremda labirinto.
La 26an de AÅgusto, la uraganego terure atakis ankaÅ Hokkaido-n. En la tagĵurnalo de l’ sekvanta tago mi legis en la marÄeno, ke pro la difektiÄo de l’ fervojo inter Aomori[9]kaj Tokio la vagonaro ne veturas. La sekvantan matenon, la servistino, kiu nin servis ĉe la matenmanÄo, rakontis al mi, ke forveturontaj gastoj konfuziÄis pro tio kaj Åi aldonis, ke la knabino plorplendis tre kompatinde, dezirante restadi ankoraÅ kelkajn tagojn, dum kiam la maljunulo obstine insistis, nepre forveturi malgraŠĉia malhelpaĵo. ManÄante mi sentis en la brusto ion malvarmegan kiel glacio. Ne demandite, la servistino rakontis al mia patrino, ke la maljunulo loÄas en la kvartalo KoiÅikaÅa; ke li volas reveni tiel rapide pro tio, ke la lernejo de lia nepino komenciÄos la unuan de Septembro; ke li ĉiujare vizitas ĉi tiun gastejon kaj longe restadas kaj ke li estas pura edoano[10]kaj tre obstina ktp.
Estis bela, posturagana mateno; la ĉielo estis hela, kvazaÅ Äi jam forgesis, kio hieraÅ okazis, kaj blua de iel aÅtuna nuanco. Soleca malpleneco simila al ĉi tiu sennuba ĉielo regis ankaÅ en mia brusto.
Kiam mi revenante de l’ tualetejo supreniris la Åtuparon kaj okaze rigardis la verandon, mi trovis, ke la knabino staras apud la balustrado antaÅ mia ĉambro kaj vokas kun mallaÅta voĉo: „Korvo! Korvo!“ Åœajne Åi portis en la mano restaĵon de manÄaĵo. Äœin ĵetante sur la tegmenton Åi alvokis la avarajn, malbelajn birdojn. Al mi Åajnis, ke en Åia profilo montriÄis pli profunda soleco ol kutime. La korvoj alproksimiÄis laÅlarÄe irante al manÄaĵo, bruigante mallogajn piedsonojn sur la lignategmento. En tiu momento Åi ekrimarkis, ke mi aperis de l’ malluma Åtuparo, kaj min rigardis. La rigardo de Åiaj grandaj, impresoplenaj okuloj min trafis fikse la unuan fojon. Mirigite de l’ abrupteco mi instinkte ÅanceliÄis; sed sentante tro bedaÅrinde perdi tiun lastan okazon, mi koncentris mian de Åi turnitan rigardon ankoraÅfoje en Åiajn okulojn. Iu dolĉa malÄojo, subite ekkreskinta, tremigis miajn lipojn, kaj miaj okuloj jam ne povis sin disigi de Åi. Ni estis kvazaÅ kunligitaj per forta, fatala forto nerezistebla. Mi ne komprenis, kion tio signifis, sed Åi tuj malantaÅeniris du aÅ tri paÅojn. Mi sciis, ke mi devas antaÅeniri al Åi senceremonie. Mi sciis, ke tie estis lasita al mi la sola okazo alparoli al Åi. Sed, kia malspritulo mi estis! Kiel timemulo, ne toleranta plian saton, mi min turnis al mia ĉambro laÅ la verando. Oni bezonas multajn vortojn skribi pri tio, sed tio estis nur momenta okazaĵo daÅrinta pli mallonge ol kvaronon da minuto. Sed, depost tiu ĉi momento jam kaptis mian vivon la forta impreso dum la tuta vivo neforgesebla.
Mi tuj decidis, reveni jam en tiu tago al Sendai, kaj rapidigis mian patrinon mirigitan. Konfuzite Åi nur observadis mian frenezan agadon.
Dum mi pakadis, radoj de omnibuso sonis. Kun miro mi rigardis malsupren min apogante sur la verandan balustradon kaj trovis, ke la plej bela veturilo en la loko estis preta duone kaÅate sub la tegmento de l’ antaÅĉambro. La geservistoj de la gastejo komencis kune enporti la pakaĵojn en Äin. Distrite mi fikse tion rigardis, kvazaÅ mi jam forgesis la Äisnunan okupon. BaldaÅ aperis la maljunulo adiaÅe salutate de la gastejestro. Mi senkonscie manpremis firme la balustradon kaj mordis al mi la lipon. Tiam la knabino aperis. Portante purpuran mantelon sur la purpura superjupo, sed ornaminte lariĉan, nigran hararon per nenio, Åi vidiÄis tro soleca kaj malÄoja, sed por mi dieca. Mi klare vidis eĉ tion, ke la basko de Åia superjupo estis faldita ie je la rando. Mi preÄis Dion en la koro, por ke Åi suprenrigardu al mi ankoraÅ unu fojon. Pasis iom longa tempo, Äis ili ambaÅ eniris en la veturilon kaj sidiÄis, kaj kvankam Åi Åajne sentis mian rigardon, Åi min ne rigardis. Mi sentis, kvazaÅ mi kriis per raÅka voĉo; sed, nek kriante, nek moviÄante eĉ centimetron, mi nur postrigardadis la veturilon. Mi Äin postrigardadis, dum Äi estis videbla. Sed la kapo de l’ malvarma knabino fine malaperis ekster la vidkampo eĉ ne movetiÄante.
Malplena mondo etendiÄis soleca, malvarma kaj senfina.
Kiam mi rekonsciiÄis, mi iun trovis tremanta manpremante la balustradon. La unuan fojon en mia vivo mi tiam sentis manion de amo, kiu povas igi min kuri de tie mortpremante aÅ mian patrinon, aÅ alian, kiu ajn ili estus. Kruela koro, kiu povas oferi ĉion ajn, bruege sonis tra la tuta korpo.
Via A.
Tokio, matene la 7an de Oktobro 1912.
Kara B.!
HieraÅ mi komencis skribi al vi de la krepusko, kaj kompreneble ne vespermanÄis. Dormema pro lacego mi enmetis la leteron en la koverton, ne sciante, Äis kie mi skribis, kaj sonÄoplena, malagrabla dormo ne malfermis al mi la okulojn Äis la 9a de hodiaÅa mateno.
La kapo doloras al mi minacante je rompiÄo. Sed, antaŠĉio mi ne trankviliÄos, Äis kiam mi estos ĉion konfesinta.
Soleco estas nun por mi manÄaĵo, venena medikamento, la plej granda konsolo kaj la plej granda doloro samtempe.Iun fojon mi min sentas supermezure aminda, kaj la alian fojon tiel malaminda, ke min naÅzas nur pensi pri mi mem. Brila, sankta Äojo, kian sentas nur la infanoj trempitaj en la amo de Dio, kaj maltrankviliga korpremo, kian Adamo sentis forpelite el Paradizo, turmentas mian koron unu post la alia. Äœis nun mi neniam pensis, ke tia estas la homo. Mi nun miras, kiel memmensogante mi skribis al vi en Septembro.
Ĉu tio estas la enfalejo, kiun la naturo faris por konservi la specon? Ĉu ĉi tiu terura forto, kiu traborante la konscion, la koron kaj la animon eniras pli profunden kaj tuÅas laÅ sia plaĉo la bazon de l’ estado, estas nur ilo por konservi la naturan leÄon nomatan naskado? Mi pensas, ke estas ofendo de l’ homa vivo, ke oni simple traktas kaj konkludas tian misteran funkcion interne de l’ homo nur laÅ la scienco. En ĉiu fragmento de mia nuntempa vivo mi eĉ pensas, ke mi povas detrui la tutan sciencan sistemon. Sed, kio do estas, kiu estas postlasata post tia maltrankviliÄo? Estas nur grataĵo postlasita senspace sur la haÅto de l’ vivoplena koro ... kaj nenio krom tio.
Nun mi forgesis, Äis kie mi skribis, sed mi skribados plue.
Post kiam mi akompanis mian patrinon Äis la naskiÄloko, mi tuj veturis al Tokio, kaj poste mi nenion faris krom tio, ke mi vagadis sencele interne de l’ kvartalo KoiÅikaÅa. Veniginte ĉe ekveturo de Noboribecu la gastonomaron, mi povis ekscii Åian nomon, sed la adreso ne staris en Äi, eble pro tio, ke ili vizitas tiun gastejon ĉiujare. Nun, kiam mi rememoras tion, Åajnas al mi mirinde, kial mi ne penis trovi rimedon por ekscii Åian adreson. Mi eĉ povas pensi, ke al mi mankis sincereco pri ĉi tiu amo. Kia mallertulo mi estis! Je mia miro Åi ankaÅ havis lasaman familian nomon kiel fraÅlino Cuja. Se la horo venas, kiam la lernantinoj vizitas la lernejon, kiel somnambulo mi elvagadas el la domo perdinte sindetenon kaj senton de honto kaj vagadas sencele tra la stratoj. Posttagmeze mi faras ankaÅ la samon. NoktiÄas, kaj anstataÅ neplenumita espero maldolĉaj doloroj de l’ koro min ekminacas. Mi pentas pri mia hontinda ago, konvena je la malnoblaj knabaĉoj, malÄojas, ke la estimo kaj intereso al la scienco estas malaperanta el mia koro iom post iom kaj mi eĉ koleras pri tro sendetenema distriÄo de mia animo. Maldolĉaj, solecaj larmoj de sinneado elfluadas ĉiuvespere el miaj okuloj. Unu vesperon mi min riproĉas pli forte ol alian. Kaj la alian vesperon, post suferado ellaciÄinte, mi mallevas mian kapon por preÄi, ne sciante ĉu antaÅ Dio, aÅ antaÅ Åi. Kaj tiam larmoj elfluadas senfine el miaj okuloj.
La antaÅlegadojn mi ĉeestis nur la unuajn kvar tagojn.
Mi — kiu antaÅe malÄojis pri mia malbela vizaÄo, dubis pri mia kapablo kaj timis, ĉu Åia amo jam apartenis al la alia — nun persistis en unu malgranda deziro, Åin vidi nur ankoraÅ unu fojon, kaj pro tio la deziro fariÄis tiel forta, ke mi ne povis Äin toleri.
Kion tio signifas, ke nur okaza renkonto produktas tian miraklon? Mi estas kvazaŠblindulo, kiu estas enĵetita en la fremdan, luman mondon. Ekster la okuloj estas lumo lumanta ĉie kaj por ĉiam, sed en miaj okuloj nur eterna, nerompebla mallumo.
Kara B.! Je mia feliĉo mi povis malkaÅe skribadi mian konfeson Äis ĉi tie. Sed mi nun sentas tion senprudenta. Mi jam tute perdis tiel esperon kiel ankaÅ ambicion, kaj mi atendas por la venonta tempo nenion — sen iu ajn emocio. Ĉesis jam interkomunikiÄo inter vi kaj mi. Mi plu nek havas necesecon, nek la kompetentecon interkomunikiÄikun vi. Mi skribis al vi tian longan leteron nur pro la deziro, ke vi eksciu pri tio.
Se ĉi tiu longa letero vin malagrabligos, bonvolu min pardoni por tio pro mia Äisnuna amikeco. Plie mi timas, ke mia letero senutile pligravigos vian malsanon.
Mi kore deziras, ke mia letero vin trovu en pli bona farto.
Via A.
Tokio, la 10an de Oktobro 1912.
Kara B.!
Vane mi atendis hodiaÅ de vi almenaÅ unu respondon al la letero skribita la 6an. Sed nun mi pensas, kia egoisto mi estas, atendi de vi respondon. Eble mi ne devis skribi al vi tian leteron; sed kion mi devas fari, kiam amanta koro serĉas plenan malkovron, dum Äi aliflanke deziras profundan sekreton?
Al mi nun Åajnas, ke ĉiuj homaj kulturoj ÅanÄiÄis. Tiel scienco, kiel ankaÅ literaturo kaj moralo Åajnas al mia arda koro nur kvazaÅ maskobalo. Mi ne povas pensi alie, ol, ke malfeliĉaj homoj, kiuj tute ne sciis pri la kortuÅo, kian mia koro travivis, ilin supraĵe eltrovis kiel devigan rimedon, por ke ili forgesu neforigeblan solecon.
La ekstera mondo nun montras al mi specialan aperon, kian krom mi neniu scias. Neniu scienco ankoraÅ esploris pri tia apero, neniu arto ankoraÅ pritraktis tian aperon, kaj neniu moralo ankoraÅ eliris el tia apero; nur mi sola estas, kiu Äin estras. Ĉiuj homaj kulturoj moviÄas sur la periferio de tia apero kaj mi sola vivas en Äi. Mi sentas ekscitiÄon kaj liberecon, kiajn sentas nur Dio komencanta kreadon.
Estas klare antaÅdirite, ke mia amo havos la sorton nepre plenumiÄi. Por danki por ĉi tiu grandega privilegio mivolas ami ĉiujn homojn. Ne! — estus pli bone diri, ke la ama deziro, kiu senĉese elspruĉadas eĉ el mia doloro, atestas baldaÅan plenumon de mia amo. Kiam mi al Åi donos miajn tutajn koron kaj animon, kiujn mi Äis hodiaÅ rezervis sanktaj kun penado, kiam mi ricevos same la Åiajn, saturitajn de mia amo, tiam la feliĉo, je kiu la homaro sopiradis, okazos perfekte sur ni ambaÅ. Kaj kiel nova forto ni per tuta forto penos por konstrui la novan homan kulturon.
Ŝiaj okuloj min pelas. Mi jam ne povas skribi filozofajn aĵojn sidante antaŠla papero. Por mi estas lasata pli grava, pli viva afero.
Do, kara B.! mi vin salutas. Mian penson vi povas kompreni. Kaj mi pensas, ke via malsano devas esti pliboniÄinta hodiaÅ.
Via A.
Tokio, la 15an de Oktobro 1912.
Kara B.!
AntaÅ horoj (ĉirkaÅ la 4a posttagmeze) ĉe l’ ponto Oĉanomizu[11]mi pensis, ke mi Åin vidis. Mi rekonis Åian simple aranÄitan hararon; Åi portis purpuran superjupon kaj estis terure maldika. Åœia nobla, gracia irado min konvinkigis antaŠĉio, ke Åi estas tiu knabino. Mia kapo, kiu senkonscie ekscitiÄis la momenton, en kiu mi tion eksciis, baldaÅ terure trankviliÄis. Kaj vidinte, ke la okazo, kiun mi ne povos kapti refoje, venis, mi enpensiÄis kun strange terura trankvileco kvazaÅ antaÅ la duelo per veraj glavoj ... ĉu sekvi Åin kaj ekscii Åian adreson, aÅ alproksimiÄi kaj alporoli al Åi... Mi haltis senkonscie kaj pensadis, kaj dum mia racio al mi diris, ke la unua rimedo estas pli prudenta kaj sendanÄera, mikun trankvila koro rekte al Åi alpaÅis. Perforte firme premante la teron per piedoj, kiuj volas flugi tra la aero, mi baldaÅ al Åi alproksimiÄis kaj alparolis. En la momento, kiam mi sentis, ke eĉ por mi mem malbela, malakra voĉo eliÄis el mia gorÄo, la knabino returnen rigardis kun miro. Estis tute alia persono. Åœi eble estis sentinta, ke Åin sekvas malnobla knabaĉo, kaj mi legis sur Åia vizaÄo akrajn teruron kaj malamon. Kaj kiam mi rekonsciiÄis, jen mi estis kuranta senkonscie tra nekonata strato, malproksima de l’ centro de la urbo.
Kia malpura degeneriÄo de l’ koro!
Malestimu min, Dio kaj homo! Min ĵetu en la fundon de l’ infero!
Kia, kia afero!
Via A.
Tokio, la 16an de Oktobro 1912.
Kara B.!
AntaÅhieraÅ mi skribis en la taglibro jene:
„For, senhonta diablo de l’ volupto! Ĉu vi tion ne scias, ke, se vi volas aldoni pezon de l’ allogo sur unu flankon de la pezilo, dum kiam mia animeco brilas kaj pezas sur la alia flanko, estas tia eraro, kia, se oni volas ne satigi la malsatan tigron metante antaŠli la leporon?“
Äœis antaÅhieraÅ neniu allogo de karno ekzistis por mi, nur tiu de manÄaĵo por plialtigi mian animecon. Kaj vidu, post la hieraÅa, abomena okazintaĵo mi ne povis facile endormiÄi la nokton kaj sopiradis je karno kvazaÅ spiregante. En fantazio mi per ambaÅ manoj ĉirkaÅprenis, kvazaÅ dispremante, la en teruro kaj malamo flamantan vizaÄon de la knabino. Iumomente la knabino Åajnis al mi, ke Åi estas Åi. Kiel sovaÄa besto mi pro doloro tordiÄis en la lito, kaj Äis tagiÄo mi travivis ĉian malpurecon,ĉian malnoblecon kaj ĉian kruelecon en mia koro. Kaj post kiam al mi tute malakriÄis la funkcio de l’ cerbo kiel al idioto, mi falis pro lacego en la fundon de malluma dormo.
Mi timas min mem. Äœis kie mi volas iri? Ĉu vi ankoraÅ ne reakiris sufiĉan sanecon por vojaÄi? Al mi Åajnas, ke mi bezonas la gardanton kiel frenezulo. Se vi ne povos veni, mi iros al vi.
Mia koro, kiu jen ĉieleniras, jen terenfaligas la kapon sentas troan timon.
Timo — mi ĵus eksciis la veran signifon de tiu ĉi vorto „timo“.
Via A.
Åœiobara, la 18an de Oktobro 1912.
Kara A.!
Viaj leteroj depost la 20a de Septembro estis sufiĉaj inciti miajn nervojn, kiuj longe restadis trankvilaj kiel morta cindro. Mi eĉ sentis sencelan ĵaluzon al vi.
Ke vi vizitos Åœiobara-n, neniom utilos por evoluigi la aferon. Se jam estas konite, ke Åia familia nomo estas KobajaÅi kaj ke Åi loÄas en KoiÅikaÅa, mi kredas, ke mi vizitonte Tokion nepre povos ludi la rolon de la „kavaliro de l’ rozo“. Tial mi telegrafis al vi hodiaÅ matene. Tuj kiam la cirkonstanco permesos al mi, mi forveturos al Tokio. La vorto „cirkonstanco“ signifas ankaÅ akiron de l’ vojaÄelspezo. Al mi mono jam minusiÄis.
AnkaÅ mi intencas vin prezenti al sinjoro pastro; li estas almenaÅ unu el tiaj homoj, kiuj posedas sincerecon prediki kaj amike konduti al siaj posteuloj.
Estas erare, se vi min demandas pri la kredo. Vi staras nun sur la pinto de l’ vivdeziro, sed antaÅ miestas nenio krom la demando de l’ morto. Mi ne toleras vin minaci kun miaj teruraj, paliÄintaj iluzioj — eĉ se mi havus forton renversi vian mondrigardon kaj vin fari pala pesimisto.
Elirante el samaj Alpoj, vi estas Rhejno, kiu dissemas sur siaj ambaÅ bordoj vinberojn kaj rozojn, dum mi estas Danubo nigra per taksusoj kaj cedroj. La homo havas solecon nur en sia fino. Tio estas kruco por la homo kaj samtempe fiero.
AntaŠĉio Dio estas ekzakta; sur lia vojo sin ne trovas eraro, ke li al ni Åajnas tro senerara. Ke vi eksciis amon, estas decido de l’ sorto, kiel mi jam al vi diris; tute egale, ĉu vi Äojas aÅ malÄojas pri tio. Se mi estus diablo, mi eble ridus ironie, ke mi refoje estas superruzita, kaj se mi estus anÄelo mi krius halelujon plej laÅte.
Via troe plenigita vivo Äisnuna ne allasis mian amikecon; sed vi nun havas malplenon ne plenigatan. Via bonÅanco atestas, ke tiu ĉi malpleno estos tuj plenigata; sed, ke mi povos iel vin helpi eĉ nur momenton, estas granda plezuro por mi.
Kara A., al vi mi predikos pri moralo de l’ amo: Ne estu prudenta, ne ÅanceliÄu, sed nur flamu; flamu kaj amu! Jen la tuto!
Via B.
Tokio, la 22an de Oktobro 1912.
Kara B.!
Vi eble estas nun ankoraŠen la vagonaro, kaj vin sekvante mi sendas nun al vi ĉi tiun leteron.
Kara B., por mi estis tiel malfacile kiel neeble, diri, ke mi kredas je Dio. Sed, mi nun kredas je Dio, preÄas al Dio kaj vivas per Dio; ĉar mi havas amon kaj DioÄin plenigas. Kiu, kiam kaj kiel, povus supozi, ke mi Åin vidos unue ĉe l’ enirejo de la preÄejo, kien vi min kondukis? Mian tiaman profundan emocion vi ne povos eĉ imagi. Kiam vi ekrigardis min en tia kortuÅo, vi momenton ridetis; mi vin pardonas pri via rideto, sed vi eble ne scias, ke mi estis preskaÅ vin fraponta, kiam vi Åin prezentis al mi, trankvile dirante: „Ĉu Äi Åi estas? Tiun ĉi fraÅlinon KobajaÅi mi delonge konis.“ Tiam mi ne povis toleri, ke vi nian revidon, kiu por mi valoras super ĉio, tiel malÄentile traktis. Dum mi unuflanke travivis tian malagrablaĵon, mi aliflanke esploris, ĉu Åiaj okuloj min memoras, almenaÅ min rememoras? Speciale elektite sola el kelkaj junulinoj kaj prezentite al mi junulo, Åi ekmiris, hontiÄis kaj ruÄiÄis Äis la oreloj, kaj kiam Åiaj okuloj renkontis momente la miajn, mi ektremis, sentante strangan tremon, kvazaÅ mi estas superverÅata per malvarma kaj varmega akvoj samtempe. Åœi min memoris.
Al mi estas, kvazaÅ mi iras en sonÄo, kiam mi rememoras, kio poste okazis. Mi tute forgesis, kion mi diris, kiam vi min prezentis al la pastro; mi nur memoras, ke mi lin trovis konfidinda. Kiam la kredantaro kantis himnojn, mi ploris pro Äojo, sentante, ke la voĉoj de la homoj tuÅas unu la alian. Pensante, ke Åi ankaÅ devas esti kantanta, mi ankaÅ volis tuÅi Åian voĉon. Sed mia kanto estis subpremita en la gorÄo pro emocio. La prediko de l’ pastro estis por mi enuiga. De tempo al tempo mi vin Åtelvidis kaj miris pri via malvarmeco. Kian esprimon mia vizaÄo havis, kiam ni eliris el la preÄejo kaj vi silente donis al mi manpremon?
Mi vin dankas. Mi dankas ĉiujn estaĵojn. „Morto, kie estas via pikilo?“ Kiam mia mano estus metita sur la frunton de l’ mortinto, ĉu li ne revenos reviviÄinte enla mondon de l’ amo? Mi kompatas tiujn, kiuj dubas je mirakloj. La universo estas nur bela turo konstruita el mirakloj, ĉu ne?
Sed atendu! Mi havas ankoraÅ multajn aferojn, kiujn mi devas fari. Vi elserĉis por mi Åian (ne, de nun mi Åin nomos per Åia propra, bela nomo J.) adreson. Mi akiris unuan Ålosilon, sed kiel mi povos akiri la duan, trian ... kaj la sepan? Vi al mi rekomendas, skribi la leteron al fraÅlino J. Mi ne dubas Åian bonvolon al mi, sed aliflanke malluma dubo estas algluita daÅre al mia kapo. Do, mi kompatinde ÅanceliÄas, komenci la unuan paÅon kuraÄan. Kien do sin kaÅis mia vigleco?
Malfermu, la plej bona vojo! Por tio mi petos kunlaboradon al ĉiuj, kiuj min helpos.
Kion mi devas fari por vi? AntaŠĉio mi al vi oferos ĉiun mian feliĉon superfluan.
Via A.
En la stacio NiÅinasuno[12], la 22an de Oktobro 1912.
Kara A.!
Mi nun refoje revenas al la monto. Jen vidiÄas malproksime la monto de l’ aceroj ruÄiÄinta kiel flamo; kia hela, freÅa koloro, kiel la lampo antaÅ estingiÄo!
Por diri la veron, mi iom miris, ke Äi estis tiu fraÅlino KobajaÅi. Si estas ankoraÅ knabino. Sed viaj okuloj eble vin ne trompas, ĉar la knabino estas la feto de l’ naturo kaj laÅ mia opinio Åi estas feto enhavanta ne malmulte da valoraĵoj.
Do adiaÅ! Mi nun veturigas Äinrikion[13]malrapide al mia loÄejo.
Via B.
Sendai, la 3an de Januaro 1914.
Kara B.!
Ä´us ricevinte telegramon de vi, kiam mi estis manÄanta zoonion[14]kun miaj familianoj, mi momente koleriÄis, sed samtempe trankviliÄis kaj Äojis. Kie kaj kion vi faradis, depost kiam vi sendis al mi poÅtkarton el la stacio NiÅinasuno, la aÅtunon antaÅ du jaroj?
Tiam mi skribis al vi longan leteron respondante, sed Äi revenis kun la slipo surskribita: „La adresito ne estas trovebla“ de la poÅtoficejo. Imagu mian miron tiaman! Mi tuj demandis la domposedanton per letero, sed oni ne respondis kontentige. Mi demandis pri vi ĉiujn lokojn, al kiuj vi havis ian ajn rilaton; sed al mi tute ne prosperis pri vi sciiÄi. Mi ĉiel pensis pri via malapero kaj pensis, ke vi revenis al via naskiÄloko malesperiÄinte pro neresaniÄo. Fine timante vian eventualan malfeliĉon mi rakontis pri tio al sinjoro G., sed li ridis. Kaj jam malkvietigite mi demandis la oficejon de la universitato pri la adreso de viaj gepatroj kaj al ili telegrafis demandante. Post tri tagoj oni respondis al mi telegrafe, ke laÅ onidiro ilia filo vivas, sed la adreso ne estas trovebla. Per tio mi trankviliÄis, sed samtempe la malkontenteco, kial vi perfidas eĉ mian amikecon, al mi plenigis la koron dolorigante. Ĉu vi ne Äojis, eĉ se pro komplimento, ke la okazo min helpi venis? MalgraÅ tio vi vin kaÅis sen antaÅsciigo ĉe l’ kriza momento plej grava.
La vintron, kiam mi revenis al Sendai, mi vizitis Åœiobara-n por certigi la aferon. Kiam mi la domposedanton demandis, li respondis, ke la matenon de la 23a de Oktobro, vidinte, ke la pordo de l’ enirejo de la domo, kiun vi luis, ne malfermiÄas, li miris kaj pro troa senbrueco en la domo li fine malfermis vespere kaj trovis,ke vi jam estis forlasinta la domon. Okaze neÄis tiun tagon; oni sentis pikan malvarmon en la domo kaj mi trovis vintran vivon en la banloko sen bangastoj soleca. La ordema domposedanto estis ordaranÄinta viajn malnovan superjupon, botelon por insektmortigo, manuskripto-paperon kaj manÄilaron en unu angulo de l’ ĉambro kaj sur tiuj aĵoj videble polvoj amasiÄis. Kiam mi tion ekrigardis, mi sentis nepriskribleblan solecon kaj silente staradis en la mezo de l’ vasta, malluma ĉambro kun larmoj en la okuloj. Kaj tie mi ankoraÅfoje pensadis, kio al vi okazis; sed mi neniel povis kompreni, kion mi ne povis kompreni Äis nun. Mi perdis tiel esperon, kiel forton, kaj piedirante sola tra neÄado mi revenis al la stacio.
De tiam dum unu jaro kaj tri monatoj vi silentadis kiel mortinto kaj vivadis nur en mia memoro.
Povas esti malbone, ke mi pro maltrankvileco de l’ koro ne havis tempon pensi pri vi pli afable, dum kiam mi bone sciis, ke vi pro la tre senforta korpo kaj malluma direkto de l’ pensado vivadis en malÄoja humoro, tamen, ke vi, nenion al mi anoncante, vin kaÅis kaj silentadis pli ol unu jaron, al mi kaÅzis ne malgrandan solecon kaj maltrankvilon. Reveninte al Tokio, vi eble sciiÄis pri mia foresto el Tokio, miris kaj al mi telegrafis?
Kiel vi fartis de tiam? Mi jam ne povas koleri. Dum mi skribis Äis ĉi tie, la deziro vin vidi post tiel longa silentado forte kreskis en mia koro.
Mi havas multe da aĵoj, pri kiuj mi volas paroli kun vi kaj demandi vian opinion. Sed, antaŠĉio, mi vin petas, sciigu min pri via vivo depost tiam, eĉ plej simple. Mi estas sana. FraÅlino J. estas en Tokio atakite de pneÅmonio. Ni gefianĉiÄis. Nian urbon Sendai mi ne povas forlasi dum kelke da tempo.
Via A.
Tokio, la 3an de Januaro 1914.
Kara A.!
Reveninte al Åœiobara post disiÄo de vi, mi trovis, ke en la monto estas tre malvarme kaj tiea vivo ne estas bona por mia malsano. Krom tio mi sentis fortan malamon al mia malvigla vivo. La sekvantan frumatenon mi pakis mian malriĉan havaĵon kaj forvojaÄis al la insulo OgasaÅara[15]... antaÅ ol elĉerpiÄis la mono, kiun mi de vi ricevis.
Por vere Äui kaj kompreni la solecon, mi min apartigis decide de ĉiuj miaj rilatoj. Por ke mi fariÄu sola, ĉesi la interkomunikiÄon kun vi estis la unua afero.
La insulo OgasaÅara al mi plaĉis. Amaso da nuboj, kiuj matene kaj vespere sidas kiel kotona ĉapelo sur la monto kaj malavare sin malaperigas tage kaj nokte, postlasante helbluajn ĉielon kaj maron. Pluvego kaj fulmotondro, kiuj kelkajn fojojn al mi Åajnis ÅanÄi la insulon en drakon. Ondetoj kiel floroj ludantaj en la golfeto la trankvilajn tagojn. Aero peza, pura kaj iom dolĉa. Kiel nigra makuleto mi vivadis sola inter tiuj aĵoj dum unu jaro.
Iom post iom mia skeptikemo kreskis; sed mi pensas, ke mi nun pli multe kaptis „min“ ol antaÅe. Mi ne permesas al mi la provizoran rimedon supreniri la turon, kiun aliaj homoj konstruis. Kun tia penso, kun ses traktatoj, pri kiuj mi memfidas, ke ili enhavas nemalgrandajn iniciataĵojn, kaj kun iom plibonigita farto mi forlasis tiun rememorplenan insulon.
Ke vi ne estis en Tokio, estis al mi, kvazaÅ mi ne trovis stamenojn en la floro. Mi min sentas treege soleca.
Kiel fartas fraÅlino J.?
Via B.
Sendai, la 5an de Januaro 1914.
Kara B.!
Dum mi faris neniun meritplenan laboron, vi revenis al la ĉefurbo kiel la generalo triumfanta. Sed min agrabligas nekompareble, ke via ora koro ree al mi revenis, pli ol granda merito de ses traktatoj.
AntaŠĉio mi vin gratulas kore pri via resaniÄo.
Mi nenion elfaris; sed mia ĉirkaÅaĵo ne malmulte ÅanÄis mian internon kaj eksteran konturon.
Ĉar vi subite malaperis, mi travivis neatenditajn malfacilaĵojn por progresigi mian amaferon, kaj mi sola kiel malspertulo devis fari vojon tra ili. Mi eĉ konfuziÄis fari duan paÅon. Eble vi ne povos imagi, al kiaj mizeraj ÅanceliÄo kaj suferado mi humiliÄis; mi, kiun oni ĉiam konsideradis vigla kaj insistema. Tagoj pasis kaj pasis kvazaÅ kurante, sed ili nenion postlasis en mia koro krom bruliÄantan amflamon kaj pli kaj pli mallumiÄantan esperon. PreskaŠĉiun vesperon mi staris antaÅ la enirejo de l’ domo de fraÅlino J. Sed, kiam mi vidis iun figuron similan al Åi, mi tuj forkuris kiel Åtelisto. Por mi estis nur unu sola konsolo, ke mi vizitis la preÄejon ĉiudimanĉe kaj Åin vidis ne rimarkate de aliaj. Lastan Aprilon fraÅlino J. forlasis la lernejon kun bonega rezultato kaj de tiam Åi ofte ne ĉeestis la preÄejon. Mi plie flamiÄis kaj suferis, kaj instigite de la nesubpremebla pasio, mi fine kuraÄis al Åi skribi unuan leteron je la 12a de Majo, tago por mi neforgesebla.
La sekvantan dimanĉon mi vizitis la preÄejon kun la humoro de l’ kondamnoto je morto. Mi nur atentis, ĉu fraÅlino J. venas, dum kiam ĉiuj okuloj de la ĉeestantoj al mi Åajnis penetri en la fundon de mia koro. Sed fraÅlino J. fine ne venis.
Tiujn tagojn mi estis tiel kaduka, ke mi sentis, ke mi tagon post tago malgrasiÄas; kontraÅe, miaj nervoj estis ekstreme streĉitaj, kaj mi min sentis pli streĉita hieraÅ ol antaÅhieraÅ, hodiaÅ ol hieraÅ. Mi suferis tiel, ke mi pensis, ke nenio restas por mi krom morti, se mi estos pli streĉata ol hieraÅ; sed la sekvantan tagon mi min trovis ankoraÅ vivanta, sed pli suferanta, kaj mi miregis pri tio. Okazis kelkfoje, ke mi min mem kompatis pri la infaneca pasio, kiu min tiel forte interesigis je unu virino kaj frotante al mi la brakojn, mi sentis larmojn en la okuloj. Mia deziro, kiu antaÅ la revido konsistis nur el tio, ke mi Åin vidu nur ankoraÅ unu fojon, terure pligrandiÄis. Se Åi jam estus promesinta kun la alia... En la momento, kiam mi tiel pensis, mi senkonsidere eksaltis eĉ antaÅ aliaj homoj aÅ en la nokto.
LaÅ mia karaktero mi ne povis krom Äisiri Äis la fino, eĉ se mi sukcesus aÅ ne, ĉar mi unu fojon jam ekinteresiÄis. Kaj mi riskis skribadi al Åi tuj. Tiujn tagojn fraÅlino J. vizitis la preÄejon malofte, sed ne rigardante la sidejon por viroj eĉ momenton; Åi ĉiam nur venis kaj nur revenis. Åœi ankaÅ ne respondis al mi eĉ unu linion. Tial, fakte mi estus devinta senesperiÄi; sed mi ne perdis la esperon, ĉar en Åia sintenado observata de malproksime miaj pliakrigitaj nervoj sentis iun certan reakcion. La vizaÄo de fraÅlino J. videble ekpaliÄis kaj perdis esprimojn kvazaÅ masko, tiel ke mi timis, ke Åi koleras, kiam Åi levis la kapon, kaj ke Åi ploras, kiam Åi Äin mallevis. Mi eĉ penis legi signifon en ĉiu faldo de Åia vesto kaj en ĉiu malligita haro. Ke Åi ne estas indiferenta, estas certe; ke Åi iom pripensas pri mi, estas ankaÅ certe. Do, kial Åi tiel ÅanceliÄas? Ĉu Åi ne estas en la stato, en kiu Åi povas rekompenci mian amon? Tiel pensinte,mi sentis kapturniÄon kaj plenan mallumon antaÅ la okuloj.
Tiel turmentite de ĉiaj maltrankviloj kaj afekcioj, mi apenaÅ sukcesis fari studjarfinan ekzamenon, kaj decidinte laÅ la letero sendita jam antaÅe el Sendai mi estis revenonta tien, kiam la pastro min venigis iutage. La pastro rakontis, ke fraÅlino J. lin vizitis antaÅ kelkaj tagoj kaj pro doloro, malkaÅante antaÅ li ĉiujn miajn leterojn, Åi petis lian juÄon. Kompreneble mi ruÄiÄis. La pastro min admonis fervore, ke mi elektis malÄustan rimedon, kaj diris al mi kompateme kaj solene, kiel la koro de l’ virgulino konfuziÄas per tia neatendita ektuÅo. Mi tiam sentis plian amon al Åi. Li diris al mi interalie, ke mi komisiu al li solvon de tiu ĉi problemo, ke li Åin demandos detale kaj ke mi atendu lian leteron reveninte al miaj gepatroj, ĉar li kompatas min koncerne la aferon kaj ne agos malbone al mi.
Mi lin ne obeis, sed lin petegis, ke li permesu al mi intervidon kun Åi antaÅ li, se ne estas permesate, ke ni solaj intervidos. Åœajnis al mi, ke la pastro iom ÅanceliÄis; sed fine li diris al mi, ke mi venu la sekvantan tagon.
La nomita tago estis la 28a de Junio. FraÅlino J. jam tie estis, kiam mi venis, kaj tie mi trovis ankaÅ sinjoron prof. D. ne atenditan. La pastro intencis nin intervidigi ankaÅ antaÅ li; sed laÅ ties opinio estis decidite, ke ni solaj intervidu en la aparta ĉambro.
Estis bela junitago, sed la ĉambro kun senornamaj, blankaj muroj en la preÄejo donis al mi iun strangan, dezertan impreson. Mi iris apud la fenestron kaj, apogante la manojn sur la fenestran kadron, mi staris rigida kaj Åin atendis. KvazaÅ ridanta moviÄeto de l’ poplaj folioj ekster la fenestro ĵaluzigante altiris mian rigardonkiel la danco de al mi fremda junulo plena je feliĉo. Tiam fraÅlino J. eniris sola en la ĉambron. Åœia tuta korpo estis tiel rigida pro streĉo, ke Åi eĉ ne povis tremi. Nur Åiaj lipoj tremetadis je malgranda ritmo kiel ĉe agonianto. Åœia dolorplena mieno estis tiel kompatinda, ke mi ne povis Åin rigardi rekte. Mi nur denove povis senti forte, ke mi nun staras en pli grava krizo ol mi atendis. La streĉo trapenetranta mian tutan korpon min treege malvarmigis, kaj ĉirkaÅite de tiu malvarmo mia pasio flamis tiel turmentite kiel fajro kovrita per io.
Mi ne sciis, kion diri. Se ĉiu de ni jam konis tion, kion la alia volis diri.
„Ĉu mi povas konfidi al vi?“
Mekanike mi diris tiujn vortojn min riproĉante, kiajn mallertajn mi diras. FraÅlino J., kiu mallevante la kapon staradis kiel statuo, nur respondis kun senesprima, mallaÅta voĉo: „Jes!“ kaj post kiam Åi min fikse rigardis kun levitaj okuloj riproĉantaj, Åi ankoraÅfoje turnis la kapon malsupren.
Por mi la vortoj de ni ambaÅ estis tre malkontentigaj. Mi pensis, ke mi ne atendis fari kaj diri tiel prozan aĵon. Sed samtempe tiu ĉi intervido, Åajnis al mi, estas de la komenco Äis la fino neplipurigeble sankta kaj bela ceremonio.
Mi simple rakontis al la pastro kaj sinjoro prof. D. pri ĉio, kaj tuj forlasis la preÄejon. Ĉio estis sonÄo. Mi estis kvazaÅ infano naskiÄinta 23jara en la mondon.
La afero min atendinta en Sendai estis tute alia. Pro tio, ke la malsano de mia patro pligraviÄas kontraŠĉies atendo kaj aliflanke por ordigi la familian financon, oni estis aranÄanta parencan interkonsiladon. Reveninte alla hejmo mi rakontis al neniu pri fraÅlino J., ĉar la pastro kaj sinjoro prof. D. min tiel konsilis. Kaj dum kiam mi flegadis la patron, aliflanke mi ĉeestis la malagrablegan parencan interkonsiladon. Inter la parencaro sin trovis ankaÅ tiaj, kiuj, klarigante al mi la aferon, antaÅdiris: „Vi, estante scienculo, vi eble ne povos bone kompreni tian aferon?“ Min tute tedis tiu ĉi interkonsilado. Estas tute nenecese, malfaciligi la aferon kiel ili. Estus pli bone, forvendi ĉiujn malfacile konserveblajn posedaĵojn kaj aĉeti iajn obligaciojn. De l’ komenco mi tiel opiniis, sed ili estis tiaj homoj, kiaj sin sentas kontentaj nur kontraÅstarante la alian.
Iun tagon mi iris promeni al la Kadan[16]. La rivero Hirose[17]dividiÄas en kelkajn riveretojn kaj ili trankvile movas kelkajn akvomuelilojn. Kiel la nomo montras, la loko estas riĉa je floroj eble de l’ malnova tempo kaj mi vidis tie kaj ĉi tie diverskolorajn, por varmega suno konvenajn florojn, florantajn inter la freÅaj verdaĵoj, kiuj ĵus etendis foliojn. Kiam mi vagadis tra la stratoj malproksimaj de l’ urba centro en freÅa somero, penssonÄante nur pri fraÅlino J., subite mi estis vokata de iu Äinrikiisto[18]veturiganta gaston. Li min demandis pri mia domo, dirante, ĉu mi Äin ne scias? Do, miaflanke ekzameninte la Äinrikion mi trovis en Äi virinon ĉirkaÅ kvardekjaran. Åœia unua impreso min tuj malagrabligis. Åœi apartenis al tia tipo de Tokianino, kiu parolas kun lerta, kvazaÅ katoflata voĉo, sed de l’ komenco malestimas la kunparolanton. Kiam mi respondis, ke mi estas la demandito, la virino videble miris, sed Åajnigante trankvilecon Åi rapide eliris el la Äinrikio kaj diris, ke Åi estas la patrino de fraÅlino J. Åœi ankaÅ babilis pri sia filino kaj pri multaj aliaj aferoj, jen mallevante, jen ree levante la kapon en la maniero, al kiula virino kutimiÄas. Tio min ekmirigis. Kaj mi nur povis senti malagrablan senton, ke abomena formalismo rilate al la amo jam komenciÄis. Ĉar la virino diris, ke Åi havas ion por paroli kun mi, mi antaŠĉio Åin alkondukis al mia domo. Sed Åia afero estis tia, kian oni estus povinta fari sufiĉe per letero. Åœi ekzamenadis atente min kaj la staton de mia familio kaj post nelonge Åi diris kun rido esprimanta kontenton, ke mi Åin pardonu pri tio, ke Åi sola venis, ĉar Åia edzo ne povis veni kun Åi pro iu afero; kaj simple salutante mian patrinon Åi rapide foriris. Mi sentis netolereblan malagrablecon. Al mi ekÅajnis eĉ neracie, Åin nomi mia bopatrino pro la geedziÄo kun fraÅlino J.
Du tagojn post tio la pastro min vizitis en Sendai. Nek mia patro, nek mia patrino kontraÅstaris mian edziÄon; sed mia patro proponis, ke mi prokrastu la edziÄan ceremonion Äis Decembro. Kiel kaÅzon li nomis sian malsanon; sed nun rememorante, ke tiam al li mankis elspezo por mia edziÄo, mi kompategas mian patron suferintan pro tio en la malsanlito. Sed, ĉar la pastro insistadis, ke estus pli bone, ne edziÄi sen solena ceremonio, mi iris al Tokio, petinte prokrasti parencan interkonsiladon por unu semajno. Estis la 14a de Julio.