De meester:Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinneEn come, dat verwondert mi.O Esmoreit, edel ridder vri,Die man brachte u in al dit verdriet.930Wat hi u secht, hine meines niet,Hi hevet tuweert266al valschen gront.267Ic cochte u jeghen hem om dusent pontVan finen goude, die ic hem gaf.
De meester:Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinneEn come, dat verwondert mi.O Esmoreit, edel ridder vri,Die man brachte u in al dit verdriet.930Wat hi u secht, hine meines niet,Hi hevet tuweert266al valschen gront.267Ic cochte u jeghen hem om dusent pontVan finen goude, die ic hem gaf.
De meester:
Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinne
En come, dat verwondert mi.
O Esmoreit, edel ridder vri,
Die man brachte u in al dit verdriet.
930Wat hi u secht, hine meines niet,
Hi hevet tuweert266al valschen gront.267
Ic cochte u jeghen hem om dusent pont
Van finen goude, die ic hem gaf.
De jonghelinc:Meester, nu secht mi daer af,935Hoe die saken geleghen sijn.
De jonghelinc:Meester, nu secht mi daer af,935Hoe die saken geleghen sijn.
De jonghelinc:
Meester, nu secht mi daer af,
935Hoe die saken geleghen sijn.
De meester:O Esmoreit, bi Apolijn,Dies es leden268achtien jaer,Dat ic quam ghereden daer,Esmoreit, op die selve stede.940Nu hoert, wat die keitijf dede:Daer soude hi u seker hebben versmoert,Hi sprac tot u soe felle woert,Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen.269Ghi moeste hem emmer270iet bestaen,945Dat hoerdic wel an sijn ghelaet.271
De meester:O Esmoreit, bi Apolijn,Dies es leden268achtien jaer,Dat ic quam ghereden daer,Esmoreit, op die selve stede.940Nu hoert, wat die keitijf dede:Daer soude hi u seker hebben versmoert,Hi sprac tot u soe felle woert,Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen.269Ghi moeste hem emmer270iet bestaen,945Dat hoerdic wel an sijn ghelaet.271
De meester:
O Esmoreit, bi Apolijn,
Dies es leden268achtien jaer,
Dat ic quam ghereden daer,
Esmoreit, op die selve stede.
940Nu hoert, wat die keitijf dede:
Daer soude hi u seker hebben versmoert,
Hi sprac tot u soe felle woert,
Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen.269
Ghi moeste hem emmer270iet bestaen,
945Dat hoerdic wel an sijn ghelaet.271
De jonghelinc:Meester, vertrect272mi alden staet,Dies biddic u uter maten sere,Want ic sta al buten kere,273Dat ic die waarheit niet en weet,950Die mijnre moeder dat groete leetEnde mi dien lachter mocht anedoen.
De jonghelinc:Meester, vertrect272mi alden staet,Dies biddic u uter maten sere,Want ic sta al buten kere,273Dat ic die waarheit niet en weet,950Die mijnre moeder dat groete leetEnde mi dien lachter mocht anedoen.
De jonghelinc:
Meester, vertrect272mi alden staet,
Dies biddic u uter maten sere,
Want ic sta al buten kere,273
Dat ic die waarheit niet en weet,
950Die mijnre moeder dat groete leet
Ende mi dien lachter mocht anedoen.
De meester:O Esmoreit, bi Mahoen,Het heeft ghedaen die selve man.Bi minen god Tervogan,955Hi soude u hebben ghenomen dlijf,Want hi vermaets hem,274die keitijf;Ic hoeret ende sprac hem aenEnde seide hem, het ware quaet ghedaen.Want hi soude doden den jonghen vooght275960Alsoe dat ic u jeghen hem cochtOm dusent pont van goude roet
De meester:O Esmoreit, bi Mahoen,Het heeft ghedaen die selve man.Bi minen god Tervogan,955Hi soude u hebben ghenomen dlijf,Want hi vermaets hem,274die keitijf;Ic hoeret ende sprac hem aenEnde seide hem, het ware quaet ghedaen.Want hi soude doden den jonghen vooght275960Alsoe dat ic u jeghen hem cochtOm dusent pont van goude roet
De meester:
O Esmoreit, bi Mahoen,
Het heeft ghedaen die selve man.
Bi minen god Tervogan,
955Hi soude u hebben ghenomen dlijf,
Want hi vermaets hem,274die keitijf;
Ic hoeret ende sprac hem aen
Ende seide hem, het ware quaet ghedaen.
Want hi soude doden den jonghen vooght275
960Alsoe dat ic u jeghen hem cocht
Om dusent pont van goude roet
De jonghelinc:Bi den Here di mi gheboet.276Die ondaet sal ghewroken sijn,Eer ic sal eten of drincken wijn,965Nu moeti uwen indach277doen!Waer sidi vader, hoghe baroen,Ende Robberecht die moerdenaer?
De jonghelinc:Bi den Here di mi gheboet.276Die ondaet sal ghewroken sijn,Eer ic sal eten of drincken wijn,965Nu moeti uwen indach277doen!Waer sidi vader, hoghe baroen,Ende Robberecht die moerdenaer?
De jonghelinc:
Bi den Here di mi gheboet.276
Die ondaet sal ghewroken sijn,
Eer ic sal eten of drincken wijn,
965Nu moeti uwen indach277doen!
Waer sidi vader, hoghe baroen,
Ende Robberecht die moerdenaer?
Robbrecht:Bi den here, dan278es niet waer!Esmoreit, neve mijn,970Ic hebbe oit279goet ende ghetrouwe ghesijn,Icwas noit moerdenaer no280verrader.
Robbrecht:Bi den here, dan278es niet waer!Esmoreit, neve mijn,970Ic hebbe oit279goet ende ghetrouwe ghesijn,Icwas noit moerdenaer no280verrader.
Robbrecht:
Bi den here, dan278es niet waer!
Esmoreit, neve mijn,
970Ic hebbe oit279goet ende ghetrouwe ghesijn,
Icwas noit moerdenaer no280verrader.
De jonghelinc:Swijt, pute soene281! het es noch quaderDie ondaet di ghi hebdt ghewracht.Hoe quam dat nie282in u ghedacht975Te vercopen uwes selfs gheboren bloet,Ende maket minen vader vroet,283Dat mijn moeder hadde ghedaen?
De jonghelinc:Swijt, pute soene281! het es noch quaderDie ondaet di ghi hebdt ghewracht.Hoe quam dat nie282in u ghedacht975Te vercopen uwes selfs gheboren bloet,Ende maket minen vader vroet,283Dat mijn moeder hadde ghedaen?
De jonghelinc:
Swijt, pute soene281! het es noch quader
Die ondaet di ghi hebdt ghewracht.
Hoe quam dat nie282in u ghedacht
975Te vercopen uwes selfs gheboren bloet,
Ende maket minen vader vroet,283
Dat mijn moeder hadde ghedaen?
Robbrecht:Daer willic in een crijt284voer gaen,Esmoreit, wel coene wigant,980Es hier enich man int dlant,Di mi dat wil tien an.285
Robbrecht:Daer willic in een crijt284voer gaen,Esmoreit, wel coene wigant,980Es hier enich man int dlant,Di mi dat wil tien an.285
Robbrecht:
Daer willic in een crijt284voer gaen,
Esmoreit, wel coene wigant,
980Es hier enich man int dlant,
Di mi dat wil tien an.285
De meester:Swijt al stille, quaet tiran!286Ghi soutten hebben doot ghesteken,En haddi mi niet hoeren spreken,985Daer ic ten aenganghe287quam ghereden.Ic en was nie soe wel te vreden,Als dat icken jeghen u cochte om gelt.Ic gaeft u al ongheteltIn een foertsier,288was yvorijn;289990Noch soude ment vinden in uwe scrijn:Daer willic onder setten290mijn lijf.
De meester:Swijt al stille, quaet tiran!286Ghi soutten hebben doot ghesteken,En haddi mi niet hoeren spreken,985Daer ic ten aenganghe287quam ghereden.Ic en was nie soe wel te vreden,Als dat icken jeghen u cochte om gelt.Ic gaeft u al ongheteltIn een foertsier,288was yvorijn;289990Noch soude ment vinden in uwe scrijn:Daer willic onder setten290mijn lijf.
De meester:
Swijt al stille, quaet tiran!286
Ghi soutten hebben doot ghesteken,
En haddi mi niet hoeren spreken,
985Daer ic ten aenganghe287quam ghereden.
Ic en was nie soe wel te vreden,
Als dat icken jeghen u cochte om gelt.
Ic gaeft u al onghetelt
In een foertsier,288was yvorijn;289
990Noch soude ment vinden in uwe scrijn:
Daer willic onder setten290mijn lijf.
De jonghelinc:Ay mi, Robberecht, fel keitijf:Met rechte ic u wel haten mach.Ghi selt nu hebben uwen doemsdach:291995Al die werelt en holpe u niet.
De jonghelinc:Ay mi, Robberecht, fel keitijf:Met rechte ic u wel haten mach.Ghi selt nu hebben uwen doemsdach:291995Al die werelt en holpe u niet.
De jonghelinc:
Ay mi, Robberecht, fel keitijf:
Met rechte ic u wel haten mach.
Ghi selt nu hebben uwen doemsdach:291
995Al die werelt en holpe u niet.
De jonghelinc noch:Aldus eest menichwerf ghesciet:Quade werken comen te quaden loene;Maer reine herten spannen croene,Die vol doeghden sijn ende vol trouwen.1000Daer omme radic, heren ende vrouwen.Dat ghi u herte in doeghden stelt,So wordi in dinde292met gode verseilt293Daer boven in den hoghen troene,Daer die ingelen singhen scoene:1005Dies onne294ons die hemelsche vader!Nu seght Amen alle gader.
De jonghelinc noch:Aldus eest menichwerf ghesciet:Quade werken comen te quaden loene;Maer reine herten spannen croene,Die vol doeghden sijn ende vol trouwen.1000Daer omme radic, heren ende vrouwen.Dat ghi u herte in doeghden stelt,So wordi in dinde292met gode verseilt293Daer boven in den hoghen troene,Daer die ingelen singhen scoene:1005Dies onne294ons die hemelsche vader!Nu seght Amen alle gader.
De jonghelinc noch:
Aldus eest menichwerf ghesciet:
Quade werken comen te quaden loene;
Maer reine herten spannen croene,
Die vol doeghden sijn ende vol trouwen.
1000Daer omme radic, heren ende vrouwen.
Dat ghi u herte in doeghden stelt,
So wordi in dinde292met gode verseilt293
Daer boven in den hoghen troene,
Daer die ingelen singhen scoene:
1005Dies onne294ons die hemelsche vader!
Nu seght Amen alle gader.
AMEN.
AMEN.
AMEN.
De meester:God, die neme ons allen in hoede.Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede,Hier soe moghdi merken ende verstaen,1010Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaenOver Robbrecht sinen neve al hier te stede.
De meester:God, die neme ons allen in hoede.Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede,Hier soe moghdi merken ende verstaen,1010Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaenOver Robbrecht sinen neve al hier te stede.
De meester:
God, die neme ons allen in hoede.
Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede,
Hier soe moghdi merken ende verstaen,
1010Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaen
Over Robbrecht sinen neve al hier te stede.
Elc blive sittene in sinen vrede,295Niemen en wille thuusweert gaen:Ene sotheit296sal men u spelen gaen,1015Die cort sal sijn, doe ic u weten.Wie honger heeft, hi mach gaen eten,Ende gaet alle dien graet297neder.Ghenoeghet u, so comt alle mergen weder.
Elc blive sittene in sinen vrede,295Niemen en wille thuusweert gaen:Ene sotheit296sal men u spelen gaen,1015Die cort sal sijn, doe ic u weten.Wie honger heeft, hi mach gaen eten,Ende gaet alle dien graet297neder.Ghenoeghet u, so comt alle mergen weder.
Elc blive sittene in sinen vrede,295
Niemen en wille thuusweert gaen:
Ene sotheit296sal men u spelen gaen,
1015Die cort sal sijn, doe ic u weten.
Wie honger heeft, hi mach gaen eten,
Ende gaet alle dien graet297neder.
Ghenoeghet u, so comt alle mergen weder.
1maagd
1maagd
2hooren
2hooren
3te voren
3te voren
4dan kunt ge een wonderlijke zaak vernemen
4dan kunt ge een wonderlijke zaak vernemen
5schurk
5schurk
6oer = oor = erfgenaam
6oer = oor = erfgenaam
7jongen
7jongen
8verdriet
8verdriet
9die hem
9die hem
10bewerkte
10bewerkte
11heer
11heer
12zwijgt
12zwijgt
13hoe het
13hoe het
14verwenscht
14verwenscht
15geweest
15geweest
16het leven
16het leven
17grysaard
17grysaard
18lusthof
18lusthof
19woud, boschrijk land
19woud, boschrijk land
20Bastaert bliven = verstoken blijven (eig. als een bastaard)
20Bastaert bliven = verstoken blijven (eig. als een bastaard)
21schiep
21schiep
22moeite doen
22moeite doen
23held, strijder, voornaam persoon
23held, strijder, voornaam persoon
24Damascus
24Damascus
25machtig
25machtig
26doet mij pijn van verdriet
26doet mij pijn van verdriet
27neerslachtig
27neerslachtig
28op den tijd van de metten = vroegdienst in de Katholieke kerk tegen den ochtend. Let op dat een Mohammedaan over de “metten” spreekt!
28op den tijd van de metten = vroegdienst in de Katholieke kerk tegen den ochtend. Let op dat een Mohammedaan over de “metten” spreekt!
29kersten = christen
29kersten = christen
30tot het Christendom overgaan.
30tot het Christendom overgaan.
31werd
31werd
32Zoo is het
32Zoo is het
33in de middelned. literatuur in het algemeen benaming voor een heidensche godheid; van het verschil tusschen Mohammedanen en Heidenen waren de Middeleeuwers niet wel bewust
33in de middelned. literatuur in het algemeen benaming voor een heidensche godheid; van het verschil tusschen Mohammedanen en Heidenen waren de Middeleeuwers niet wel bewust
34Indien niet wordt gedaan
34Indien niet wordt gedaan
35voorzorg, behoedzaamheid
35voorzorg, behoedzaamheid
36bedenken
36bedenken
37goed van pas
37goed van pas
38verbijsterd
38verbijsterd
39dat ik niet weet wat te doen
39dat ik niet weet wat te doen
40onmiddellijk
40onmiddellijk
41onverwijld
41onverwijld
42in handen krijgen
42in handen krijgen
43mijn
43mijn
44Mohammed, hier een Saraceensche afgod
44Mohammed, hier een Saraceensche afgod
45gunst
45gunst
46ik hem
46ik hem
47meen ik
47meen ik
48of ik zal
48of ik zal
49macht
49macht
50te mijner beschikking
50te mijner beschikking
51bedacht
51bedacht
52eigendom
52eigendom
53heiden
53heiden
54wij hem
54wij hem
55wanen
55wanen
56vlug
56vlug
57draalt
57draalt
58met u mee, in uw bezit
58met u mee, in uw bezit
59deze plaats is niet duidelijk: wellicht beteekent het “op de gis” “in het wilde weg”
59deze plaats is niet duidelijk: wellicht beteekent het “op de gis” “in het wilde weg”
60lust
60lust
61dierbaar aan
61dierbaar aan
62die hem
62die hem
63sedert
63sedert
64stellig
64stellig
65volkomen
65volkomen
66vertoornd
66vertoornd
67wyze van doen
67wyze van doen
68vertel
68vertel
69vrees
69vrees
70voortdurend
70voortdurend
71hem dooden
71hem dooden
72vanwaar
72vanwaar
73ter wille van
73ter wille van
74zoodanige
74zoodanige
75voor ’t verband hier bij te denken: “dat”
75voor ’t verband hier bij te denken: “dat”
76onmiddellijk
76onmiddellijk
77het land der heidenen
77het land der heidenen
78die Balderijs heet, d.i. vermoedelijk Bassora, Z.O. van Bagdad
78die Balderijs heet, d.i. vermoedelijk Bassora, Z.O. van Bagdad
79Turkije
79Turkije
80ridder
80ridder
81gewon
81gewon
82geslacht
82geslacht
83ziedaar
83ziedaar
84heet
84heet
85bezit
85bezit
86ontvangen
86ontvangen
87geschenk
87geschenk
88opvoeden
88opvoeden
89als
89als
90welnu
90welnu
91verbergen
91verbergen
92vertellen
92vertellen
93na langen tijd
93na langen tijd
94onstandvastig, hier ongeveer in de beteekenis van: “er is geen peil op ze te trekken”
94onstandvastig, hier ongeveer in de beteekenis van: “er is geen peil op ze te trekken”
95let op “Venus” in de mond van den Saraceen
95let op “Venus” in de mond van den Saraceen
96aan ’t werk ging
96aan ’t werk ging
97Naar Middeleeuwsche meening een Saraceensche afgod. De naam is misschien een verbastering van een Grieksche en Latijnsche bijnaam van Hermes (Mercurius)
97Naar Middeleeuwsche meening een Saraceensche afgod. De naam is misschien een verbastering van een Grieksche en Latijnsche bijnaam van Hermes (Mercurius)
98onmiddelijk
98onmiddelijk
99Mohammed (zie bij Mamet vs.114)
99Mohammed (zie bij Mamet vs.114)
100vondeling
100vondeling
101let op, draag zorg
101let op, draag zorg
102voed hem op
102voed hem op
103heet
103heet
104gezonden
104gezonden
105ooit
105ooit
106door
106door
107scheuren, breken
107scheuren, breken
108op deze wijze
108op deze wijze
109geen zier
109geen zier
110of
110of
111heeft den
111heeft den
112kwelling
112kwelling
113vermaard
113vermaard
114tante
114tante
115ten opzichte van u
115ten opzichte van u
116boosaardig
116boosaardig
117= dat ze niet wist dat ik in de nabijheid was
117= dat ze niet wist dat ik in de nabijheid was
118gewaagde ervan
118gewaagde ervan
119zij is op een anderen weg
119zij is op een anderen weg
120ik zou toch
120ik zou toch
121leven
121leven
122in elk geval, volstrekt
122in elk geval, volstrekt
123zie vs.270
123zie vs.270
124buiten zichzelf
124buiten zichzelf
125zwijg
125zwijg
126verdorven, gestraft
126verdorven, gestraft
127vrouw van slechten levenswandel
127vrouw van slechten levenswandel
128vermoord
128vermoord
129ooit
129ooit
130gevangen
130gevangen
131voor mij optreden, vrijpleiten
131voor mij optreden, vrijpleiten
132onschuld
132onschuld
133zonder wien niets geschiedt
133zonder wien niets geschiedt
134onverdiend en onschuldig
134onverdiend en onschuldig
135genadig
135genadig
136barmhartig
136barmhartig
137boosaardig
137boosaardig
138doe mij recht verkrijgen
138doe mij recht verkrijgen
139kent
139kent
140bereid
140bereid
141pleegt
141pleegt
142slaap
142slaap