KVARA AKTO(Granda halo en la reĝa korto en Oslo.Reĝo Skulefestenas kun sia hirdo kaj siaj estroj. Antaŭe maldekstre staras la honora seĝo, kieSkulesidas, riĉe vestita en purpurmantelo kaj reĝa ringo ĉirkaŭ la kapo. La tablo de la noktomanĝo, ĉirkaŭ kiu la gastoj trovis sidlokojn, streĉas sin de la honora sidloko al la fono. Rekte kontraŭe alSkulesidasPål FlidakajBård Bratte. Kelkaj pli malaltstataj gastoj regaliĝas starantaj ĉe la dekstra flanko. Estas malfrua vespero; la halo estas brile lumigata. La festeno proksimiĝas al la fino; la viroj estas tre gajaj kaj ankaŭ parte ebriaj; ili trinksalutas unu la alian, ridas kaj parolas ĉiuj samtempe.)PÅL FLIDA(ekstaras kaj vokas por atento)Silento en la Halo; Jatgejr skaldo volas prezenti sian kanton honore al reĝo Skule.JATGEJR(ekstaras antaŭe meze sur la planko)Skule kunvokis al Eyrating’dum meso en Nidaros’;fariĝis li reĝo sub sonorilad’;brila la apoteoz’.Suden al Gudbrandvalo la reĝ’trans Dovre en neĝo kaj vent’iris kun hird’, kaj valanoj en plor’liberiĝis per kara arĝent’.Sakris la Opplandan’ en koler’al Skule sur Mjors, la lag’;marŝis li tra la Raŭma-regn’al Låka, al venka tag’.Estis la sankta fasta-semajn’;atakis la Birkibejn-ar’;Knut jarlo ĝin estris, — parolis la glav’.Ni vadis en sanga mar’.Depost la tagoj de Sverre reĝ’,fariĝis ne tia batal’;ruĝiĝis de sang’ la vintra ej’pro labor’ de la akra ŝtal’.Fuĝe forkuris la Birkibejnoj, —kaj glav’ kaj ŝild’ forĵetiĝis.Centoj tamen forkuris ne;sternitaj nur glaciiĝis.Neniu konas de Håkon la voj’; —por Skule urboj kaj kasteloj.Longe sidu Skule reĝ’!Saluton de viaj norvegoj!LA VIROJ DE SKULE(eksaltas kun sturma ĝojego, levas la kruĉojn kaj kalikojn aeren, interfrapas la armilojn kaj ripetas:)Longe sidu Skule reĝ’! Saluton de viaj norvegoj!REĜO SKULEDankon pro la kanto, Jatgejr skaldo! Ĝi estas tia, kia mi plej bone ŝatas ĝin; ĉar ĝi laŭdas miajn virojn same varme kiel min mem.JATGEJREstas honoro por la reĝo, ke liaj viroj laŭdiĝas.REĜO SKULEPrenu ĉi tiun brakringon kiel skaldo-pagon, restu kun mi kaj servu min; mi volas havi multajn skaldojn ĉe mi.JATGEJRBezoniĝos, sinjoro, se estu farendaj kantoj pri ĉiuj Viaj faroj.REĜO SKULEMi volas esti trioble pli donacema ol Håkon; poemarton oni devas honori kaj gratifiki kiel aliajn grandajn farojn, tiom longe kiom mi estas reĝo. Eksidu; vi nun apartenas al la hirdo; ĉio kion vi bezonos doniĝos al vi senpage.JATGEJR(eksidas)Tio, kion mi bezonos, baldaŭ ege mankos al Vi, sinjoro.REĜO SKULEKaj kio?JATGEJRReĝaj malamikoj, pri kies fuĝo kaj falo mi povus fari kantojn.MULTAJ INTER LA VIROJ(sub ridado kaj aplaŭdo)Bone dirite, Islandano!PÅL FLIDA(alJatgejr)La kanto estas bona; tamen iom da mensogo devas esti en ĉiu skalda verko, tiel ankaŭ en la via.JATGEJRMensogo, sinjoro kortestro?PÅL FLIDAJes; vi diras, ke neniu scias kie reĝo Håkon vagas; ne estas tiel; certa mesaĝo diras, ke Håkon estas en Nidaros.REĜO SKULE(ridetante)Jes, li honorigis la reĝan infanon kaj donis al ĝi reĝan nomon.JATGEJRTion mi aŭdis; sed mi ne sciis, ke iu povus donaci, kion li mem ne posedas.REĜO SKULEPlej facile estas donaci, kion oni mem ne posedas.BÅRD BRATTESed streĉe devas esti iri mezvintre de Bergen al Nidaros, kiam oni devas almozpeti transporton.JATGEJREstas rondiro por la Birkibejnoj; ili komencis en malsato kaj frosto; nun ili finas sammaniere.PÅL FLIDAEn Bergen ĉirkaŭiras la famo, ke Håkon abnegacias la eklezion kaj ĉion kio estas sankta; li ne aŭskultis meson la novjartagon.BÅRD BRATTELi havis sufiĉan ekskuzon por foresto, Pål; la tutan tagon li staris hakante siajn arĝentajn pladojn kaj pelvojn en pecojn; — ion alian li ne havis por pagi la hirdon.(ridado kaj laŭtvoĉa parolo inter la gastoj)REĜO SKULE(suprenlevas sian kruĉon)Nun mi trinkas al vi, Bård Bratte, kaj dankas Vin kaj ĉiujn miajn novajn virojn. Ĉe Låka Vi luktis kuraĝe por mi, kaj al Vi grandparte ni ŝuldas la venkon.BÅRD BRATTEEstis la unua fojo, kiam mi luktis sub Vi, sinjoro; sed mi baldaŭ komprenis, ke estas facile venki, kiam tia estro kiel Vi rajdas antaŭe en la aro. Sed domaĝe ke ni frapis tiel multajn, kaj pelis ilin tiel foren; nun pasos longa tempo, antaŭ ol ili kuraĝos ataki nin denove, mi timas.REĜO SKULEAtendu ĝis la printempo, kaj ni certe renkontos ilin. Nun Knut jarlo sidas kun tiuj kiuj savis sin sur la monto ĉe Tunsberg; kaj Arnbjørn Jonsson arigas virojn oriente en Viken; kiam ili opinias sin sufiĉe fortaj, ili certe aŭdigos de si.BÅRD BRATTETion ili ne kuraĝas post la granda perdo de viroj ĉe Låka.REĜO SKULENi ellogos ilin per ruzaĵo.MULTAJ VOĈOJJes, jes, — faru tion, sinjoro!BÅRD BRATTERuzaĵoj abundas ĉe Vi, reĝo Skule, Viaj malamikoj neniam ion scias, antaŭ ol Vi estas super ilin, kaj ĉiam estas Vitie, kie ili malplej atendus.PÅL FLIDATial la Birkibejnoj nomas nin Vårbelgoj.REĜO SKULEAliuloj diras Vargbelgoj; sed pri tio mi ĵuras, ke kiam ni venontan fojon renkontiĝos, la Birkibejnoj spertu, kiel malfacile estas senfeligi tiajn vargojn.BÅRD BRATTEKun ilia bona volo ni ne renkontiĝos; fariĝos ĉaso tra la tuta lando.REĜO SKULETion ni ankaŭ faros. Unue ni purigos Viken, kaj subigos al ni la landon ĉi tie oriente; poste ni kolektos ŝipojn, velos ĉirkaŭ la promontoro kaj la tutan vojon norden al Nidaros.BÅRD BRATTEKaj kiam Vi tiel venos al Nidaros, mi opinias, ke la kanonikoj ne malpermesos al Vi elporti la ĉerkon de Sankta Olaf al la tingejo, kiel ili faris ĉi-aŭtune, kiam Vi honoriĝis kiel reĝo.REĜO SKULELa ĉerko estu elportata; mi volas porti mian reĝan nomon tute leĝe.JATGEJRKaj mi promesas verki grandan epopeon, kiam Vi estos mortiginta la dormantan viron!(eksplodo de rido inter la viroj)REĜO SKULELa dormantan viron?JATGEJRĈu vi ne scias, sinjoro, ke reĝo Håkon nomiĝas “Håkon-dorm’”; ĉar li sidas kvazaŭ paralizita, depost kiam Vi prenis la regan potencon.BÅRD BRATTELi kuŝas kun fermitaj okuloj, oni diras. Li eble sonĝas, ke li ankoraŭ estas reĝo.REĜO SKULEKe li sonĝu; li neniam sonĝos sin al la reĝeco.JATGEJRKe lia dormo fariĝu longa kaj sen sonĝoj, kaj mi ekhavos materialon por poemo.LA VIROJJes, jes! Faru kiel diras la skaldo!REĜO SKULEKiam tiom da bonaj viroj konsilas la samon, la konsilo devas esti bona; tamen pri tio ni nun ne parolu. Sed unu promeson mi volas fari; — ĉiu el miaj viroj prenu armilojn kaj vestaĵojn, oron kaj arĝenton, kiel heredon kaj posedaĵon post tiu malamiko, kiun li faligos; kaj ĉiu viro havu tian dignecon, kian li faligos. Tiu, kiu mortigos vasalon, mem fariĝu vasalo; tiu, kiu mortigos administranton de distrikto, havu distrikton post la mortigita; kaj ĉiuj tiuj, kiuj antaŭe havas tiajn dignecojn kaj oficojn, ili rekompenciĝu reĝe alimaniere.LA VIROJ(eksaltas en sovaĝa ĝojo)Vivu, vivu reĝo Skule! Konduku nin kontraŭ la Birkibejnojn!BÅRD BRATTENunVi estas certa pri la venko en ĉiuj bataloj!PÅL FLIDAMi volas havi Dagfinn Bonde pormi; li havas bonan glavon, kiun mi longe deziris ekhavi.BÅRD BRATTEMi volas havi la maŝkirason de Bård Torsteinsson; ĝi savis lian vivon ĉe Låka, ĉar ĝi rezistas kontraŭ hakoj kaj pikoj.JATGEJRNe! Vi lasu ĝin al mi; ĝi konvenas pli bone por mi; vi ricevos kvin markojn de oro interŝanĝe.BÅRD BRATTEDe kie vi prenos kvin markojn de oro, skaldo?JATGEJRMi prenos ilin de Gregorius Jonsson, kiam ni venos norden.LA VIROJ(ĉiuj samtempe)Kaj mi volas havi — mi volas havi —(La cetero fariĝas neklara en la bruo.)PÅL FLIDAFor, ĉiu al sia loĝejo; memoru, ke vi estas en la halo de la reĝo.LA VIROJJes, jes! — vivu la reĝo, vivu reĝo Skule!REĜO SKULEEnlitigu vin nun, vi bonaj viroj! Ni sidis longe ĉe la trinkotablo ĉi-nokte.HIRDANO(kiam la aro estas ironta)Morgaŭ ni lotos pri la havaĵoj de la Birkibejnoj.IU ALIALasu la hazardon decidi!IUJNe, ne!ALIULOJJes, jes!BÅRD BRATTENun la Vargbelgoj batalas por la ursa pelto.PÅL FLIDAKaj poste ili faligos la urson.(Ĉiuj eliras en la fono.)REĜO SKULE(atendas ĝis la viroj foriris; la streĉo en liaj trajtoj malstreĉiĝas; li falglitas sur unu el la benkoj.)Kiom laca mi estas, morte laca. Tagon post tago stari meze en tiu svarmo, ŝajnigi rideton al la estonteco, kvazaŭ mi estus senskue certa pri la rajto kaj la venko kaj la feliĉo. Havi neniun homon kun kiu paroli pri tio, kio ronĝas min tiel dolore.(ekstaras kun esprimo de timo)Kaj la batalo ĉe Låka! Ke mi venkis tie! Håkon sendis sian armeon kontraŭ min; Dio devus dispartigi kaj dividi inter la du reĝoj, — kaj mi venkis, venkis, kiel neniu antaŭe venkis super la Birkibejnoj! La ŝildoj staris fikse en la neĝo, sed estis neniu malantaŭ ili; — la Birkibejnoj forkuris arbaren, trans vastejojn kaj stepetojn kaj deklivojn, tiel foren kiel la gamboj volis porti ilin. La nekredebleco okazis; Håkon perdis, kaj mi venkis. Estas kaŝita teruro en tiu venko.Vi granda Dio de la ĉielo, do ne estas iu certa leĝo tie supre, kiun ĉio sekvas? Ne estas iu venkanta potenco entio, havi la rajton.(sovaĝe interrompante)Mi estas malsana, mi estas malsana! — Kial la rajto ne estus ĉe mia flanko? Ĉu ne estas kvazaŭ Dio mem volus certigi min pri tio, kiam li donis al mi la venkon?(cerbumante)La ebleco estas ambaŭflanke egala; — ne plumo pli peza sur unu taso de la pesilo ol ĉe la alia; kaj tamen —(skuas la kapon)tamen la pesilo pesas por Håkon. Mi havas malamon kaj ardajn dezirojn por ĵeti en la pesiltason; tamen la pezo estas por Håkon. Se la penso pri reĝa rajto senintence venas sur min, tiam estas ĉiam li, neniam mi, kiu estas la vera reĝo. Se mi vidu min kiel la ĝustan, tiam tio fariĝu per artaĵo; mi devas starigi troveman konstruaĵon, sagacan verkon; mi devas forpeli de mi memoraĵojn, kaj preni la fidon perforte. Tiel neniam estis antaŭe. Kio okazis, kio poste faris min tiel dubema? Ke la episkopo brulis la leteron? Ne, — per tio la necerteco fariĝis eterna; sed ĝi ne fariĝis pli granda. Ĉu Håkon do lastatempe faris iun grandan reĝan agon? Ne, siaj plej grandajn agojn li faris, kiam mi plej malmulte kredis je li.(eksidas dekstraflanke)Kioestas?Ha, estas strange; venas kaj malaperas kiel blua sortolumo; dancadas sur mia langopinto, kiel kiam oni perdis vorton ne povante retrovi ĝin.(eksaltas)Ha! Nun mi havas ĝin! Ne —! Jes, jes! nun mi havas ĝin! — “Norvegio estisregno, ĝi fariĝupopolo; ĉiuj fariĝu unu, kaj ĉiuj sciu en si mem, ke iliestas unu!” Post kiam Håkon diris ĉi tiujn frenezulajn vortojn, li ĉiam staras antaŭ mi kiel la ĝusta reĝo; —(timeme rigardas antaŭen kaj flustras:)Ĉu brilus Dia voko en ĉi tiuj strangaj vortoj? Ĉu Dio konservis la ideon ĝis nun, kaj volas ĝin elŝuti — kaj elektis Håkon kiel semanton?PÅL FLIDA(venas de la fono)Sinjoro reĝo, mi alportas novaĵon.REĜO SKULENovaĵon?PÅL FLIDAViro veninta de la fjordo, rakontas, ke la Birkibejnoj en Tunsberg metis siajn ŝipojn surmaren, kaj ke multaj viroj alvokiĝis en la urbon la lastajn tagojn.REĜO SKULEBone, ni renkontos ilin — morgaŭ, aŭ iam.PÅL FLIDASinjoro, povus okazi, ke la Birkibejnoj intencus renkonti nin unue.REĜO SKULEPor tio ili ne havas sufiĉe da ŝipoj, kaj ankaŭ ne viraron.PÅL FLIDASed Arnbjørn Jonsson kunigas kaj viraron kaj ŝipojn el ĉie en Viken.REĜO SKULEPli bone; ni batos ilin ĉiujn kiel ĉe Låka.PÅL FLIDASinjoro, ne estas facile bati la Birkibejnojn du fojojn laŭvice.REĜO SKULEKaj kial ne?PÅL FLIDAĈar la Norvega sagao neniam rakontas, ke tiaĵo okazis en la antaŭa tempo. — Ĉu mi ne sendu spionojn suden al la Kapinsulo?REĜO SKULENe bezoniĝas; estas nigra nokto, kaj ankaŭ nebulo.PÅL FLIDANu ja, la reĝo plej bone scias; sed memoru, sinjoro, ke ĉiuj en Viken kontraŭas vin. La urbanoj en Oslo malamas vin, kaj se la Birkibejnoj venos, ili aliĝos al ili.REĜO SKULE(vigle)Pål Flida, ĉu ne estus imageble, ke mi tirus la Vikenanojn al mia flanko?PÅL FLIDA(rigardas lin en surprizo kaj skuas la kapon)Ne, sinjoro, tio ne estas imagebla.REĜO SKULEKaj kial ne?PÅL FLIDANe, ĉar Vi ja havas la Trondhejmanojn ĉe Via flanko.REĜO SKULETrondhejmanojn kaj Vikenanojn, ambaŭ mi volas havi!PÅL FLIDANe, sinjoro, ne fareblas.REĜO SKULENe imagebla; ne farebla! Kaj kial — kial ne?PÅL FLIDAĈar la Vikenano estas Vikenano kaj la Trondhejmano estas Trondhejmano, kaj ĉar la sagao ne rakontas pri io alia, kaj ĉar ĉiam estis tiel.REĜO SKULEJes, jes, vi pravas. Foriru.PÅL FLIDAKaj mi neniun spionon sendu?REĜO SKULEAtendu ĝis mateniĝo.(Pål Flidaeliras)La Norvega sagao ne rakontas pri tiaĵo; neniam antaŭe estis tiel. Pål Flida respondas al mi, kiel mi respondis al Håkon. Ĉu estas ŝtupoj supre kaj sube? Ĉu Håkon same altiĝas super mi, kiel mi altiĝas super Pål Flida? Ĉu Håkon ekhavus vizion de la nenaskitaj ideoj, kaj ne mi? Kiu estis egale alta al Harald Belhararo, kiam sidis reĝo sur ĉiu promontoro, kaj li diris: Nun ili falu; de nun estu nur unu? Li falĵetis la malnovan sagaon, kreis novan sagaon.(Paŭzo; li paŝas tien kaj reen; poste li haltas.)Ĉu viro povas preni la vokon de Dio de iu alia, tiel kiel li povas preni armilojn kaj oron de sia faligita malamiko? Ĉu reĝa pretendanto povas preni la reĝan taskon sur sin, tiel kiel li surprenas la reĝan mantelon? La kverko, kiu faliĝas por dika ŝiptabulo, ĉuĝipovas diri: Mi volas esti la masto de la ŝipo, mi volas preni la taskon de la pino, montri rekte kaj brile supren, porti oran ventomontrilon supre, frapi per blankaj, ŝvelantaj veloj en la sunlumo, kaj esti vidata de homoj fore, fore? — Ne, ne, vi peza, tubera kverkotrunko, via loko estas la kilo;Tievi kuŝu kaj estu utila; silenta kaj nevidata de ĉiu okulo supre en la tago; — vi estas tiu, kiu stabiligas la ŝipon en ventego; la masto kun ora ventmontrilo kaj kun ŝvelantaj veloj konduku ĝin antaŭen al la nova, al la nekonata, al fremdaj bordoj kaj al la estonta sagao!(ekscite)Post kiam Håkon ekdiris sian grandan reĝan penson, mi ne vidas iun alian penson en la mondo, krom tiu sola. Se mi ne povas preni ĝin kaj fari ĝin vero, mi vidas neniun penson por kiu lukti.(pensante)Kaj ĉu mi ne povas tion fari? Se mi ne povus, kial mi do amus la penson de Håkon?JATGEJR(envenas de la fono)Pardonu, sinjoro reĝo, ke mi venas.REĜO SKULEBone ke vi venas, skaldo!JATGEJRMi aŭdis la urbanojn paroli enigme en la loĝejo pri tio, ke —REĜO SKULEAtendu pri tio. Diru al mi, skaldo; vi, kiu multe vojaĝis en fremdaj landoj, ĉu vi iam vidis virinon ami fremdan infanon? Ne nur ŝati ĝin, — netionmi aludas; sedamiĝin, ami ĝin el la plej ardanta amo de la animo.JATGEJRTion faras nur tiuj virinoj, kiuj ne havas proprajn infanojn por ami.REĜO SKULENurtiujvirinoj —?JATGEJRKaj pleje tiuj virinoj, kiuj estas malfekundaj.REĜO SKULELa malfekundaj —?Iliamas la infanojn de aliuloj el sia plej ardanta amo?JATGEJRTio ofte okazas.REĜO SKULEKaj ĉu tio ne ofte okazas, ke tia malfekunda virino mortigas la infanon de iu alia, ĉar ŝi mem neniun havas?JATGEJRHo jes; sed tiel ŝi ne agas saĝe.REĜO SKULESaĝe?JATGEJRNe, ĉar ŝi donas la donacon de aflikto al tiu kies infanon ŝi mortigas.REĜO SKULEĈu vi trovas la donacon de aflikto tiel valora?JATGEJRJes, sinjoro.REĜO SKULE(rigardas lin ekzamene)Estas kvazaŭ du homoj en vi, islandano. Se vi sidas inter la korta gvardio en ĝoja societo, vi kovras ĉiujn viajn pensojn per jako kaj mantelo; sed sola kun vi, aspekte vi estas el tiaj, kiajn oni dezirus elekti kiel amikojn. Kiel tio klariĝas?JATGEJRKiam Vi iras por naĝi en la rivero, sinjoro, Vi ne malvestas Vin, kie la preĝejvizitantoj preterpasas; sed Vi serĉas por Vi kaŝejon.REĜO SKULEKompreneble.JATGEJRMi havas la pudoron de la animo; tial mi ne malvestas min, kiam multaj homoj estas en la halo.REĜO SKULEHm.(mallonga paŭzo)Diru al mi, Jatgejr, kiel okazis, ke vi fariĝis skaldo? Kiu instruis al vi poezion?JATGEJRPoezion oni ne lernas, sinjoro.REĜO SKULEOni ne lernas, ĉu? Kiel do okazis?JATGEJRMi ricevis la donacon de aflikto, kaj jen mi fariĝis skaldo.REĜO SKULENu, do estas la donaco de aflikto, kiun la skaldo bezonas?JATGEJRMibezonis la aflikton; estas aliaj, kiuj bezonas la ĝojon — aŭ la dubon —REĜO SKULEAnkaŭ la dubon?JATGEJRJes; sed la dubanto devas esti forta kaj sana.REĜO SKULEKaj kiun vi nomas nesana dubanto?JATGEJRTiun, kiu dubas pri sia propra dubo.REĜO SKULE(malrapide)Tio aspektas la morto.JATGEJREstas pli malbone; estas la krepusko.REĜO SKULE(rapide, kvazaŭ skuante la pensojn el si)Kie estas miaj armiloj! Mi volas lukti kaj agi, — ne pensi. Kion vi volis informi al mi, kiam vi envenis?JATGEJRMi volis informi kion mi observis en la loĝejo. La urbanoj kaŝe parolas inter si; ili ridas spite kaj demandas ĉu ni scias certe, ke reĝo Håkon estas okcidente; estas io pri kio ili ĝojas.REĜO SKULEIli estas Vikenanoj, kaj la Vikenanoj kontraŭas min.JATGEJRIli mokas, ke la sankta ĉerko de reĝo Olaf ne povis esti portata al la tingejo, kiam Vi elektiĝis reĝo; ili diras ke estas malbona aŭguro.REĜO SKULEVenontan fojon kiam mi venos al Nidaros, la ĉerkoestuelportata; ĝi staru sub libera ĉielo, eĉ se mi tiru la Olaf-preĝejon en ruinon, kaj vastigu la tingejon sur la grundon, kie ĝi staris!JATGEJRForta faro estas tio; sed mi verkos kanton prie, same fortan kiel la ago.REĜO SKULEĈu vi havas multajn neverkitajn poemojn, Jatgejr?JATGEJRNe, sed multajn nenaskitajn; ili semiĝas unu post la alia, ricevas vivon, kaj tiam ili naskiĝas.REĜO SKULEKaj se mi, kiu estas reĝo kaj havas la potencon, se mi mortigus vin, ĉu tiam ĉiu nenaskita poezia ideo en vi, mortus kune kun vi?JATGEJRSinjoro, estas granda peko mortigi belan ideon.REĜO SKULEMi ne demandas ĉu estaspeko; sed mi demandas ĉu estasfareble!JATGEJRMi ne scias.REĜO SKULEĈu vi neniam havis alian skaldon kiel amikon, kaj ke li priskribis al vi grandan, belegan poemon, kiun li volis verki?JATGEJRJes, sinjoro.REĜO SKULEĈu vi ne deziris mortigi lin por preni lian ideon kaj mem verki la poemon?JATGEJRSinjoro, mi ne estas malfekunda; mi havas proprajn infanojn; mi ne bezonas ami tiujn de aliuloj.(eliras)REĜO SKULE(post paŭzo)La Islandano certe estas skaldo. Li parolas la profundan veron de Dio mem ne sciante, —Miestas kiel malfekunda virino. Tial mi amas la reĝan ide-infanon de Håkon, amas ĝin el la plej ardanta amo de mia animo. Ho, se povus mi adopti ĝin! Ĝi mortus inter miaj manoj. Kio estas pli bona, aŭ ke ĝi mortu inter miaj manoj, aŭ ke ĝi kresku granda inter la liaj? Ĉu mi havos pacon en la animo, se tio okazos? Ĉu povas mi rezigni? Ĉu povas mi stari vidante, ke Håkon starigas al si tian postmortan reputacion! — Kiel morte kaj malplene estas ene en mi, — kaj ĉirkaŭe. Neniu amiko —; la Islandano!(iras al la pordo kaj vokas:)Ĉu la skaldo foriris el la korto?HIRDANO(ekstere)Ne, sinjoro, li staras en la antaŭhalo parolante kun la gardanto.REĜO SKULEDiru ke li envenu!(iras malsupren al la tablo; post iom envenasJatgejr)Mi ne kapablas dormi, Jatgejr; estas ĉiuj tiuj reĝaj pensoj, kiuj tenas min maldorma, sciu.JATGEJRMi komprenas, ke estas pri la reĝaj pensoj kiel pri tiuj de la skaldo. Ili plej alte flugas kaj plej bone kreskas, kiam estas silento kaj nokto ĉirkaŭe.REĜO SKULEĈutielestas ankaŭ pri tiuj de la skaldo?JATGEJRJes, sinjoro; neniu kanto naskiĝas sub taga lumo; ĝi povas esti skribata en sunlumo; sed ĝi kreas sin en silenta nokta horo.REĜO SKULEKiu donis al vi la donacon de aflikto, Jatgejr?JATGEJRTiu, kiun mi amis.REĜO SKULEŜi do mortis?JATGEJRNe, ŝi perfidis min.REĜO SKULEKaj sekve vi fariĝis skaldo?JATGEJRJes, sekve mi fariĝis skaldo.REĜO SKULE(kaptas lian brakon)Kiun donacon bezonasmipor fariĝi reĝo?JATGEJRNe tiun de la dubo; ĉar tiam Vi ne tiel demandus?REĜO SKULEKiun donacon bezonas mi?JATGEJRSinjoro, Vi jaestasreĝo.REĜO SKULEĈu vi ĉiun momenton estas certa, ke vi estasskaldo?JATGEJR(momenton rigardas lin silente, kaj demandas:)Ĉu Vi neniam amis?REĜO SKULEJes, iam, — fajre, belege kaj peke.JATGEJRVi havas edzinon.REĜO SKULEŜin mi prenis por naski al mi filojn.JATGEJRSed Vi havas filinon, sinjoro, — milda kaj belega filino.REĜO SKULESe mia filino estus filo, mi ne demandus al vi, kiun donacon mi bezonus.(ekkrie)Mi devas havi iun ĉe mi, kiu obeas min sen mema volo, — kiu absolute fidas min, kiu tenas sin tute al mi en bono kaj malbono, kiu nur vivas por lumi kaj varmigi mian vivon, kiu devas morti se mi falos. Donu al mi konsilon, Jatgejr skaldo!JATGEJRAĉetu al Vi hundon, sinjoro.REĜO SKULEĈu ne homo servus?JATGEJRPor tia homo Vi devus longe serĉi.REĜO SKULE(subite)Ĉu vi volas esti tiu por mi, Jatgejr? Ĉu vi volas esti mia filo? Vi ricevu la Norvegan kronon herede, — Vi ricevu landon kaj regnon, se vi volas esti mia filo, vivi por mia vivotasko kaj fidi min!JATGEJRKaj kiun garantion metus mi, por ne hipokriti —?REĜO SKULEForĵetu vian taskon en la vivo; neniam plu verku; tiam mi kredos vin!JATGEJRNe, sinjoro, — estus aĉeti la kronon tro multekoste.REĜO SKULEPripensu! Esti reĝo estas pli ol esti skaldo!JATGEJRNe ĉiam.REĜO SKULEEstas nur viaj neverkitaj kantoj, kiujn vi oferu!JATGEJRLa neverkitaj kantoj ĉiam estas la plej belaj.REĜO SKULESed midevas— mi devas havi homon, kiu fidas min! Unu solan! Mi tion sentas, — se mi tion havas, mi estos savita!PÅL FLIDA(rapide envenas)Reĝo Skule, nun defendu Vin! Håkon Håkonsson atingis kun sia tuta ŝiparo al Elgjarnes!REĜO SKULEAl Elgjarnes —! Do li ne estas tre fore.JATGEJRNun surmetu ŝtalkirason! Se okazos vira falo ĉi nokte, mi ĝoje estu la unua, kiu falos por Vi!REĜO SKULEVikiu ne volis vivi por mi.JATGEJRViro povas fali por la vivotasko de aliulo; sed se li volas daŭre vivi, li devas vivi por sia propra!(eliras)PÅL FLIDA(senpacience)Kion vi ordonas, ke ni faru, sinjoro? La Birkibejnoj povas esti en Oslo ĝis horo!REĜO SKULEPlej bone estus, se ni povus iri al la tombo de sankta Tomas Beckett; li helpis multan, malĝojan kaj pentantan animon.PÅL FLIDA(pli forte)Sinjoro, ne parolu freneze nun! La Birkibejnoj estos super nin, mi diras!REĜO SKULEMalfermu ĉiujn preĝejojn, ke ni povos rifuĝi tien kaj ricevi gracon.PÅL FLIDAVi povas frapi ĉiujn viajn malamikojn per unu bato, sed tamen Vi volas rifuĝi en la preĝejojn!REĜO SKULEJes, jes, tenu la preĝejojn malfermaj.PÅL FLIDAEstu certa, ke Håkon rompos la preĝejan pacon, kiam estas pri la Vårbelgoj.REĜO SKULELi ne faros; Dio ŝirmos lin kontraŭ tia peko; — Dio ĉiam ŝirmas Håkon.PÅL FLIDA(en profunda kaj dolora kolero)Tiu kiu aŭdus Vin paroli nun, li devus demandi: Kiu estas reĝo en tiu ĉi lando?REĜO SKULE(ridetas malĝoje)Jes, Pål Flida,tiuestas la granda demando:Kiuestas reĝo en ĉi tiu lando?PÅL FLIDA(petante)Vi estas anime malsana ĉi-nokte, sinjoro; ke mi agu por Vi.REĜO SKULEJes, jes, tiel faru.PÅL FLIDA(elironte)Unue mi volas rompi ĉiujn pontojn.REĜO SKULEFrenezulo! Restu! — Rompi ĉiujn pontojn! Ĉuviscias, kiontiosignifas?Miprovis; — gardu vin por tio!PÅL FLIDAKion Vi do volas, sinjoro?REĜO SKULEMi volas paroli kun Håkon.PÅL FLIDALi respondos Vin per la lango de la glavo!REĜO SKULEIru, iru, — vi scios mian volon poste.PÅL FLIDAĈiu momento estas nun multekosta!(kaptas lian manon)Reĝo Skule, ni rompu ĉiujn pontojn, batalu kiel lupoj kaj fidu la ĉielon!REĜO SKULE(mallaŭte)La ĉielo ne fidas min; ankaŭ mi ne kuraĝas fidi la ĉielon.PÅL FLIDAMallonga fariĝis la sagao de la Vårbelgoj.(eliras fone)REĜO SKULECent sagacajn kapojn, mil armitajn brakojn mi estras; sed eĉ neunukaran, fidantan koron. Jen reĝa mizero; nek pli, nek malpli.BÅRD BRATTE(de la fono)Ekstere staras longe vojaĝintaj homoj, kiuj petas paroli kun vi, sinjoro.REĜO SKULEKiuj estas?BÅRD BRATTEVirino kaj pastro.REĜO SKULEEnirigu la virinon kaj la pastron.(Bårdeliras;reĝo Skuleeksidas pensema dekstre; iom poste envenas nigre vestita virino; ŝi portas longan virinan mantelon, kapuĉon kaj densan vualon, kiu kaŝas la vizaĝon;pastroakompanas ŝin kaj restas staranta apud la pordo.)REĜO SKULEKiu estas vi?LA VIRINOIu, kiun vi amis.REĜO SKULE(skuas la kapon)Troviĝas neniu, kiu tiaĵon memoras. Kiu estas vi, mi demandas?LA VIRINOIu, kiu amas vin.REĜO SKULEDo vi certe estas unu el la mortintoj.LA VIRINO(proksimiĝas kaj diras mallaŭte kaj korege:)Skule Bårdsson!REĜO SKULE(ekstaras kun ekkrio)Ingibjorg!INGIBJORGĈu vi nun rekonas min, Skule?REĜO SKULEIngibjorg, — Ingibjorg!INGIBJORGHo, ke mi rigardu vin, — rigardu vin longe, longe!(kaptas liajn manojn; paŭzo)Vi bela, amata, perfida viro!REĜO SKULEForprenu la vualon; rigardu min per tiuj okuloj, kiuj iam estis klaraj kaj bluaj kiel la ĉielo.INGIBJORGTiuj okuloj estis pluvpeza ĉielo dum dudek jaroj; vi ne rekonos ilin, kaj vi neniam plu ilin vidos.REĜO SKULESed via voĉo estas freŝa kaj mola kaj juna kiel tiam.INGIBJORGMi nur uzis ĝin por flustriviannomon, kaj por premsigni vian grandecon en junan koron, kaj por preĝi al la Dio de pekuloj pri savo por ni du, kiuj amis en peko.REĜO SKULEVi faris?INGIBJORGMi estis silenta, kiam mi ne parolis vortojn el amo pri vi; — tial mia voĉo tenis sin freŝa kaj mola kaj juna.REĜO SKULEEstas tuta vivo ekde tiam. Ĉiun belan memoron el tiu tempo mi perdis kaj forgesis —INGIBJORGVi ja rajtis.REĜO SKULEKaj dume vi, Ingibjorg, vi varma, fidela virino, sidis tie norde en frosta soleco kaj kolektis kaj konservis!INGIBJORGEstis mia feliĉo.REĜO SKULEVin mi povis forlasi, por gajni potencon kaj riĉecon! Se vi starus kiel edzino ĉe mia flanko, fariĝus pli facile por mi fariĝi reĝo.INGIBJORGDio estis al mi bona, ke tio ne okazis. Animo kiel la mia, bezonis grandan pekon, por vekiĝi al pento kaj amendo.REĜO SKULEKaj nun vi venas —?INGIBJORGKiel la vidvino de Andres Skjaldarband.REĜO SKULEVia edzo estas morta?INGIBJORGSurvoje al Jerusalemo.REĜO SKULEKaj li do pentofaris por la mortigo de Vegard.INGIBJORGNe estis tial, ke mia nobla edzo prenis la krucon.REĜO SKULENe tial?INGIBJORGNe. Estismiapeko, kiun li prenis sur siajn fortajn, karajn ŝultrojn; portiuli iris por lavi ĝin pura en la rivero Jordano; por ĝi li sangis.REĜO SKULE(mallaŭte)Li ĉion sciis?INGIBJORGDe la unua momento. Kaj episkopo Nikolas tion sciis; ĉar por li mi konfesis; kaj estis ankoraŭ unu, kiu estis eksciiĝinta, sed kiel estas enigmo por mi.REĜO SKULEKiu?INGIBJORGVegard Veradal.REĜO SKULEVegard!INGIBJORGLi flustris mokvorton pri mi en la orelon de mia edzo; Andres Skjaldarband tiris sian glavon kaj mortigis lin surloke.REĜO SKULELidefendis tiun, kiunmiperfidis kaj forgesis. — Kaj kial vi serĉas min nun?INGIBJORGPor oferi al vi la lastan.REĜO SKULEKion vi aludas?INGIBJORG(montras al lapastro, kiu staras apud la pordo)Rigardu lin! — Peter, mia filo, venu!REĜO SKULEVia filo —!INGIBJORGKaj lavia, reĝo Skule!REĜO SKULE(duone eturdita)Ingibjorg!PETER(proksimiĝas en silenta movo kaj ĵetas sin surgenuen antaŭSkule)INGIBJORGPrenu lin! Li estis mia lumo kaj konsolo dum dudek jaroj; — nun vi estas reĝo de Norvegio; la reĝa filo devas veni al sia heredaĵo; mi ne plu rajtas havi lin.REĜO SKULE(suprenlevas lin en sturma ĝojo)Supren al mia koro, vi, kiun mi tiel arde postsopiris!(premas lin inter siaj brakoj, malkaptas lin, rigardas lin kaj denove ĉirkaŭbrakas lin)Mia filo! Mia filo! Mi havas filon! Ha, ha, ha; kiu povas nun kontraŭstari min!(iras alIngibjorgkaj kaptas ŝian manon)Kaj vi, vi donas lin al mi, Ingibjorg! Vi ne reprenos vian vorton? Vi ja donas lin al mi?INGIBJORGPeza estas la ofero, kaj apenaŭ estus mi ĝin alportinta, se episkopo Nikolas ne estus sendinta al mi leteron kaj informon pri la morto de Andres Skjaldarband. Estis la episkopo, kiu metis tiun pezan oferon sur min, kiel pentofaro por mia peko.REĜO SKULEDo la peko estas forviŝita; kaj de nun li estas sole mia; ĉu ne, sole mia?INGIBJORGJes; sed unu postulon mi faras al vi.REĜO SKULEĈielon kaj teron, postulu kion ajn!INGIBJORGLi estas pura kiel ŝafido de Dio, nun kiam mi donas lin en viajn manojn. Estas danĝera vojo, tiu kiu kondukas al la reĝa seĝo; ke li ne damaĝu sian animon. Ĉu vi aŭdas, reĝo Skule, ne igu mian infanon damaĝi sian animon!REĜO SKULEMi promesas kaj ĵuras al vi!INGIBJORG(kaptas lian brakon)De la unua faro, kiam vi komprenas, ke li suferas damaĝon en sia animo, prefere lasu lin morti!REĜO SKULEPrefere morti! Mi promesas kaj ĵuras!INGIBJORGDo en fido mi reveturos al Hålogalando.REĜO SKULEJes, fidoplena vi povas forveturi.INGIBJORGTie mi volas penti kaj preĝi, ĝis la Sinjoro vokos min. Kaj kiam ni renkontiĝos ĉe Dio, li venos pura kaj senkulpa al sia patrino!REĜO SKULEPura kaj senkulpa!(turnas sin alPeter)Ke mi rigardu vin! Jes, estas la trajtoj de via patrino kaj de mi; vi estas tiu, kiun mi dolore postsopiris.PETERMia patro, mia granda, admirinda patro; ke mi vivu kaj luktu por vi! Ke via tasko estu la mia, kaj ke via tasko estu kiu ajn, — mi tamen scias, ke mi luktas por la ĝusta!REĜO SKULE(kun krio el ĝojo)Vi fidas min! Vi fidas min!PETERNeskueble!REĜO SKULEKaj ĉio estas bona; do certe mi estas savita! Aŭdu, deĵetu la pastran mantelon! La ĉefepiskopo liberigu vin de la eklezia promeso; la reĝa filo portu glavon, iru senhalte antaŭen al potenco kaj honoro.PETERKune kun vi, mia alta patro! Kune ni iru!REĜO SKULE(premas lin al si)Jes, kune, ni du solaj!INGIBJORG(al si mem)Ami, — ĉion oferi, — kaj forgesiĝi, — jen mia sagao.(eliras silente en la fono)REĜO SKULEGranda reĝa faro estas nun farenda en Norvegio! Peter, mia filo, aŭskultu! La tutan popolon ni veku kaj kunigu al unu; Vikenano kaj Trondhejmano, Håleyg kaj Egdo, Opplandano kaj Sygno, ĉiuj fariĝu kvazaŭunugranda parencaro, — jen kredu, ke la lando kreskos!PETERKia granda kaj kapturniga pensotioestas —!REĜO SKULEĈu tiun vi kaptas?PETERJes — jes! — Klare —!REĜO SKULEKaj vi fidas ĝin?PETERJes, jes; ĉar mi fidas vin!REĜO SKULE(sovaĝe)Håkon Håkonsson devas fali!PETERĈar vi tion volas, estas ĝuste ke li falu.REĜO SKULEKostos sangon; sed ne estas eviteble.PETERNe estas forĵetita la sango, kiu fluas por via tasko.REĜO SKULEVia estu la tuta potenco, kiam mi estos firmiginta la regnon. Vi sidu sur la reĝa seĝo, kun ringo ĉirkaŭ la frunto, kun la purpura mantelo ŝvele vasta sur viaj ŝultroj; ĉiuj viroj en la lando klinu sin por vi —(sono de korno aŭdiĝas tre fore)Ha! kio estas tio!(kun krio)La militaro de la Birkibejnoj! Kion diris Pål Flida —?(rapidas al la fono)PÅL FLIDA(envenas kaj krias:)Nunla horo estas super ni, reĝo Skule!REĜO SKULE(konfuzita)La Birkibejnoj! La armeo de reĝo Håkon! Kie ili estas!PÅL FLIDAIli miriadas en miloj malsupren de Ejkaberg.REĜO SKULESonorigu al armigo! Sonorigu, sonorigu! Konsilu; kie ni renkontu ilin?PÅL FLIDAĈiuj preĝejoj staras malfermaj por ni.REĜO SKULELa Birkibejnojn, mi demandas —!PÅL FLIDAPor ili ĉiuj pontoj kuŝas malfermaj.REĜO SKULEFatala viro, kion vi faris!PÅL FLIDAObeis mian reĝon.REĜO SKULEMia filo! Mia filo! Ve al mi! Mi perdigis vian reĝecon!PETERNe, vi venkos! Tia granda reĝa penso ne mortos!REĜO SKULESilentu!(sonoj de kornoj kaj krioj aŭdiĝas pli proksime)Al ĉevaloj; armigu vin! Estas nun pri pli ol vivo kaj morto de viroj!(rapidas elen en la fono; la aliuloj postsekvas.)STRATO en OSLO(Malaltaj lignaj domoj kun pordŝirmejoj ambaŭflanke. En la fono la ĝardeno de la preĝejo St. Hallvard, enfermita per alta ŝtona muro kun pordego. Maldekstraflanke ĉe la fino de la muro vidiĝas la preĝejo, kies ĉefa enirejo staras malferma. Ankoraŭ estas nokto; iom poste komencas la mateniĝo. La sturmsonorilo frapiĝas; tre fore dekstre aŭdiĝas militkrioj kaj konfuza bruo.)LA KORNLUDISTO DE REĜO SKULE(venas de dekstre, sonorigas la kornon kaj krias:)Prenu armilojn! Prenu armilojn! ĉiuj viroj de reĝo Skule!(sonorigas denove kaj iras pluen; iom poste oni aŭdas lin sonorigi kaj krii en la proksima strato.)VIRINO(venas ĉe dompordo dekstre)Vi granda kompatema Dio, kio okazas?URBANO(kiu venis duone vestita el domo aliflanke de la strato)La Birkibejnoj estas en la urbo! Nun Skule ricevos pagon por siaj kruelaĵoj.UNU EL LA VIROJ DE SKULE(venas kun kelkaj aliuloj portantaj mantelojn kaj armilojn surbrake, el flanka strato de maldekstre)Kie estas la Birkibejnoj!IU ALIA EL LA VIROJ DE SKULE(el domo dekstre)Mi ne scias.LA UNUATŝŝ! Aŭskultu! — Certe ili estas malsupre ĉe la Kaproponto.LA DUADo malsupren al la Kaproponto!(Ĉiuj rapidas elen dekstre;urbanovenas kurante de la sama flanko.)UNUA URBANOHej, najbaro, de kie vi venas?DUA URBANODe ĉe la Lo-rivero; tie estas terure.VIRINOSankto Olaf kaj Sankto Hallvard! Ĉu estas la Birkibejnoj, aŭ kiuj estas?DUA URBANOJes certe estas la Birkibejnoj; reĝo Håkon kunestas; la tuta ŝiparo kuŝigas sin ĉe la kajoj; sed mem li iris borden en la Ejkaberg-haveneto kun siaj plej fortaj viroj.UNUA URBANODo li venĝos sin pro la perdo de viroj ĉe Låka!DUA URBANOJes, fidu tion!UNUA URBANOJen vidu, — tie jam fuĝas la Vårbelgoj!(Aro de la viroj de Skule envenas fuĝante de dekstre.)UNU EL LA VIROJEnen en la preĝejon! Neniu povas kontraŭstari la Birkibejnojn, tiel kiel ili sturmas antaŭen ĉi-nokte!(La aro ĵetas sin en la preĝejon kaj ŝlosas la pordon interne.)DUA URBANO(rigardas eksteren dekstre)Mi videtas standardon tre fore malsupre en la strato; devas esti tiu de reĝo Håkon.UNUA URBANOVidu, vidu kiel la Vårbelgoj fuĝas!(Alia aro venas de dekstre.)UNU EL LA ARONi savu nin en la preĝejon, kaj petu gracon!(Ili sturmas al la pordego.)PLURAJ VÅRBELGOJEstas ŝlosita; estas ŝlosita!LA UNUADo supren al Martestokke!LA DUAKie estas reĝo Skule?LA UNUAMi ne scias. Kuru! Jen mi vidas la standardon de la Birkibejnoj!(Ili fuĝas preter la preĝejon elen maldekstre.)HÅKON(venas de dekstre kun sia standardportanto,Gregorius Jonsson, Dagfinn Bondekaj pluraj aliaj viroj.)DAGFINN BONDEAŭskultu la militkrion! Skule arigas siajn virojn malantaŭ la preĝeja ĝardeno.MALJUNA URBANO(vokas de sia pordo alHåkon:)Gardu Vin, kara sinjoro; La Vårbelgoj estas koleraj nun, ĉar ili batalas por la vivo!HÅKONĈu estas vi, maljuna Gutorm Erlingsson? Vi luktis kaj por mia patro kaj por mia avo, vi.LA URBANODio donu, ke mi povus lukti ankaŭ por Vi.HÅKONVi estas tro maljuna por tio, kaj ne bezoniĝas; venas homoj de ĉiuj flankoj.DAGFINN BONDE(montras super la muron dekstren)Jen venas la standardo de la duko!GREGORIUS JONSSONLa duko mem! Li rajdas sian blankan batalĉevalon.DAGFINN BONDENi devas bari por li elirejon tra la pordo ĉi tie.HÅKONSonorigu, sonorigu!(La kornludisto sonorigas)Pli bone ludis vi, hundido, kiam vi ludis por mono sur la kajo en Bergen!(La ludisto sonorigas denove, sed pli forte ol la unuan fojon; alvenas multaj homoj.)IU VÅRBELGO(de dekstre, fuĝante al la preĝejo, persekutata de Birkibejno)Ŝparu la vivon! Ŝparu la vivon!LA BIRKIBEJNOEĉ ne se vi sidus sur la altaro!(morthakas lin)Multekostan mantelon aspekte vi havas; ĝin mi povos uzi.(volas preni la mantelon, sed eligas krion kaj forĵetas sian glavon.)Sinjoro reĝo! Neniun baton plu mi batos por vi!DAGFINN BONDEKaj tion vi diras en tia momento!LA BIRKIBEJNONe pluan batalon!DAGFINN BONDE(morthakas lin)Ne, nun vi ja povas ŝpari vin!LA BIRKIBEJNO(montranta al la morta Vårbelgo)Mi opiniis, ke mi faris sufiĉe, kiam mi mortigis mian propran fraton.(mortas)HÅKONLia frato!DAGFINN BONDEĈu?(iras al la korpo de la Vårbelgo)HÅKONĈu vero?DAGFINN BONDEEstas ja tiel.HÅKON(skuita)Jen vidiĝas plej klare, kia milito tiu estas, kiun ni nun faras. Frato kontraŭ frato, patro kontraŭ filo; — je Dio, la ĉiopova, tio devas havi finon!GREGORIUS JONSSONJen la duko en akra lukto kontraŭ la aro de Knut jarlo!DAGFINN BONDEBaru la pordegon por li ĉi tie, reĝanoj!(Interne de la muro vidiĝas la luktantoj. LaVårbelgojtrabatas al si vojon maldekstren, pelante la Birkibejnojn futon post futo malantaŭen.Reĝo Skulerajdas sian blankan batalĉevalon, kun tirita glavo.Peteriras flanke de li kaj tenas la bridrimenon; en la maldekstra mano alte levita krucifikso.Pål Flidaportas la standardon deSkule, kiu estas blua kun staranta ora leono sen hakilo.)REĜO SKULEMorthaku senindulge! Ŝparu neniun! Venis nova tronpretendanto en Norvegio!LA BIRKIBEJNOJNova tronpretendanto li diras!HÅKONSkule Bårdsson, ni dividu la regnon!REĜO SKULEĈio aŭ nenio!HÅKONPensu pri la reĝino, via filino!REĜO SKULEMi havas filon, mi havas filon! Mi pensas pri neniu alia ol li!HÅKONAnkaŭ mi havas filon; — se mi falos, li havos la regnon!REĜO SKULEMortigu la reĝidon kie vi trovos ĝin! Mortigu ĝin sur la trono; mortigu ĝin ĉe la altaro; mortigu ĝin, mortigu ĝin inter la brakoj de la reĝino!HÅKONJen vi eldiris vian juĝon!REĜO SKULE(hakas ĉirkaŭe)Mortigu, mortigu senindulge! Reĝo Skule havas filon! Mortigu, mortigu!(La lukto moviĝas eksteren maldekstre.)GREGORIUS JONSSONLa Vårbelgoj trahakas sin!DAGFINN BONDEJes, sed nur por fuĝi.GREGORIUS JONSSONJes, je la ĉielo, — la alia pordego staras malferma; jen ili jam fuĝas!DAGFINN BONDESupren al Martestokke.(ekkrias:)Post ilin, post ilin, Knut jarlo! Prenu venĝon por la vira falo ĉe Låka!HÅKONVi aŭdis; li kondamnis mian infanon senpaca, — mian senkulpan infanon, la elektitan reĝon post mi!LA REĜANOJJes, jes, ni aŭdis!HÅKONKaj kia puno estas decidita por tia peko?LA VIROJLa morto!HÅKONDo li devas morti!(levas la manon por ĵuro)Ĉi tie mi ĵuras: Skule Bårdsson mortu, kie ajn kie li renkontiĝos sur nesankta grundo!DAGFINN BONDEEstas la devo de kiu ajn fidelulo faligi lin.BIRKIBEJNO(de maldekstre)Nun fuĝas duko Skule!LA URBANOJLa Birkibejnoj venkis!HÅKONKiun vojon?LA BIRKIBEJNOPreter Martestokke, supren al Ejdsvoll; la plimulto havis siajn ĉevalojn starantaj supre en la stratoj; alie eĉ ne unu forsavus sin en vivo.HÅKONDankon al Dio pro la helpo ankaŭ ĉi tiun fojon!Nunla reĝino povos libere veni surteren de la ŝiparo.GREGORIUS JONSSON(montras dekstren)Ŝi jam estas sur la tero, sinjoro; jen ŝi venas.HÅKON(al tiuj, kiuj staras plej proksime al li)La plej peza restas; ŝi estas kara filino; — aŭskultu, — eĉ ne vorto al ŝi pri la danĝero, kiu minacas la infanon. Promesu al mi, ĉiuj kiel unu, defendi la filon de via reĝo; sed ne lasu ŝin ion scii.LA VIROJ(mallaŭte)Ni promesas!MARGRETE(venas kun sinjorinoj kaj sekvantaro de dekstre)Håkon, mia edzo! La ĉielo ŝirmis vin; vi venkis kaj estas nevundita.HÅKONJes, mi venkis. Kie estas la infano?MARGRETESur la reĝa ŝipo, inter la manoj de fidindaj viroj.HÅKONPluraj iru tien.(kelkaj el la viroj iras.)MARGRETEHåkon, kie estas — duko Skule?HÅKONLi prenis la vojon supren al la Opplandoj.MARGRETEDo li vivas! — Mia edzo, ĉu mi rajtas danki Dion ĉar li vivas?HÅKON(en doloriga lukto kun si mem)Aŭskultu min, Margrete; vi estis por mi fidela edzino, sekvis min en bono kaj malbono, vi estis nedireble riĉa pri amo; — nun mi devas kaŭzi al vi pezan doloron; mi nevolonte farus; sed mi estas reĝo, tial mi devas —MARGRETE(streĉe)Ĉu rilatas al — la duko?HÅKONJes. Ne povas fali sur min pli doloriga sorto, ol vivi mian vivon tre fore de vi; sed se vi trovas ke tiel devas esti post tio, kion mi nun diros al vi, — se ŝajnas al vi, ke vi ne plu eltenas sidi ĉe mia flanko, ne plu povas vidi min sen fariĝi pala, — nu, do ni devas disiĝi — vivi aparte ni ambaŭ, — kaj mi ne mallaŭdos vin pro tio.MARGRETEDisiĝi de vi! Kiel vi povas pensi tian penson! Donu al mi vian manon —!HÅKONNe tuŝu ĝin! — Ĝi ĵus leviĝis por ĵuro —MARGRETEPor ĵuro?HÅKONPor ĵuro, kiu nerompeble sigelis juĝon al morto.MARGRETE(kun krio)Mia patro! Ho, mia patro!(Ŝancelas; kelkaj virinoj alrapidas kaj subtenas ŝin.)HÅKONJes, Margrete, — kiel reĝo mi kondamnis vian patron al morto.MARGRETEDo li certe faris pli gravan krimon, ol kiam li prenis reĝan nomon.HÅKONLi faris; — kaj se vi nun trovas, ke ni devas disiĝi, do tio okazu.MARGRETE(pli proksime kaj kun forto)Neniam ni povas disiĝi! Mi estas via edzino, nenio alia en la mondo ol via edzino!HÅKONĈu vi estas sufiĉe forta? Ĉu vi komprenis ĉion? Mi kondamnis vian patron.MARGRETEMi aŭdis kaj komprenis ĉion. Vi kondamnis mian patron.HÅKONKaj vi ne postulas scii, kia estas lia peko?MARGRETESufiĉas ja ke vi konas ĝin.HÅKONSed estas al lamorto, ke mi kondamnis lin!MARGRETE(genuas antaŭ la reĝo kaj kisas lian manon)Mia edzo kaj alta sinjoro, vi juĝas juste!Kurteno
(Granda halo en la reĝa korto en Oslo.Reĝo Skulefestenas kun sia hirdo kaj siaj estroj. Antaŭe maldekstre staras la honora seĝo, kieSkulesidas, riĉe vestita en purpurmantelo kaj reĝa ringo ĉirkaŭ la kapo. La tablo de la noktomanĝo, ĉirkaŭ kiu la gastoj trovis sidlokojn, streĉas sin de la honora sidloko al la fono. Rekte kontraŭe alSkulesidasPål FlidakajBård Bratte. Kelkaj pli malaltstataj gastoj regaliĝas starantaj ĉe la dekstra flanko. Estas malfrua vespero; la halo estas brile lumigata. La festeno proksimiĝas al la fino; la viroj estas tre gajaj kaj ankaŭ parte ebriaj; ili trinksalutas unu la alian, ridas kaj parolas ĉiuj samtempe.)
PÅL FLIDA(ekstaras kaj vokas por atento)Silento en la Halo; Jatgejr skaldo volas prezenti sian kanton honore al reĝo Skule.
JATGEJR
(ekstaras antaŭe meze sur la planko)
Skule kunvokis al Eyrating’dum meso en Nidaros’;fariĝis li reĝo sub sonorilad’;brila la apoteoz’.Suden al Gudbrandvalo la reĝ’trans Dovre en neĝo kaj vent’iris kun hird’, kaj valanoj en plor’liberiĝis per kara arĝent’.Sakris la Opplandan’ en koler’al Skule sur Mjors, la lag’;marŝis li tra la Raŭma-regn’al Låka, al venka tag’.Estis la sankta fasta-semajn’;atakis la Birkibejn-ar’;Knut jarlo ĝin estris, — parolis la glav’.Ni vadis en sanga mar’.Depost la tagoj de Sverre reĝ’,fariĝis ne tia batal’;ruĝiĝis de sang’ la vintra ej’pro labor’ de la akra ŝtal’.Fuĝe forkuris la Birkibejnoj, —kaj glav’ kaj ŝild’ forĵetiĝis.Centoj tamen forkuris ne;sternitaj nur glaciiĝis.Neniu konas de Håkon la voj’; —por Skule urboj kaj kasteloj.Longe sidu Skule reĝ’!Saluton de viaj norvegoj!
Skule kunvokis al Eyrating’dum meso en Nidaros’;fariĝis li reĝo sub sonorilad’;brila la apoteoz’.
Suden al Gudbrandvalo la reĝ’trans Dovre en neĝo kaj vent’iris kun hird’, kaj valanoj en plor’liberiĝis per kara arĝent’.
Sakris la Opplandan’ en koler’al Skule sur Mjors, la lag’;marŝis li tra la Raŭma-regn’al Låka, al venka tag’.
Estis la sankta fasta-semajn’;atakis la Birkibejn-ar’;Knut jarlo ĝin estris, — parolis la glav’.Ni vadis en sanga mar’.
Depost la tagoj de Sverre reĝ’,fariĝis ne tia batal’;ruĝiĝis de sang’ la vintra ej’pro labor’ de la akra ŝtal’.
Fuĝe forkuris la Birkibejnoj, —kaj glav’ kaj ŝild’ forĵetiĝis.Centoj tamen forkuris ne;sternitaj nur glaciiĝis.
Neniu konas de Håkon la voj’; —por Skule urboj kaj kasteloj.Longe sidu Skule reĝ’!Saluton de viaj norvegoj!
LA VIROJ DE SKULE(eksaltas kun sturma ĝojego, levas la kruĉojn kaj kalikojn aeren, interfrapas la armilojn kaj ripetas:)Longe sidu Skule reĝ’! Saluton de viaj norvegoj!
REĜO SKULEDankon pro la kanto, Jatgejr skaldo! Ĝi estas tia, kia mi plej bone ŝatas ĝin; ĉar ĝi laŭdas miajn virojn same varme kiel min mem.
JATGEJREstas honoro por la reĝo, ke liaj viroj laŭdiĝas.
REĜO SKULEPrenu ĉi tiun brakringon kiel skaldo-pagon, restu kun mi kaj servu min; mi volas havi multajn skaldojn ĉe mi.
JATGEJRBezoniĝos, sinjoro, se estu farendaj kantoj pri ĉiuj Viaj faroj.
REĜO SKULEMi volas esti trioble pli donacema ol Håkon; poemarton oni devas honori kaj gratifiki kiel aliajn grandajn farojn, tiom longe kiom mi estas reĝo. Eksidu; vi nun apartenas al la hirdo; ĉio kion vi bezonos doniĝos al vi senpage.
JATGEJR(eksidas)Tio, kion mi bezonos, baldaŭ ege mankos al Vi, sinjoro.
REĜO SKULEKaj kio?
JATGEJRReĝaj malamikoj, pri kies fuĝo kaj falo mi povus fari kantojn.
MULTAJ INTER LA VIROJ(sub ridado kaj aplaŭdo)Bone dirite, Islandano!
PÅL FLIDA(alJatgejr)La kanto estas bona; tamen iom da mensogo devas esti en ĉiu skalda verko, tiel ankaŭ en la via.
JATGEJRMensogo, sinjoro kortestro?
PÅL FLIDAJes; vi diras, ke neniu scias kie reĝo Håkon vagas; ne estas tiel; certa mesaĝo diras, ke Håkon estas en Nidaros.
REĜO SKULE(ridetante)Jes, li honorigis la reĝan infanon kaj donis al ĝi reĝan nomon.
JATGEJRTion mi aŭdis; sed mi ne sciis, ke iu povus donaci, kion li mem ne posedas.
REĜO SKULEPlej facile estas donaci, kion oni mem ne posedas.
BÅRD BRATTESed streĉe devas esti iri mezvintre de Bergen al Nidaros, kiam oni devas almozpeti transporton.
JATGEJREstas rondiro por la Birkibejnoj; ili komencis en malsato kaj frosto; nun ili finas sammaniere.
PÅL FLIDAEn Bergen ĉirkaŭiras la famo, ke Håkon abnegacias la eklezion kaj ĉion kio estas sankta; li ne aŭskultis meson la novjartagon.
BÅRD BRATTELi havis sufiĉan ekskuzon por foresto, Pål; la tutan tagon li staris hakante siajn arĝentajn pladojn kaj pelvojn en pecojn; — ion alian li ne havis por pagi la hirdon.(ridado kaj laŭtvoĉa parolo inter la gastoj)
REĜO SKULE(suprenlevas sian kruĉon)Nun mi trinkas al vi, Bård Bratte, kaj dankas Vin kaj ĉiujn miajn novajn virojn. Ĉe Låka Vi luktis kuraĝe por mi, kaj al Vi grandparte ni ŝuldas la venkon.
BÅRD BRATTEEstis la unua fojo, kiam mi luktis sub Vi, sinjoro; sed mi baldaŭ komprenis, ke estas facile venki, kiam tia estro kiel Vi rajdas antaŭe en la aro. Sed domaĝe ke ni frapis tiel multajn, kaj pelis ilin tiel foren; nun pasos longa tempo, antaŭ ol ili kuraĝos ataki nin denove, mi timas.
REĜO SKULEAtendu ĝis la printempo, kaj ni certe renkontos ilin. Nun Knut jarlo sidas kun tiuj kiuj savis sin sur la monto ĉe Tunsberg; kaj Arnbjørn Jonsson arigas virojn oriente en Viken; kiam ili opinias sin sufiĉe fortaj, ili certe aŭdigos de si.
BÅRD BRATTETion ili ne kuraĝas post la granda perdo de viroj ĉe Låka.
REĜO SKULENi ellogos ilin per ruzaĵo.
MULTAJ VOĈOJJes, jes, — faru tion, sinjoro!
BÅRD BRATTERuzaĵoj abundas ĉe Vi, reĝo Skule, Viaj malamikoj neniam ion scias, antaŭ ol Vi estas super ilin, kaj ĉiam estas Vitie, kie ili malplej atendus.
PÅL FLIDATial la Birkibejnoj nomas nin Vårbelgoj.
REĜO SKULEAliuloj diras Vargbelgoj; sed pri tio mi ĵuras, ke kiam ni venontan fojon renkontiĝos, la Birkibejnoj spertu, kiel malfacile estas senfeligi tiajn vargojn.
BÅRD BRATTEKun ilia bona volo ni ne renkontiĝos; fariĝos ĉaso tra la tuta lando.
REĜO SKULETion ni ankaŭ faros. Unue ni purigos Viken, kaj subigos al ni la landon ĉi tie oriente; poste ni kolektos ŝipojn, velos ĉirkaŭ la promontoro kaj la tutan vojon norden al Nidaros.
BÅRD BRATTEKaj kiam Vi tiel venos al Nidaros, mi opinias, ke la kanonikoj ne malpermesos al Vi elporti la ĉerkon de Sankta Olaf al la tingejo, kiel ili faris ĉi-aŭtune, kiam Vi honoriĝis kiel reĝo.
REĜO SKULELa ĉerko estu elportata; mi volas porti mian reĝan nomon tute leĝe.
JATGEJRKaj mi promesas verki grandan epopeon, kiam Vi estos mortiginta la dormantan viron!
(eksplodo de rido inter la viroj)
REĜO SKULELa dormantan viron?
JATGEJRĈu vi ne scias, sinjoro, ke reĝo Håkon nomiĝas “Håkon-dorm’”; ĉar li sidas kvazaŭ paralizita, depost kiam Vi prenis la regan potencon.
BÅRD BRATTELi kuŝas kun fermitaj okuloj, oni diras. Li eble sonĝas, ke li ankoraŭ estas reĝo.
REĜO SKULEKe li sonĝu; li neniam sonĝos sin al la reĝeco.
JATGEJRKe lia dormo fariĝu longa kaj sen sonĝoj, kaj mi ekhavos materialon por poemo.
LA VIROJJes, jes! Faru kiel diras la skaldo!
REĜO SKULEKiam tiom da bonaj viroj konsilas la samon, la konsilo devas esti bona; tamen pri tio ni nun ne parolu. Sed unu promeson mi volas fari; — ĉiu el miaj viroj prenu armilojn kaj vestaĵojn, oron kaj arĝenton, kiel heredon kaj posedaĵon post tiu malamiko, kiun li faligos; kaj ĉiu viro havu tian dignecon, kian li faligos. Tiu, kiu mortigos vasalon, mem fariĝu vasalo; tiu, kiu mortigos administranton de distrikto, havu distrikton post la mortigita; kaj ĉiuj tiuj, kiuj antaŭe havas tiajn dignecojn kaj oficojn, ili rekompenciĝu reĝe alimaniere.
LA VIROJ(eksaltas en sovaĝa ĝojo)Vivu, vivu reĝo Skule! Konduku nin kontraŭ la Birkibejnojn!
BÅRD BRATTENunVi estas certa pri la venko en ĉiuj bataloj!
PÅL FLIDAMi volas havi Dagfinn Bonde pormi; li havas bonan glavon, kiun mi longe deziris ekhavi.
BÅRD BRATTEMi volas havi la maŝkirason de Bård Torsteinsson; ĝi savis lian vivon ĉe Låka, ĉar ĝi rezistas kontraŭ hakoj kaj pikoj.
JATGEJRNe! Vi lasu ĝin al mi; ĝi konvenas pli bone por mi; vi ricevos kvin markojn de oro interŝanĝe.
BÅRD BRATTEDe kie vi prenos kvin markojn de oro, skaldo?
JATGEJRMi prenos ilin de Gregorius Jonsson, kiam ni venos norden.
LA VIROJ(ĉiuj samtempe)Kaj mi volas havi — mi volas havi —
(La cetero fariĝas neklara en la bruo.)
PÅL FLIDAFor, ĉiu al sia loĝejo; memoru, ke vi estas en la halo de la reĝo.
LA VIROJJes, jes! — vivu la reĝo, vivu reĝo Skule!
REĜO SKULEEnlitigu vin nun, vi bonaj viroj! Ni sidis longe ĉe la trinkotablo ĉi-nokte.
HIRDANO(kiam la aro estas ironta)Morgaŭ ni lotos pri la havaĵoj de la Birkibejnoj.
IU ALIALasu la hazardon decidi!
IUJNe, ne!
ALIULOJJes, jes!
BÅRD BRATTENun la Vargbelgoj batalas por la ursa pelto.
PÅL FLIDAKaj poste ili faligos la urson.
(Ĉiuj eliras en la fono.)
REĜO SKULE(atendas ĝis la viroj foriris; la streĉo en liaj trajtoj malstreĉiĝas; li falglitas sur unu el la benkoj.)Kiom laca mi estas, morte laca. Tagon post tago stari meze en tiu svarmo, ŝajnigi rideton al la estonteco, kvazaŭ mi estus senskue certa pri la rajto kaj la venko kaj la feliĉo. Havi neniun homon kun kiu paroli pri tio, kio ronĝas min tiel dolore.(ekstaras kun esprimo de timo)Kaj la batalo ĉe Låka! Ke mi venkis tie! Håkon sendis sian armeon kontraŭ min; Dio devus dispartigi kaj dividi inter la du reĝoj, — kaj mi venkis, venkis, kiel neniu antaŭe venkis super la Birkibejnoj! La ŝildoj staris fikse en la neĝo, sed estis neniu malantaŭ ili; — la Birkibejnoj forkuris arbaren, trans vastejojn kaj stepetojn kaj deklivojn, tiel foren kiel la gamboj volis porti ilin. La nekredebleco okazis; Håkon perdis, kaj mi venkis. Estas kaŝita teruro en tiu venko.Vi granda Dio de la ĉielo, do ne estas iu certa leĝo tie supre, kiun ĉio sekvas? Ne estas iu venkanta potenco entio, havi la rajton.(sovaĝe interrompante)Mi estas malsana, mi estas malsana! — Kial la rajto ne estus ĉe mia flanko? Ĉu ne estas kvazaŭ Dio mem volus certigi min pri tio, kiam li donis al mi la venkon?(cerbumante)La ebleco estas ambaŭflanke egala; — ne plumo pli peza sur unu taso de la pesilo ol ĉe la alia; kaj tamen —(skuas la kapon)tamen la pesilo pesas por Håkon. Mi havas malamon kaj ardajn dezirojn por ĵeti en la pesiltason; tamen la pezo estas por Håkon. Se la penso pri reĝa rajto senintence venas sur min, tiam estas ĉiam li, neniam mi, kiu estas la vera reĝo. Se mi vidu min kiel la ĝustan, tiam tio fariĝu per artaĵo; mi devas starigi troveman konstruaĵon, sagacan verkon; mi devas forpeli de mi memoraĵojn, kaj preni la fidon perforte. Tiel neniam estis antaŭe. Kio okazis, kio poste faris min tiel dubema? Ke la episkopo brulis la leteron? Ne, — per tio la necerteco fariĝis eterna; sed ĝi ne fariĝis pli granda. Ĉu Håkon do lastatempe faris iun grandan reĝan agon? Ne, siaj plej grandajn agojn li faris, kiam mi plej malmulte kredis je li.(eksidas dekstraflanke)Kioestas?Ha, estas strange; venas kaj malaperas kiel blua sortolumo; dancadas sur mia langopinto, kiel kiam oni perdis vorton ne povante retrovi ĝin.(eksaltas)Ha! Nun mi havas ĝin! Ne —! Jes, jes! nun mi havas ĝin! — “Norvegio estisregno, ĝi fariĝupopolo; ĉiuj fariĝu unu, kaj ĉiuj sciu en si mem, ke iliestas unu!” Post kiam Håkon diris ĉi tiujn frenezulajn vortojn, li ĉiam staras antaŭ mi kiel la ĝusta reĝo; —(timeme rigardas antaŭen kaj flustras:)Ĉu brilus Dia voko en ĉi tiuj strangaj vortoj? Ĉu Dio konservis la ideon ĝis nun, kaj volas ĝin elŝuti — kaj elektis Håkon kiel semanton?
PÅL FLIDA(venas de la fono)Sinjoro reĝo, mi alportas novaĵon.
REĜO SKULENovaĵon?
PÅL FLIDAViro veninta de la fjordo, rakontas, ke la Birkibejnoj en Tunsberg metis siajn ŝipojn surmaren, kaj ke multaj viroj alvokiĝis en la urbon la lastajn tagojn.
REĜO SKULEBone, ni renkontos ilin — morgaŭ, aŭ iam.
PÅL FLIDASinjoro, povus okazi, ke la Birkibejnoj intencus renkonti nin unue.
REĜO SKULEPor tio ili ne havas sufiĉe da ŝipoj, kaj ankaŭ ne viraron.
PÅL FLIDASed Arnbjørn Jonsson kunigas kaj viraron kaj ŝipojn el ĉie en Viken.
REĜO SKULEPli bone; ni batos ilin ĉiujn kiel ĉe Låka.
PÅL FLIDASinjoro, ne estas facile bati la Birkibejnojn du fojojn laŭvice.
REĜO SKULEKaj kial ne?
PÅL FLIDAĈar la Norvega sagao neniam rakontas, ke tiaĵo okazis en la antaŭa tempo. — Ĉu mi ne sendu spionojn suden al la Kapinsulo?
REĜO SKULENe bezoniĝas; estas nigra nokto, kaj ankaŭ nebulo.
PÅL FLIDANu ja, la reĝo plej bone scias; sed memoru, sinjoro, ke ĉiuj en Viken kontraŭas vin. La urbanoj en Oslo malamas vin, kaj se la Birkibejnoj venos, ili aliĝos al ili.
REĜO SKULE(vigle)Pål Flida, ĉu ne estus imageble, ke mi tirus la Vikenanojn al mia flanko?
PÅL FLIDA(rigardas lin en surprizo kaj skuas la kapon)Ne, sinjoro, tio ne estas imagebla.
REĜO SKULEKaj kial ne?
PÅL FLIDANe, ĉar Vi ja havas la Trondhejmanojn ĉe Via flanko.
REĜO SKULETrondhejmanojn kaj Vikenanojn, ambaŭ mi volas havi!
PÅL FLIDANe, sinjoro, ne fareblas.
REĜO SKULENe imagebla; ne farebla! Kaj kial — kial ne?
PÅL FLIDAĈar la Vikenano estas Vikenano kaj la Trondhejmano estas Trondhejmano, kaj ĉar la sagao ne rakontas pri io alia, kaj ĉar ĉiam estis tiel.
REĜO SKULEJes, jes, vi pravas. Foriru.
PÅL FLIDAKaj mi neniun spionon sendu?
REĜO SKULEAtendu ĝis mateniĝo.(Pål Flidaeliras)La Norvega sagao ne rakontas pri tiaĵo; neniam antaŭe estis tiel. Pål Flida respondas al mi, kiel mi respondis al Håkon. Ĉu estas ŝtupoj supre kaj sube? Ĉu Håkon same altiĝas super mi, kiel mi altiĝas super Pål Flida? Ĉu Håkon ekhavus vizion de la nenaskitaj ideoj, kaj ne mi? Kiu estis egale alta al Harald Belhararo, kiam sidis reĝo sur ĉiu promontoro, kaj li diris: Nun ili falu; de nun estu nur unu? Li falĵetis la malnovan sagaon, kreis novan sagaon.(Paŭzo; li paŝas tien kaj reen; poste li haltas.)Ĉu viro povas preni la vokon de Dio de iu alia, tiel kiel li povas preni armilojn kaj oron de sia faligita malamiko? Ĉu reĝa pretendanto povas preni la reĝan taskon sur sin, tiel kiel li surprenas la reĝan mantelon? La kverko, kiu faliĝas por dika ŝiptabulo, ĉuĝipovas diri: Mi volas esti la masto de la ŝipo, mi volas preni la taskon de la pino, montri rekte kaj brile supren, porti oran ventomontrilon supre, frapi per blankaj, ŝvelantaj veloj en la sunlumo, kaj esti vidata de homoj fore, fore? — Ne, ne, vi peza, tubera kverkotrunko, via loko estas la kilo;Tievi kuŝu kaj estu utila; silenta kaj nevidata de ĉiu okulo supre en la tago; — vi estas tiu, kiu stabiligas la ŝipon en ventego; la masto kun ora ventmontrilo kaj kun ŝvelantaj veloj konduku ĝin antaŭen al la nova, al la nekonata, al fremdaj bordoj kaj al la estonta sagao!(ekscite)Post kiam Håkon ekdiris sian grandan reĝan penson, mi ne vidas iun alian penson en la mondo, krom tiu sola. Se mi ne povas preni ĝin kaj fari ĝin vero, mi vidas neniun penson por kiu lukti.(pensante)Kaj ĉu mi ne povas tion fari? Se mi ne povus, kial mi do amus la penson de Håkon?
JATGEJR(envenas de la fono)Pardonu, sinjoro reĝo, ke mi venas.
REĜO SKULEBone ke vi venas, skaldo!
JATGEJRMi aŭdis la urbanojn paroli enigme en la loĝejo pri tio, ke —
REĜO SKULEAtendu pri tio. Diru al mi, skaldo; vi, kiu multe vojaĝis en fremdaj landoj, ĉu vi iam vidis virinon ami fremdan infanon? Ne nur ŝati ĝin, — netionmi aludas; sedamiĝin, ami ĝin el la plej ardanta amo de la animo.
JATGEJRTion faras nur tiuj virinoj, kiuj ne havas proprajn infanojn por ami.
REĜO SKULENurtiujvirinoj —?
JATGEJRKaj pleje tiuj virinoj, kiuj estas malfekundaj.
REĜO SKULELa malfekundaj —?Iliamas la infanojn de aliuloj el sia plej ardanta amo?
JATGEJRTio ofte okazas.
REĜO SKULEKaj ĉu tio ne ofte okazas, ke tia malfekunda virino mortigas la infanon de iu alia, ĉar ŝi mem neniun havas?
JATGEJRHo jes; sed tiel ŝi ne agas saĝe.
REĜO SKULESaĝe?
JATGEJRNe, ĉar ŝi donas la donacon de aflikto al tiu kies infanon ŝi mortigas.
REĜO SKULEĈu vi trovas la donacon de aflikto tiel valora?
JATGEJRJes, sinjoro.
REĜO SKULE(rigardas lin ekzamene)Estas kvazaŭ du homoj en vi, islandano. Se vi sidas inter la korta gvardio en ĝoja societo, vi kovras ĉiujn viajn pensojn per jako kaj mantelo; sed sola kun vi, aspekte vi estas el tiaj, kiajn oni dezirus elekti kiel amikojn. Kiel tio klariĝas?
JATGEJRKiam Vi iras por naĝi en la rivero, sinjoro, Vi ne malvestas Vin, kie la preĝejvizitantoj preterpasas; sed Vi serĉas por Vi kaŝejon.
REĜO SKULEKompreneble.
JATGEJRMi havas la pudoron de la animo; tial mi ne malvestas min, kiam multaj homoj estas en la halo.
REĜO SKULEHm.(mallonga paŭzo)Diru al mi, Jatgejr, kiel okazis, ke vi fariĝis skaldo? Kiu instruis al vi poezion?
JATGEJRPoezion oni ne lernas, sinjoro.
REĜO SKULEOni ne lernas, ĉu? Kiel do okazis?
JATGEJRMi ricevis la donacon de aflikto, kaj jen mi fariĝis skaldo.
REĜO SKULENu, do estas la donaco de aflikto, kiun la skaldo bezonas?
JATGEJRMibezonis la aflikton; estas aliaj, kiuj bezonas la ĝojon — aŭ la dubon —
REĜO SKULEAnkaŭ la dubon?
JATGEJRJes; sed la dubanto devas esti forta kaj sana.
REĜO SKULEKaj kiun vi nomas nesana dubanto?
JATGEJRTiun, kiu dubas pri sia propra dubo.
REĜO SKULE(malrapide)Tio aspektas la morto.
JATGEJREstas pli malbone; estas la krepusko.
REĜO SKULE(rapide, kvazaŭ skuante la pensojn el si)Kie estas miaj armiloj! Mi volas lukti kaj agi, — ne pensi. Kion vi volis informi al mi, kiam vi envenis?
JATGEJRMi volis informi kion mi observis en la loĝejo. La urbanoj kaŝe parolas inter si; ili ridas spite kaj demandas ĉu ni scias certe, ke reĝo Håkon estas okcidente; estas io pri kio ili ĝojas.
REĜO SKULEIli estas Vikenanoj, kaj la Vikenanoj kontraŭas min.
JATGEJRIli mokas, ke la sankta ĉerko de reĝo Olaf ne povis esti portata al la tingejo, kiam Vi elektiĝis reĝo; ili diras ke estas malbona aŭguro.
REĜO SKULEVenontan fojon kiam mi venos al Nidaros, la ĉerkoestuelportata; ĝi staru sub libera ĉielo, eĉ se mi tiru la Olaf-preĝejon en ruinon, kaj vastigu la tingejon sur la grundon, kie ĝi staris!
JATGEJRForta faro estas tio; sed mi verkos kanton prie, same fortan kiel la ago.
REĜO SKULEĈu vi havas multajn neverkitajn poemojn, Jatgejr?
JATGEJRNe, sed multajn nenaskitajn; ili semiĝas unu post la alia, ricevas vivon, kaj tiam ili naskiĝas.
REĜO SKULEKaj se mi, kiu estas reĝo kaj havas la potencon, se mi mortigus vin, ĉu tiam ĉiu nenaskita poezia ideo en vi, mortus kune kun vi?
JATGEJRSinjoro, estas granda peko mortigi belan ideon.
REĜO SKULEMi ne demandas ĉu estaspeko; sed mi demandas ĉu estasfareble!
JATGEJRMi ne scias.
REĜO SKULEĈu vi neniam havis alian skaldon kiel amikon, kaj ke li priskribis al vi grandan, belegan poemon, kiun li volis verki?
JATGEJRJes, sinjoro.
REĜO SKULEĈu vi ne deziris mortigi lin por preni lian ideon kaj mem verki la poemon?
JATGEJRSinjoro, mi ne estas malfekunda; mi havas proprajn infanojn; mi ne bezonas ami tiujn de aliuloj.(eliras)
REĜO SKULE(post paŭzo)La Islandano certe estas skaldo. Li parolas la profundan veron de Dio mem ne sciante, —Miestas kiel malfekunda virino. Tial mi amas la reĝan ide-infanon de Håkon, amas ĝin el la plej ardanta amo de mia animo. Ho, se povus mi adopti ĝin! Ĝi mortus inter miaj manoj. Kio estas pli bona, aŭ ke ĝi mortu inter miaj manoj, aŭ ke ĝi kresku granda inter la liaj? Ĉu mi havos pacon en la animo, se tio okazos? Ĉu povas mi rezigni? Ĉu povas mi stari vidante, ke Håkon starigas al si tian postmortan reputacion! — Kiel morte kaj malplene estas ene en mi, — kaj ĉirkaŭe. Neniu amiko —; la Islandano!(iras al la pordo kaj vokas:)Ĉu la skaldo foriris el la korto?
HIRDANO(ekstere)Ne, sinjoro, li staras en la antaŭhalo parolante kun la gardanto.
REĜO SKULEDiru ke li envenu!(iras malsupren al la tablo; post iom envenasJatgejr)Mi ne kapablas dormi, Jatgejr; estas ĉiuj tiuj reĝaj pensoj, kiuj tenas min maldorma, sciu.
JATGEJRMi komprenas, ke estas pri la reĝaj pensoj kiel pri tiuj de la skaldo. Ili plej alte flugas kaj plej bone kreskas, kiam estas silento kaj nokto ĉirkaŭe.
REĜO SKULEĈutielestas ankaŭ pri tiuj de la skaldo?
JATGEJRJes, sinjoro; neniu kanto naskiĝas sub taga lumo; ĝi povas esti skribata en sunlumo; sed ĝi kreas sin en silenta nokta horo.
REĜO SKULEKiu donis al vi la donacon de aflikto, Jatgejr?
JATGEJRTiu, kiun mi amis.
REĜO SKULEŜi do mortis?
JATGEJRNe, ŝi perfidis min.
REĜO SKULEKaj sekve vi fariĝis skaldo?
JATGEJRJes, sekve mi fariĝis skaldo.
REĜO SKULE(kaptas lian brakon)Kiun donacon bezonasmipor fariĝi reĝo?
JATGEJRNe tiun de la dubo; ĉar tiam Vi ne tiel demandus?
REĜO SKULEKiun donacon bezonas mi?
JATGEJRSinjoro, Vi jaestasreĝo.
REĜO SKULEĈu vi ĉiun momenton estas certa, ke vi estasskaldo?
JATGEJR(momenton rigardas lin silente, kaj demandas:)Ĉu Vi neniam amis?
REĜO SKULEJes, iam, — fajre, belege kaj peke.
JATGEJRVi havas edzinon.
REĜO SKULEŜin mi prenis por naski al mi filojn.
JATGEJRSed Vi havas filinon, sinjoro, — milda kaj belega filino.
REĜO SKULESe mia filino estus filo, mi ne demandus al vi, kiun donacon mi bezonus.(ekkrie)Mi devas havi iun ĉe mi, kiu obeas min sen mema volo, — kiu absolute fidas min, kiu tenas sin tute al mi en bono kaj malbono, kiu nur vivas por lumi kaj varmigi mian vivon, kiu devas morti se mi falos. Donu al mi konsilon, Jatgejr skaldo!
JATGEJRAĉetu al Vi hundon, sinjoro.
REĜO SKULEĈu ne homo servus?
JATGEJRPor tia homo Vi devus longe serĉi.
REĜO SKULE(subite)Ĉu vi volas esti tiu por mi, Jatgejr? Ĉu vi volas esti mia filo? Vi ricevu la Norvegan kronon herede, — Vi ricevu landon kaj regnon, se vi volas esti mia filo, vivi por mia vivotasko kaj fidi min!
JATGEJRKaj kiun garantion metus mi, por ne hipokriti —?
REĜO SKULEForĵetu vian taskon en la vivo; neniam plu verku; tiam mi kredos vin!
JATGEJRNe, sinjoro, — estus aĉeti la kronon tro multekoste.
REĜO SKULEPripensu! Esti reĝo estas pli ol esti skaldo!
JATGEJRNe ĉiam.
REĜO SKULEEstas nur viaj neverkitaj kantoj, kiujn vi oferu!
JATGEJRLa neverkitaj kantoj ĉiam estas la plej belaj.
REĜO SKULESed midevas— mi devas havi homon, kiu fidas min! Unu solan! Mi tion sentas, — se mi tion havas, mi estos savita!
PÅL FLIDA(rapide envenas)Reĝo Skule, nun defendu Vin! Håkon Håkonsson atingis kun sia tuta ŝiparo al Elgjarnes!
REĜO SKULEAl Elgjarnes —! Do li ne estas tre fore.
JATGEJRNun surmetu ŝtalkirason! Se okazos vira falo ĉi nokte, mi ĝoje estu la unua, kiu falos por Vi!
REĜO SKULEVikiu ne volis vivi por mi.
JATGEJRViro povas fali por la vivotasko de aliulo; sed se li volas daŭre vivi, li devas vivi por sia propra!(eliras)
PÅL FLIDA(senpacience)Kion vi ordonas, ke ni faru, sinjoro? La Birkibejnoj povas esti en Oslo ĝis horo!
REĜO SKULEPlej bone estus, se ni povus iri al la tombo de sankta Tomas Beckett; li helpis multan, malĝojan kaj pentantan animon.
PÅL FLIDA(pli forte)Sinjoro, ne parolu freneze nun! La Birkibejnoj estos super nin, mi diras!
REĜO SKULEMalfermu ĉiujn preĝejojn, ke ni povos rifuĝi tien kaj ricevi gracon.
PÅL FLIDAVi povas frapi ĉiujn viajn malamikojn per unu bato, sed tamen Vi volas rifuĝi en la preĝejojn!
REĜO SKULEJes, jes, tenu la preĝejojn malfermaj.
PÅL FLIDAEstu certa, ke Håkon rompos la preĝejan pacon, kiam estas pri la Vårbelgoj.
REĜO SKULELi ne faros; Dio ŝirmos lin kontraŭ tia peko; — Dio ĉiam ŝirmas Håkon.
PÅL FLIDA(en profunda kaj dolora kolero)Tiu kiu aŭdus Vin paroli nun, li devus demandi: Kiu estas reĝo en tiu ĉi lando?
REĜO SKULE(ridetas malĝoje)Jes, Pål Flida,tiuestas la granda demando:Kiuestas reĝo en ĉi tiu lando?
PÅL FLIDA(petante)Vi estas anime malsana ĉi-nokte, sinjoro; ke mi agu por Vi.
REĜO SKULEJes, jes, tiel faru.
PÅL FLIDA(elironte)Unue mi volas rompi ĉiujn pontojn.
REĜO SKULEFrenezulo! Restu! — Rompi ĉiujn pontojn! Ĉuviscias, kiontiosignifas?Miprovis; — gardu vin por tio!
PÅL FLIDAKion Vi do volas, sinjoro?
REĜO SKULEMi volas paroli kun Håkon.
PÅL FLIDALi respondos Vin per la lango de la glavo!
REĜO SKULEIru, iru, — vi scios mian volon poste.
PÅL FLIDAĈiu momento estas nun multekosta!(kaptas lian manon)Reĝo Skule, ni rompu ĉiujn pontojn, batalu kiel lupoj kaj fidu la ĉielon!
REĜO SKULE(mallaŭte)La ĉielo ne fidas min; ankaŭ mi ne kuraĝas fidi la ĉielon.
PÅL FLIDAMallonga fariĝis la sagao de la Vårbelgoj.(eliras fone)
REĜO SKULECent sagacajn kapojn, mil armitajn brakojn mi estras; sed eĉ neunukaran, fidantan koron. Jen reĝa mizero; nek pli, nek malpli.
BÅRD BRATTE(de la fono)Ekstere staras longe vojaĝintaj homoj, kiuj petas paroli kun vi, sinjoro.
REĜO SKULEKiuj estas?
BÅRD BRATTEVirino kaj pastro.
REĜO SKULEEnirigu la virinon kaj la pastron.
(Bårdeliras;reĝo Skuleeksidas pensema dekstre; iom poste envenas nigre vestita virino; ŝi portas longan virinan mantelon, kapuĉon kaj densan vualon, kiu kaŝas la vizaĝon;pastroakompanas ŝin kaj restas staranta apud la pordo.)
REĜO SKULEKiu estas vi?
LA VIRINOIu, kiun vi amis.
REĜO SKULE(skuas la kapon)Troviĝas neniu, kiu tiaĵon memoras. Kiu estas vi, mi demandas?
LA VIRINOIu, kiu amas vin.
REĜO SKULEDo vi certe estas unu el la mortintoj.
LA VIRINO(proksimiĝas kaj diras mallaŭte kaj korege:)Skule Bårdsson!
REĜO SKULE(ekstaras kun ekkrio)Ingibjorg!
INGIBJORGĈu vi nun rekonas min, Skule?
REĜO SKULEIngibjorg, — Ingibjorg!
INGIBJORGHo, ke mi rigardu vin, — rigardu vin longe, longe!(kaptas liajn manojn; paŭzo)Vi bela, amata, perfida viro!
REĜO SKULEForprenu la vualon; rigardu min per tiuj okuloj, kiuj iam estis klaraj kaj bluaj kiel la ĉielo.
INGIBJORGTiuj okuloj estis pluvpeza ĉielo dum dudek jaroj; vi ne rekonos ilin, kaj vi neniam plu ilin vidos.
REĜO SKULESed via voĉo estas freŝa kaj mola kaj juna kiel tiam.
INGIBJORGMi nur uzis ĝin por flustriviannomon, kaj por premsigni vian grandecon en junan koron, kaj por preĝi al la Dio de pekuloj pri savo por ni du, kiuj amis en peko.
REĜO SKULEVi faris?
INGIBJORGMi estis silenta, kiam mi ne parolis vortojn el amo pri vi; — tial mia voĉo tenis sin freŝa kaj mola kaj juna.
REĜO SKULEEstas tuta vivo ekde tiam. Ĉiun belan memoron el tiu tempo mi perdis kaj forgesis —
INGIBJORGVi ja rajtis.
REĜO SKULEKaj dume vi, Ingibjorg, vi varma, fidela virino, sidis tie norde en frosta soleco kaj kolektis kaj konservis!
INGIBJORGEstis mia feliĉo.
REĜO SKULEVin mi povis forlasi, por gajni potencon kaj riĉecon! Se vi starus kiel edzino ĉe mia flanko, fariĝus pli facile por mi fariĝi reĝo.
INGIBJORGDio estis al mi bona, ke tio ne okazis. Animo kiel la mia, bezonis grandan pekon, por vekiĝi al pento kaj amendo.
REĜO SKULEKaj nun vi venas —?
INGIBJORGKiel la vidvino de Andres Skjaldarband.
REĜO SKULEVia edzo estas morta?
INGIBJORGSurvoje al Jerusalemo.
REĜO SKULEKaj li do pentofaris por la mortigo de Vegard.
INGIBJORGNe estis tial, ke mia nobla edzo prenis la krucon.
REĜO SKULENe tial?
INGIBJORGNe. Estismiapeko, kiun li prenis sur siajn fortajn, karajn ŝultrojn; portiuli iris por lavi ĝin pura en la rivero Jordano; por ĝi li sangis.
REĜO SKULE(mallaŭte)Li ĉion sciis?
INGIBJORGDe la unua momento. Kaj episkopo Nikolas tion sciis; ĉar por li mi konfesis; kaj estis ankoraŭ unu, kiu estis eksciiĝinta, sed kiel estas enigmo por mi.
REĜO SKULEKiu?
INGIBJORGVegard Veradal.
REĜO SKULEVegard!
INGIBJORGLi flustris mokvorton pri mi en la orelon de mia edzo; Andres Skjaldarband tiris sian glavon kaj mortigis lin surloke.
REĜO SKULELidefendis tiun, kiunmiperfidis kaj forgesis. — Kaj kial vi serĉas min nun?
INGIBJORGPor oferi al vi la lastan.
REĜO SKULEKion vi aludas?
INGIBJORG(montras al lapastro, kiu staras apud la pordo)Rigardu lin! — Peter, mia filo, venu!
REĜO SKULEVia filo —!
INGIBJORGKaj lavia, reĝo Skule!
REĜO SKULE(duone eturdita)Ingibjorg!
PETER(proksimiĝas en silenta movo kaj ĵetas sin surgenuen antaŭSkule)
INGIBJORGPrenu lin! Li estis mia lumo kaj konsolo dum dudek jaroj; — nun vi estas reĝo de Norvegio; la reĝa filo devas veni al sia heredaĵo; mi ne plu rajtas havi lin.
REĜO SKULE(suprenlevas lin en sturma ĝojo)Supren al mia koro, vi, kiun mi tiel arde postsopiris!(premas lin inter siaj brakoj, malkaptas lin, rigardas lin kaj denove ĉirkaŭbrakas lin)Mia filo! Mia filo! Mi havas filon! Ha, ha, ha; kiu povas nun kontraŭstari min!(iras alIngibjorgkaj kaptas ŝian manon)Kaj vi, vi donas lin al mi, Ingibjorg! Vi ne reprenos vian vorton? Vi ja donas lin al mi?
INGIBJORGPeza estas la ofero, kaj apenaŭ estus mi ĝin alportinta, se episkopo Nikolas ne estus sendinta al mi leteron kaj informon pri la morto de Andres Skjaldarband. Estis la episkopo, kiu metis tiun pezan oferon sur min, kiel pentofaro por mia peko.
REĜO SKULEDo la peko estas forviŝita; kaj de nun li estas sole mia; ĉu ne, sole mia?
INGIBJORGJes; sed unu postulon mi faras al vi.
REĜO SKULEĈielon kaj teron, postulu kion ajn!
INGIBJORGLi estas pura kiel ŝafido de Dio, nun kiam mi donas lin en viajn manojn. Estas danĝera vojo, tiu kiu kondukas al la reĝa seĝo; ke li ne damaĝu sian animon. Ĉu vi aŭdas, reĝo Skule, ne igu mian infanon damaĝi sian animon!
REĜO SKULEMi promesas kaj ĵuras al vi!
INGIBJORG(kaptas lian brakon)De la unua faro, kiam vi komprenas, ke li suferas damaĝon en sia animo, prefere lasu lin morti!
REĜO SKULEPrefere morti! Mi promesas kaj ĵuras!
INGIBJORGDo en fido mi reveturos al Hålogalando.
REĜO SKULEJes, fidoplena vi povas forveturi.
INGIBJORGTie mi volas penti kaj preĝi, ĝis la Sinjoro vokos min. Kaj kiam ni renkontiĝos ĉe Dio, li venos pura kaj senkulpa al sia patrino!
REĜO SKULEPura kaj senkulpa!(turnas sin alPeter)Ke mi rigardu vin! Jes, estas la trajtoj de via patrino kaj de mi; vi estas tiu, kiun mi dolore postsopiris.
PETERMia patro, mia granda, admirinda patro; ke mi vivu kaj luktu por vi! Ke via tasko estu la mia, kaj ke via tasko estu kiu ajn, — mi tamen scias, ke mi luktas por la ĝusta!
REĜO SKULE(kun krio el ĝojo)Vi fidas min! Vi fidas min!
PETERNeskueble!
REĜO SKULEKaj ĉio estas bona; do certe mi estas savita! Aŭdu, deĵetu la pastran mantelon! La ĉefepiskopo liberigu vin de la eklezia promeso; la reĝa filo portu glavon, iru senhalte antaŭen al potenco kaj honoro.
PETERKune kun vi, mia alta patro! Kune ni iru!
REĜO SKULE(premas lin al si)Jes, kune, ni du solaj!
INGIBJORG(al si mem)Ami, — ĉion oferi, — kaj forgesiĝi, — jen mia sagao.(eliras silente en la fono)
REĜO SKULEGranda reĝa faro estas nun farenda en Norvegio! Peter, mia filo, aŭskultu! La tutan popolon ni veku kaj kunigu al unu; Vikenano kaj Trondhejmano, Håleyg kaj Egdo, Opplandano kaj Sygno, ĉiuj fariĝu kvazaŭunugranda parencaro, — jen kredu, ke la lando kreskos!
PETERKia granda kaj kapturniga pensotioestas —!
REĜO SKULEĈu tiun vi kaptas?
PETERJes — jes! — Klare —!
REĜO SKULEKaj vi fidas ĝin?
PETERJes, jes; ĉar mi fidas vin!
REĜO SKULE(sovaĝe)Håkon Håkonsson devas fali!
PETERĈar vi tion volas, estas ĝuste ke li falu.
REĜO SKULEKostos sangon; sed ne estas eviteble.
PETERNe estas forĵetita la sango, kiu fluas por via tasko.
REĜO SKULEVia estu la tuta potenco, kiam mi estos firmiginta la regnon. Vi sidu sur la reĝa seĝo, kun ringo ĉirkaŭ la frunto, kun la purpura mantelo ŝvele vasta sur viaj ŝultroj; ĉiuj viroj en la lando klinu sin por vi —(sono de korno aŭdiĝas tre fore)Ha! kio estas tio!(kun krio)La militaro de la Birkibejnoj! Kion diris Pål Flida —?(rapidas al la fono)
PÅL FLIDA(envenas kaj krias:)Nunla horo estas super ni, reĝo Skule!
REĜO SKULE(konfuzita)La Birkibejnoj! La armeo de reĝo Håkon! Kie ili estas!
PÅL FLIDAIli miriadas en miloj malsupren de Ejkaberg.
REĜO SKULESonorigu al armigo! Sonorigu, sonorigu! Konsilu; kie ni renkontu ilin?
PÅL FLIDAĈiuj preĝejoj staras malfermaj por ni.
REĜO SKULELa Birkibejnojn, mi demandas —!
PÅL FLIDAPor ili ĉiuj pontoj kuŝas malfermaj.
REĜO SKULEFatala viro, kion vi faris!
PÅL FLIDAObeis mian reĝon.
REĜO SKULEMia filo! Mia filo! Ve al mi! Mi perdigis vian reĝecon!
PETERNe, vi venkos! Tia granda reĝa penso ne mortos!
REĜO SKULESilentu!(sonoj de kornoj kaj krioj aŭdiĝas pli proksime)Al ĉevaloj; armigu vin! Estas nun pri pli ol vivo kaj morto de viroj!
(rapidas elen en la fono; la aliuloj postsekvas.)
(Malaltaj lignaj domoj kun pordŝirmejoj ambaŭflanke. En la fono la ĝardeno de la preĝejo St. Hallvard, enfermita per alta ŝtona muro kun pordego. Maldekstraflanke ĉe la fino de la muro vidiĝas la preĝejo, kies ĉefa enirejo staras malferma. Ankoraŭ estas nokto; iom poste komencas la mateniĝo. La sturmsonorilo frapiĝas; tre fore dekstre aŭdiĝas militkrioj kaj konfuza bruo.)
LA KORNLUDISTO DE REĜO SKULE(venas de dekstre, sonorigas la kornon kaj krias:)Prenu armilojn! Prenu armilojn! ĉiuj viroj de reĝo Skule!
(sonorigas denove kaj iras pluen; iom poste oni aŭdas lin sonorigi kaj krii en la proksima strato.)
VIRINO(venas ĉe dompordo dekstre)Vi granda kompatema Dio, kio okazas?
URBANO(kiu venis duone vestita el domo aliflanke de la strato)La Birkibejnoj estas en la urbo! Nun Skule ricevos pagon por siaj kruelaĵoj.
UNU EL LA VIROJ DE SKULE(venas kun kelkaj aliuloj portantaj mantelojn kaj armilojn surbrake, el flanka strato de maldekstre)Kie estas la Birkibejnoj!
IU ALIA EL LA VIROJ DE SKULE(el domo dekstre)Mi ne scias.
LA UNUATŝŝ! Aŭskultu! — Certe ili estas malsupre ĉe la Kaproponto.
LA DUADo malsupren al la Kaproponto!
(Ĉiuj rapidas elen dekstre;urbanovenas kurante de la sama flanko.)
UNUA URBANOHej, najbaro, de kie vi venas?
DUA URBANODe ĉe la Lo-rivero; tie estas terure.
VIRINOSankto Olaf kaj Sankto Hallvard! Ĉu estas la Birkibejnoj, aŭ kiuj estas?
DUA URBANOJes certe estas la Birkibejnoj; reĝo Håkon kunestas; la tuta ŝiparo kuŝigas sin ĉe la kajoj; sed mem li iris borden en la Ejkaberg-haveneto kun siaj plej fortaj viroj.
UNUA URBANODo li venĝos sin pro la perdo de viroj ĉe Låka!
DUA URBANOJes, fidu tion!
UNUA URBANOJen vidu, — tie jam fuĝas la Vårbelgoj!
(Aro de la viroj de Skule envenas fuĝante de dekstre.)
UNU EL LA VIROJEnen en la preĝejon! Neniu povas kontraŭstari la Birkibejnojn, tiel kiel ili sturmas antaŭen ĉi-nokte!
(La aro ĵetas sin en la preĝejon kaj ŝlosas la pordon interne.)
DUA URBANO(rigardas eksteren dekstre)Mi videtas standardon tre fore malsupre en la strato; devas esti tiu de reĝo Håkon.
UNUA URBANOVidu, vidu kiel la Vårbelgoj fuĝas!
(Alia aro venas de dekstre.)
UNU EL LA ARONi savu nin en la preĝejon, kaj petu gracon!
(Ili sturmas al la pordego.)
PLURAJ VÅRBELGOJEstas ŝlosita; estas ŝlosita!
LA UNUADo supren al Martestokke!
LA DUAKie estas reĝo Skule?
LA UNUAMi ne scias. Kuru! Jen mi vidas la standardon de la Birkibejnoj!(Ili fuĝas preter la preĝejon elen maldekstre.)
HÅKON(venas de dekstre kun sia standardportanto,Gregorius Jonsson, Dagfinn Bondekaj pluraj aliaj viroj.)
DAGFINN BONDEAŭskultu la militkrion! Skule arigas siajn virojn malantaŭ la preĝeja ĝardeno.
MALJUNA URBANO(vokas de sia pordo alHåkon:)Gardu Vin, kara sinjoro; La Vårbelgoj estas koleraj nun, ĉar ili batalas por la vivo!
HÅKONĈu estas vi, maljuna Gutorm Erlingsson? Vi luktis kaj por mia patro kaj por mia avo, vi.
LA URBANODio donu, ke mi povus lukti ankaŭ por Vi.
HÅKONVi estas tro maljuna por tio, kaj ne bezoniĝas; venas homoj de ĉiuj flankoj.
DAGFINN BONDE(montras super la muron dekstren)Jen venas la standardo de la duko!
GREGORIUS JONSSONLa duko mem! Li rajdas sian blankan batalĉevalon.
DAGFINN BONDENi devas bari por li elirejon tra la pordo ĉi tie.
HÅKONSonorigu, sonorigu!(La kornludisto sonorigas)Pli bone ludis vi, hundido, kiam vi ludis por mono sur la kajo en Bergen!
(La ludisto sonorigas denove, sed pli forte ol la unuan fojon; alvenas multaj homoj.)
IU VÅRBELGO(de dekstre, fuĝante al la preĝejo, persekutata de Birkibejno)Ŝparu la vivon! Ŝparu la vivon!
LA BIRKIBEJNOEĉ ne se vi sidus sur la altaro!(morthakas lin)Multekostan mantelon aspekte vi havas; ĝin mi povos uzi.(volas preni la mantelon, sed eligas krion kaj forĵetas sian glavon.)Sinjoro reĝo! Neniun baton plu mi batos por vi!
DAGFINN BONDEKaj tion vi diras en tia momento!
LA BIRKIBEJNONe pluan batalon!
DAGFINN BONDE(morthakas lin)Ne, nun vi ja povas ŝpari vin!
LA BIRKIBEJNO(montranta al la morta Vårbelgo)Mi opiniis, ke mi faris sufiĉe, kiam mi mortigis mian propran fraton.(mortas)
HÅKONLia frato!
DAGFINN BONDEĈu?(iras al la korpo de la Vårbelgo)
HÅKONĈu vero?
DAGFINN BONDEEstas ja tiel.
HÅKON(skuita)Jen vidiĝas plej klare, kia milito tiu estas, kiun ni nun faras. Frato kontraŭ frato, patro kontraŭ filo; — je Dio, la ĉiopova, tio devas havi finon!
GREGORIUS JONSSONJen la duko en akra lukto kontraŭ la aro de Knut jarlo!
DAGFINN BONDEBaru la pordegon por li ĉi tie, reĝanoj!
(Interne de la muro vidiĝas la luktantoj. LaVårbelgojtrabatas al si vojon maldekstren, pelante la Birkibejnojn futon post futo malantaŭen.Reĝo Skulerajdas sian blankan batalĉevalon, kun tirita glavo.Peteriras flanke de li kaj tenas la bridrimenon; en la maldekstra mano alte levita krucifikso.Pål Flidaportas la standardon deSkule, kiu estas blua kun staranta ora leono sen hakilo.)
REĜO SKULEMorthaku senindulge! Ŝparu neniun! Venis nova tronpretendanto en Norvegio!
LA BIRKIBEJNOJNova tronpretendanto li diras!
HÅKONSkule Bårdsson, ni dividu la regnon!
REĜO SKULEĈio aŭ nenio!
HÅKONPensu pri la reĝino, via filino!
REĜO SKULEMi havas filon, mi havas filon! Mi pensas pri neniu alia ol li!
HÅKONAnkaŭ mi havas filon; — se mi falos, li havos la regnon!
REĜO SKULEMortigu la reĝidon kie vi trovos ĝin! Mortigu ĝin sur la trono; mortigu ĝin ĉe la altaro; mortigu ĝin, mortigu ĝin inter la brakoj de la reĝino!
HÅKONJen vi eldiris vian juĝon!
REĜO SKULE(hakas ĉirkaŭe)Mortigu, mortigu senindulge! Reĝo Skule havas filon! Mortigu, mortigu!(La lukto moviĝas eksteren maldekstre.)
GREGORIUS JONSSONLa Vårbelgoj trahakas sin!
DAGFINN BONDEJes, sed nur por fuĝi.
GREGORIUS JONSSONJes, je la ĉielo, — la alia pordego staras malferma; jen ili jam fuĝas!
DAGFINN BONDESupren al Martestokke.(ekkrias:)Post ilin, post ilin, Knut jarlo! Prenu venĝon por la vira falo ĉe Låka!
HÅKONVi aŭdis; li kondamnis mian infanon senpaca, — mian senkulpan infanon, la elektitan reĝon post mi!
LA REĜANOJJes, jes, ni aŭdis!
HÅKONKaj kia puno estas decidita por tia peko?
LA VIROJLa morto!
HÅKONDo li devas morti!(levas la manon por ĵuro)Ĉi tie mi ĵuras: Skule Bårdsson mortu, kie ajn kie li renkontiĝos sur nesankta grundo!
DAGFINN BONDEEstas la devo de kiu ajn fidelulo faligi lin.
BIRKIBEJNO(de maldekstre)Nun fuĝas duko Skule!
LA URBANOJLa Birkibejnoj venkis!
HÅKONKiun vojon?
LA BIRKIBEJNOPreter Martestokke, supren al Ejdsvoll; la plimulto havis siajn ĉevalojn starantaj supre en la stratoj; alie eĉ ne unu forsavus sin en vivo.
HÅKONDankon al Dio pro la helpo ankaŭ ĉi tiun fojon!Nunla reĝino povos libere veni surteren de la ŝiparo.
GREGORIUS JONSSON(montras dekstren)Ŝi jam estas sur la tero, sinjoro; jen ŝi venas.
HÅKON(al tiuj, kiuj staras plej proksime al li)La plej peza restas; ŝi estas kara filino; — aŭskultu, — eĉ ne vorto al ŝi pri la danĝero, kiu minacas la infanon. Promesu al mi, ĉiuj kiel unu, defendi la filon de via reĝo; sed ne lasu ŝin ion scii.
LA VIROJ(mallaŭte)Ni promesas!
MARGRETE(venas kun sinjorinoj kaj sekvantaro de dekstre)Håkon, mia edzo! La ĉielo ŝirmis vin; vi venkis kaj estas nevundita.
HÅKONJes, mi venkis. Kie estas la infano?
MARGRETESur la reĝa ŝipo, inter la manoj de fidindaj viroj.
HÅKONPluraj iru tien.(kelkaj el la viroj iras.)
MARGRETEHåkon, kie estas — duko Skule?
HÅKONLi prenis la vojon supren al la Opplandoj.
MARGRETEDo li vivas! — Mia edzo, ĉu mi rajtas danki Dion ĉar li vivas?
HÅKON(en doloriga lukto kun si mem)Aŭskultu min, Margrete; vi estis por mi fidela edzino, sekvis min en bono kaj malbono, vi estis nedireble riĉa pri amo; — nun mi devas kaŭzi al vi pezan doloron; mi nevolonte farus; sed mi estas reĝo, tial mi devas —
MARGRETE(streĉe)Ĉu rilatas al — la duko?
HÅKONJes. Ne povas fali sur min pli doloriga sorto, ol vivi mian vivon tre fore de vi; sed se vi trovas ke tiel devas esti post tio, kion mi nun diros al vi, — se ŝajnas al vi, ke vi ne plu eltenas sidi ĉe mia flanko, ne plu povas vidi min sen fariĝi pala, — nu, do ni devas disiĝi — vivi aparte ni ambaŭ, — kaj mi ne mallaŭdos vin pro tio.
MARGRETEDisiĝi de vi! Kiel vi povas pensi tian penson! Donu al mi vian manon —!
HÅKONNe tuŝu ĝin! — Ĝi ĵus leviĝis por ĵuro —
MARGRETEPor ĵuro?
HÅKONPor ĵuro, kiu nerompeble sigelis juĝon al morto.
MARGRETE(kun krio)Mia patro! Ho, mia patro!(Ŝancelas; kelkaj virinoj alrapidas kaj subtenas ŝin.)
HÅKONJes, Margrete, — kiel reĝo mi kondamnis vian patron al morto.
MARGRETEDo li certe faris pli gravan krimon, ol kiam li prenis reĝan nomon.
HÅKONLi faris; — kaj se vi nun trovas, ke ni devas disiĝi, do tio okazu.
MARGRETE(pli proksime kaj kun forto)Neniam ni povas disiĝi! Mi estas via edzino, nenio alia en la mondo ol via edzino!
HÅKONĈu vi estas sufiĉe forta? Ĉu vi komprenis ĉion? Mi kondamnis vian patron.
MARGRETEMi aŭdis kaj komprenis ĉion. Vi kondamnis mian patron.
HÅKONKaj vi ne postulas scii, kia estas lia peko?
MARGRETESufiĉas ja ke vi konas ĝin.
HÅKONSed estas al lamorto, ke mi kondamnis lin!
MARGRETE(genuas antaŭ la reĝo kaj kisas lian manon)Mia edzo kaj alta sinjoro, vi juĝas juste!
Kurteno