HĬLĂARE,Gaiement.Syn.Hilariter.
HĬLĂRIS, e, gen. com.Gai,content,heureux.Syn.Hilarus, promptus. )( Tristis, mœstus.Phras.Hilaris est,il est gai. Hilaritas in eo multa est; plenus est hilaritatis; frontem hilariter explicat, porrigit, exporrigit; fronte est læta, hilari, experrecta; vultu oculisque animi alacritatem prodit; animo est erecto, pleno lætitiæ et alacritatis; omnium mœrorem ac tristitiam abstergere, condire hilaritate sua possit; mirifica semper hilaritate redundat. Cf.Jucundus,Lætus,Jocus.Usus: Vultu, animo hilari ad jocandum.
HĬLĂRĬTAS, ātis, f.Gaieté.Syn.Festivitas, jucunditas. )( Mœstitia, tristitia.Epith.Multa, perpetua, profusa, summa.Usus: Hilaritate condiamus temporum tristitiam. Erepta est mihi omnis illa hilaritas et suavitas, quæ te adeo oblectabat. Est in illo multa hilaritas, lepor, gratia. Cf.Jucunditas,Festivitas.
HĬLĂRĬTER,Gaiement.Syn.Hilare.
HĬLĂRO, as, avi, atum, are, a.Égayer,réjouir.Syn.Exhilaro.Usus: Accessus solis lætificat terram, ut cum cœlo hilarata videatur. Cf.Recreo.
HĬLĂRUS, a, um,Gai.Syn.Hilaris.Usus: Vita hilara.
HĪLUM, i, n.Petit point noir au bout des fèves;par ext. un peu, un rien.Syn.Res minimi pretii.
HINC,D’ici.Syn.Ex hoc loco.Usus: 1. Via, quæ hinc est in Indiam. Hinc in cœlum profectus. 2.Transl.Hinc odium, hinc offensio, hinc sicæ, hinc venena nascuntur. 3. Hinc et illinc exhibent mihi negotium,des deux côtés, de part et d’autre.
HINNĬO, is, ire, n.Hennir.
HINNĪTŬS, ūs, m.Hennissement.Syn.Vox equi.
HĬO, as, avi, atum, are, n.Être ouvert, se fendre.Syn.Apertum esse, disjunctum esse, male hærere, laxatis operum compagibus.Usus: Versus hiantes. Aspero vocalium consursu hians oratio.
HIRCUS, i, m.Bouc.Syn.Caper.Usus: Hircum olet.
HIRSŪTUS, a, um,Hérissé.Syn.Asper, horridus. )( Glaber.Usus: Animalia spinis hirsuta.
HĬRŪDO, ĭnis, f.Sangsue.Usus: Hirudo ærarii,sangsue du trésor public. (Vulg.Sanguisuga).
HĬRUNDO, ĭnis, f.Hirondelle.Usus: Hirundines æstivo tempore præsto sunt, frigore pulsæ recedunt.
HĬSCO, is, ere, n.Ouvrir la bouche.Usus: Respondebisne ad hæc, aut hiscere audebis?
HISPĬDUS, a, um,Hérissé,velu.Syn.Setosus, horridus.
HISTŎRĬA, æ, f.Histoire.Syn.Rerum gestarum expositio, annales, memoria publica, memoria rerum veterum; monumenta temporum, locorum, hominum, rerum gestarum; omnium sæculorum memoria; monumenta rerum gestarum et vetustatis exempla; res veterum gestæ, et litteris consignatæ. Publica famæ monumenta litteris tradita, prodita; monumenta rerum, quæ in litteris exstant; antiquitatis memoria.Epith.Finitima, mendacior, multa, plena exemplorum, testis temporis, lux veritatis, vita memoriæ, magistra vitæ, nuntia veritatis, perpetua, pura et illustris.Phras.1. Historia diligenter legenda est,il faut lire attentivement l’histoire. Veterum monumenta volutanda sunt identidem; annales rerum gestarum versandi sunt continenti opera; adeunda sunt frequenter antiquitatis monumenta; evolvenda identidem sunt publicæ famæ monumenta; tenenda est omnis antiquitas, et exemplorum vis. Res gestæ superiorum temporum legendæ identidem, et in memoriam revocandæ; animus crebro ad vetera est referendus; excitanda, renovanda est identidem ex annalium fide antiquitatis memoria; antiquitatis species ex priscis monumentis animo est repræsentanda. Cf.Memoria. 2. Historiam scripsit,il a écrit l’histoire,c’est un historien. Res gestas ad memoriam perscripsit; monumentis consignavit; litteris complexus est; memoriæ ac litteris mandavit; litteris prosecutus est; historiam condidit; annalium monumentis resgestas commendavit; res gestas litteris prodidit, memoriæ prodidit. 3. In historia legitur,on lit dans les annales. Annales memorant, perhibent, loquuntur; memoriæ proditum est; annalium monumentis celebratur; litteris consignatum novimus; ex annalium fide constat.Usus: Historiam scribere, tenere, legere; aliquid historiæ mandare. Historia testis temporum, vita memoriæ.
HISTŎRĬCUS, i, m.Historien.Syn.Rerum gestarum et memorabilium scriptor. Rerum Rom. florentissimus auctor.
HISTRĬO, ōnis, m.Histrion,comédien.Syn.Actor scenicus, comœdus, tragœdus.Epith.Exterior, pessimus, facetus; histriones exercitati, novissimi.Usus: Histrionum levis ars. Roscius et Æsopus histriones clari. Histrio motu corporis amorem sibi ab omnibus conciliat, qui omnem personam in scenam tractat.
HĬULCĒ,Avec des hiatus.Usus: Aspere, vaste, hiulce, rustice loqui,parler en faisant des hiatus,durement.
HĬULCUS, a, um,Fendu.Syn.Hians. )( Concinnus.Usus: Hiulcus et asper verborum concursus,rencontre de mots dure,heurtée,qui forme des hiatus.
HOC,Pour cela; sequente quodvelquo:d’autant plus... que.Syn.Eo.Usus: Consilio tuo utar hoc libentius, quod... Hoc scribe parcius, quo...
HŎDĬE,Aujourd’hui.Syn.Hoc die, hodierno die, nunc, hoc tempore.
HŎDĬERNUS, a, um,D’aujourd’hui.Usus: Disputatio hodierni et hesterni diei.
HŎMĬCĪDA, æ, m.Homicide,meurtrier.Syn.Sicarius.
HŎMĬCĪDĬUM, ii, n.Homicide,meurtre.Syn.Cædes.Usus: Homicidii reus.
HŎMO, ĭnis, m.Homme.Syn.Mortalis, vir; caput.Phras.1. Homines fugit,il fuit les hommes. Odit celebritatem, fugit homines, lucem aspicere vix potest; celebritas illi odio est, qui lucem ipsam, si possit, fugiat; nunquam ille inter homines est, nunquam cum homine colloquitur, nunquam in oppido consistit, sed solitudines captat et secessus. 2. Homo est raræ et insolitæ virtutis,c’est un homme d’une éminente vertu. Divina hominis virtus est, auctoritas, tanquam de cœlo lapsus, delapsus homo est. 3. Homo vilissimus,homme de rien,vaurien. Ignotum ac vile caput; terræ filius; emptus de lapide: unus de multis; homulus ex argilla et luto factus.Usus: Homo, animal providum, sagax, multiplex, acutum, memor, plenum rationis et consilii, ad cœli, quasi domicilii sui conspectum excitatum. Homo ortus ad mundum contemplandum, ad imitandum DEUM. Homo Deorum immortalium quasi gentilis, omnium animantium principatum tenens, ad intelligendum et agendum ortus.
HŎMŬLUS, i, m.Petit homme,avorton.Syn.Homuncio.
HŎMUNCĬO, ōnis, m.Être vil,faible mortel.Syn.Homulus.
HŎMUNCŬLUS, i,Homme chétif.Syn.Homuncio.
HŎNESTAS, ātis, f.Considération,vertu,probité.Syn.Honestum, dignitas, decus, laus. )( Turpitudo.Usus: In officio colendo pulchrum atque decorum, atque adeo tota honestas vitæ sita est. Ubi dignitas, nisi ubi honestas? Virtus, honestas, pudor me in Pompeii partes traxere. Una honestate continetur vita beata. Honestatem cum voluptate, ut hominem cum bellua copulare. Honestate omni privatus, spoliatus. Cf.Virtus,Pudor.
HŎNESTĒ,D’une manière honorable,noblement.Syn.Decore, laudate, recte, laudabiliter, graviter.Phras.Honeste vixit,sa vie a été digne. Vitam egit cum summa integritate et elegantia morum; vitam vixit integerrimam; vita illi cum laude acta est; vitam degebat cum virtute honestissimam; vitæ curriculum fama integerrima decurrit; nihil ejus vitæ, nihil moribus labis adhæsit. Cf.Probus.Usus: Honeste se gerere. Honeste acta vita.
HŎNESTO, as, avi, atum, are, a.Honorer,orner.Syn.Orno, decoro, honoro. )( Contamino.Usus: Laude, decretis honorificis aliquem honestare. Beneficium honestare, augere. Commendat faciem pudor, et honestat. Cf.Orno,Honoro.
HŎNESTUS, a, um,Honoré,noble,considéré.Syn.Decorus, honoratus. )( Inhonestus, turpis.Usus: 1. Cæsarem honestum, honoratum cupio. Ampla, honesta civitas. Is mihi dies honestissimus fuit. Nihil, nisi quod honestum decorumque sit, expetere. Homo honestus, ingenuus, liberaliterque educatus. 2. Modestus, moderatus,honnête,vertueux. Convivium, honestum ac moderatum. Cf.Honoratus,Probus,Moderatus.
HŎNESTUM, i, n.L’honnête,l’honnêteté,le bien.Syn.Decens, fas, æquum, rectum, decorum.Adv.Mirifice, vere.Usus: Nihil utile, nisi quod rectum honestumque. Tanta vis est honesti, ut utilitatis speciem obscuret. Honestum etiam detracta omni utilitate, sine ullis præmii fructibus, per se potest laudari. Illud honestum, quod ex animo celso magnificoque quærimus.
HŎNOR, ōris, et HŎNOS, ōris, m.Gloire,estime.Syn.Ornamentum, laus, gloria, decus, amplitudo, dignitas, honestas. )( Ignominia.Epith.Ambitiosus, amplior, communis, contumeliosus, debitus, diuturnus, extraordinarius, falsus, honestissimus, incredibilis,infimus, jucundus alicui, justus, magnus, paternus, popularis, pristinus, senatorius, singularis, summus, tantus, utilior, usitatus pervulgatusque. Honores amplissimi, divini immortalesque, eximii, leves, meriti et debiti, necessarii, tanti, viles, vulgares.Phras.1. Majoribus honorem tribuere decet,nous devons honorer les personnes de haut rang. Decet majores colere; honore, observantia, studio prosequi; convenit, ut majores honore afficias, observantia colas; ut iis honorem habeas, præstes, exhibeas; ut observantiam iis ac studium præstes. Majores revereri, observare, honorare necesse est; oportet unumquemque erga majores esse reverentem; se gerere cum majoribus reverenter; reverenter cum iis agere. Debet quisque majoribus pie reverentiam, quam merentur, atque observantiam præstare, exhibere, deferre. Majoribus debetur honos, observantia, reverentia, veneratio; majores in honore sint, necesse est; æquum est, ut majores omni officii genere prosequamur; decet nos majoribus reverenter assurgere; majorum rationem summam ducere; eos in parentum loco habere; præcipuo in honore habere; omni genere honoris pro merito prosequi, producere; multum deferendum est majoribus; summa erga majores observantia esse te velim; majores summa observantia complecti convenit; honorificos nos esse in majores decet. 2. Honorem amplissimum consequeris,vous obtiendrez de grands honneurs. Si cursum institutum tenebis, omnia, quæ sunt in republica amplissima, consequeris; præmium feres tuæ virtutis, eximios honores; ad summos honores viam tibi aperies, patefacies, strues, munies; honorem in republica nullum frustra petes, multi etiam non petenti deferentur; optima consequetur fama, hominum existimatio; ad ea, quæ summa sunt in republica, tua te virtus efferet; merces tuorum meritorum erit amplissima dignitas; in magno apud omnes honore eris; summum dignitatis gradum tenebis, obtinebis; gloria circumflues; ad summum gloriæ fastigium eveheris; ampla honorum accessione augebere; locaberis, collocaberis in amplissimo dignitatis gradu; amplissimi honores in te conferentur, effundentur; honoribus procedes in dies amplioribus; honores omnes in te confluent; plus in dies honoris ad dignitatem tuam accedet; auctam dignitatem tuam amplificatamque intuebere; cumulaberis gloria, et ad altissimos honorum gradus provehere; omnes honorum gradus assequere, ad amplissimum honoris gradum ascendes, evolabis; summus honoris et amplitudinis culmen conscendes. Cf.Dignitas,Altus. 3. Honori tuo favebo,je prendrai soin de votre gloire, je l’augmenterai. Omnia in te ornamenta a me proficiscentur; nullum in te ornando, honestando, colendo locum, aut tempus prætermittam; favebo tuæ dignitati, existimationi, honori nullo non loco, nullo non tempore, quibuscumque rebus potero; conferam, referam, intendam ad honorem ac dignitatem tuam omnia mea studia, officia; omnem meam industriam, curam, operam diligentiam configam in amplificanda dignitate tua; omnia mea studia in tua dignitate figam et locabo; augebitur meo studio dignitas tua, tuæ dignitatis accessiones meo studio consequeris; meum studium tuo honori nullo loco deerit; serviam ubicumque res feret, dignitati et existimationi tuæ; rationibus tuis, nominisque amplitudini pro virili parte consulam; omnia in te ornamenta congeram; ampliabo honorem, amplificabo auctoritatem tuam, quibuscumque rebus potero; si quid gratia, vel auctoritate possum, ut ad summam dignitatem pervenias, perducaris, satagam; nervos omnes ac vires contendam, dabo operam diligenter, enitar omni studio ac industria, ne quis in republ. honoris gradus sit, ad quem aditus tibi non patescat. 4. Hæc lædunt honorem tuum,tout cela nuit à votre réputation. Hæc honori tuo adversantur, dignitati tuæ adversa sunt; hæc tuis laudibus nocent, officiunt, labem inferunt, maculam aspergunt; hæc splendori nominis tui tenebras offundunt, damno sunt, jacturam afferunt, notam inurunt; hæc lædunt, imminuunt, turpi labe inficiunt, obscurant honorem tuum; tua dignitas hæc non patitur. 5. Nihil potest nocere honori tuo,rien ne peut nuire à la considération dont vous jouissez. Nihil potest nominis splendori officere; nihil potest nominis tui splendorem perstringere; tui nominis lumini officere; nomen tuum obscurum reddere; tui nominis splendori tenebras obducere, offundere; tuo nomini lucem eripere; tuo nomini obscuritatem afferre. 6. Hoc unum cura, ne honori tuo ipse officias,prenez bien garde de ruiner vous-même votre gloire. Incumbe toto pectore, tuasque huc vires omnes confer, ne quid adversi tua dignitas patiatur; ne de tua dignitate detrahatur; ne quod in tua dignitate damnum facias; ne quid in honore tuo feras detrimenti; ne jacturam facias dignitatis tuæ; ne qua labe aspergatur, inficiatur; ne quam labem suscipias, contrahat honor tuus; ne splendor dignitatis tuæ obscuretur; ne quid agas unquam, quod contra tuam existimationem esse queat. 7. Aggreditur honorem meum,il attaque mon honneur,il me calomnie. Existimationem oppugnat meam; impugnat dignitatem meam; venit contra existimationem meam; existimationem meam violat, imminuit. Cf.Detraho. 8. Honor meus periclitatur,ma gloire s’obscurcit. In discrimen existimationis venio; agitur existimatio mea; in eo fama atque existimatio mea vertitur; ad famam nominis mei hoc pertinet, ne, etc. Cf.Periclitor. 9. Paupertas aditum multis ad honores intercludit,la pauvreté empêche bien deshommes de parvenir aux honneurs. Inopia sæpe in causa est, ut honoribus procedere non liceat; ut cursum tenere in honorum via, ut honores consequi, ut emergere atque ad altiorem honoris gradum progredi, ascendere non possint. Prohibet, submovet, arcet ab honoribus rei familiaris inopia. Impedimento egestas est, quominus ad ea, quæ sunt in republ. amplissima liceat pervenire; aditum ad honores intercludit rei domesticæ difficultas. Euntibus ad honores magnas difficultates objicit, magna impedimenta opponit, viam obstruit inopia. Imparatis a re domestica honores obtinere non facile est, multi negotii, magni operis est. Repulsam ut plurimum pauperes ferunt, accipiunt in petitione honorum; non patent honores inopiæ. 10. Honoribus spoliatus est,il a été dépouillé de ses dignités. Honore dejectus, honoris insignibus, ornamentis, titulis spoliatus est; sublata eidem sunt omnia dignitatis ornamenta, vel certe minuta; honoribus privatus est, et in ordinem redactus. Cf.Dignitas,Depono,Abdico.Usus: 1. Honoris mei causa id feci. Honoris causa illum nomino. 2. Honores deferre,combler d’honneurs. Viris fortibus merito honores decernuntur, deferuntur, tribuuntur, mandantur. In viros fortes merito honores amplissimi conferuntur, effunduntur. 3. Honores petere, affectare,rechercher les dignités. 4. Honores consequi,arriver aux honneurs. Ad honores ascendere; ad honores obrepere,se glisser aux honneurs par surprise. Honorem consequi, recipere. 5. Honores administrare,remplir les fonctions les plus importantes. Honoribus fungi, uti, florere. 6. Honoribus augeri, abundare, procedere,être comblé d’honneurs. 7. Honores missos facere,mépriser les honneurs. 8. Honore dejici,être dépouillé de ses dignités. 9. Honorem alicujus imminuere, depeculari, honore privare,priver qqn de sa charge. 10. Honorem præfari, cum aliquid obscœni dicendum est,demander pardon d’une expression. Cf.Dignitas,Magistratus,Ornamentum,Existimatio,Fama.
HŎNŌRĀBĬLIS, e, gen. com.Honorable.Usus: Hæc ipsa sunt honorabilia.
HŎNŌRĀRĬUM, ĭi, n.Somme versée au trésor public par ceux qui obtenaient une charge.Syn.Munus honoris causa datum.Usus: Vi extortum non potest dici honorarium.
HŎNŌRĀRĬUS, a, um,Honoraire;par ext. officieux.Usus: Honorarius arbiter. Honorariam operam alicui accommodare.
HŎNŌRĀTĒ,Honorablement.Syn.Honorifice.Usus: Honorate de aliquo loqui.
HŎNŌRĀTUS, a, um,Honoré,honorable.Syn.Qui in honore et pretio est. )( Inglorius.Adv.Valde.Phras.Vir honoratus,un homme honorable. Vir honestus et honoratus amplissima dignitate, semper in laude versatus, insolens infamiæ, circumfluens gloria; omnibus præsidiis ornatus, florens in urbe; cui omnes exhibeant levia quidem illa, sed honorabilia: salutare, appetere, assurgere, deducere, reducere, consulere; de quo omnes mirabiliter loquuntur et sentiunt. Vir communi omnium laude, magnificentissimis sæpe decretis honestatus. Vir in maximis muneribus spectatus, cui præcipuus honor habetur; qui magna cum dignitate vivit; qui splendore vitæ, ac dignitate plerosque superat; summis functus honoribus; cui nullus honor defuit; quem pauci honore antecedunt.Usus: Clarus et honoratus vir. Cf.Clarus.
HŎNŎRĬFĬCĒ,Honorablement,avec distinction.Syn.Honorate.Phras.Honorifice de te sum locutus,j’ai parlé honorablement de vous. Mea in te honorifica fuit oratio; verbum nullum ex ore meo exiit, nisi tua cum laude conjunctum; laudavi, extuli, ornavi te; laudes haud parce in te contuli; iis verbis usus sum, quæ ad te honestandum valerent plurimum; honorificis te verbis prosecutus sum absentem. Cf.Laudo.Usus: Liberaliter aliquem et honorifice tractare. Ornate et honorifice de aliquo prædicare.
HŎNŌRĬFĬCUS, a, um,Qui honore, glorieux.Syn.Decorus, dignus.Usus: Honorificus in aliquem. Oratio honorifica.
HŎNŌRO, as, avi, atum, are, a.Honorer;récompenser.Syn.Honorem habeo, adhibeo; honesto, honorificis verbis prosequor; honorem debitum præsto, honore augeo, orno.Usus: Nusquam non virtus honoratur. Cf.Honor.
HŌRA, æ, f.Heure.Epith.Antecedens, consequens, calamitosior, vacua periculis.Usus: Horam consumere, terere. Hora abit, In horam vivere. Hora amplius ludunt. Suis horis uti. Horæ subsecivæ, et quod a negotiis necessariis subtrahitur tempus,moments perdus,loisirs, (temps dérobé aux affaires). Horæ dimidium,demi-heure. Horæ dodrans,trois quarts d’heure.
Horæ Canonicæ,Heures canoniques,bréviaire.Syn.Preces horariæ, horarium sacerdotis pensum, divini officii pensum certas in horas distributum, statæ certis horarum intervallis sacerdotum precationes ex Ecclesiæ ritu præscriptæ.Phras.Orare ex Breviario horas Canonicas,dire son bréviaire. Ex libro precum horarium sacerdotale pensum persolvere; imperatum sacerdotibus precum diurnarum pensum conficere, absolvere; preces, quæ stato horarum intervallo distinguuntur, suadere, peragere; divini officii pensum exsolvere. Cf.Oro.
HORDĔUM, i, n.Orge.
HŎRĬZON, ontis, m.Horizon.Syn.Finiens.Usus: Illi orbes, qui cœlum quasimedium dividunt, et aspectum nostrum definiunt, quos Græci ὁρίζοντας nominant, a nobis finientes recte nominari possunt.
HORNŌTĬNUS, a, um,De l’année,produit de l’année.Syn.Hujus anni, hornus.Usus: Frumentum, vinum hornotinum.
HORNUS, a, um,De l’année.Syn.Hornotinus, hujus anni.Usus: Vinum hornum.
HŌRŎLŎGĬUM, ii, n.Horloge,cadran solaire.Syn.Solarium.
HORRENDUS, a, um,Horrible.Syn.Horrificus, horribilis, formidolosus, metuendus, pertimescendus, res multæ trepidationis. Cf.Horribilis.
HORREO, es, ŭi, ere, n.Craindre,avoir horreur.Syn.Metuo, cohorreo, formido, timeo.Adv.Imbecillius.Phras.1. Naturaliter horremus et formidamus dolorem,naturellement la douleur ne nous inspire que crainte et répulsion. Horrore nos dolor perfundit; nomen ipsum doloris horrori est; abhorrent omnes, et ut immanem quamdam ac perniciosam bestiam pestemque refugiunt dolorem; mortis instar putant dolorem; ut ab inimico hoste refugiunt plerique a dolore. 2. Horruerunt omnes ad impii hominis conspectum,à la vue de cet impie, tous furent saisis d’horreur. Horror omnes perstrinxit ingens; jamque decedere ab eo, aditumque ac sermonem ejus defugere, ne quid ex ejus contagione incommodi acciperent, velle videbantur. 3. Horreo ad tam atrox spectaculum,je tremble à la vue de ce spectacle atroce. Horresco totus, tremo totus; totis artibus contremisco; capilli horrent; horror me perstringit; refugit animus ac reformidat. Cf.Timeo,Terreo.Usus: Horrere minas alicujus. Horreo, quorsum id evadat. Horret corpus frigore.
HORRESCO, is, ere, n.Avoir en horreur,trembler.Syn.Perhorresco.Usus: Injecto terrore mortis horrescunt. Cf.Horreo.
HORRĔUM, i, n.Grenier.Syn.Cella.Usus: Neque in segetibus, neque in areis, neque in horreis.
HORRĬBĬLIS, e, gen. com.Horrible.Syn.Horrendus, horrificus, formidabilis.Usus: Hanc tam tetram, tam horribilem, tam infestam ac pertimescendam reipublicæ pestem effugimus. Horribiles et miseri casus aliorum. Cf.Horreo.
HORRĬDĒ,Sévèrement,durement.Syn.Aspere, duriter.Usus: Inculte, horride dicere, vivere.
HORRĬDŬLUS, a, um,Un peu inculte,négligé.Usus: Orationes horridulæ,discours peu soignés.
HORRĬDUS, a, um,Rude,grossier,négligé,terrible.Syn.Incultus, asper, durus. )( Nitens, nitidus.Adv.Omnino, semper, plane.Phras.Quam teter incedebat, quam truculentus, quam terribilis aspectu!Quel aspect terrible!Quam agrestis homo et inurbanus! Natura asper et iniquus omnibus, doctrina asperior et durior. Cf.Efferate,Agrestis.Usus: Cum eum incultum, horridum mœstumque vidissem. Horridioribus verbis uti.
HORRĬFER, a, um,Effrayant.Syn.Horrificus.Usus: Horrifernum portentum.
HORRĬFĪCUS, a, um,Terrible,affreux.Usus: Horrificum bellum. Cf.Horridus.
HORRĬSŌNUS, a, um,Qui fait un bruit horrible, retentissant.Usus: Horrisonum fretum.
HORROR, ōris, m.Tremblement,agitation,frisson.Usus: Qui me horror perfudit? Cf.Metus,Timor,Terror.
HORTĀTĬO, ōnis, f.Exhortation.Syn.Cohortatio.Epith.Grata, maxima, necessaria.Usus: Non hortatione, neque præceptis, sed precibus tecum fraternis ago. Cf.Monitio.
HORTĀTOR, ōris, m.Celui qui exhorte.Syn.Suasor, consuasor, auctor.Epith.Assiduus.Usus: Auctor, adjutor, hortator ad agendum aliquid. Hortatore non eges, sponte enim exardescis ad litterarum studia. Cf.Auctor.
HORTĀTŬS, ūs, m.Exhortation.Syn.Hortatio.Usus: Id feci aliorum consilio, auctoritate, hortatu. Cf.Monitum.
HORTOR, aris, atus sum, ari, d.Exhorter.Syn.Adhortor, suadeo, auctor sum, cohortor, excito, impello, acuo. )( Dehortor, deterreo.Adv.Aliquando, amice, etiam atque etiam, jam dudum, magnopere, separatim, vehementer.Phras.1. Non opus est te hortari,vous n’avez pas besoin d’exhortations. Hortatione mea non indiges; currentem quid incitem? Hoc non eo dico, ut te oratio mea dormientem excitet, sed potius currentem incitet, atque ad majorem tuorum imitationem cohortetur; cum ad omnem laudem tua sponte properes, non impulsu meo, non est, quod te exhorter ad virtutis studium, quod adhortatione animum firmem, quod ad virtutem arrigam; frustra sim, si longa cohortatione utar, si cohortationem suscipiam, si acri cohortatione ad virtutis studium incitare te velim, si pluribus rationibus ad virtutis studium te impellam; hortatore non eget virtus tua. 2. Parentes filios hortari ad bonas artes debent,les parents doivent exciter leurs enfants à la pratique de la vertu. Impellere filios parentes debent ad eas artes, quarum est æterna possessio; debent incitare, consilio, rationibus, argumentis adducere ad eas artes; ostendere filiis parentes debent bonarum artium fructum; debent hortatores esse filiis, laudare eas artes; id consilii dare, ita consulere, ut eas artes complectantur; auctoresfiliis parentes esse debent, ut ad eas artes, ut ad earum artium studia sese conferant, applicentseuanimum adjungant, toto animo incumbant, quarum possessio vitam æquat, quarum nobis fructum una mors adimit. Ea demum est ad filios egregia parentum cohortatio, qua impelluntur ad eas disciplinas, quarum usus interitu tantum vitæ, nulla re præterea terminetur. Decet parentes illos, qui liberis consultum volunt, non eos ad rem cohortari, quam facile, nullo negotio, arbitratu suo tum largitur, tum eripit fortuna, verum ad eas artes, quarum vitæ par usus et possessio est. Cf.Excito,Moneo,Simulo. 3. Formulæ hortantis,formules d’exhortation: Age, age vero, agedum; studia, amabo, prosequere. Macte virtute; persequere cœpta, si vir es; sodes, si audes, age, si quid agis.
HORTŬLUS, i, m.Petit jardin.Epith.Jucundior, hortuli propinqui.Usus: Democriti fontibus Demetrius hortulos suos irrigavit.
HORTUS, i, m.Jardin.Epith.Apricus; horti paterni, pretiosi, venales.Usus: Deliciarum causa et voluptatis quosdam in hortis suburbanis suis cum Mitrella sæpe videmus.
HOSPES, ĭtis, m.Hôte,celui qui reçoit ou qui donne l’hospitalité.Syn.Qui divertit,autapud quem aliquis divertit.Diff.Hospes,hôte, qui gratis et amicitiæ causa alium domo recipit; Caupo, qui pretioautlucri causa.Epith.Antiquus, edax, minime edax, tam inimicus cœnæ et sumptuosus, gravis, nobilis, nobilissimus, sanctissimus et splendidissimas ornatissimusque vetus et amicus.Phras.1. Hospitem me in ædibus suis habuit,il m’a donné l’hospitalité dans sa maison. Hospitii jus, et amicitiæ officium præstitit; commodo hospitio, hospitali mensa blande et benigne me accepit; domus ejus mihi sociisque hospitibus patuit; hospitem me admisit; suis me ædibus hospitem excepit; hospitio me humanissime excepit; hospitium lautissimum mihi præbuit; hospite usus sum perhumano. 2. Hospes meus, cum Viennæ essem, affinis tuus fuit,quand j’étais à Vienne, j’avais pour hôte votre parent. Hospite usus sum affini tuo; ad affinem tuum summa illius voluntate diverti; apud affinem tuum laute admodum diversatus sum; deductus sum ad affinem hospitem; apud affinem tuum collocatus sum; cum affine tuo hospitium jungebam, faciebam. Cf.Excipio.Usus: 1. Ad hospitem divertere. 2. Hospites admittere, accipere, recipere. 3. Orator nulla in re rudis aut tiro, nec hospes, aut peregrinus esse debet. Adeone tu hospes hac in urbe?Étranger.
HOSPĬTA, æ, f.Hôtesse.Epith.Vetus.Usus: Ego ipsa sum, inquit, hospita.
HOSPĬTĀLIS, e, gen. com.Hospitalier.Syn.Qui libenter recipit.Usus: Domus omnibus apertissima, et hospitalis. (Hospitale,hôpital,vulg. est) rectius dicetur: Diversorium publicum peregrinorum,autgræco vocabulo: Xenodochium;aut, si ægrotis is locus destinatus sit: valetudinarium publicum, græce: Nosocomium,autNosodochium,hôtel-Dieu.
HOSPĬTĀLĬTAS, ātis, f.Hospitalité.Usus: Valde a Theophraste laudatur hospitalitas. Cf.Excipio.
HOSPĬTĀLĬTER,D’une manière hospitalière.Usus: Invitari hospitaliter per domos.
HOSPĬTĬUM, ii, n.Hospitalité,logement;lien qui unit les hôtes.Syn.Diversorium, domus, quæ gratis amicis patet, sedes hospitalis;item: Familiaritas, amicitia.Epith.Agreste, avitum, liberale, magnificentissimum, publicum, vetus, vetustum.Usus: Hospitium facere cum aliquo. Hospitio jungi. Hospitio accipere, recipere quempiam. Est mihi vetus cum illo hospitium. Hospitio renuntiare. Cf.Hospes.
HOSTĬA, æ, f.Hostie,victime.Syn.Victima.Epith.Maxima, proxima; hostiæ balantes, decoræ gratæque, humanæ, majores.Usus: Diis hostias immolare; humanis hostiis. Deum placare. Præbere hostias ad sacrificandum; hostias adducere, ducere, cædere. Cf.Consecro,Eucharistia.
HOSTĬCUS, a, um,D’ennemi,ennemi.Syn.Hostilis.Usus: Vagi milites in hostico errabant,sur le territoire ennemi. Ensis hosticus.
HOSTĪLIS, e, gen. com.Ennemi,de l’ennemi.Syn.Inimicus,infestus, hosticus.Usus: Hostilem in modum vexare quempiam,traiter qqn en ennemi. Hostili in rempublicam animo.
HOSTĪLĬTER,D’une manière ennemie.Syn.Inimice, hostilem in modum, infeste, iniquo animo.Phras.Hostiliter agere,se conduire en ennemi. Hostiliter facere; hostilem in modum vexare; hostiles spiritus gerere, et nullum non genus calamitatis contumeliæque in aliquos edere.
HOSTIS, is, m.Ennemi (génér. public ou de guerre).Syn.Inimicus, perduellis, qui contra rempublicam arma fert, qui patriæ bellum indicit; qui adversus, qui contra arma fert.Epith.Acerbissimus, acerrimus atque infestissimus, amentissimus, profligatissimus, antiquus, antiquissimus, armatus, capitalis, certus, crudelis, domesticus, externus, ferus et immanis, fœdissimus, importunissimus, impurus, impius, justus et legitimus, nefarius, perditus, perpetuus, potens, præsens, sceleratus, teter, teterrimus, togatus.Usus: 1. Ad hostes deficere,passer à l’ennemi. Transire, se conferre, confugere, transfugere. 2. Hostem arcere,repousser l’ennemi. Hostem submovere,prohibere vim hostium bellumque defendere, hostes rejicere. 3. Hostes dissipare,mettre les ennemis en fuite. Fundere, obterere, prosternere, occidere, delere,les détruire. Cf.Inimicus,Adversarius,Infestus.
HUC,Ici (avec mouv.).Syn.Ad hoc, ad hanc rem.Usus: 1. Huc te pares, hæc cogites. 2. Horsum,çà et là,de tous côtés,en tous sens. Huc hominem et illuc rapere. Rem huc adduxi.
HUI,Oh! Ho!Admirationis et optationis vox.Usus: Hui, quam hoc velim scire!
HŪJUSMŎDI,De cette sorte,tel,semblable.Syn.Id genus, hujus exempli.
HŪMĀNĒ,Humainement.Syn.Humaniter, benigne.Usus: Fecisti humane, quod.
HUMĀNĬTAS, ātis, f.Humanité,douceur,bienveillance.Syn.Lenitas, facilitas, comitas, urbanitas, suavitas morum, morum atque sermonum lepos, benignitas, placabilitas, mansuetudo;item: Eruditio, doctrina;item: Natura humana, indoles, ingenium humanum.Epith.Communis, digna scientia, in aliquem excellentior, mira, multa, politior, singularis, summa, tanta.Phras.Cæsar rara erat erga omnes humanitate,la bonté de César pour tout le monde était prodigieuse. Cæsar præter multas virtutes, quibus floruit, ea fuit humanitate, ut nihil supra posset; ejus humanitatis fuit, ut nemo cum illo conferendus, comparandus, æquandus esset; ea præditus fuit humanitate, ut nemo par illi fuisse videatur. Humanitate Cæsar excelluit, omnibus antecelluit, præstitit; omnes vicit, superavit. Nihil Cæsare humanius. Humanitatem Cæsar ita coluit, ut nemo magis. Cæsare nemo fuit ad humanitatem propensior. Cæsar proprio quodam naturæ munere factus ad benignitatem videbatur. Singularem in comitate morum, ac præcipua quadam laude dignum jure Cæsarem duxeris. Laudem suavissimæ comitatis præter cæteros Cæsar tulit. Laus humanitatis et comitatis uni maxime Cæsari debetur. Qui sit Cæsari humanitate præferendus; qui plus habeat, ostendat humanitatis; in quo plus, quam in Cæsare humanitatis sit, resideat; Cæsare qui magis ad humanitatem propendeat; qui humanitatis laude sit Cæsare præstantior; qui præstaret, antecelleret humanitati Cæsaris, neminem reperiri posse puto, neminem adhuc novimus. Nemo Cæsarem humanitate vincere potuit. Nemo unquam Cæsare humanitate magis abundavit. Nemo fuit Cæsare humaniore sensu. Cf.Humani mores.Usus: 1. Nemo Catone commodior, comior, moderatior fuit ad omnem rationem humanitatis et morum suavitatem; humanitatem alicui tribuere, habere. Difficillima est illa societas gravitatis cum humanitate. 2. Natura humana, ingenium, indoles humana,affections de l’homme,sentiments humains,bonté. Humanitatem omnem exuere, abjicere, exstirpare. Petere veniam errato ex humanitatis communis jure et misericordia. Omnem humanitatis sensum amittere. 3. Eruditio, doctrina, artes politiores,instruction,éducation,politesse,urbanité. Artes, quibus ætas puerilis ad humanitatem erudiri solet. Homo humanitate politus, neque communium litterarum et politioris doctrinæ expers. Cf. Humaniores litteræ,les humanités,classe de belles-lettres.Pro: humanitatem assumere,prendre la forme humaine, rectius dices: humanam induere naturam, hominum se natura formaque induere. Cf.Humanus.
HŪMĀNĬTER,Humainement.Syn.Humane, benigne, vultu benigno, omni genere humanitatis, quod vultu ac verbis exprimi potest, quam licet humanissime; eo vultu, qui facile gratiam ineat, benevolentiam conciliet; hominum animos amore devinciat, ad amandum alliciat.Usus: 1. Humaniter fecit, quod ad me venit,il a bien fait de venir me voir. 2.Avec résignation: Sin aliter acciderit, humaniter feremus,si l’affaire tourne autrement que nous ne l’avions pensé, nous le supporterons avec résignation.
HŪMĀNĬTUS,Conformément à la nature humaine.Syn.Humano more, ut solet, ut fere fit.Usus: Siquid humanitus acciderit.
HŪMĀNUS, a, um,D’homme,humain.Syn.Ad hominem pertinens. )( Inhumanus. Affabilis, benignus, comis, blandus, facilis, commodus, urbanus.Phras.1. Humanæ res omnes fragiles caducæque sunt,les choses humaines sont fragiles et caduques. Humanarum rerum imbecillitatem fragilitatemque quis non extimescat? Summa est humanarum rerum infirmitas; incerta omnia et mobilia, et caduca. Casus humanos et eventus incertos valetudinis, et naturæ communis fragilitatem quis non extimescat? Incerta sunt omnia, posita non tam in nostris consiliis, quam in fortunæ temeritate. Nihil humanis in rebus certi est. Vice fortunarum humanarum quis non commoveatur? humanæ sorti quis non illacrimetur? Humanæ res omnes fluxæ sunt ac mobiles; mortalia omnia fortuita sunt et peritura. 2. Moribus est perhumanus,cet homme est excellent. Nihil illo amantius, suavius, comius, jucundius; in omni sermone est affabilis; benigno alloquio, comitate invitando, beneficiis, quos potest, conciliando, vultu ac sermone in omnes placato, omnium sibi amores colligit; summa omnes comitate complectitur; facillimum se præbet omnibus, eosque familiariter ac hilariter amplexatur; mira in eo suavitas, mira comitas, affabilitasque sermonis. Moribus est suavissimis, cultissimisque. Morum elegantia ac suavitate est mirabili; mira facilitate, ac venustate morum est præditus, conspicuus. Cf.Humanitas. 3. Hoc ex humanitate fecisti,c’est par politesse que vous avez fait cela. Egisti hoc humanitate adductus, impulsus, incitatus; dedisti hoc humanitati tuæ; debet hoc humanitati tuæ referri; ad hoc te incitavit naturæ tuæ ad humanitatem propensio; agnosco in hoc humanitatem tuam; fructus hic est humanitatis tuæ. Mirifica in hoc elucescit urbanitas tua. 4. Humanioribus litteris a pueritia eruditus es,vous avez été instruit dans les belles-lettres dès votre enfance. A teneris annis humaniores disciplinas studiose amplexus es; a puero floruisti artibus iis, quæ ab humanitate nomen acceperunt; jam inde ab ineunte ætate disciplinas eas coluisti, quæ humaniores nuncupantur; ab ætatis initio humanitatis studia complexus es. A teneris ad eas artes animum adjunxisti, quibus ætas puerilis ad humanitatem informari solet; quæ repertæ sunt, ut puerorum mentes ad humanitatem fingerentur; quæ ad humanitatem pertinent; a puero in doctrinarum ac humanitatis studio versatus, humanitate perpolitus es; communium litterarum et politioris doctrinæ studiis excultus es. Cf.Litteræ.Usus: 1. Aliquem a fera et agresti vita ad humanum cultum civilemque traducere. 2. Elegans moribus, comis, urbanus,poli,courtois. Vir humanissimus, et facillimus. Cf.Officium.
HŬMĀTĬO, ōnis, f.Inhumation.Syn.Sepultura.
HŪMECTO, as, avi, atum, are, a.Humecter,mouiller,arroser.Syn.Humidum facio, humore aspergo.Usus: Vultum lacrimis humectare.
HŬMĔRUS, i, m.Épaule,Syn.Suprema pars brachii.Epith.Lævus, levis, sinister.Usus: Italia Ciceronem suis humeris reportavit. Totum negotium unus ille gubernat, et humeris suis sustinet; in humeros aliquem efferre.
HŪMESCO, is, ere, n.Devenir humide,se mouiller.Syn.Madeo; madidus, humidus fio.Adv.Modice.Usus: Terra humescens.
HŪMĬDUS, a, um,Humide,mouillé.Syn.Humorem habens.Usus: Ligna viridia et humida.
HŬMĬLIS, e, gen. com.Humble.Syn.Demissus, jacens, abjectus. )( Altus, alacer, clarus, præstans.Phras.Homo est animo humili et abjecto,cet homme a l’âme basse et vile. Summam in eo homine animi humilitatem; summam animi abjectionem, infirmitatem, imbecillitatem, tenuitatem deprehendas; summas animi angustias in eo expertus sum. Hominem esse video exigui admodum animi, nihil spectantem in laude positum, nullius laudis cupiditate flagrantem, adversum ab omni gloriæ studio, in humiles, ac plane sordidas cogitationes dejectum, tanquam humi serpentem. Cf.Abjectus,Vilis.Usus: 1. Ratione loci,bas,petit. Vites, et quæ humiliora sunt, se attollere a terra non possunt. 2.Transl.Conditione, statu, fortuna demissus, mœrens, afflictus,bas,abject,lâche,rampant. Humilis, imbecillis, infirmus, minime generosus animus. Qui altiore animo sunt, nihil humile, nihil abjectum captant, cogitant. 3. Judicio, voluntate, artificio, consilio abjectus,humble. Fracto atque humili animo supplicare. Mens angusta et humilis. Modestus homo, animi submissi. Cf.Demissus.Pro: (Humiliare se,Vulg.),s’humilier, Latine: Submittere se, submisse se gerere, submittere animos. Cf.Demitto.
HŬMĬLĬTAS, ātis, f.Abaissement,bassesse,obscurité (de la naissance).Syn.Transl.Abjectio, ignobilitas, obscuritas, vilitas.Phras.Humilitas ista nimia est et abjectio,abaissement qui va jusqu’à l’abjection. Animos nimium submittis; infractos animos geris; fractos esse video spiritus tuos; ea humilitate dignitati tuæ haud consulis; præter modum te humilem præbes, et abjectum reddis. Cf.Demitto,Abjectus,Vilis,Animus abjectus et imbecillis.Usus: 1. Ratione loci,le peu d’élévation (d’une chose);petitesse de taille. Sidera inter se altitudine et humilitate distantia. 2. Abjectio, ignobilitas,abaissement,état humble. Despicere humilitatem alicujus. Propter humilitatem et obscuritatem generis in ignoratione hominum versatur. 3. Humilitas,humilité. Modestia animi, submissio animi, demissio animi, sui despicientia, sui contemptio; moderatio animi modeste de se existimantis. Cf.Modestia.
HŬMĬLĬTER,Bassement.Syn.Submisse, demisse, animo humili et imbecillo. Cum de virtute sermo est:humblement. Magna animi modestia, submissione, demissione.
HŬMO, as, avi, atum, are, a.Enterrer.Syn.Sepelio.Usus: Humare corpora. Cf.Sepelio,Funus,Effero.
HŪMOR, ōris, m.Liquide en général.Syn.Aqua, liquor.Epith.Non inutilis ad aliquid depellendum, mollis.Usus: Frigoribus durescit humor. Humor infusus in corpore.
HŬMUS, i, f.Terre.Syn.Tellus, gleba, terra.Usus: Humus subacta.
HYDRA, æ,Serpent.Syn.Excetra, anguis.
HYDRĬA, æ, f.Urne.Syn.Urna.
HYDROPS, ōpis, m.Hydropisie.Syn.Aqua intercus.