OCCĀSĬO, ōnis, f.Action de se produire,d’arriver, inde:occasion,moment favorable.Syn.Locus, tempus, opportunitas, facultas; ansa, campus, causa, tempus oblatum.Epith.Tanta, ampla, amissa, bona, mirifica, oblata; quantæ, præclaræ.Phras.1. Occasionem egregiam habes rem bene gerendi,vous avez une belle occasion de bien faire. Magnum theatrum tibi gloriæ panditur. Locus tibi aperitur rei strenue agendæ. Munita tibi via est ad ingentem laudem; patefactus cursus virtutis; materia crescendi per summam gloriam tibi suppeditatur. Non deest tibi materia crescendi. Ansa hoc loco tibi datur, materia præbetur, facultas offertur, præbetur, datur magnorum in Rempubl. meritorum. Nactus es egregiam opportunitatem, nactus es hac re aditum ad præclara in omnes merita. Locus hic est de Republ. optime merendi. 2. Occasionem ne negligas,ne négligez pas l’occasion, le moment favorable. Quem ad maxima quæque nactus es aditum, quam rei gerendæ facultatem habes, ne amitte. Loco ne desis et tempori. Quid dubitas uti hac temporis opportunitate? Tempus rei bene gerendæ ne prætermittas. Offerentibus se rebus, e manibus ne omittas, dimittas, quæ mox repeti non possunt. Ne pereat tibi hæc occasio; ne e manibus elapsa effluat, abeat, prætereat, fugiat, evolet, vide. 3. Utere occasione oblata,saisissez l’occasion qui vous est offerte. Oblata oppurtunitate, facultate, occasione utere. Occasionem, quæ se offert, non omittes, non amittes. Complectere, quam nactus es, occasionem; arripe, quam oblatam tenes, temporis opportunitatem; tene hanc horam, urge opportunitatem. Quin tu urges istam occasionem et facultatem? Noli, quod ultro offertur, fastidire. Hoc aditu januaque patefacta, noli tempus amittere; occasionem, quam casus aperuit, e manibus dimittere; facultates, quæ tibi multæ dantur, temporisque opportunitates corrumpere. Oblata facultate ne tibi ipse desis. 4. Nullam occasionem omittam tibi gratificandi,je ne laisserai passer aucune occasion de vous être agréable. Nullum locum prætermittam, relinquam tuis commodis serviendi; nullo loco tibi deero; inter meas tot curas, etiam de te cogitandi locus erit. 5. Si occasio erit,si l’occasion se présente. Ubi res et causa postulabit; ubi res feret; si occasio se offeret; ubi commodum erit; si occasio tulerit. 6. (Tua bona occasione,Vulg.),à votre occasion. Oblata facultate; quod commodo tuo fiat, fieri possit. 7. Ex occasione rei,à l’occasion. Pro re nata; e re nata.Usus: Teneo, quam captavi, occasionem. Ea res illi occasionem maxime laudis dedit, peperit, obtulit. Habeo, nactus sum occasionem ad agendum aliquid. Occasionem omittere, amittere. Occasione privari. In occasionem imminere. Si occasio tulerit. Cf.Opportunus,Materia,Facultas.
OCCĀSŬS, ūs, m.Chute,coucher (des astres);ruine,fin,mort.Syn.Obitus, interitus.Usus: Sol ab ortu ad occasum commeans. Senectus est quasi occasus vitæ. Reipublicæ interitus et occasus imminet,le déclin et la ruine de l’état.
OCCĀTĬO, ōnis, f.Hersage.
OCCĬDENS, entis, omn. gen.Se couchant,étant sur son déclin.Syn.Occasus. )( Oriens.Usus: In orientis aut occidentis solis partibus.
1. OCCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a.Abattre;tuer,massacrer;détruire.Syn.Interficio, interimo, cædo, neco, macto, jugulo, trucido, perimo, vitam eripio, de medio tollo, luce communi privo, vitam aufero, necem affero, mortem affero, vita privo; morte mulcto, afficio; vitam adimo, vita expello, vitam violo, exhaurio; victimam per me ad inferos mitto; alieno me sanguine respergo. Cf.Interficio.Adv.Vulgo, nefario, palam.Phras.1. Multi occisi sunt,bien des gens furent tués. Multi homines morte deleti, e numero vivorum exturbati sunt; atrox facta, commissa, edita, perpetrata mortalium multorum cædes est; multorum civium sanguine cruentatæ manus; multorum sanguine aspersæ sunt; arma multorum cæde imbuta sunt; multi gladio icti, obtruncati cecidere; barbara militum crudelitas vix multorum sanguine est expleta. Multi ferro consumpti sunt; multum civilis sanguinis fusum est. Militum manus multorum sanguine rubuere. Multis oblata, illata mors est; multi ad mortem missi, deducti sunt. 2. Occidendum se præbuit,il se laissa mettre à mort sans résistance. Jugulum hosti, inimico dedit; hauriendum sanguinem præbuit; ferro jugulum præbuit, cervicem gladio subjecit; in suam ipse perniciem incurrit. 3. (Sese ipse occidit,Vulg.),il se donna lui-même la mort, se suicida. Rectius: Mortem sibi conscivit; in gladium incubuit; manus sibi attulit, intulit; vitæ usuram sibi eripuit; fati diem manu ipse sua occupavit; liberum mortis arbitrium occupavit; vitam sibi ipse voluntaria morte abrupit; latus gladio hausit mortisque diem antevertit.Usus: Hostium copias occidione occidit.
2. OCCĬDO, is, cīdi, cāsum, ere, n.Tomber en avant;se coucher (des astres);mourir,périr,disparaître;être perdu,ruiné.Usus: Vitæ occidenti opem ferre. In nihilum occidere. Nondum omnium dierum sol occidit. Memoria occidit. Cf.Pereo.
OCCĪDĬO, ōnis, f.Carnage,massacre.Usus: Occidione occidere, ad internecionem delere,tuer jusqu’au dernier, faire un massacre général. Occidione occumbere,périr, être massacré jusqu’au dernier.
OCCĬNO, is, nŭi, ere, n.Chanter.Usus: Si avis occinuerit,si, par ses chants, un oiseau a donné un mauvais présage.
OCCĬPĬO, is, cēpi, ceptum, ere, a. et n.Commencer,entreprendre.Syn.Incipio. Cf.Incipio.
OCCĪSĬO, ōnis, f.Meurtre,carnage,assassinat.Syn.Cædes, occidio.Usus: Tu vim negabis esse factam, cum cædes et occisio facta sit? Cf.Cædes.
OCCLŪDO, is, clūsi, clūsum, ere, a.Clore,fermer.Syn.Claudo. Cf.Claudo.
OCCO, as, avi, atum, are, a.Herser,briser les mottes de terre.Syn.Crate occulto, et deprimo jacta in agrum semina.
OCCŬLO, is, cŭlŭi, cultum, ere, a,Couvrir;cacher,dissimuler.Syn.Occulto, abscondo.Usus: Parietum se umbris occulere. Cf.Occulto,Tego.
OCCULTĀTĬO, ōnis, f.Action de se cacher.Usus: Aliæ feræ fuga, se aliæ morsu, aliæ occultatione tuentur,d’autres en se cachant. Turpis occultatio sui.
OCCULTĀTOR, ōris, m.Celui qui cache, recéleur.Syn.Receptor.Usus: Occultator, et exceptor latronum locus.
OCCULTĒ,En cachette,en secret,secrètement.Syn.Abdite, tecte, ex occulto, ex insidiis; per ambages, circuitione. )( Aperte.Usus: Quæ res aperte petebatur, ea nunc occulte cuniculis oppugnatur,ce qu’on demandait alors ouvertement, on cherche aujourd’hui à le prendre comme par surprise et par des voies souterraines. Cf.Clam.
OCCULTO, as, avi, atum, are, a.Cacher,faire disparaître.Syn.Tego, obtego, contego, celo, recondo, supprimo, involvo, tenebris obscuro, ab oculis removeo, dissimulo.Usus: Occultare sententiam suam, animi sensus. Quæ natura occultavit, eadem omnes ab oculis removent. Cf.Abdo,Abscondo.
OCCULTUS, a, um,Caché,secret.Syn.Latens, abditus, absconditus, reconditus, involutus, abstrusus, tectus, obscurus, tacitus, clandestinus, furtivus, penetralis. )( Apertus, manifestus.Adv.Consulto, mirabiliter.Usus: Occultum et intestinum malum. Cf.Lateo.
OCCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, n.Tomber,se jeter;tomber mort;mourir.Syn.Obeo, oppeto, fato cado, vitam pono, acquiesco, naturæ concedo, vita excedo; e vita discedo. Cf.Morior.Adv.Honeste.Usus: Pro patria mortem non dubitavit occumbere. Ictus clava, fidem pastorum nequidquam invocans, morte occubuit,frappé d’un coup de massue, il succomba, implorant en vain la protection des bergers.
OCCŬPĀTĬO, ōnis, f.Action de prendre, de s’emparer, envahissement;occupation,travail.Syn.Impedimentum, negotium.Epith.Assidua, magna, summa, tanta, vetus, recondita, exquisita, molesta.Phras.Occupationes quædam morabantur iter meum,quelques travaux retardaient mon départ. Occupationes quædam, quibus assidue impellor, implicor, distineor, quibus vix me relaxare, minus evolvere, expedire, explicare poteram, iter morabantur. Quo minus in viam me darem, in causa erant negotia, quibus assidue implicor, impedior, oneror, gravissima rerum susceptarum onera, quibus premor assidue et obruor, occupationes, quibus urgeor assidue et opprimor. Cf.Occupatus,Negotium.Usus: Vix mihi tempus erat, ad hanc epistolam scribendam, idque summis occupationibus ereptum. Occupationibus impediri, implicari, distineri. Occupationibus relaxare se et expedire.
OCCŬPĀTUS, a, um,Occupé.Syn.Distentus, districtus, impeditus, distractus, implicatus.Adv.Æque, honeste.Phras.1. Occupatus sum,je suis occupé. Multis gravibusque occupationibus sum implicatus; gravissimis rerum susceptarum oneribus premor; multarum rerum cura animum distinet; noctes et dies non uno in opere urgeor; animum habeo non uno in opere occupatum; occupatissimus sum, nunquam a laboribus districtior fui; privatis publicisque curis sum implicitus; multis occupationibus distineor, distringor. Cf.Negotium,Occupatio. 2. Occupatus jam non sum,je n’ai plus rien à faire maintenant. Otii habeo plusculum; vacui temporis aliquid habeo; vacuus nunc a labore sum; otii nunc aliquid nactus sum, expedivi me molestis occupationibus, aut certe relaxavi; confectis iis negotiis, respiro nunc aliquantulum et acquiesco. Cf.Otium.Usus: Id me occupatum habet. Habere animum occupatum in opere. Animus occupatus. Quid dicam de occupatis meis temporibus. Tot occupati rebus, in ministeria sua discursu trepidant.
OCCŬPO, as, avi, atum, are, a.S’emparer d’un objet, d’un lieu, l’occuper;saisir,prendre.Syn.Obsideo, præsidiis interclusum teneo, præsidiis devincio; teneo, usurpo, possideo.Phras.1. Provinciam totam occupavit,il s’empara de toute la province. Provinciam totam suæ ditionis fecit; in ditionem suam redegit; sub ditionem subjunxit; ad imperium adjunxit; in potestatem, sub imperium redegit; provinciam confecit; ad singula oppida arma circum tulit et Latinum nomen omne domuit. 2. Aliena bona vi occupavit,il a pris violemment le bien d’autrui. In rem suam vertit; in bona et possessiones alienasinvasit; aliquem de suis fortunis deturbavit; bonis fundisque patriis exturbavit; de sua possessione dejecit; se in alicujus copias ingurgitavit; in eorum fundos armatos immisit; armatos in possessionem fundi misit; patrimonia illorum circumplexus, quasi thesaurum draco, possessiones insedit; in fundis illorum violentus consedit.Usus: Cæsar præsidiis Italiam omnem obsidet atque occupat,César occupe par ses garnisons toute l’Italie. Regnum, tyrannidem occupare. Tanta religio eorum mentes occupaverat.
OCCURRO, is, curri, cursum, ere, n.Aller au-devant,rencontrer;se présenter,s’offrir aux regards ou à l’esprit.Syn.Obviam eo, obviam fio; obsisto, repugno, resisto.Adv.Abundantius, angustius.Phras.1. Nihil mihi tum occurrit,rien ne se présenta alors à mon esprit. Diu cogitanti nihil succurrit; nihil in mentem venit; idonei consilii nihil suppetebat; nihil in mentem inciderat. 2. Id unum occurrit mihi,je ne pus trouver que cette réponse. Ea subiit animum cogitatio unica; illud unum in animo versabatur; animo obversabatur; id unum succurrebat. Illud unum in buccam venerat; illud unum se obtulit, ostendit.Usus: 1. Malevolentiæ hominum, consiliis improborum occurrere et obsistere. 2. In mentem venit,s’offrir à l’esprit. Nihil te effugiet, atque omne, quod erit in re, occurret et incidet. Inquirentibus nobis omnique acie ingenii contemplantibus ostendent se atque occurrent. Occurrunt mihi aliqua, sed ea coram. 3. Obviam flo,aller au-devant. Scripsi illi, ut mihi occurrat. Misericordia tua supplicibus occurrit, nullis precibus evocata. Cf.Obviam,Incidit.
OCCURSĀTĬO, ōnis, f.,Prévenances,soins empressés.Syn.Studium salutandi et prensandi eos, a quibus honorum suffragia exspectantur.Epith.Facilis.Usus: Vestras occursationes, studia, blanditias populares secum ablata esse ait,vos prévenances amicales,votre empressement,vos félicitations.
ŌCĔĀNUS, i, m.Océan,la mer qui environne la terre.Syn.Mare magnum.Usus: Oceanus, Atlanticus, Oceani freta. Terra circumfusa illo mari, quod magnum, quod Oceanum appellatis. Oceani fervor constantissimus. Oceano fines terminemus, qui orbem terrarum amplexu finit. Cf.Mare.
ŎCELLUS, i, m.Petit œil.Syn.Parvus oculus.Usus: 1. Ocelli radices. 2.Transl.Ocelle mi,mon petit œil,c. à d.,mon petit bijou, mon petit cœur.
ŎCĬUS,Plus promptement,plus tôt.Syn.Citius. )( Tardius.
ŎCRĔA, æ, f. *Jambière,chaussure des soldats,chasseurs et paysans.Usus: Sinistrum crus ocrea tectum.
ŎCRĔĀTUS, a, um, *Qui porte des jambières, des guêtres.
OCTO,Huit. Octavus, a, um,huitième. Octies,huit fois. Octingenti, æ, a,huit cents. Octingentesimus, a, um,huit centième. (Octodecim,Vulg.), Latine: Duodeviginti,dix-huit. Octogesimus,quatre-vingtième. Octogesies,quatre-vingt fois. Octoginta,quatre-vingts. Octoni, æ, a,qui sont au nombre de huit. Octuplus, a, um,octuple,redoublé huit fois.
OCTŌPHŎRON, i, n.Litière à huit porteurs.Syn.Lectica, quæ ab octo servis gestatur.
ŎCŬLĀTUS, a, um,Qui a des yeux,clairvoyant.Usus: Testis oculatus,témoin oculaire. Pluris est testis oculatus unus, quam auriti decem,un témoin oculaire vaut plus que dix témoins auriculaires.
ŎCŬLUS, i, m.Œil.Syn.Lumen, acies qua cernimus.Epith.Abstinentes, perspicaces, acres, acuti, aperti, integri, nimis arguti, cæci, cærulei, perversi, non solum curiosi, sed etiam errantes, licentiores, eminentes, lubrici, mobiles, venusti, tenebricosi, in cernendo subtiles, emissitii, in aspectu micantes, variantes, testes et indices animi, humanitatis et benevolentiæ plenissimi, ampli, protuberantes, tumidi, blandientes, lucidi, albicantes, læti et quasi gaudio toti, dolis circumsepti, parvi, concavi, subnigri, maculosi, sanguinei, truces, ignei, flavescentes.Usus: Oculorum est in nobis sensus acerrimus, quorum tum intentione, tum remissione, tum conjectu, tum hilaritate motus animorum significamus. Oculos attollere,lever les yeux. Oculos dejicere,baisser les yeux. Oculos in aliquem conjicere,jeter les yeux sur qqn, le regarder. Oculos in se omnium avertere,attirer sur soi les regards. Cupiditatis oculos ad aliquid adjicere; reivelad rem oculos adjicere,attacher ses regards sur qqche, la désirer, la convoiter. Scelus alicujus ante oculos ponere, statuere,placer sous les yeux, mettre en évidence. In oculis atque auribus omnium gentium aliquid proponere, constituere,proposer qqche,développer son opinion. Ea res oberrat oculis; versatur ante oculos,avoir sous les yeux. Ad rem investigandam oculos habere advocatos,faire attention à une chose, avoir les yeux ouverts sur qqche. Oculos ab aliquo nunquam dejicere, aciem nunquam abducere,fixer qqn. Rem palam est omnium oculis,la chose est évidente. Oculorum acies hebescit, præstringitur, perstringitur, splendore obruitur,la vue s’affaiblit. Oculos effodere, exsculpere, elidere,crever, arracher les yeux. Oculis capi,perdre la vue. In oculis aliquem gerere, ferre,aimer,chérir qqn,le porter dans ses yeux,l’avoir constamment présent à la mémoire. In oculis habitare,être aimé, chéri. Oculos rei conspectu pascere,repaître ses yeux de la vue d’unechose. Oculi perspicaces, acres, acuti, arguti, exploratores,yeux vifs,clair-voyants. Oculi humanitatis ac benevolentiæ plenissimi, blandientes, læti et quasi gaudio toti circumsepti, testes et indices animi propensi,regards favorables.
ŌDĒUM, i, n.Odéon,édifice où avaient lieu les concours de musique et de poésie. Locus musicis cantibus destinatus.
ŌDI, isti, isse, a.Haïr.Syn.Odio habeo, odium rei habeo, odio in aliquem feror, animum habeo alienum.Adv.Acerbe, aperte, clam, impendio, magis, libenter, male, palam, pejus, penitus.Usus: Quem metuunt, oderunt. Cf.Odium.
ŎDĬŌSŬS, a, um,Odieux,détesté,détestable.Syn.Molestus, odio, dignus, invisus, invidiosus.Phras.Odiosa est consuetudo tua,votre amitié est désagréable. Nimium difficilis, durus, asper, acerbus es. Abest consuetudo tua ab omni suavitate. Non ea est consuetudo tua, quæ propter suavitatem expetatur; minime jucunda est consuetudo tua. Asperitatis tantum habent mores tui, quantum in consuetudine ferri vix potest. Usus tibi nullo cum homine diuturnus intercedit, ita difficilis, ac morosus es; iis moribus, eo ingenio præditus es. His tuis moribus, hac agendi ratione fit, ut nemo tibi valde cupiat; nemo te ferat. Quis istam ingenii tui morositatem in consuetudine ferat? Quis te uti velit homine omnium difficillimo et asperrimo? Quis tuam consuetudinem expetat carentem omni solatio, omni suavitate, nulla re jucundam. Cf.Molestus,Morosus.Usus: Omnis arrogantia odiosa. In fragili corpore odiosa est omnis offensio. Cf.Odium,Invidiosus,Invidia.
ŎDĬUM, ĭi, n.Haine.Syn.Invidia, offensa, offensio.Epith.Acerbum, acre, apertum, capitale, diuturnum, inveteratum, civile, grave, hostile, immane, incredibile, infestum, infinitum, injustum, insigne, penitus insitum, intimum, justum, leve, magnum, majus, mediocre, mirificum, nefarium, obscurum, populare, pristinum, privatum, proprium, publicum, singulare. Venenum amicitiæ, totum, universum, vetus, utile.Phras.1. Arrogantia tibi odium parit,votre orgueil vous rend haïssable. Tibi invidiæ est; offendit animos hominum; invisum te plerisque facit; multorum mentes sensusque vulnerat; odium tibi creat, gignit. Arrogantiæ debes, quod odio atque acerbitati sis plurimis; quod odium publicum sis populi; quod omnes te oderint, nemo videre velit. Arrogantia est, quæ gratiam omnem convellit; omnium voluntates a te alienat. 2. Ille ubique odium in te excitat, odiosum reddere satagit,il cherche sans cesse à exciter contre vous la haine. Odium in te concitat, struit, excitat; odium ac invidiam tibi conflat; conciliat ubique grave tibi odium; in odium ac invidiam revocat; quærit ubique in te invidiam; invidiam in te commovet, concitat; in invidiam adducere ac odium laborat. In invidiam trahere, rapere nititur; magna tibi invidiæ tempestas ex illo imminet. 3. Magnum odium incurri,je suis fort haï. Magnam subii, habui, sustineo invidiam; magna sum apud omnes in invidia; multorum premor odiis; odio laboro; multorum incurri odia ac reprehensiones hominum; odio flagro publico; aliena invidia conflagro; invidia premor, flagro, ardeo; in odium veni, perveni multorum; odia subii multorum; in multorum odia offensionesque irrui et incurri; multorum odia in me converti; invidia opprimor; magnam mihi ex re collegi invidiam; in multorum odia ac invidiam perveni; multorum invidiæ ea me re obtuli. 4. Odia hominum sensim restinxi,peu à peu j’ai apaisé la haine des hommes. Invidiam lenivi; invidiæ sanguinem misi; de invidia multum deoneravi; invidiam magna ex parte restinxi, exstinxi, compressi et levavi; mitigavi odia hominum, sedavi, placavi, restinxi; odia vetustate jam exoleta depuli, propulsavi. 5. Odium grave in me concepit,il a conçu contre moi une haine violente. Grave in me odium cepit, suscepit; gravi est in me odio; gravi odio a me dissidet; grave in me odium habet, profitetur, expromit; gravi in me odio fertur; odio tenetur; grave ejus in me flagrat et ardet odium; grave illum tenet nominis mei odium; est illi mecum odium grave et diuturnum; odio sum illi; in odio sum apud illum. 6. Omnes boni te odio habent,tous les gens de bien vous haïssent. Omnes te boni oderunt; te inexpiabili odio detestantur et exsecrantur; quis te aditu, quis ullo honore, quis communi luce dignum putat; omnes conspectum, facta, nomen detestantur; omnes aditum, sermonem, aspectum tuum fugiunt ac horrent; publicum es populi odium; nomen tuum bonis omnibus odio est et acerbitati; omnes boni capitali a te odio dissident, te exsecrantur, tibi pestem ac perniciem precantur. 7. Odium remittere,abandonner,apaiser sa haine. Odium concoquere, sorbere, deponere; odium mittere et finire; offensionem deponere, obliterare. 8. Odium renovare, incendere, augere, inflammare, cumulare invidiam,renouveler,augmenter la haine. 9. Odium effundere,satisfaire,assouvir sa haine. Omne odium inclusum nefariis sensibus in aliquem profundere; explere odium ac saturare. Cf.Ira,Inimicitia,Invidia.Usus: Odium est ira inveterata,la haine est une colère invétérée. Odium alicui creare. Ad odium revocare judices. Odia suscipere. Odia subire. Odio esse. Odium precibus sublevare.
ŎDOR, ōris, m.Odeur.Syn.Afflata suavitasodoratu percepta.Epith.Suavis, jucundus, teterrimus, nonnullus.Usus: Suavitates odorum afflantur a floribus. Odores incendere. Odoribus capi. Odorem non ferre.
ŎDŌRĀTŪS, ūs, m.Odeur;odorat.Syn.Odoratio.
ŎDŌRĀTUS, a, um,Odorant;parfumé.Usus: Lauri nemus odoratum.
ŎDŌROR, aris, atus sum, ari, d.Flairer,suivre à la piste.Syn.Olfacio.Adv.Coram, diligentius, festive; sagacius.Usus: 1. Canes venatici odorantur omnia et pervestigant,les chiens de chasse ont l’odorat subtil et suivent parfaitement une piste. 2.Transl.Animadverto, quæro, investigo, conjectura aliquid assequor,chercher,rechercher,explorer,pressentir. Diligenter, sagacissime odorabor quid sentiant judices. Cf.Conjectura,Animadverto.
ŒCŎNŎMĬA, æ, f.Ordre,arrangement convenable.
ŒCŎNŎMĬCUS, a, um,Économique,relatif à l’économie domestique.Usus: Liber, qui œconomicus inscribitur, de tuenda re familiari.
ŒCŎNŎMUS, i, m.Économe,administrateur.Syn.Administer rei familiaris, curator rei familiaris, qui rei familiari præest, qui rei familiaris curam gerit, qui rem familiarem, domesticam administrat.
ŒNŌPHŎRUM, i, n.Vase pour transporter le vin.Syn.Vas vinarium.
OFFA, æ, f.Boulette de pâte,masse de pâte;gâteau. Cibi genus forma et figura orbiculata.Usus: In offam pultis invadere.
OFFENDO, is, di, sum, ere, a.Heurter contre;trouver;faillir,pécher;choquer,offenser.Syn.Offensionem affero, injuriam facio, offensioni sum; incurro in rem; pecco; lædo.Adv.Graviter, vehementer, paululum, tantulum.Phras.1. Non volui illum graviter offendere,je n’ai pas voulu gravement l’offenser. Nihil in illum paulo gravius cogitavi; commovere hominem leviter et calefacere volui, non acerbius lædere. Nolui hominem injuriosius lacessere, tractare; non volui hominem asperius accipere. 2. Non parum offendi apud illum,je l’ai blessé gravement. Non parvam in offensionem incurri apud hominem; non parvam offensam subii; offensioni non mediocri fui; non parvam cecidi in offensionem; non levem offensionem mihi concitavit.Usus: 1. Neminem unquam non re, non verbo, non vultu denique offendi. Graviter mihi videris offensus. Offendit aures insolentia sermonis. 2. Incurro,se heurter,donner contre,commettre une faute. Quis tam lynceus, ut in tantis tenebris nihil offendat, nusquam incurrat? (Vulgo impingo),quel est le lynx à vue assez perçante pour ne pas se heurter au milieu de si épaisses ténèbres?In arrogantiam incurrit. 3. Pecco, delinquo,failler,pécher. In quo ipse offendis, ne alium reprehenderis. 4. Invenio,rencontrer qqn ou qqche,trouver. Non offendes eumdem. Offendes vastatas urbes, laceratam Italiam. 5. Lædo,blesser en heurtant,choquer,déplaire. Lapsus brachium offendit. Existimationem meam in dictum gravissime offendit. Cf.Lædo.
OFFENSA, æ, f.Offense;colère,rancune;lésion,mal,malaise.Epith.Magna.Usus: Magna in offensa sum; magnam offensam subii apud Pompeium,je suis en grande défaveur auprès de Pompée, je suis très-mal avec lui.
OFFENSĬO, ōnis, f.Action de heurter contre qqche;action de choquer qqn, colère, haine;échec,revers,malheur.Syn.Incommodum, detrimentum, damnum, molestia, calamitas, odium, simultas, dissidium, inimicitia.Epith.Acerba, non dissimilis, gravis, magna, odiosa, periculosa, popularis, privata, vitiosa, contraria.Usus: 1. Graves solent esse offensiones e gravibus morbis, si qua culpa commissa est,dans les maladies graves, la moindre imprudence détermine souvent de graves rechutes. Corporum offensiones sine culpa accidere possunt, animorum non item. Præstabo, nihil ex eo te offensionis habiturum. Non offensionibus belli, sed victoriis ad scientiam militarem eruditus,dont l’éducation militaire a été faite non par des échecs, mais par des victoires. 2. Odium, simultas, inimicitia,mécontentement,colère,rancune. Ea res illi magnam offensionem concitavit, fecit, attulit; offensioni fuit. Justa inde offensio nata est et exorta. In offensionem populi incurrit, cecidit. Offensionem sublevare, lenire, omittere; deponere ac obliterare pristinas offensiones omnes,déposer, oublier toutes les causes anciennes de mécontentement. Cf.Odium,Offendo.
OFFENSĬUNCŬLA, æ, f.Chagrin,contrariété,déplaisir.Syn.Offensa.
OFFĔRO, fers, obtŭli, oblātum, offerre, a.Porter devant,offrir,montrer;donner.Syn.Polliceor, profiteor, defero. )( Recuso.Usus: 1. Ille pecunias pollicitus, et quod carius, se ipsum obtulit. Offerre se in discrimen pro salute patriæ. Quod sors obtulerit, hoc agam. Morti se, ad mortem pro patria offerre. Os importunum non, ostendere modo, sed offerre. Ultro se offerre, se projicere, et potestatem sui facere hostibus,se livrer à l’ennemi. 2. Præbeo, affero,apporter,fournir. Alicui spem, metum, luctum, mœrorem, gaudium, religionem, mendicitatem, incendium, injuriam offerre. 3. Expono,exposer. Periculis caput suum offerre; invidiæ se offerre. 4. Resisto, me oppono,s’opposer à. Sceleri Antonii et dementiæ me obtuli.
OFFĬCĪNA, æ, f.Atelier,fabrique,boutique.Syn.Locus operis et quæstus quotidiani.Usus: Officinas armorum instituere, instruere. Hæc domus officina nequitiæ. Philosophi quasi ludum quemdam, atque officinam sapientiæ instituere. Ludus et officina dicendi. Officina chirographorum,bureau. Officina ferraria,manufacture d’armes. Officina mercatorum,boutique de marchand; rectius: taberna institorum. Officina librariaaliastaberna libraria,librairie.
OFFĬCĬO, is, fēci, ere, n.Faire,obstacle,faire du tort,nuire à.Syn.Noceo, obsum, obsto, obsisto.Usus: Cur meis commodis officis? Nec mentis luminibus officit altitudo fortunæ. Umbra terræ soli non officit. Alii laude sua famæ nostræ obstant et nomini officiunt. Cf.Obsum,Lædo.
OFFĬCĬŌSĒ,Officieusement,d’une manière complaisante.Syn.Amanter, amice.
OFFĬCĬŌSUS, a, um,Serviable,complaisant,bienveillant.Syn.Plenus officii, in quo inest liberalis gratificandi voluntas, humanissimus, in officio diligens, qui cupit omnium inservire studiis.Adv.Summe.Usus: Homo summe in omnes officiosus.
Officia sua deferentis formulæ,Formules pour offrir ses services: Nihil non agam tua causa,je ferai tout pour vous. Tua causa subibo omnia; nullum prote laborem, nullum onus aut officium recuso. Tuis in rebus toto pectore, cunctis viribus contendam. Nervos omnes, ubi res tuæ postulabunt, intendam. Omnia mihi pro te suscepta nec difficilia, nec injucunda erunt. Ubique mea tibi studia atque officia præsto erunt. Omnem operam, curam, studium, in tuis rebus ponam, consumam. Omne meum tempus tuis temporibus transmittam. Officium meum nunquam, nusquam requires. Mea studia nusquam desiderabis, Quibuscumque in rebus tibi commodare potero, nusquam deero. Res tuas omnes omni cura ac diligentia complectar. Quæ tibi intelligam esse commoda, omni studio persequar, diligenter præstabo. Quæ te velle quæque ad te pertinere arbitrabor, studiose diligenterque curabo. Meum in te studium iis maxime rebus declarabo, quas te velle cognovero. Tuam mihi dignitatem esse clarissimam, studium meum dignitatis tuæ vel tuendæ, vel etiam augendæ et amplificandæ, summum esse, omnes intelligent. Nihil tibi erit tam promptum aut paratum, quam in omnibus, quæ ad commodum vel amplitudinem tuam pertinent, opera, cura, diligentia uti mea; profiteor atque polliceor eximium et singulare meum studium in omni genere officii, quod ad honestatem, ad decus, ad gloriam, ad rem tuam et commodum pertinet. Nulla tibi in re, neque studium, neque benevolentia deerit, præsto non erit. Qui antea fui, idem semper futurus sum in te amando et amplificando. Quæcumque mihi tui honestandi potestas dabitur, nihil prætermittam, quod positum sit, aut in ipsa re, aut in honore verborum. Nunquam mihi tui aut colendi aut ornandi voluntas deerit. Polliceor tibi studium meum ac operam sine exceptione ulla aut temporis, aut occupationis. Universum studium ac benevolentiam ad te defero. Vincam meis officiis cogitationes tuas. Dabo operam, ut intelligas, me neminem esse officiorum studiosiorem, in officio diligentiorem.
OFFĬCĬUM, ĭi, n.Bon office,service volontaire,bienfait.Syn.Humanitas, studium, benevolentiæ significatio, munus, partes, muneris officium.Epith.Antiquum, civile, commune, consulare, debitum, diuturnum, domesticum, egregium, fictum, gratum, humanum, inchoatum, integrum, interruptum, justum, pium, liberale, necessarium, magnum, maximum, mediocre, medium, melius, mirificum, multum, novum, obscurum, perpetuum, perfectum, pristinum, privatum, proprium, provinciale, publicum, quæstorium, quotidianum, recens, rectum, salvum, sanctum, simplex, singulare, summum.Phras.1. Omnia tibi humanitatis officia debeo,je vous dois toute sorte de bons offices. Præstare tua causa debeo, quidquid possum. Quantum viribus possum consequi, tantum conferre studii in te debeo. Tua in me beneficia meum omne studium, omne officium, omnes a me curas, omnem industriam a me non solum postulant, sed exigunt. Quid est, quod tua causa non debeam? Tuis inservire studiis, tuæ voluntati morem gerere omnibus in rebus debeo. Par est, ut omnia a me studia ac officia in te proficiscantur. 2. Omnia amoris officia illi exhibui,je lui ai rendu tous les devoirs de l’amitié. Omnibus eum officiis prosecutus, amplexus, complexus sum; omnibus eum officiis mihi devinxi; omnia illi officia præstiti, tribui, in eum contuli; omnia a me officia in illum collata sunt, profecta sunt; amici officium integre explevi, egregie tuitus sum. Multa exstant, constant mea in illum officia. 3. Officium officio reddidi,j’ai rendu bienfait pour bienfait. Officium cumulate solvi, persolvi, reddidi; officiis cumulate respondi; vici studiis meis amici officia. 4. Officium nullum neglexi,je n’ai négligé aucune fonction. Tibi nullum a me amoris, studii, pietatis officium defuit; nullum officium prætermisi, intermisi. Officio amici nunquam defui; nunquam cessatum in officio est.Usus: 1. Non committam, ut meum officium desideres. Multa mihi tecum officia intercedunt. Officia sua aliis polliceri. 2. Partes,devoir,obligation morale. Officio fungi boni viri. In officio esse, manere,s’acquitter de son devoir, vivre en honnête homme. Ab officio boni viri discedere, recedere, abduci,failler à son devoir. 3. Munus,emploi,fonction,ministère. Officio præesse; officium suscipere, exsequi. Alienum aliquid ab officii dignitate admittere. Cf.Munus,Magistratus,Honor,Dignitas.
OFFUNDO, is, fūdi, fūsum, ere, a.Répandre,verser;étendre.Syn.Objicio, offero.Usus: Tu majoribus tuis magnas offudisti tenebras. Errorem alicui offundere et noctem,induire qqn en erreur.
ŎLĔA, æ, f.Olivier.Epith.Sempiterna.Usus: Agricola, cum florem oleæ videt, baccam quoque se videre putat.
ŎLĔĀRĬUS, a, um,Relatif à l’huile.Usus: Cella olearia,cellier à l’huile.
ŎLĔASTER, tri, m.Olivier sauvage.
ŎLĔO, es, lŭi, ere, n. et a.Avoir ou répandre une odeur.Syn.Redoleo; odorem spiro, spargo, fundo, afflo.Adv.Bene, male.Usus: Bene olent, qui nihil olent. Oratio peregrinum aliquid olet,ce discours trahit une origine étrangère.
ŎLĔUM, i, n.Huile.Usus: Ignis gliscit oleo. Aristeus inventor olei. Oleum et operam perdere,perdre son huile et ses soins,c. à d.,son temps et sa peine(Prov.).
OLFĂCĬO, is, fēci, factum, ere, a.Flairer,sentir.Syn.Odoror, odorem percipio.Usus: Olfacere aliquid.
ŌLIM,Autrefois,jadis.Syn.Quondam, patrum memoria, aliquando, jam dudum. )( Nunc. Sic olim loquebantur.
ŎLĬTOR, ōris, m.Jardinier.Usus: Olitorem pro horto conducere.
ŎLĬTŌRĬUS, a, um,De jardinier,de légumes.Usus: Forum olitorium,marché aux légumes.
ŎLĪVA, æ, f.Olive,fruit de l’olivier.Syn.Olea.
ŎLĪVĒTUM, i, n.Lieu planté d’oliviers,plant d’oliviers.Syn.Collis olivis consitus.
OLLA, æ, f.Pot,marmite.Syn.Denariorum implere ollam.
ŎLUS, ĕris, n.Toute espèce de légume, chou, navet, etc.Syn.Herba sativa, quæ est in usu cibario.Usus: Olera fastidire.
ŎLUSCŬLUM, i, n.Petit légume, chou.Syn.Olus minutum.
ŌMEN, ĭnis, n.Toute manifestation,tout signe,tout acte,considéré comme annonce,présage,indice de l’avenir. Dictumautfactum casu exceptum, quo rei cujuspiam eventus portendi posse videatur.Epith.Clarum, detestabile; prærogativum, paganum, bonum, faustum, funestum, triste, malum.Usus: Bonisveltristibus ominibus abeuntem prosequi. Omen capio. Accipio omen. Quod dii omen avertant, obruant, prohibeant! Nullis auspiciis, funestis ominibus omnium, et exsecrationibus rem aggressus est. Territis omnibus, velut fœdo omine incipiendæ rei. Id a plerisque in magni terroris omen acceptum est. In omen vertere.
ŌMĬNĀTOR, ōris, m.Devin,celui qui présage l’avenir.Syn.Qui capit omina.
ŌMĬNOR, aris, atus sum, ari, d.Présager,augurer.Syn.Auguror. Cf.Augurium.
ŎMITTO, is, mīsi, missum, ere, a.Renvoyer,lâcher;omettre.Syn.Mitto, missum facio, prætermitto, relinquo, prætereo.Adv.Omnino, plane.Phras.1. Negotium hoc melius omittes,vous ferez mieux d’abandonner cette affaire. Negotium id melius prætermittes; consultius erit supersedere toti huic negotio; negotium hoc, si sapis, repudiabis; tutius cœptum negotium abrumpes, missum facies, de manibus depones. 2. Omitte contumelias,cesse tes injures. Aufer contumelias et probra; mitte cavillationes; missas fac contumelias. 3. Ut omittam cætera,pour ne pas parler du reste. Ut præteream, prætermittam, relinquam, ut mittam, ut missa faciam cætera; ut supersedeam pluribus.Usus: Omitte timorem, iram, sollicitudinem, spem inanem. Nihil omisi pietatis et humanitatis. Cf.Relinquo,Negligo,Prætermitto.
OMNĪNO,Entièrement,complètement.Syn.Plane, prorsus, funditus, usquequaque.Phras.1. Malum id vix omnino tolletur,on aura de la peine à faire disparaître entièrement ce mal. Vix radicitus ab ipsa stirpe extrahetur; vix funditus exstirpabitur; rami fortasse amputabuntur, radicum fibræ non item evellentur. Malum illud vix auferetur, removebitur ex integro. 2. Res est omnino necessaria,la chose est tout à fait nécessaire. Res est in omnes partes necessaria. Res est plane atque omnino necessaria; per omnia, sine dubio, omnibus modis, omnium rerum causa necessaria.Usus: Vix aut omnino non potest fieri.
OMNĬPŎTENS, tis, omn. gen.Tout-puissant. Verb. poetic. Cf.Penitus.
OMNIS, e, gen. com.Tout,chaque,chacun.Syn.Cunctus, universus, quisque, quivis, quis non? summi, infimi, ad unum omnes, totus. )( Nullus.Adv.Omnino.Phras.Omnes de victoria sibi gratulantur,tous se réjouissent de la victoire. Omnium generum, ætatum, ordinum homines, omnis fortunæ ac loci homines; omnes populi cunctæque gentes; quantum est hominum in orbe, singuli et universi de inaudita hac post hominum memoriam victoria lætantur. Omnes sibi viri, mulieres, cives ac peregrini, servi ac liberi de tam illustri victoria gratulantur. Cum a summis, mediis, infimis, tum denique ab universis victoria hæc ingenti lætitia celebratur. Omnes certatim, alius luculentius alio, hanc sibi victoriam gratulantur.Usus: Omnia minima, maxima per se agit. Nemo omnium. Ubi hæc omnia prima, postrema recitata sunt.
OMNĬVĂGUS, a, um,Qui erre en tous lieux,errant,vagabond.Usus: Diana omnivaga dicitur.
ŎNĂGER, gri, m.Onagre,âne sauvage.Syn.Asinus silvester.
ŎNĔRĀRĬUS, a, um,De charge,de transport.Usus: Navis oneraria,vaisseau de transport.
ŎNĔRO, as, avi, atum, are, a.Charger d’un fardeau;accabler, combler, etc.Usus: Aures alicujus onerare mendacio,prodiguer les mensonges à qqn, lui débiter mille mensonges. Cf.Onus.
ŎNĔRŌSUS, a, um,Lourd,pesant,accablant.Syn.Gravis, ponderosus. Cf.Gravis.
ŎNUS, ĕris, n.Charge,fardeau,poids.Epith.Commune, grave, leve, magnum, tantum.Phras.1. Onus habeo gravissimum,je porte un très lourd fardeau. Onus mihi impositum est gravissimum; onus laboris maximum in me recepi, suscepi; onus sustuli, sustineo sane grave; onere premor ac pene opprimor gravissimo; onus mihi incumbit, onus cervicibus meis impositum est immensum; plura simul in me onera inclinata sunt. Non unum mihi injunctum est onus; non leve onus subii. 2. Sub onere fatiscere,succomber sous le faix. Oneri succumbere; onere opprimi, sub onere concidere.Usus: Onus alicui addere. Onere levare, onus allevare. Onus deponere, abjicere, propter infirmitatem animi detrectare. Onus ferre, perferre.
ŎNUSTUS, a, um,Chargé.Usus: Asellus auro onustus,ânon chargé d’or.
ŎPĀCO, as, avi, atum, are, a.Ombrager,donner de l’ombre à.Syn.Obscuro.Usus: Terra nos opacat. Platanus patulis diffusa ramis ad opacandum locum aliquem. Cf.Obscuro.
ŎPĀCUS, a, um,Qui a de l’ombre,ombragé;ténébreux,noir.Syn.Obscurus, umbrosus. )( Apricus.Usus: Opaca nubes. Locus opacus et frigidus in silvis.
ŎPĔRA, æ, f.Peine,mal qu’on se donne,travail,application,soin.Syn.Studium, labor, cura, industria.Epith.Egregia, forensis, fortis, fidelis, gratior, insignis, non mediocris, melior, militaris, mirifica, multa, magis opportuna, par, patria, publica, singularis, summa, tenuis. Annuæ, gratissimæ, mercenariæ, pulcherrimæ, subsecivæ, urbanæ.Phras.1. Græcis litteris multam operam impendi,je me suis appliqué avec beaucoup de zèle à l’étude des lettres grecques. Græcis litteris multum operæ dedi; multam curam operamque ad Græcas litteras contuli,velin Græcas litteras; multum laboris et operæ in Græcis litteris posui, consumpsi; multum operæ tribui Græcarum artium magistris. Cf.Diligentia. 2. Omnis opera mea frustra fuit,tous mes soins ont été inutiles. In ea re opera abusus sum; operam omnem lusi, perdidi. Opera mihi omnis periit; oleum ac operam perdidi; operæ pretium nullum feci; spes et opera me frustrata est; nequidquam omni opera ac diligentia, summa vi ac ope enisus sum. Nihil tanta contentione profectum est. Cf.Frustra.Usus: Operam suam profiteri. Majorem operam suscepi, quam res posceret; operam dare, navare rei. Operam amicis locare, dicare. Opera illi mea diligenter utuntur. Operam dare rebus divinis, sapientiæ. Operæ non peperci,je n’ai pas épargné mes soins. De priore opera multum detraxi,je me suis beaucoup relâché de mon zèle d’autrefois. Operam a Græcis litteris removi,je ne m’occupe plus des lettres grecques. Data, dedita opera id fecit,il le fit à dessein. Vix erit operæ pretium,cela ne vaudra pas la peine de....
ŎPĔRÆ, ārum, f. pl.Ouvrier à la journée,mercenaire,travailleur.Syn.Operarii, qui fabrorum ministeriis et servili in opera habentur; homines ad operas conducti.Usus: Mercenariæ operæ,troupes mercenaires. Venditat se operis.
1. ŎPĔRĀRĬUS, a, um,De travail.Usus: Operarius homo,travailleur,manœuvre.
2. ŎPĔRĀRĬUS, ĭi, m.Travailleur,ouvrier,manœuvre.Syn.Operæ, bajulus.Usus: Operarii, qui in tabernis sunt, amantissimi sunt otii. Cf.Merces,Mercenarius.
ŎPĔRĀTĬO, ōnis, f.Action de travailler,travail,ouvrage.Syn.Opera.
ŎPERCŬLUM, i, n.Couvercle.Usus: Arteria tegitur quodam quasi operculo. Dignum patella operculum,ce sont deux personnes l’une digne de l’autre, les deux font la paire(Prov.).
ŎPĔRĪMENTUM, i, n.Couverture.Syn.Integumentum, operculum.
ŎPĔRĬO, is, ŭi, ertum, ire, a.Couvrir,fermer.Syn.Tego, obvolvo.Usus: Capite est fere operto. )( Aperto capite. Operire ostium.
ŎPĔROR, aris, atus sum, ari, d.Travailler,se donner de la peine.Syn.In opere faciundo laboro.Usus: Operari rei divinæ,faire un acte religieux,célébrer l’office divin. (Medicina operatur,Vulg.),la médecine opère. Latine: Venis concipitur, in venas se diffundit medicamentum. Cf.Laboro.
ŎPĔRŌSĒ,Avec peine, difficilement.Syn.Laboriose, multa cura et opera.Usus: Ne fiat operose.
ŎPĔRŌSUS, a, um,Actif,occupé,laborieux;qui exige beaucoup de travail,difficile,pénible.Syn.Laboriosus, actuosus. )( Iners, languidus.Phras.Res est operosa,la chose demande du travail. Res est ejusmodi, quæ curam ac diligentiam non mediocrem postulet; res est non molli brachio tractanda; in qua sudandum et multum operæ ponendum. Exsudandus hic non levis labor est. Cf.Laboriosus,Difficilis,Labor.Usus: Opus spissumet operosum. Senectus non modo languida et iners non est, verum operosa semperque aliquid agens. Molestus ac operosus labor.
ŎPES, um, f. pl.Ressources,richesses,trésors;puissance,pouvoir.Syn.Divitiæ, facultates, copiæ;item: Potentia.Epith.Alienæ, divinæ, exiguæ, firmiores, incredibiles, invidiosæ, magnæ, mediocres, nimiæ, novæ, præstantes, pristinæ, regiæ, tantæ, tenues, violentæ, urbanæ, utiles.Usus: Opibus affluere, abundare, præditum esse,être riche. Opes consectari, augere rem, pecuniam facere,amasser des richesses. Opes evertere, frangere,détruire, ruiner le crédit. Omnibus opibus ac viribus repugnare,résister de toutes ses forces et par tous les moyens. Fundatæ ac bene constitutæ opes,richesses bien assises. Affecta re familiari accisisque opibus ac domesticis copiis,qui a perdu ses ressources. Pro habitu opum, pecuniarum,suivant l’état de leur fortune. Cf.Divitiæ,Copiæ,Fortunæ,Pecuniæ.
ŎPĬFEX, ĭcis, m.Travailleur,ouvrier;artisan.Syn.Artifex.Usus: Opifex et ædificator mundi DEUS,DIEU, l’artisan et l’architecte de l’univers. Opifices ac tabernarios, ac fecem omnem civitatis concitare. Omne opificum instrumentum, omnis opera ac quæstus frequentia sustinetur, alitur otio.
ŎPĪMUS, a, um,Gras,plein;riche,opulent.Syn.Pinguis, amplus. )( Tenuis, strigosus, sterilis.Usus: Spolia opima. Præda opima. Terra opima et fertilis. Opimum et adipale dicendi genus,style chargé et pour ainsi dire empâté.
ŎPĪNĀBĬLIS, e, gen. com.Qui repose sur des conjectures,présumé,imaginé.Syn.Quod in opinione positum est.Usus: Artes, quæ conjectura continentur et sunt opinabiles,les sciences qui reposent sur des conjectures, et qui résultent de l’opinion.
ŎPĪNĀTĬO, ōnis, f.Conjecture,opinion,idée.Syn.Opinio.
ŎPĪNĀTOR, ōris, m.Qui n’affirme pas,sceptique.Usus: Magnus opinator sum, non enim sum sapiens.
ŎPĪNĬO, ōnis, f.Opinion,manière de voir,avis,pensée,croyance.Syn.Sententia, sensus, existimatio, conjectura.Epith.Adversaria, æterna, bona, censoria, certa, communis, conciliatrix amicitiæ, dubia, effrenata, errans, ementita, falsa, firma, gravis, stabilis, honesta, imbecilla, improba, incommoda, incorrupta, penitus insita, jucunda, longior, magna, mala, necessaria, obscura, perniciosa, popularis, publica, recens, tacita, tanta, varia, vehemens, vera, vetus, vulgaris, vitiosa, brevis, depravata, gloriosa, humana, laudabilis.Phras.1. Una est omnium opinio,il n’y a qu’un avis, qu’une opinion. Eodem concurrunt omnes sententiæ; idem omnes spectant, probant, sequuntur. Una est consentiensque vox omnium; opinionum nulla est varietas; una eademque omnium est sententia; opiniones nihil variant; omnium firmata consensu opinio est; eadem est omnium sine varietate opinio. Eadem est omnium, nullo prorsus dissentiente, opinio. 2. Plerique sunt in ea opinione,presque tous sont de cet avis. Plurimorum hæc est opinio, fert opinio; in eam opinionem adducti, ea opinione imbuti sunt plerique; ea opinio plerosque tenet, pervasit; eam opinionem plerique imbibere, in plerorumque mentibus inveteravit hæc opinio. Cf.Sententia. 3. Nemo me ab ista opinione amovebit,personne ne pourra m’ôter de l’esprit cette pensée. Ab ista opinione deducet; istam opinionem ex animo mihi extrahet; nemo mihi opinionem eam evellet ex animo, excutiet; de sententia me dimovebit, depellet, abducet.Usus: 1. Ea opinio urbem implevit. Ea opinio edita in vulgus est. In eam opinionem plerique discessere. In eam opinionem veni. In ea opinione sunt cives. Eam de te opinionem accepere. Multa erant, quæ eam opinionem confirmarent. Opinionem nemo deponet. Sed hæc sint in opinione,mais, quoique ce soit l’opinion générale. 2. Sententia,opinion,avis. Opiniones antiquas convellere, excutere; novas inserere, tradere. 3. Existimatio, fama,bonne ou haute opinion qu’on a,estime qu’on fait de qqche,espérance. Conceptæ de se opinioni respondere; opinionem de se præbitam superare, vincere; opinione meliorem se ostendere. Cf.Sententia,Existimatio.
ŎPĪNĬŎSUS, a, um,Plein d’opinion,sceptique.Syn.Magnus opinator.Usus: Homo omnium opiniosissimus.
ŎPĪNOR, aris, atus sum, ari, d.Penser,présumer,juger. Cum accus.velprop. inf.velde.Syn.Opinionem habeo, in opinione sum; opinio mea est; puto, existimo; animus in eam partem inclinat.Adv.Falso, temere.Usus: Homines multa in vita falso opinantur. Cf.Puto,Judico,Existimo.
ŎPĬPĂRĒ,Somptueusement,magnifiquement.Syn.Laute, apparate, splendide.
ŎPĬPĂRUS, a, um,Somptueux,magnifique.Syn.Magnarum opum.
ŎPIS, is, f.Aide,assistance,secours,appui,concours.Syn.Auxilium.Usus: 1. Opis indigere. Opem petere, implorare, exspectare. Salutem indigentibus et opem ferre, afferre, porrigere, tendere. Quacumque ope potero, te juvabo. 2. Omni vi,de toutes ses forces. Summa ope conniti. Cf.Auxilium,Juvo,Opitulor.
ŎPĬTŬLOR, aris, atus sum, ari, d. n.Porter secours,aider.Syn.Opem fero; subvenio.Phras.1. Laborantibus amicis opitulari,venir en aide à ses amis dans le besoin. Amicis præsto esse; auxilium, opem ferre; auxilio esse; subsidio esse, adesse; miseriisoppressos levare, erigere jacentes; eorum miseriis occurrere, subvenire. Cf.Auxilium. 2. Patriæ ruenti opitulare,secourez la patrie qui va périr. Fer opem occidenti patriæ; cadentem patriam excipe; eripe ex his miseriis laborantem gravissime patriam; patriæ tuæ deesse noli; noli committere, ut auxilium tuum patria in tam adversa fortuna, in tantis malis ac calamitatibus desideret.Usus: Homini oppresso jam et desperato opitulatus sum. Ut quisque opis maxime indiget, ita opitulari decet. Cf.Adjuvo,Auxilium,Succurro.
ŎPORTET, ŭit, ere, imp.Il faut,il est juste,nécessaire.Syn.Convenit, decet, necesse est.Adv.Omnino, contra, jam pridem.Usus: Contra, ac oportet, egisti. Ex rerum cognitione efflorescat oratio, oportet. Cf.Necesse.
OPPĔRĬOR, iris, iri, d.Attendre qqn ou qqche.Syn.Exspecto.
OPPESSŬLĀTUS, a, um, particip. v. anom. Oppessulo.Verrouillé,fermé au verrou.Usus: Fores oppessulatæ. Cf.Januæ.
OPPĔTO, is, īvivelĭi, ītum, ere, a.Aller au devant,affronter;mourir,succomber.Syn.Morior, occumbo, obeo.Adv.Millies.Usus: Mortem pro Republica oppetere.
OPPĬDĀNUS, a, um,Qui est d’une ville (autre que Rome).Usus: Oppidanum dicendi genus,éloquence provinciale.
OPPĬDO,Beaucoup,fort,très,extrêmement.Syn.Sane, valde.Usus: Homo oppido ridiculus.
OPPĬDUM, i, n.Ville,place.Syn.Municipium, urbs modica.Epith.Antiquum, celebre, clarum, frequens, nobile, ornatum, devium, lautissimum, locuples, honestum, munitum, non maximum, vetus, sanum, tenue, vacuum a bello, florentissimum, miserrimum, prostratum ac dirutum.Usus: Constituere oppidum,fonder une ville.
OPPIGNĔRO, as, avi, atum, are, a.Engager,donner en gage.Syn.Do pignori, relinquo pignori, pignori oppono.
OPPĪLO, as, avi, atum, are, a.Boucher,obstruer.Syn.Obstruo, claudo. Cf.Obstruo.
OPPLĔO, es, ēvi, ētum, ere, a.Emplir,remplir.Syn.Impleo.
OPPLŌRO, as, avi, atum, are, n.Fatiguer de ses pleurs, de ses gémissements.Syn.Ploro.Usus: Non desines opplorare auribus meis?
OPPŌNO, is, pŏsŭi, pŏsĭtum, ere, a.Mettre devant,opposer.Syn.Objicio, contra statuo.Adv.Falso, formidolose.Usus: Sed quid oppones tandem? Auctoritatem suam invidiæ opponere. Cf.Resisto.
OPPORTŪNĒ,A propos,à temps,justement.Syn.In loco; in tempore; non incommode, loco, tempore. )( Alieno loco, tempore.Usus: Opportune adest.
OPPORTŪNĬTAS, ātis, f.Commodité,disposition,arrangement favorable.Epith.Divina, idonea major, maritima, melior, magna, maxima, plurima.Usus: 1. Opportunitas idoneorum ad agendum temporum. Tenendam hanc horam puto, urgendam opportunitatem. Loci opportunitatem credo, secutus est. 2.Usus, utilitas,avantage,utilité,profit. Magnæ sunt fluminum opportunitates. Natura provida utilitatum opportunitatumque omnium. Cf.Occasio.
OPPORTŪNUS, a, um,Commode,convenable,favorable.Syn.Commodus. )( Importunus.Adv.Maxime.Phras.Opportunus fuit adventus tuus,vous êtes arrivé au moment favorable. Commodum advenisti; tempestivis sane temporibus nobis advenisti. Ades plane in tempore; peropportune venisti; plane per tempus advenisti; optima opportunitate venisti.Usus: Opportunum actionis tempus. Nihil post hominum memoriam opportunius accidere vidi. Opportunum diversorium. Cf.Commodus,Aptus.
OPPŎSĬTĬO, ōnis, f.Opposition,contraste.Usus: Oppositio negationis.
1. OPPŎSĬTŬS, ūs, m.Action de se mettre devant.Usus: Non modo excubias sed oppositus nostrorum corporum tibi pollicemur,nous promettons non-seulement de veiller et de faire bonne garde, mais encore de te faire un rempart de nos corps.
2. OPPŎSĬTUS, a, um,Opposé,mis en face,placé devant,situé vis-à-vis.Syn.Diversus, adversus, aversus, contrarius, e regione situs.Usus: Propugnaculum hostibus oppositum et objectum. Moles oppositæ fluctibus,digues opposées aux flots. In opposito, aversa urbis parte. Cf.Contrarius.
OPPRESSĬO, ōnis, f.Oppression,violence,occupation violente.Syn.Obsessio, oppugnatio.Epith.Tetra, detestabilis.Usus: Oppressio curiæ, legum, libertatis.
OPPRESSOR, ōris, m.Oppresseur,destructeur.Usus: Vindex et oppressor conjurationis.
OPPRĬMO, is, pressi, pressum, ere, a.Presser,accabler,étouffer,cacher.Syn.Obruo, pondere affligo, subigo, servitute oppressum teneo.Adv.Maxime, misere, improviso, studiosius, funditus, indignissime, plane, iampridem.Usus: Onere, dolore opprimi. Circumveniri te dicis et opprimi. Hostes imparatos opprimere. Sopitos lux oppressit,le soleil les surprit encore endormis. Proficiscentem nox oppressit. Contumeliis opertus et oppressus. Captus, obrutus, oppressus malis. Cf.Affligo.
OPPRŎBRĬUM, ĭi, n.Opprobre,honte,déshonneur,infamie.Syn.Dedecus, ignominia. Cf.Ignominia.
OPPUGNĀTĬO, ōnis, f.Attaque,siége,assaut. )( Defensio.Epith.Publica.Usus: Oppugnationem inferre, sustinere,donner, soutenir un assaut.
OPPUGNĀTOR, ōris,Celui qui attaque,donne l’assaut,assiége.Syn.Qui fert arma contra. )( Defensor.Usus: Patriæ, salutis meæ oppugnator. Cf.Adversarius.
OPPUGNO, as, avi, atum, are, a.Combattre,attaquer,donner l’assaut,assiéger.Syn.Impugno, arma contra fero; oppugnationem infero.Phras.Urbem oppugnavit,il assiégea la ville. Admovit urbi exercitum; castra ad urbem posuit; urbem exercitu circumdedit; circa muros hæsit; vineas et aggeres muro injunxit; muros tormentis quassatos, omni instrumenti bellici apparatu labefactavit; cuniculis aliisque operibus oppugnavit. Cf.Obsideo.Usus: Oppugnare urbem et labefactare. Clandestinis insidiis, cuniculis caput alicujus oppugnare. Cf.Adversarius,Inimicus,Hostis,Murus.
OPTĀBĬLIS, e, gen. com.Désirable,souhaitable.Syn.Optandus, expetendus.Usus: Quæ vulgo optabilia et expetenda videntur.