STŎMĂCHOR, aris, atus sum, ari, d., n. et a.S’indigner,se fâcher,s’irriter;dédaigner.Syn.Indignor, indigne fero, moleste fero, irascor.Usus: Fastidiose stomachatur omnia. Cf.Indignor,Irascor,Ira.
STŎMĂCHŌSĒ,Avec colère.Syn.Iracunde.
STŎMĂCHŌSUS, a, um,Irrité,emporté,furieux.Syn.Iracundus.Usus: Me quidem valde movent stomachosa et submorosa ridicula. Litteræ tuæ stomachosiores fuere. Acumen sæpe stomachosum, nonnunquam frigidum. Cf.Iracundus.
STŎMĂCHUS, i, m.Estomac.Syn.Gula, gulæ extremum, quo cibus labitur ut concoquatur; bilis, ira.Epith.Languens.Usus: 1. Stomachi calor etiam ostrea concoquit. Esse stomacho languente. Nosti stomachi mei fastidium. 2. Bilis, ira,dégoût,humeur,mécontentement. Querula epistola tua stomachum mihi movit, fecit. Cave ne stomachum in te erumpam,prenez garde que je n’exhale ma bile contre vous. Iracundia exarsi et stomacho. Stomachum omnem jam funditus perdidi. Risi in stomacho,j’ai ri dans ma colère. Cf.Ira.
STRĂBO, ōnis, m.Louche.Syn.Qui oculis est perversis.
STRĀGES, is, f.Défaite.Syn.Clades.Epith.Horribilis, nocturna.Phras.Ingens strages facta est,il se fit un grand carnage. Ruinæ similis strages erat; vix ulla expers cladis exercitus pars erat; strages data, edita erat ingens; clades ingens accepta erat; omnia strage fugaque repleta erant; quacumque pervasit equestris procella stragem ruinæ similem dedit.Usus: Quas ille strages dedit, edidit, fecit. Per stragem lapidum et ruinas enisus in muros miles,sur un amas,un monceau de pierres. Cf.Cædes,Clades.
STRĀGŬLUM, i, n.Couverture,tapis,matelas.Epith.Textile, pictum.Usus: Collocavit hominem in lectulo pulcherrimo, textili stragulo magnificis operibus picto.
STRĀGULUS, a, um,Qu’on étend.Usus: Stragula vestis,couverture,tapis.
STRĀMEN, ĭnis, n.Paille.
STRĀMENTUM, i, n.Paille,litière. Casæ stramentis tectæ. Somnus quiesque in stramentis erat.
STRANGŬLO, as, avi, atum, are, a.Serrer la gorge,étrangler.Syn.Faucibus premo, suffoco, ango, cervicem frango, obtorta gula jugulo.Usus: Patrem strangulavit.
STRANGŪRĬA, æ, f.Rétention d’urine.Syn.Disuria.
STRĂTĒGĒMA, ătis, n.Ruse de guerre,stratagème.Syn.Dolus militaris, inventumvelconsilium callidum imperatoris.
STRĀTUM, i, n.Garniture de lit,couverture.Syn.Peristroma.Usus: Strata pulcherrima.
STRĒNŬĒ,Vivement,activement;bravement.Syn.Naviter, fortiter.Usus: Ædificat, agit strenue.
STRĒNŬUS, a, um,Actif,alerte,brave,vaillant.Syn.Ad labores impiger, manu promptus; qui dignos nobilitate sua, dignos rebus gestis spiritus capit; cui digna veteregloria et majorum monumentis fortitudo inest; qui in armis rebusque gerendis magnam virtutem præstat.Usus: Vir erat strenuus et in periculis interritus. Cf.Generosus.
STRĔPĬTŬS, ūs, m.Bruit,fracas.Syn.Sonitus, stridor.Epith.Forensis, ingens, reconditus.Phras.Ingens erat strepitus,le vacarme était grand. Cum horrendo fragore strepitus exstitit, editus est; ingens armorum strepitus ad cœlum ferebatur. Tumultuantium fremitus tantus erat, vox ut consulis obstrepentibus armis audiri non posset.Usus: Strepitu significare.
STRĔPO, is, ŭi, ere, n. et a.Murmurer,bourdonner,faire du tumulte.Syn.Rixor, jurgor.Usus: Cum Achivi inter se cœpissent strepere,les Grecs s’étant mis à murmurer entre eux.
STRICTĒ,Étroitement,rigoureusement.Syn.Arcte, restricte. )( Laxe.Usus: Stricte observa ne plus reddas quam acceperis.
STRICTIM,Sommairement,succinctement,Syn.Compressius.Usus: Strictim alia et breviter, alia copiosissime dicere.
STRĪDĔO, es,velSTRĪDO, is, di, ere, n.Rendre un son aigu, (grincer,siffler,frémir).Usus: Stridebant cardines.
STRĪDOR, ōris, m.Son aigu,sifflement,grincement.Syn.Strepitus.Epith.Densus, horrifer.Usus: Ne serræ quidem stridorem ferebat.
STRĬGĬLIS, is, f.Sorte d’étrille pour nettoyer la peau des baigneurs. Balnei instrumentum.
STRĬGŎSUS, a, um,Maigre,mince,décharné.Syn.Gracilis, tenuis, exhaustus.Usus: Oratio strigosior.
STRINGO, is, inxi, ictum, ere, a.Resserrer,tenir soumis;tirer,raser légèrement.Usus: Nullum vinculum ad stringendam fidem jurejurando est sanctius. Stringere gladium,tirer l’épée.
STRIX, strĭgis, f.Hibou. Avis nocturna infausta.
STRUCTOR, ōris, m.Architecte,maçon;ordonnateur d’un festin.Syn.Minister ad mensam cibosque struendos.Usus: In aream tuam veni: res agebatur multis structoribus.
STRUCTŪRA, æ, f.Structure,organisation.Syn.Compositio, constitutio, coagmentatio.Usus: Structura verborum.
STRŬES, is, f.Tas,amas,monceau.
STRŪMA, æ, f.Goître,scrofules,écrouelles.Syn.Tumor colli.Usus: Qui exsecant pestem aliquam, tanquam strumam civitatis,comme les écrouelles de l’État.
STRŬO, is, xi, ctum, ere,Élever;ourdir,tramer,méditer qqche de nuisible;ordonner,disposer.Syn.Molior, construo.Usus: Alicui pestem, insidias, calamitatem, perniciem struere. Aciem, domum struere. Verba struere et componere.
STŬDĔO, es, ŭi, ere, n.Étudier,s’appliquer à.Syn.Operam do, studium in aliqua re pono, colloco; faveo.Adv.Summe, vehementer, exquisitius litteris.Phras.1. A puero huic scientiæ studui,j’ai étudié cette science depuis mon enfance. Meam operam ad hæc litterarum studia jam inde a puero contuli; in hoc studiorum genere meam operam consumpsi, collocavi; meam operam his studiis dedi. Hanc doctrinam, hanc studiorum rationem ab ineunte ætate sum secutus, colui diligentissime. A puero hæc me scientia delectavit; illi a teneris deditus, devinctus fui; a teneris in hoc studiorum genus incubui. Hoc genus studiorum me unice cepit, tenuit, mihi placuit; huic uni meas vigilias dicavi, dedi, tradidi, addixi, dicatas volui; in his litteris ætatem duxi; his litteris tempus omne tribui. 2. Noctu studeo litteris,la nuit je m’applique à l’étude des lettres. Nocturnas vigilias ad diurnum doctrinarum studium adjungo. Ad litterarum studia etiam noctis bonam partem assumo, decerpo, sepono; litterarum causa etiam noctem pervigilo, pervigilem ago; somni partem mihi detraho, eripio. 3. Litteris studes assidue,vous étudiez assidûment les belles-lettres. Litterarum studia nunquam intermittis; nunquam te a litterarum studio sejungis; totus es in litteris; totum te in litteras abdis; litteris te involvis; noctem cum die litterarum studiis conjungis; litteras colis, tractas, exerces assidue. Nimius es in litteris; nimia litterarum cupiditate flagras, exæstuas. Immoderate, intemperanter litteris indulges; laboris, plusquam satis est, in litterarum studiis tractandis suscipis, sustines; sic in tuis his studiis elaboras, vigilas, ut vires imminuas, exhaurias, consumas, debilites, infirmes, affligas. Modum in studiis tuis non retines, tenes, servas; libros de manibus nunquam deponis; libros volvis, evolvis, tractas, legendo conteris assidue. Præter modum, supra, extra, ultra modum studiis vacas.Usus: 1. Laudi, gloriæ, virtuti, pecuniæ, voluptati, rebus novis studere. 2. Faveo,s’intéresser à qqn, le favoriser. Pompeio Crassus studet. Omnes ei student, omnes adjuvant 3. Opto,désirer. Studeo scire quid egeris. Ego illum ulcisci non studeo. Cf.Studium. Litteræ.
STŬDĬŌSĒ,Avec zèle, soin, ardeur.Syn.Cupide, summo studio, summa ope, omni ope ac opera, diligenter, naviter.Phras.(Studiose id fecit,Vulg.),il l’a fait exprès. De industria; dedita opera; consulto; certo judicio; sciens prudensque; ex composito; ex destinato; compacto, consilio certo egit; sedulo et consilio; ex industria id ab eo factum. Cf.Consulto.Usus: Studiose negotium curare. Cf.Scientia.
STŬDĬŌSUS, a, um,Plein de zèle,zélé,appliqué à,qui a du goût pour.Syn.Cupidus, amans, observans; cui res aliqua in studio est, qui alicujus rei studio tenetur, flagrat.Usus: Homo est existimationis meæ et laudis, mei studiosissimus, mei perstudiosus et fautor. Habet multos sui studiosos. Vir dicendi, doctrinæ, eruditionis studiosus. (Studiosus,Vulg.),étudiant. Rectius: Litterarum studiosus, addito Genit. Cf.Applico.
STŬDĬUM, ĭi, n.Application,zèle,ardeur;action d’étudier,étude.Syn.Opera, labor; voluntas, animus, cupiditas; litteræ.Epith.Acre, admirabile, ardens, commune, desidiosum, divinum, eximium et singulare, flagrans, incredibile, insigne, languidius, mediocre, obscurum, mirificum, par, populare, pristinum, rectum, regale, stultum; tantum, totum.Phras.1. Studium suum arti alicui impendere,donner tous ses soins à un art. Studium suum ac aperam arti alicui tradere, dicare, addicere; in arte aliqua suum studium locare, collocare, ponere, consumere. 2. Studium suum ac voluntatem alteri impendere,témoigner à qqn son zèle, son attachement. Navare alteri studium suum ac voluntatem; profiteri alteri, dicare, declarare suum studium; servire alterius laudi, honori, commodis; ad aliquem sua studia conferre; maxima voluntate et studio erga alterum esse, ferri. Cf.Benevolentia. 3. Studia (Intellige: litterarum, doctrinæ, quæ vocabula ad verba: studeo, studiosus, studia, addenda fere sunt) summam habent utilitatem,les études ont une très grande utilité. Studia summam utilitatem, emolumentum, fructum, gloriam pariunt. Studiorum utilitatem nulla dies imminuit; horum utilitas non terminatur spatio temporis, non definitur ulla die, sed sempiternum spectat. Studiis secundæ res ornantur, adversæ sublevantur, adjuvantur. De studiorum utilitate nihil fortuna, nihil hominum injuria ac ne temporis quidem longinquitas quidquam detrahet, deteret, decerpet. 4. Studia litterarum intermittenda paulisper sunt,il faut interrompre de temps en temps les études. Animus a litteris avocandus, abducendus est; deponendum studiorum onus; labor studiorum parumper remittendum est; levandus est animus studiorum onere pressus; danda est aliqua vacatio a studiis; relaxandus est animus a studendi contentione; feriato a studiis aliquando esse liceat; vacatio, cessatio, intermissio quædam concedatur oportet. 5. Repetere intermissa paulum litterarum studia,reprendre l’étude des lettres interrompue pendant quelque temps. Ad artium bonarum disciplinas se referre, revocare; ad studia sua se referre, conferre; ad studiorum usum et consuetudinem redire; intermissas operas studiis reddere; revocare se ad industriam priorem; novum ardorem ad interpellata tantisper studia afferre; cum Musis in gratiam redire; ad Musas se referre suas. Repetere, recolere, recognoscere, renovare superiora studia, artes pristinas. Cf.Repeto. 6. Studiorum ardorem nihil imminuet,il ne diminuera rien de son goût pour l’étude. Litterarum ardorem, quarum studio mire tenetur, flagrat, ardet, incenditur, inflammatur, ad quas totum se contulit, ad quas toto pectore incumbit; in quibus studium omne ponit, adhibet, in quibus tempus omne et ætatem consumit, conterit, exigit, nulla res franget, nulla restinguet; nunquam in hoc homine doctrinarum studia obsolescent; nulla res illum suis a studiis abducet. 7. A litterarum studio cessare,cesser d’étudier. Doctrinæ studia abjicere, omittere, deserere, deponere; bonis litteris multam, longam salutem dicere; bonis litteris nuntium remittere; industriam suam alio traducere, transferre. 8. Vix studia humaniora leviter percurrit, jam ad philosophica transit,il touche à peine l’étude de la littérature et passe immédiatement à la philosophie. Vix litteras humaniores attigit; vix leviter iis litteris tinctus et infectus est; in iis litteris versatus est; iis litteris operam dedit, quibus formari adolescentia solet; vix breve cum amœnioribus Musis commercium habuit, jam ad rerum naturalium cognitionem animum adjungit, applicat; jam philosophiam animo complectitur; jam sevelanimum suum iis artibus excolere cogitat, earum artium cognitionem consequi, eas artes memoria et scientia comprehendere, iis disciplinis erudiri in iis disciplinis elaborare, iis artibus erudiri quæ a sapientissimis viris traditæ omnem naturæ cognitionem complectuntur. 9. (Studium honoris divini et salutis animarum ingens habet,Vulg.),il a un grand zèle pour l’honneur de Dieu et le salut des âmes. Divini honoris studio mire incensus est; proferendi divini honoris studio mirifico tenetur, flagrat, ardet; ardore quodam sacro alienæ salutis pene conflagrat; ardor ingens ac cupiditas amplificandæ divinæ gloriæ ejus animum exedit; præstanti est erga mortales quoslibet ardentique plane caritate. In aliorum salute procuranda totus est; totum se in animorum procurationem tradidit; alienæ saluti totum se devovet; totum se ad juvandos mortalium animos confert; totus in studium quærendarum DEO animarum exardescit; unum illi votum est animorum quæstus quam maximos facere; unum studium animorum salutem acerrime procurandi.Usus: 1. In arte aliqua studium suum locare. 2. Voluntas, animus, ardor, amor, cupiditas, benevolentia,zèle,ardeur,goût,penchant,passion. Populi studia sibi multo artificio ac simulatione conciliat. Studia in te mea et officia facile perspicies, nec minora a te studia exspecto. Populi studia amittere, impedire; populi studiis obsistere. Multum de veteri studio tuo detractum sentio. Prætermittis, deposuisti pristina tua erga me studia et officia. 3. Litteræ,les études,applicationà l’étude. Litterarum studiis mire tenetur. Silent inter arma doctrinarum studia. Cf.Litteræ,Benevolentia.
STULTĒ,Sottement.Syn.Dementer, insipienter, incaute, non pro sano.Usus: Homo stulte arrogans; nihil pro sano fecit sed stulte omnia et improvide.
STULTĬTĬA, æ, f.Sottise,stupidité;folie.Syn.Fatuitas, dementia, amentia.Epith.Alta, incredibilis, loquax; media, misera, par, senilis, singularis, summa, superior, tanta.Phras.Quæ hæc tua stultitia est?Que signifie cette sottise?Qua stultitia obcæcatus hæc actitas? in quam amentiam miseram et infelicem incidisti? quantæ hoc inscitiæ est? o delirationem incredibilem! o dementiam et fatuitatem singularem, qua te constringendum, abripiendum, deridendum dedisti! a sanitate mentis quam alienum est!Usus: Non omnis error stultitia est dicendus,toute erreur ne mérite pas le nom de sottise. Stultitia est insania, id est, inconstantia sanitate vacans.
STULTUS, a, um,Sot,stupide,imbécile.Syn.Fatuus, delirus, mente captus, male sanus, demens, amens, nullius consilii. )( Sapiens.Phras.Stultiorem hominem non vidi,je n’ai jamais vu d’homme plus sot, plus déraisonnable. Homo est sine mente, sine sensu; stolidus et stipes; hominum inscitissimus, insulsissimus; omnium qui sunt quique fuerunt, longe stultissimus; mortales omnes exquisita stultitia longe anteit; tam stulte omnia et incaute agentem, tam excordem fatuumque hominem non vidi; nihil hoc homine dementius qui nihil adeo pro sano faciat. 2. Hominem plane stultum reddetis,vous rendrez cet homme tout à fait fou. A sanitate mentis deturbabitis; ad insaniam adigetis; mente movebitis; sanitate mentis spoliabitis.Usus: Homo stultus et credulus. Malo indisertam prudentiam quam stultam loquacitatem.
STŪPA, æ, f.La partie brute du lin ou du chanvre, étoupe.Syn.Crassior pars lini.
STŬPĒFACTUS, a, um,Étonné,stupéfait.Syn.Attonitus.
STŬPĔO, es, ŭi, ere, n.Être frappé d’étonnement,de stupeur.Syn.Obstupesco, attonitus hæreo, stupenti similis hæreo, stupore et silentio defigor.Usus: Stupuere omnes. Cf.Miror.
STŪPĬDĬTAS, ātis, f.Stupidité,sottise.Syn.Stupor, tarditas.
STŬPĬDUS, a, um.Étonne,stupéfait,stupide, sot.Syn.Stupens, tardus, stolidus.Phras.Nihil homine ist hoc stupidius,je ne connais rien de plus stupide que cet homme. Nulla in re quidquam hominis habet; extremi ingenii homo est; sine sensu, sine sapore, elinguis, vecors; hominum vecordissimus; stupor hominis, seu pecudis potius; incredibilis hominem stupor opprimit; propter stuporem cordis hebes ac stolidus; plumbeus sane homo, mente vacans, tanquam truncus et stipes; non modo ad sapientiam cæcus, sed ad ea ipsa quæ cerni possunt, hebes, obtusus; non plus sapientiæ habet quam lapis aut silex; nihil videt, nihil audit; ipse quis sit, utrum sit nescit; rudi et incondito sensu homo est; obesæ naris homo est; lapidem, haud hominem esse putes; in facie vultuque vecordia eminet.Usus: Omnes stupidi timore obmutuerunt. Cf.Stupor,Stolidus.
STŬPOR, ōris, m.Saisissement,stupeur,admiration,surprise;sottise.Syn.Stupiditas, admiratio. )( Sensus.Phras.Stupor omnes oppressit,tous demeurèrent frappés de stupeur. Vox, spiritus torpebat; tam subitæ rei admiratio vocem omnibus interclusit; stupor omnium animos et velut torpor quidam insolitus membra tenebat, occupabat; repentina res cum stupore ac miraculo torpidos defixit, defixos tenuit; novitate ac miraculo attoniti, neque animo, neque auribus aut lingua constabant; stupor omnes repentinus invasit, oppressit; exsangues attonitisque similes stabant, hærebant, respectantes inter se, per metum etiam voce suppressa; sine suo vultu, sine colore, sine voce consistebant.Usus: Immanitas in animo, stupor in corpore. Stupor debilitasque linguæ, tarditas ingenii,langue inhabile et lourde,esprit stupide. Cf.Administratio.
STŬPRO, as, avi, atum, are, a.Souiller,déshonorer.Syn.Constupro, stuprum infero, affero alicui, vim affero, pudicitiam eripio, stupro aliquam maculo, corpus virginis violo, vi comprimo; pudicitiam alicujus expugno, vitiumvelstuprum alicui offero, virginem vitio; rem habeo, stuprum facio cum aliqua; res mihi est cum aliqua.Usus: Stuprata per vim Lucretia.
STŬPRUM, i, n.Infamie,déshonneur.Epith.Infestum, nefarium, turpe.Usus: Vir stupri plenus. Stuprum virgini offerre, inferre. Stupro maculare aliquam.
SUĀDĔO, es, āsi, āsum, ere, n. et a.Conseiller;persuader. )( Dissuadeo.Syn.Auctor sum, fio; suasor et auctor sum alicujus rei; moneo, hortor.Adv.Amice, fideliter, prudenter, sapienter.Phras.1. Is mihi suadet,il me conseille. Is mihi auctor est rei agendæ; isto auctore utor; hunc auctorem consilii habeo, sequor; hujus ego auctoritatem sequor; auctoritati pareo; hic mihi consilii auctor, dux, moderator; adjutor et administer est. Is mihi consilium dat; consilio me juvat; consilio mihi adest; consilio est; consilii mihi copiam facit; consilio me instruit 2. Si suadentem me audisset, aliter omnia egisset,s’il avait écouté mes conseils, il aurait agi autrement. Si meis monitis paruisset; simeam sententiam complexus esset; meis monitis si stare voluisset; si sequi me auctorem, suasorem et impulsorem; si mihi morem gerere, si consilium a me exquirere voluisset, aliter omnia instituisset, consilium mutasset, vela alio vertisset.Usus: Non solum suasit, sed et rogavit. Cf.Auctor,Moneo,Consilium.
SUĀSO, ōnis, f.Conseil donné.Syn.Consilium, monitum, hortatio. )( Dissuasio.
SUĀSOR, ōris, m.Celui qui conseille,conseiller.Syn.Consuasor, auctor, hortator. )( Dissuasor.Usus: Deditionis suasor, impulsor, auctor, probator fui. Quid interest inter suasorem facti et probatorem?Quelle différence y a-t-il entre celui qui conseille et celui qui approuve une action?
SUĀVĬLŎQUENTĬA, æ, f.Charme de la parole,doux langage.Usus: Et oratorem appellat et suaviloquentiam tribuit.
SUĀVĬOR, aris, atus sum, ari, d. a.Donner un baiser,baiser.Syn.Osculor, suavium do, figo.Usus: Cicerones nostros cupio suaviari.
SUĀVIS, e, gen. com.Agréable,aimable,doux.Syn.Dulcis, eruditus, jucundus.Usus: Hic suavis haberi mavult quam gravis, et suavitatite ea quæ perfunderet animos, non quæ perfringeret. Cf.Jucundus.
SUĀVĬTAS, ātis, f.Douceur,suavité.Syn.Suavitudo, dulcitudo, jucunditas.Usus: Suavitates odorum efflantur e floribus. Suavitas sermonis, orationis, humanitatis. Conquirit undique suavitates,il cherche partout les douceurs, les jouissances. Cf.Jucunditas.
SUĀVĬTER,Agréablement.Syn.Jucunde, dulciter.Usus: Video quam suaviter voluptas sensibus blandiatur.
SUĀVĬTŪDO, ĭnis f.Agrément,amabilité,charme.Syn.Suavitas.
SUĀVĬUM, ĭi, n.Baiser.Syn.Osculum.
SŬB,Sous.Syn.Subter, subtus.Usus: 1. Sub terra habitant. Sub scalas se abscondit. 2. Ante,devant,sous. Res sub aspectum, sub intelligentiam cadit. Simulacro sub oculis posito. 3. Circiter,vers,à. Sub dies festos, sub meridiem, sub noctem venit. 4. Post,après. Sub eas statim tuæ recitatæ sunt litteræ. 5. In,sous(subordination). Sub aliena persona latet, sub nomine pacis bellum latet. 6. Sub manu,sous la main,en son pouvoir,Syn.In promptu, in manu, in manibus; ad manum, præsto.
SŬBACTĬO, ōnis, f.Culture,exercice.Syn.Cultura, exercitatio.Usus: Subactio autem est usus, auditio, lectio.
SUBDĬTĬTIUS, a, um,Supposé,apocryphe.Syn.Fictus, subditus, subornatus.Usus: Litteræ, proles subdititiæ.
SUBDĬTUS, a, um,Supposé,substitué.Syn.Subdititus, substitutus.Phras.(Multos numerat subditos,Vulg.),il a beaucoup de sujets. Sub ejus ditione, dominatu; in ejus ditione et potestate multi sunt; in multos dominatum habet, exercet; dominatu ejus multi tenentur; subjectos ditioni suæ et obnoxios multos numerat; sub ejus imperio multi obedienter et fideliter degunt, agunt; vivunt; jugum ejus qui acceperint, haud sane pauci sunt.Usus: Subditus in locum alterius infans. Aquæ subditis ignibus effervescunt.
SUBDO, is, dĭdi, dītum, ere, a.Substituer.Syn.Substituo.Usus: Quis in meum locum subdetur?
SUBDŎLĒ,Avec un peu de ruse.Syn.Versute, callide.
SUBDŎLUS, a, um,Un peu rusé,fourbe,trompeur.Syn.Callidus, versutus, vafer. Cf.Astutus.
SUBDŪCO, is, xi, ctum, ere, a.Retirer de dessous,enlever.Syn.Subtraho, removeo.Phras.Clam se subduxit,il s’esquiva sans qu’on l’aperçût. Ex conspectu discessit, evolavit; ex conspectu repente amissus est; conspectum fugit, vitavit; conspectu sui eos qui præsentes erant, privavit; ex conspectu se clam deduxit.Usus: 1. De circulo se subduxit. Cibum alicui subducere. Pugnæ et periculo se subducere,se soustraire au combat, au danger. 2. Ad rationes refertur,calculer (par soustraction),compter supputer. Subducamus summam. Rationes et calculos subducamus.
SUBDUCTĬO, ōnis, f.Action de tirer les vaisseaux sur la plage.Syn.Subtractio.
SŬBĔO, es, ĭivelīvi, ĭtum, ire, n.Souffrir;arriver,paraître.Syn.Patior, fero; adeo.Usus: 1. Aleam, fortunam, judicium multitudinis imperitæ, notam turpitudinis, odium publicum subire. 2. Incesso,venir à la pensée,se présenter à l’esprit. Subiit animum timor, pudor quidam et pœnitentia factorum. Spes, verecundia, cogitatio nescio quæ mentem subiit. 3. Venio,arriver,entrer. Tectum paternum, vultum patris subire non audet. 4. Succedo,succéder,venir après un autre. Una legio subiit alteri.
SŬBĬGO, is, ĕgi, actum, ere, a.Soumettre,assujettir,réduire.Syn.In potestatem vel ditionem redigo, subjicio, subjungo.Usus: 1. Tertiam subegit orbis partem Africanus. Cf.Subjicio. 2. Molior,labourer,briser,pulvériser. Terram subigere fossione glebarum.
SŬBINDE,Immédiatement après,tout aussitôt.Syn.Deinde, statim post.
SŬBĬTO,Subitement,soudain,tout-à-coup.Syn.Repente, repentino, continuo; ecce tibi. )( Sumpto spatio.Usus: Tabellario properanti, res enim cunctationem non receperat, subito litteras dedi. Subito præter opinionem omnium. Cf.Repente,Improviso.
SŬBĬTUS, a, um,Subit,inattendu,imprévu.Syn.Repentinus.Usus: Subita defectio Pompeii.
SUBJECTĬO, ōnis, f.Action de mettre sous ou devant.Syn.Rerum quasi gerantur, sub aspectum subjectio,action de mettre les choses sous les yeux, comme si elles se passaient en la présence des spectateurs,vive représentation.
SUBJECTOR, ōris, m.Celui qui suppose,fabricateur (d’une fausse pièce).Syn.Qui falsa testamenta supponit.Usus: Testamentorum subjector.
SUBJĬCĬO, is, jēci, jectum, ere, a.Mettre,placer sous;soumettre.Syn.Addo, subjungo, induco, adjungo, subigo.Phras.1. Cæsar Galliam totam sibi subjecit,César s’empara de toute la Gaule. Galliam totam ad imperium populi Rom. adjunxit, in potestatem redegit; armis et legibus Galliam sempiternis vinculis adstrinxit; armis oppressit; in ditionem suam redegit; sub imperium populi Rom. ditionemque subjunxit; Gallia armis Cæsaris subacta, tota sub populi Romani imperium ditionemque cecidit; suæ ditionis totam Galliam Cæsar fecit; Galliam belli cladibus domitam sub jus ditionemque redegit; Gallorum opes fregit eorumque cervicibus servitutis jugum imposuit. 2. Provincia se victori subjecit,la province se soumit au vainqueur. Se suaque omnia alienæ potestatis fecit; victori se submisit, substravit; sub victoris nutum et arbitrium subjecit; jugum accepit; imperata fecit; se sub imperio victoris obedienter ac fideliter futuram, in potestate futuram, sub victoris jure futuram recepit.Usus: 1. Rationem dictorum et exempla subjecit. 2. Subdo,être subordonné à, soumis à. Verborum inanis sonitus, nulla subjecta sententia. Arti materiam subjicere. Quæ sit vis subjecta huic voci,quelle est la force de ce mot. 3. Obnoxium reddo,soumettre. Subjicere se imperio, sub potestatem alicujus. 4. Propono,présenter,fournir,mettre sous les yeux. Oculis aliquid et cogitationi; aliquid sub aspectum subjicere. 5. Adultero,supposer,substituer. Subjicere testamenta. Cf.Vinco.
SUBJUNGO, is, junxi, junctum, ere, a.Assujettir,soumettre,subjuguer.Syn.Subjicio, adjungo.Usus: Multas urbes sub Romanum imperium subjunxit.
SUBLĀTĒ,D’une manière élevée,pompeuse.Syn.Elate.Usus: Sublate et ample dicere.
SUBLĀTĬO, ōnis, f.Élévation.Syn.Elatio.Usus: Sublatio animi sine ratione,exaltation,enivrement,ivresse. Cf.Elatio.
SUBLĔGO, is, lēgi, lectum, ere, a.Prendre furtivement,soustraire.Syn.Furto aliquid surripio. Cf.Furor.
SUBLĔVO, as, avi, atum, are, a.Relever,soutenir,appuyer.Syn.Sustento.Adv.Lenissime.Usus: 1. Miseros, miserorum inopiam suis opibus sublevare. 2. Erigo,soulager,rassurer. Stratum et abjectum sublevare. 3. Compenso,relever. Nominis novitatem dicendi gloria sublevare,racheter par la gloire de l’éloquence, la bassesse de la naissance. Cf.Consolor,Juvo.
SUBLĬCA, æ, f. *Pieu planté en terre,pilotis d’un pont de bois.Syn.Palus ligneus qui rectus in aquam defigitur ad pontis constructionem.Usus: Non sublicæ modo directæ ad perpendiculum, sed pronæ et fastigiatæ, ut secundum naturam fluminis procumberent.
SUBLĬCĬUS, a, um, *Composé de pilotis.Usus: Pons sublicius,le pont de bois qu’Ancus Martius fit jeter sur le Tibre.
SUBLĬGĀCŪLUM, i, n.Petit tablier pour couvrir la nudité.
SUBLĪMIS, e, gen. com.Haut,élevé,qui est dans les airs.Syn.Altus, excelsus. )( Humilis. In sublime fertur. Sublime ferri. Cf.Altus.
SUBLĬNO, is, lēvi, lĭtum, ere, a.Enduire,crépir;recouvrir.Usus: Os alicui sublinere,barbouiller la face à, qqn,c. à d.,se moquer, se jouer de lui, rire à ses dépens, verba dare. Cf.Extollo.
SUBMERGO, is, mersi, sum, ere, a.Submerger,engloutir.Syn.Mergo. Cf.Mergo.
SUBMĬNISTRO, as, avi, atum, are, a.Fournir,donner.Syn.Do, suggero.Usus: Pecuniam alicui, ornamenta, adjumenta subministrare.
SUBMISSĒ,D’une manière douce,calme,basse,rampante.Syn.Demisse, remisse.Usus: Submisse se gerere, alicui supplicare.
SUBMISSĬO, ōnis, f.Bassesse,soumission.Syn.Demissio, remissio.
SUBMISSUS, a, um,Calme,doux;faible,rampant.Syn.Demissus; humilis, abjectus; remissus. )( Elatus.Usus: Neque submissum, neque se efferentem vivere oportet. Cf.Humilis,Modestus.
SUBMITTO, is, mīsi, missum, ere, a.Envoyer,expédier;baisser,abaisser,fléchir,plier.Syn.Clam mitto; demitto. )( Extollo.Adv.Multum.Usus: 1. Exercitum aliquo submittere. 2. Demitto, inclino. Se alicui, fasces, animos submittere. Cf.Subjicio.
SUBMŎVĔO, es, mōvi, mōtum, ere, a.Écarter,éloigner.
SUBNECTO, is, exum, ere, a.Attacher par dessous,fixer.Syn.Annecto, subjicio.
SUBNIXUS, a, um, part. v. anom. subnitor,Soutenu,appuyé sur;fort de,confiant dans.
SŬBŎLĔO, es, ere, n.Avoir vent de qqche,le sentir,le flairer.Syn.Præsentisco,Usus: Jam res patri subolet. Cf Præsentio.
SŬBORNO, as, avi, atum, are, a.Suborner qqn,gagner,corrompre;équiper,armer.Syn.Substituo, instruo.Usus: Falsum testem subornare. Subornare aliquem ad facinus. Pulchre a natura subornatus in vitam venit,il est venu à la vie bien paré des mains de la nature,c. à d.,avec de brillantes facultés.
SUBRĒPO, is, psi, ptum, ere, n.Se glisser en rampant.Usus: Sub tabulas subrepere.
SŬBRĪDĔO, es, rīsi, rīsum, ere, n.Sourire.Syn.Aliquantum, furtim rideo.
SŬBRŬO, is, rŭi, rŭtum, ere, a.Abattre,renverser,démolir,ruiner.Syn.Subverto.Usus: Muros subruere. Subruta cuniculis mœnium pars procubuit. Cf.Vasto,Populor.
SUBSCRĪBO, is, scripsi, scriptum, ere, a.Signer une plainte judiciaire,donner sa signature;consentir à,approuver qqche.Syn.Subsigno, accusationem alicujus comprobo, sententiam meam adscribo; consentio.Usus: Exemplum litterarum subscripsi. Alterius sententiæ subscribere,être du même avis qu’un autre. Statuæ Scipionis subscriptum: Omnes. In aliquem subscribere. Numerus aratorum quotannis subscribitur, describitur,enregistrer. Cf.Consentio.
SUBSCRIPTĬO, ōnis, f.État,rôle,liste.Syn.Adscriptio.Epith.Censoria, venalis.Usus: Jugerum subscriptio ac professio.
SUBSCRIPTOR, ōris, m.Avocat ou conseil (du poursuivant).Syn.Adscriptor, causidicus.Usus: Descendit in judicium sine subscriptore.
SUBSĔCĪVUS, a, um,Qui est retranché,ce qui reste,le reste.Syn.Ereptus ex summis occupationibus.Usus: Hæc ego subsecivis horis contexui. Subsecivas horas mihi perire, frustra elabi non patior,moments perdus,heure de loisir.
SUBSELLĬUM, ĭi, n.Siégepeu élevé,banquette.Syn.Sedes judicum et senatus.Usus: 1. Sallustius bis ad judicum subsellium attractus, extrema fortuna stetit. 2. Judicium, forensis exercitatio,le tribunal. Se a subselliis ad otium conferre. Alienus a subselliis. Optima fide versari in subselliis.
SUBSĔQUOR, eris, sĕcūtus sum, sequi, d.Suivre,venir après;se régler sur.Syn.Sequor, insequor.Usus: Ipse suo sermone subsecutus est humanitatem litterarum tuarum,lui-même a reproduit par son langage l’exquise politesse de ta correspondance. Cf.Sequor.
SUBSERVĬO, is, ire, a.Être esclave,servir,obéir.Usus: Subservire alicujus voluntatibus. Cf.Servio.
SUBSĬDĔO, Cf.Subsido.
SUBSĬDĬĀRĬUS, a, um,Qui forme la réserve,de réserve.Usus: Miles, copiæ, cohortes subsidiariæ. Cf.Auxiliarii.
SUBSĬDĬUM, ĭi, n.Secours,assistance;renfort de troupes.Syn.Auxilium, perfugium.Epith.Bellissimum, certum, firmum, miserum, opportunum.Usus: Subsidium sibi parare, comparare. Id mihi subsidio senectutis servavi. Subsidium alicujus invocare. Submittere, mittere subsidium. Subsidio alicui venire, ire, proficisci, occurrere. Subsidiis firmare aciem. Cf.Auxilium.
SUBSĪDO, is, sēdi, sessum, ere, n.S’abaisser,s’affaisser;s’arrêter.Syn.Consido.Usus: Pars collis labe terræ in aliquantum latitudinis diruta subsedit. In ipsa via, in villa subsedimus paulisper.
SUBSIGNO, as, avi, atum, are, a.Souscrire,signer.Usus: Subsignare tabulas.
SUBSISTO, is, stĭti, ere, n.S’arrêter,résister,tenir tête à qqn.Usus: Ausi sunt subsistere hostes. Tanto sumptui vix subsisto.
SUBSORTĬOR, īris, ītus sum, iri, d.Désigner par ta voie du sort de nouveaux juges, en remplacement de ceux qui ont été récusés par les parties.Usus: In ejus locum quem subsortiemur?
SUBSORTĪTĬO, ōnis, f.Second tirage de juges.
SUBSTERNO, is, strāvi, strātum, ere, a.Joncher,couvrir.Syn.Consterno.Usus: 1. Aves nidos suos mollissime substernunt. 2. Subjicio,soumettre. DEUS substernebat animo omne quod erat corporeum.
SUBSTĬTŬO, is, ŭi, ūtum, ere, a.Substituer,mettre à la place de.Syn.Constituo, sufficio, subrogo.Usus: In mei locum quem substituent?
SUBSTO, as, are, n.Résister.Usus: Metuo ne substet hospes.
SUBSTRUCTĬO, ōnis, f.Bâtisse souterraine,fondation.Usus: Insanæ substructionum moles.
SUBSTRŬO, is, xi, ctum, ere, a.Faire des fondations.Usus: Capitolium lapide quadrata substructum,le Capitole repose sur des fondations en pierre de taille.
SUBSUM, sŭbes, esse, n.Être ou se trouver sous,être placé ou caché sous.Syn.Lateo, insum.Usus: 1. Nullam video subesse causam. Etiamsi nulla culpa subsit. Non temere fama nascitur, quin aliquid subsit. 2. Insto, adsum, prope absum,être proche. Dies comitiorum subest,le jour des comices approche.
SUBTER,Sous.Usus: Virtus omnia subter se habet.
SUBTERFŬGĬO, is, fūgi, ere, n. et a.Fuir secrètement,s’échapper,éviter.Syn.Devito, declino.Adv.Honeste.Usus: Ulysses amentiæ simulatione militiam subterfugere voluit.
SUBTERRĀNĔUS, a, um,Qui est sous terre,souterrain.Syn.Quod est sub terra.
SUBTEXO, is, xŭi, xtum, ere, a.Adapter sous;ajouter,exposer ensuite.Usus: Subtexit deinde fabulæ huic narrationem aliam. Cœlum fumo subtexitur,le ciel se dérobe sous un nuage de fumée.
SUBTĪLIS, e, gen. com.Fin,subtil,mince,tenu;délicat,ingénieux.Syn.Acutus, tenuis.Adv.Egregie.Usus: Acutissimum et subtilissimum dicendi genus. Subtili et pressa oratione utitur. Solers subtilisque descriptio partium. Cf.Ingeniosus.
SUBTĪLĬTAS, ātis, f.Finesse,délicatesse.Syn.Tenuitas, gracilitas.Epith.Dignissima, a causa remotissima, vix imitabilis, non immutabilis, incerta, minuta, physica.Usus: Subtilitas orationis,simplicité du discours. Cf.Ingenium.
SUBTĪLĬTER,Finement,délicatement.Syn.Acute, tenuiter.Usus: Versute et subtiliter dicere.
SUBTRĂHO, is, xi, ctum, ere, a.Emporter,soustraire,dérober.Syn.Subduco.Usus: Materiam subtrahere furori. De commodis alterius subtrahere. Subtrahere se de curia. Supplicio se subtrahere. Cf.Aufero,Tollo,Adimo.
SŬBŪCŬLA, æ, f.Tunique de dessous,chemise (d’homme). Genus vestis.
SŬBURBĀNĬTAS, ātis, f.Les environs de Rome,les faubourgs,la banlieue;proximité (par rapport à la métropole).Usus: Populo Romano jucunda est suburbanitas provinciæ Siciliæ.
SŬBURBĀNUM, i, n.Propriété,campagne près de Rome.Syn.Prædiumvelfundus prope urbem, fundus suburbanus.Usus: Voluptatis causa in hortis et suburbanis æstatem agere.
SUBURBĀNUS, a, um,Situé aux environs de Rome,suburbain.Usus: Fundus, ager, rus suburbanum.
SUBURBĬUM, ĭi, n.Faubourg.Usus: In suburbium ire non sum ausus.
SUBVECTĬO, ōnis, f.Transport par eau.Usus: Ne ab re frumentaria, duris subvectionibus, laboraret exercitus.
SUBVĔHO, is, xi, ctum, ere, a.Transporter,faire remonter un fleuve.Usus: Commeatus ex Apulia subvehebatur. Adverso flumine subvectus.
SUBVĔNĬO, is, vēni, ventum, ire, n.Aider,secourir.Syn.Succurro, subsidio venio.Adv.Studiose.Usus: Circumvenior, nisi subvenitis. Morbo alicujus ac mœrori subvenire. Cf.Juvo,Succurro.
SUBVŎLO, as, are, n.S’élever en volant.Syn.Evolo.
SUCCĒDO, is, cessi, cessum, ere, n.Succéder,remplacer;s’avancer,arriver.Syn.Alterius locum occupo, in alterius locum sufficior; procedo; cado, evenio.Phras.1. Ut res succedet, ita de te homines judicabunt,on jugera de vous d’après le succès de cette affaire. Ut res cadet, eveniet; ut se res dabunt, ita de te existimabunt; qualis rei exitus erit, talem de te opinionem suscipient; ex eventu homines de te existimabunt. Rei exitum hominum judicia consequentur. Congruent cum exitu rei, consentient in utramque partem de te hominum judicia. 2. Ut id succedat bene opto,je désire que cette affaire ait pour vous un plein succès. Actum feliciter esse velit DEUS; quod actum fuerit, id felix faustumque sit, prosperum habeat eventum; id DEUS probet, approbet, fortunet; id fortuna secundet. Succedat ex animi sententia precor; id ut præclare, feliciter cadat; optime procedat; optatum finem sortiatur; exitum habeat cum animo tuo congruentem; quem ipse vis eventum ferat opto. Acta DEUS confirmet; rata esse velit, jubeat. 3. Utinam omnia tibi feliciter succedant!Puissiez-vous être toujours heureux!Utinam optata omnia contingant! contingant ea quæ cupis! omnia secunda fluant; nihil contra voluntatem eveniat! res omnes processus habeant optatos!Usus: 1. Succedam vicarius muneri tuo. Vicarius meæ diligentiæ succedat. 2. Evenio, cado, procedo,réussir,avoir un bon résultat. Omnia ex sententia succedunt. 3. Subeo, venio,aller sous,entrer dans. Tectum imbris causa succedere. Cf.Successus.
SUCCENDO, is, di, sum, ere, a.Allumer par dessous,mettre le feu à,brûler.Syn.Inflammo, incendo.Phras.Vicini domum succendit,il mît le feu à la maison du voisin. Vicini domui ignes admovit, adhibuit; ignem intulit; ignem injecit; faces, ignem jecit in vicini domum. Cf.Ignis,Incendo.Usus: Ira succensus,enflammé de colère.
SUCCENSĔO, es, sŭi, sum, ere, n.Être enflammé de colère être irrité,courroucé contre;s’irriter,se mettre en colère.Syn.Irascor.Adv.Justius, leviter, plane, vehementer.Usus: Irasci et succensere solemus iis qui, etc. Cf.Irascor,Sentio.
SUCCESSĬO, ōnis, f.Succession,substitution. Hereditas.Usus: Cædis merces, in cæsi locum successio petitur.
SUCCESSOR, ōris, m.Successeur,remplaçant.Syn.Qui sufficitur, subrogatur, submittitur; vicarius.Epith.Conjunctissimus, amicissimus, perblandus.Usus: Successori provinciam tradere. Successores fere aliquid mutant de institutis priorum. Regnum per manus traditur successoribus filiis.
SUCCESSŬS, ūs, m.Heureux succès,réussite.Syn.Eventus, exitus, processus.Phras.1. Res spero feliciter succedet,la chose aura, j’espère, un heureux succès. Res ex animi sententia procedet. Eventus rei erit optimus. Successu res quo volumus concludetur; non aliter cadet ac volumus; sequetur id, quod optamus. Rem consequetur exitus, eventus, finis optatus. Exitum res habebit, mea quidem ut spes fert, optatum, felicem, qualem volumus, qualem optamus. Puto fore ut rem ex sententia geram, feliciter, prospere conficiam; ex animi sententia, ut animus fert expediam, conficiam; ad eum, quem volebam, exitum perducam; felici exitu concludam. Efficiam, opinor, ut res optime succedat; ne res contra quam volumus succedat; ne quid adversi contingat in re; ne sit infaustus, adversus, alius a nostris voluntatibus rei exitus; ne sit alius quam volumus rei eventus; spero futurum ut in hac re meis optatis fortuna respondeat; ut cum animo meo fortuna consentiat; ut ab animo meo fortuna minime dissentiat; ut nihil adversi fortuna objiciat. Spero futurum ut nequaquam fortuna repugnet, resistat, obsistat, adversetur, sese opponat, suam vim objiciat, obviam eat. Futurum existimo, ut in hoc secunda, felici, prospera, propitia, perbenigna fortuna utar; ut res omnes sub manus succedant; omnia ad voluntatem fluant; belle procedant omnia ac prospere; ut fortuna consilia nostra comprobet. 2. Res non successit ut sperabam,l’affaire n’a pas eu tout le succès que j’espérais. Non cecidit ut optabam; præter meam sententiam evenit; præter voluntatem accidit; aliter ac sperabam; contra quam volebam contigit. Non ut volebam; secus atque opinabar; aliter atque spes erat cecidit. Exitum res habuit alienum a sententia, spe, voluntate; dissimilem voluntatis, minime cum animo congruentem minime, cum voluntate congruentem; ab animo discrepantem, abhorrentem, diversum; contra spem, adversum voluntati exitum res habuit. Optatum exitum consecuta res non est; optatum ad exitum non pervenit. Exitus rei voluntati non respondit. Res pro voluntate non succedit; ex animi sententia non processit. Spes mea non eum quem volebam exitum consecuta est; spes me frustrata est, fefellit, decepit, delusit. Speratum eventum, exitum sortita, nacta, adepta non est. Inanem fuisse spem meam, exitus rei declarat. Opinione sum deceptus. Falsa me spes aluit, lactavit; haud bene res evenit; haud bene vertit; fortuna belli inclinavit; inclinata res est; omnia obstructa reperi; negotium totum refrixit.
SUCCĬDĬA, æ, f.Quartier de porc,flèche de lard.Syn.Tergum suillum.
SUCCĪDO, is, cīdi, cīsum, ere, a.Couper.Usus: Segetes succidere.
SUCCINGO, is, nxi, nctum, ere, a.Attacher,agrafer,ceindre;entourer,environner.Syn.Munio, circumdo.Usus: Carthago portubus succincta. Gladio succinctus. Armis legionibusque succinctus.
SUCCLĀMO, as, avi, atum, are, n.Crier,acclamer.Syn.Acclamo.Adv.Frequenter.
SUCCRESCO, is, ere, n.Naître ou venir après,succéder à.Syn.Succedo.Usus: Orator ille vestræ succrescit ætati. Cf.Cresco.
SUCCUMBO, is, cŭbŭi, cŭbĭtum, ere, a.Tomber sous,succomber.Syn.Inferior sum, vincor, cado, cedo, frangor, debilitor.Usus: Nulli neque homini nec perturbationi animi succumbere. Succumbere dolori, labori, senectuti, amori, fortunæ. Cf.Cedo,Vincor,Subjicior.
SUCCURRO, is, curri, cursum, ere, n.Accourir au secours de,porter secours à.Syn.Subvenio, subsidio venio, opem fero; occurro, in mentem venit.Adv.Confestim.Usus: 1. Succurrere saluti fortunisque communibus. 2. Occurro,se présenter à l’esprit,venir à l’idée. Quidquid succurrerit, scribam. Cf.Auxilium,Adminiculum,Juvo,Levo.
SUCCUS, i, m.Humidité,sève,suc,lait.Syn.Humor purus.Epith.Diuturnus, humifer, incorruptus, pristinus.Usus: 1. Stirpes ex terra succum trahunt. 2. Vis quædam, robur,force,vigueur. Non retinemus veterum oratorum succum. Oratio succum suum e philosophia omnem ducit.
SUCCUSSŬS, ūs, m.Secousse.Syn.Agitatio.
SŪDES, is, f.Pieu,piquet,échalas.Usus: Sudes sub aqua defixæ flumine tegebantur.
SŪDO, as, avi, atum, are, n.Suer,être en sueur;travailler.Syn.Sudore mano, diffluo, madeo, sudore perfundor, sudor ex omnibus artubus profunditur, sudorem emitto.Usus: Vides me sudare jam dudum laborantem,tu vois que depuis longtemps je me donne mille peines.
SŪDOR, ōris, m.Sueur;humidité,rosée.Epith.Multus, plurimus.Usus: Herculis signum multo sudore manavit. Medicamentum multus sudor consecutus est.
SŪDUM, i, n.Le beau temps,temps clair,sérénité.Syn.Cœlum serenum. Cf.Serenum.
SUESCO, is, ēvi, ētum, ere, n.S’habituer,s’accoutumer à.Syn.Assuesco, consuesco. Cf.Assuesco.
SUFFĔRO, fers, sustŭli, sublātum, sufferre, a.Porter,supporter;souffrir,endurer.Syn.Fero, patior, perpetior.Adv.In perpetuum, omnino, vicissim.Usus: Pœnas sufferre. Cf.Fero,Patior.
SUFFĬCĬO, is, fēci, fectum, ere, a. et n.Suffire,être suffisant.Syn.Satis sum, satis habeo.Phras.Non sufficiebat ad tantos sumptus,tametsi amplum patrimonium,son patrimoine, quoique grand, tu pouvait suffire à tant de dépenses. In tot sumptus vix suppeditabat amplum quantumvis patrimonium; in tot sumptus vix ampla satis erat tota hereditas; tot sumptus vix amplissimum patrimonium sustinebat. Cf.Satis.Usus: 1. Immensæ gulæ amplissima pecunia non sufficiebat. Nec scribas sufficere, nec tabulæ nomina capere poterant. 2. Substituo,être en remplacement. Suffici in locum alterius.
SUFFĪGO, is, xi, xum, ere, a.Attacher,clouer.Syn.Affigo.Usus: Cruci suffigi,être cloué à une croix.
SUFFĪMENTUM, i, n.Fumée d’une substance brûlée.Syn.Odores incensi.
SUFFLO, as, avi, atum, are, a. et n.Souffler.Syn.Inflo.Usus: Sufflata dicendi figura,style bouffi, plein d’enflure.
SUFFŌCO, as, avi, atum, are, a.Étouffer,asphyxier,étrangler.Syn.Strangulo, fauces premo, opprimo; animam intercludo, comprimo; animam reciprocare non sino; fauces ita premo ut anima interclusa exspiret; animam elido, spiritum elido; vocem includo; spiritu intercluso exstinguo.Usus: Urbem fame suffocare.
SUFFŎDĬO, is, fōdi, fossum, ere, a.Creuser,percer,démolir.Usus: Sacella suffossa.
SUFFRĀGĀTĬO, ōnis, f.Vote,suffrage,recommandation.Syn.Voluntatum et animorum declaratio quæ fit suffragiis.Epith.Facilis pro salute alicujus, gratior et par, militaris, si minus potens, at probata tamen, justa, debita, urbana.Usus: Suffragationem consulatus perdidit.
SUFFRĀGĀTOR, ōris, m.Qui vote pour,partisan.Epith.Communis, proprius, fucosus, firmus.Usus: Tua nobilitas suffragatoribus et populo est obscurior.
SUFFRĀGĀTŌRĬUS, a, um,De recommandation.Usus: Brevis et suffragatoria amicitia.
SUFFRĀGĬUM, ĭi, n.Bulletin de vote;vote,suffrage,voix.Syn.Punctum, tabella, vox, sententia.Epith.Corruptum, vitiosum, gratuitum, liberum, occultum.Usus: Ferre suffragium; inire suffragium de honore alicujus. Facta per tabulam suffragia. Suffragiis rem permittere. Me universis suffragiis, una voce consulem populus declaravit. Tribus in suffragium vocare. Ite bonis diis in suffragium. Redire in suffragium.
SUFFRĀGOR, aris, atus sum, ari, d. n.Donner sa voix,son vote,voter pour qqn;favoriser,approuver,louer.Syn.Faveo, suffragium fero. )( Adversor, refragor.Adv.Maxime.Usus: Suffragari pro aliquo, laudibus alicujus. Ei meorum temporum memoriam suffragari videbam. Cf.Assentio.
SUFFŬGĬO, is, fūgi, ere, *Se réfugier quelque part.Syn.Clam aufugio.
SUFFULCĬO, is, fulsi, fultum, cire, a. *Soutenir,étayer.Usus: Columnam mento suo suffulsit,il a placé une colonne sous son menton,il appose à son menton son bras pour appui. Cf.Fulcio.
SUFFŪMĬGO, as, are, a. *Exposer à des fumigations.Syn.Subtus fumum excito.Usus: Vulnus sulphure suffumigare.
SUFFUNDO, ia, fūdi, fūsum, ere, a.Répandre par dessous,couvrir,remplir,baigner. Respergo, perfundo.Usus: Animus nulla malevolentia suffusus,âme pure de toute malveillance. Sanguis cordi suffusus,sang répandu autour du cœur.
SUGGĒRO, is, gessi, gestum, ere, a.Suggérer,conseiller,rappeler;fournir.Syn.Suppedito, subjicio, commemoro.Usus: S-memoria defecerit, tu mihi suggere. Suæ sententiæ rationes suggerere. Quis tot rebus sumptus suggeret? Cf.Suppedito.
SUGGESTUM, i, n. et Suggestŭs, ūs, m.Estrade,tribune.Syn.Pulpitum, rostra, locus concionum.Usus: Suggestum ascendere. Cum in communibus suggestis consistere non auderet, ex alta turri concionari solebat.
SŪGO, is, xi, ctum, ere, a.Sucer.Syn.Haurio.Usus: Errorem cum lacte nutricis suximus.
SŬI, SĪBI, SE,De soi,à soi,se,soi.Usus: Nihil malo quam me mei similem esse et illos sui. Sui memoria delectatur.
SŬILLUS, a, um,De porc.Usus: Suilla caro.
SULCO, as, avi, atum, are, a. *Sillonner,labourer.Syn.Sulcos facio, sulcum imprimo; terram in sulcos proscindo.
SULCUS, i, m.Sillon.Usus: Sulcus altius impressus.
SUM, es, fŭi, esse, n.Être,exister,vivre;être là,avoir lieu,coûter.Syn.Ad pretium relata. Consto, valeo.Usus: 1. Frumentum tanti non est, quanti æstimasti. 2. Dego, ago, vivo, moror, versor, habito,être,se trouver,habiter. Totos dies cum illo est. Multum in publico, Athenis solet esse. 3. Intercedo,avoir des rapports,être en relation. Nihil mihi posthac tecum erit. Multum animo est cum corpore. 4. Attinet, spectat, oportet,regarder,concerner. Non est hoc nostri ingenii, vestri auxilii est. Boni viri, boni judicis est,c’est le propre d’un homme de bien, d’un juge équitable. Non erat hoc ejus curare,ce se n’était pas à lui à s’occuper de cela. 5. Cum Dativo varie,être un objet,une occasion,un motif de. Fuit ea res Scipioni vituperationi, invidiæ, maculæ, malo, dedecori, honori, laudi, gloriæ. Tua epistola magnæ mihi molestiæ fuit. 6. Æstimor, ducor, fio,être d’un grand prix. Annibalisnomen erat magna apud omnes gloria. Erat in magna gloria. 7. Habeo,avoir,être en possession de. Cum spe sum maxima, tum etiam majore animo. 8. Sto,être du parti de. Cicero erat a Pompeio, totus erat Pompeii,Cicéron était du parti de Pompée. 9. Cum ablativo laudisvelvituperii. Oraculum illud nunc minore gloria est. Esse mirifico in aliquem studio. 10. Varie. Est quod gaudeas,vous avez de quoi vous réjouir. Erit ubi te ulciscar,il y aura un moment où je me vengerai de toi. Melius est illi.
SUMMA, æ, f.Total,totalité,somme,montant.Syn.Caput, ratio præcipua rei pecuniariæ.Epith.Carior, communis, fatalis, grandis, maxima, vera.Usus: Addendo deducendoque videre quæ reliqua summa fiat. Subducamus summam. Aliquid de summa remittere. Magnam pecuniæ summam conficere. Certam summam præscribere, præfinire. De capite detrahendo, remittendo semper aliquid, summa non maxima fiet reliqua. 2. Ad alias res relata,la totalité,le résumé,l’ensemble. Summam causæ breviter exponere. Summa illuc pertinet ut sciatis. Omnia præcepta ad unam summam referre. In ea re tota judicii summa consistit,le fond de l’affaire en litige. Summam reipublicæ administrare. Ad summam ista sic abire non possunt,en somme,en un mot. Cf.Summatim.
SUMMĀTIM,Sommairement,superficiellement;en un mot,bref.Syn.Ad summam; in summa; breviter; uno verbo; ne plura; ne pluribus; ne multa; ne multis; quid multa? ne longus sim; ne longum sit; ne longum faciam. Cf.Breviter.