[Inhoud]25.Op school.Sekôla terbuka pukul tujuh pâgi.De school begint (is geopend) om zeven uur ’s morgens.Âpa yang diâjarkăn di sekôla ini?Wat wordt op deze school onderwezen?Tulis dan bâca, kîra-kîra dan ilmu-bumi sedikit.Lezen en schrijven, rekenen en wat aardrijkskunde.Berâpa pengâjar-ña (gûru-ña)?Hoeveel onderwijzers zijn er?Berâpa mûrid-ña (pelâjar-ña)?Hoeveel leerlingen?Âda lima pangkat, mâsing-mâsing dua-puluh-lima ôrang budaq-ña; pengâjar-ña tiga ôrang sâja.Er zijn vijf klassen, elk heeft vijf en twintig leerlingen; er zijn maar drie onderwijzers.Umur berâpa bôleh masuq?Op welken leeftijd mag men toegelaten worden (ingaan)?Masuq umur enăm tujuh tâun, tuan; keluar umur dua-belas.Men komt er op op zesjarigen leeftijd, mijnheer; en verlaat de school (gaat eruit) op twaalfjarigen leeftijd.Rumah-ña dan segâla pekâkas-ña, saperti bangku-bangku dan pâpan-tulis dan kapur-ôlanda dan bunga-kârang dan sebâgay-ña itu semua-ña dibiâyakăn ôleh pemeréntâhan (gupermèn), tetapi pengâjar-ña tidaq dapat gâji, melâinkăn wang-sekôla diterimâ-ña, dibâgi-ña sâma-râta.Het gebouw (huis) en al ’t huisraad, als de banken, het bord, het krijt, de sponzen enz. worden alle door het Gouvernement bekostigd, maar de onderwijzers krijgen geen traktement, alleen ontvangen zij schoolgeld en verdeelen het gelijkelijk.Âtûran-ña pengâjâran itu menûrut sekôla-pemaréntâhan juga.Het reglement van ’t onderwijs is als dat van de Gouvernementsscholen (volgt de gouvernementsscholen).Tuan suka bertâña âpa-âpa?Wenscht u wat te vragen?[71]Suka juga. Panggil budaq yang cerediq sekâli, sûruh keluar.Jawel. Roep een jongen, die heel schrander is, laat hem eruit komen.Côba ambil petâ-bumi. Tuñjuqkăn segâla semudra.Neem ’s de wereldkaart. Wijs al de oceanen.Bagi-mâna luas-ña dârat tertimbang dăngăn luas-ña lâut di bumi ini?Hoe is de oppervlakte (uitgestrektheid) van het vasteland vergeleken met de uitgestrektheid van de zee op deze aarde?Sâtu bâgian deri empat, tuan.Als een tot vier, mijnheer (éen deel van vier, m.)Bâik lah. Sûruh keluar lâin budaq.Goed. Laat een anderen jongen voorkomen (uitkomen).Côba kaw tuñjuqkăn lah kepandâyan-mu tentang kîra-kîra.Toon jij me ’s je bekwaamheid in ’t rekenen (betreffende het rekenen).Berâpa jumlah-ña tujuh dan tiga-puluh dan lima-belas?Hoeveel is de som van zeven en dertig en vijftien?Tulis angka itu yang sâtu di bâwah yang lâin; sekârang jumlahkăn.Schrijf die cijfers onder elkaar; tel nu op.Sekârang tôlaq sa-belas, sudah.Trek nu elf af, goed (afgedaan).Pukul lima. Jâdi berâpa?Vermenigvuldig met vijf. Hoeveel is ’t (wordt ’t) dan?Sekârang bâgi tiga.Deel nu door drie.Âpa nâmâ-ña bilangan ini?Wat is de naam van dit getal?Ini penôlaq, ini yang ditôlaq deripâdâ-ña, ini pembâgi, ini yang dibâgi, ini bâgian, ini pemukul, ini yang dipukul, ini hâsil; ini pecâhan.Dit is de aftrekker, dit het aftrektal, dit de deeler, dit het deeltal, dit het quotiënt, dit de vermenigvuldiger, dit het vermenigvuldigtal, dit het product; dit een breuk.Nâmâ-ña ini kebâñâkan, bilangan. Ini bilangan gasal (of gañjil), ini pun bilangan-geñăp.De naam hiervan is een grootheid, een getal. Dit is een oneven getal, dit echter een even getal.Bilangan ini bôleh kah kaw pindahkăn ke dalam perbilangan-perduabelâsan?Kan je dit getal in het twaalftallig stelsel overbrengen?Sâlah sifar itu. Betulkăn.Die nul is fout. Verbeter het.Segi-tiga ini bâgi dua segi-ña. Sekârang pasang gâris-tepat[72]deri pertemuan ketiga gâris itu ka segi AB1.Deel van dezen driehoek de zijden in tweeën. Trek nu[72]een loodlijn van ’t snij (ontmoetings)punt der drie lijnen naar de zijde AB.Itu segi-tiga yang sâma kaki-ña; segi-tiga yang ber-siku-siku; gâris-pertengâhan, gâris pembâgi, gâris peñambung, gâris bujur, gâris béngkoq; buntâran.Dit is een gelijkbeenige driehoek; dit een rechthoekige driehoek; middellijn, deellijn, verbindingslijn, kromme lijn; cirkel.Ilmu-handasah sudah lah sekârang. Âpa kah artiña perkâtâän ilmu-saraf? Âpa kalimat?Nu hebben we genoeg meetkunde gehad (meetkunde afgedaan nu). Wat is de beteekenis van ’t woordilmu-saraf(spraakkunst, behalve woordvoeging)? Wat is een volzin?Sekârang sâya endaq bertâña hal segâla ukûran dan timbangan dan takâran.Nu wil ik ’s vragen doen over (al) de lengtematen, gewichten en inhoudsmaten?Sâtu pal berâpa métăr?Hoeveel M. is een paal?Sâtu asta berâpa jengkal?Hoeveeljengkalis eenasta? (Antw. 2).Sâtu depâ berâpa asta (setâ)?Hoeveelastais eendepâ? (Antw. 4 vadem).Sâtu êla berâpa asta?Hoeveelastais eenêla? (Antw. 2).Sâtu kôyan berâpa pikul?Hoeveelpikulis eenkôyan? (Antw. 40 en 30).2Sâtu pikul berâpa kati?Hoeveelkatiis eenpikul? (Antw. 100).Sâtu kati berâpa pon?Hoeveelpondis eenkati? (Antw. ¼).Sâtu pikul berâpa pâra?Hoeveelpârais eenpikul? (Antw. 2).Sâtu pâra berâpa gantang?Hoeveelgantangis eenpâra? (Antw. 10).Sâtu gantang berâpa cupaq?Hoeveelcupaqis eengantang? (Antw. 14).Sâtu cupaq berâpa pâu?Hoeveelpâuis eencupaq? (Antw. 4).Sâtu ringgit dua rupiah sa tengah (empat suku).Een rijksdaalder is twee en een halve gulden (vier halve gld.)[73]Sâtu rupiah dua suku; sâtu suku dua tâli; sâtu tâli dua picis lima sèn.Een gulden is twee halve, een halve gld. twee kwartjes; een kwartje twee dubbeltjes en vijf cent.1’t Woordbârisop Java wel voorgârisgezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekentgelid,rij.↑2De gouvernements-kôyanis in N. I. 30pikul.↑
[Inhoud]25.Op school.Sekôla terbuka pukul tujuh pâgi.De school begint (is geopend) om zeven uur ’s morgens.Âpa yang diâjarkăn di sekôla ini?Wat wordt op deze school onderwezen?Tulis dan bâca, kîra-kîra dan ilmu-bumi sedikit.Lezen en schrijven, rekenen en wat aardrijkskunde.Berâpa pengâjar-ña (gûru-ña)?Hoeveel onderwijzers zijn er?Berâpa mûrid-ña (pelâjar-ña)?Hoeveel leerlingen?Âda lima pangkat, mâsing-mâsing dua-puluh-lima ôrang budaq-ña; pengâjar-ña tiga ôrang sâja.Er zijn vijf klassen, elk heeft vijf en twintig leerlingen; er zijn maar drie onderwijzers.Umur berâpa bôleh masuq?Op welken leeftijd mag men toegelaten worden (ingaan)?Masuq umur enăm tujuh tâun, tuan; keluar umur dua-belas.Men komt er op op zesjarigen leeftijd, mijnheer; en verlaat de school (gaat eruit) op twaalfjarigen leeftijd.Rumah-ña dan segâla pekâkas-ña, saperti bangku-bangku dan pâpan-tulis dan kapur-ôlanda dan bunga-kârang dan sebâgay-ña itu semua-ña dibiâyakăn ôleh pemeréntâhan (gupermèn), tetapi pengâjar-ña tidaq dapat gâji, melâinkăn wang-sekôla diterimâ-ña, dibâgi-ña sâma-râta.Het gebouw (huis) en al ’t huisraad, als de banken, het bord, het krijt, de sponzen enz. worden alle door het Gouvernement bekostigd, maar de onderwijzers krijgen geen traktement, alleen ontvangen zij schoolgeld en verdeelen het gelijkelijk.Âtûran-ña pengâjâran itu menûrut sekôla-pemaréntâhan juga.Het reglement van ’t onderwijs is als dat van de Gouvernementsscholen (volgt de gouvernementsscholen).Tuan suka bertâña âpa-âpa?Wenscht u wat te vragen?[71]Suka juga. Panggil budaq yang cerediq sekâli, sûruh keluar.Jawel. Roep een jongen, die heel schrander is, laat hem eruit komen.Côba ambil petâ-bumi. Tuñjuqkăn segâla semudra.Neem ’s de wereldkaart. Wijs al de oceanen.Bagi-mâna luas-ña dârat tertimbang dăngăn luas-ña lâut di bumi ini?Hoe is de oppervlakte (uitgestrektheid) van het vasteland vergeleken met de uitgestrektheid van de zee op deze aarde?Sâtu bâgian deri empat, tuan.Als een tot vier, mijnheer (éen deel van vier, m.)Bâik lah. Sûruh keluar lâin budaq.Goed. Laat een anderen jongen voorkomen (uitkomen).Côba kaw tuñjuqkăn lah kepandâyan-mu tentang kîra-kîra.Toon jij me ’s je bekwaamheid in ’t rekenen (betreffende het rekenen).Berâpa jumlah-ña tujuh dan tiga-puluh dan lima-belas?Hoeveel is de som van zeven en dertig en vijftien?Tulis angka itu yang sâtu di bâwah yang lâin; sekârang jumlahkăn.Schrijf die cijfers onder elkaar; tel nu op.Sekârang tôlaq sa-belas, sudah.Trek nu elf af, goed (afgedaan).Pukul lima. Jâdi berâpa?Vermenigvuldig met vijf. Hoeveel is ’t (wordt ’t) dan?Sekârang bâgi tiga.Deel nu door drie.Âpa nâmâ-ña bilangan ini?Wat is de naam van dit getal?Ini penôlaq, ini yang ditôlaq deripâdâ-ña, ini pembâgi, ini yang dibâgi, ini bâgian, ini pemukul, ini yang dipukul, ini hâsil; ini pecâhan.Dit is de aftrekker, dit het aftrektal, dit de deeler, dit het deeltal, dit het quotiënt, dit de vermenigvuldiger, dit het vermenigvuldigtal, dit het product; dit een breuk.Nâmâ-ña ini kebâñâkan, bilangan. Ini bilangan gasal (of gañjil), ini pun bilangan-geñăp.De naam hiervan is een grootheid, een getal. Dit is een oneven getal, dit echter een even getal.Bilangan ini bôleh kah kaw pindahkăn ke dalam perbilangan-perduabelâsan?Kan je dit getal in het twaalftallig stelsel overbrengen?Sâlah sifar itu. Betulkăn.Die nul is fout. Verbeter het.Segi-tiga ini bâgi dua segi-ña. Sekârang pasang gâris-tepat[72]deri pertemuan ketiga gâris itu ka segi AB1.Deel van dezen driehoek de zijden in tweeën. Trek nu[72]een loodlijn van ’t snij (ontmoetings)punt der drie lijnen naar de zijde AB.Itu segi-tiga yang sâma kaki-ña; segi-tiga yang ber-siku-siku; gâris-pertengâhan, gâris pembâgi, gâris peñambung, gâris bujur, gâris béngkoq; buntâran.Dit is een gelijkbeenige driehoek; dit een rechthoekige driehoek; middellijn, deellijn, verbindingslijn, kromme lijn; cirkel.Ilmu-handasah sudah lah sekârang. Âpa kah artiña perkâtâän ilmu-saraf? Âpa kalimat?Nu hebben we genoeg meetkunde gehad (meetkunde afgedaan nu). Wat is de beteekenis van ’t woordilmu-saraf(spraakkunst, behalve woordvoeging)? Wat is een volzin?Sekârang sâya endaq bertâña hal segâla ukûran dan timbangan dan takâran.Nu wil ik ’s vragen doen over (al) de lengtematen, gewichten en inhoudsmaten?Sâtu pal berâpa métăr?Hoeveel M. is een paal?Sâtu asta berâpa jengkal?Hoeveeljengkalis eenasta? (Antw. 2).Sâtu depâ berâpa asta (setâ)?Hoeveelastais eendepâ? (Antw. 4 vadem).Sâtu êla berâpa asta?Hoeveelastais eenêla? (Antw. 2).Sâtu kôyan berâpa pikul?Hoeveelpikulis eenkôyan? (Antw. 40 en 30).2Sâtu pikul berâpa kati?Hoeveelkatiis eenpikul? (Antw. 100).Sâtu kati berâpa pon?Hoeveelpondis eenkati? (Antw. ¼).Sâtu pikul berâpa pâra?Hoeveelpârais eenpikul? (Antw. 2).Sâtu pâra berâpa gantang?Hoeveelgantangis eenpâra? (Antw. 10).Sâtu gantang berâpa cupaq?Hoeveelcupaqis eengantang? (Antw. 14).Sâtu cupaq berâpa pâu?Hoeveelpâuis eencupaq? (Antw. 4).Sâtu ringgit dua rupiah sa tengah (empat suku).Een rijksdaalder is twee en een halve gulden (vier halve gld.)[73]Sâtu rupiah dua suku; sâtu suku dua tâli; sâtu tâli dua picis lima sèn.Een gulden is twee halve, een halve gld. twee kwartjes; een kwartje twee dubbeltjes en vijf cent.1’t Woordbârisop Java wel voorgârisgezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekentgelid,rij.↑2De gouvernements-kôyanis in N. I. 30pikul.↑
25.Op school.
Sekôla terbuka pukul tujuh pâgi.De school begint (is geopend) om zeven uur ’s morgens.Âpa yang diâjarkăn di sekôla ini?Wat wordt op deze school onderwezen?Tulis dan bâca, kîra-kîra dan ilmu-bumi sedikit.Lezen en schrijven, rekenen en wat aardrijkskunde.Berâpa pengâjar-ña (gûru-ña)?Hoeveel onderwijzers zijn er?Berâpa mûrid-ña (pelâjar-ña)?Hoeveel leerlingen?Âda lima pangkat, mâsing-mâsing dua-puluh-lima ôrang budaq-ña; pengâjar-ña tiga ôrang sâja.Er zijn vijf klassen, elk heeft vijf en twintig leerlingen; er zijn maar drie onderwijzers.Umur berâpa bôleh masuq?Op welken leeftijd mag men toegelaten worden (ingaan)?Masuq umur enăm tujuh tâun, tuan; keluar umur dua-belas.Men komt er op op zesjarigen leeftijd, mijnheer; en verlaat de school (gaat eruit) op twaalfjarigen leeftijd.Rumah-ña dan segâla pekâkas-ña, saperti bangku-bangku dan pâpan-tulis dan kapur-ôlanda dan bunga-kârang dan sebâgay-ña itu semua-ña dibiâyakăn ôleh pemeréntâhan (gupermèn), tetapi pengâjar-ña tidaq dapat gâji, melâinkăn wang-sekôla diterimâ-ña, dibâgi-ña sâma-râta.Het gebouw (huis) en al ’t huisraad, als de banken, het bord, het krijt, de sponzen enz. worden alle door het Gouvernement bekostigd, maar de onderwijzers krijgen geen traktement, alleen ontvangen zij schoolgeld en verdeelen het gelijkelijk.Âtûran-ña pengâjâran itu menûrut sekôla-pemaréntâhan juga.Het reglement van ’t onderwijs is als dat van de Gouvernementsscholen (volgt de gouvernementsscholen).Tuan suka bertâña âpa-âpa?Wenscht u wat te vragen?[71]Suka juga. Panggil budaq yang cerediq sekâli, sûruh keluar.Jawel. Roep een jongen, die heel schrander is, laat hem eruit komen.Côba ambil petâ-bumi. Tuñjuqkăn segâla semudra.Neem ’s de wereldkaart. Wijs al de oceanen.Bagi-mâna luas-ña dârat tertimbang dăngăn luas-ña lâut di bumi ini?Hoe is de oppervlakte (uitgestrektheid) van het vasteland vergeleken met de uitgestrektheid van de zee op deze aarde?Sâtu bâgian deri empat, tuan.Als een tot vier, mijnheer (éen deel van vier, m.)Bâik lah. Sûruh keluar lâin budaq.Goed. Laat een anderen jongen voorkomen (uitkomen).Côba kaw tuñjuqkăn lah kepandâyan-mu tentang kîra-kîra.Toon jij me ’s je bekwaamheid in ’t rekenen (betreffende het rekenen).Berâpa jumlah-ña tujuh dan tiga-puluh dan lima-belas?Hoeveel is de som van zeven en dertig en vijftien?Tulis angka itu yang sâtu di bâwah yang lâin; sekârang jumlahkăn.Schrijf die cijfers onder elkaar; tel nu op.Sekârang tôlaq sa-belas, sudah.Trek nu elf af, goed (afgedaan).Pukul lima. Jâdi berâpa?Vermenigvuldig met vijf. Hoeveel is ’t (wordt ’t) dan?Sekârang bâgi tiga.Deel nu door drie.Âpa nâmâ-ña bilangan ini?Wat is de naam van dit getal?Ini penôlaq, ini yang ditôlaq deripâdâ-ña, ini pembâgi, ini yang dibâgi, ini bâgian, ini pemukul, ini yang dipukul, ini hâsil; ini pecâhan.Dit is de aftrekker, dit het aftrektal, dit de deeler, dit het deeltal, dit het quotiënt, dit de vermenigvuldiger, dit het vermenigvuldigtal, dit het product; dit een breuk.Nâmâ-ña ini kebâñâkan, bilangan. Ini bilangan gasal (of gañjil), ini pun bilangan-geñăp.De naam hiervan is een grootheid, een getal. Dit is een oneven getal, dit echter een even getal.Bilangan ini bôleh kah kaw pindahkăn ke dalam perbilangan-perduabelâsan?Kan je dit getal in het twaalftallig stelsel overbrengen?Sâlah sifar itu. Betulkăn.Die nul is fout. Verbeter het.Segi-tiga ini bâgi dua segi-ña. Sekârang pasang gâris-tepat[72]deri pertemuan ketiga gâris itu ka segi AB1.Deel van dezen driehoek de zijden in tweeën. Trek nu[72]een loodlijn van ’t snij (ontmoetings)punt der drie lijnen naar de zijde AB.Itu segi-tiga yang sâma kaki-ña; segi-tiga yang ber-siku-siku; gâris-pertengâhan, gâris pembâgi, gâris peñambung, gâris bujur, gâris béngkoq; buntâran.Dit is een gelijkbeenige driehoek; dit een rechthoekige driehoek; middellijn, deellijn, verbindingslijn, kromme lijn; cirkel.Ilmu-handasah sudah lah sekârang. Âpa kah artiña perkâtâän ilmu-saraf? Âpa kalimat?Nu hebben we genoeg meetkunde gehad (meetkunde afgedaan nu). Wat is de beteekenis van ’t woordilmu-saraf(spraakkunst, behalve woordvoeging)? Wat is een volzin?Sekârang sâya endaq bertâña hal segâla ukûran dan timbangan dan takâran.Nu wil ik ’s vragen doen over (al) de lengtematen, gewichten en inhoudsmaten?Sâtu pal berâpa métăr?Hoeveel M. is een paal?Sâtu asta berâpa jengkal?Hoeveeljengkalis eenasta? (Antw. 2).Sâtu depâ berâpa asta (setâ)?Hoeveelastais eendepâ? (Antw. 4 vadem).Sâtu êla berâpa asta?Hoeveelastais eenêla? (Antw. 2).Sâtu kôyan berâpa pikul?Hoeveelpikulis eenkôyan? (Antw. 40 en 30).2Sâtu pikul berâpa kati?Hoeveelkatiis eenpikul? (Antw. 100).Sâtu kati berâpa pon?Hoeveelpondis eenkati? (Antw. ¼).Sâtu pikul berâpa pâra?Hoeveelpârais eenpikul? (Antw. 2).Sâtu pâra berâpa gantang?Hoeveelgantangis eenpâra? (Antw. 10).Sâtu gantang berâpa cupaq?Hoeveelcupaqis eengantang? (Antw. 14).Sâtu cupaq berâpa pâu?Hoeveelpâuis eencupaq? (Antw. 4).Sâtu ringgit dua rupiah sa tengah (empat suku).Een rijksdaalder is twee en een halve gulden (vier halve gld.)[73]Sâtu rupiah dua suku; sâtu suku dua tâli; sâtu tâli dua picis lima sèn.Een gulden is twee halve, een halve gld. twee kwartjes; een kwartje twee dubbeltjes en vijf cent.
Sekôla terbuka pukul tujuh pâgi.De school begint (is geopend) om zeven uur ’s morgens.Âpa yang diâjarkăn di sekôla ini?Wat wordt op deze school onderwezen?Tulis dan bâca, kîra-kîra dan ilmu-bumi sedikit.Lezen en schrijven, rekenen en wat aardrijkskunde.Berâpa pengâjar-ña (gûru-ña)?Hoeveel onderwijzers zijn er?Berâpa mûrid-ña (pelâjar-ña)?Hoeveel leerlingen?Âda lima pangkat, mâsing-mâsing dua-puluh-lima ôrang budaq-ña; pengâjar-ña tiga ôrang sâja.Er zijn vijf klassen, elk heeft vijf en twintig leerlingen; er zijn maar drie onderwijzers.Umur berâpa bôleh masuq?Op welken leeftijd mag men toegelaten worden (ingaan)?Masuq umur enăm tujuh tâun, tuan; keluar umur dua-belas.Men komt er op op zesjarigen leeftijd, mijnheer; en verlaat de school (gaat eruit) op twaalfjarigen leeftijd.Rumah-ña dan segâla pekâkas-ña, saperti bangku-bangku dan pâpan-tulis dan kapur-ôlanda dan bunga-kârang dan sebâgay-ña itu semua-ña dibiâyakăn ôleh pemeréntâhan (gupermèn), tetapi pengâjar-ña tidaq dapat gâji, melâinkăn wang-sekôla diterimâ-ña, dibâgi-ña sâma-râta.Het gebouw (huis) en al ’t huisraad, als de banken, het bord, het krijt, de sponzen enz. worden alle door het Gouvernement bekostigd, maar de onderwijzers krijgen geen traktement, alleen ontvangen zij schoolgeld en verdeelen het gelijkelijk.Âtûran-ña pengâjâran itu menûrut sekôla-pemaréntâhan juga.Het reglement van ’t onderwijs is als dat van de Gouvernementsscholen (volgt de gouvernementsscholen).Tuan suka bertâña âpa-âpa?Wenscht u wat te vragen?[71]Suka juga. Panggil budaq yang cerediq sekâli, sûruh keluar.Jawel. Roep een jongen, die heel schrander is, laat hem eruit komen.Côba ambil petâ-bumi. Tuñjuqkăn segâla semudra.Neem ’s de wereldkaart. Wijs al de oceanen.Bagi-mâna luas-ña dârat tertimbang dăngăn luas-ña lâut di bumi ini?Hoe is de oppervlakte (uitgestrektheid) van het vasteland vergeleken met de uitgestrektheid van de zee op deze aarde?Sâtu bâgian deri empat, tuan.Als een tot vier, mijnheer (éen deel van vier, m.)Bâik lah. Sûruh keluar lâin budaq.Goed. Laat een anderen jongen voorkomen (uitkomen).Côba kaw tuñjuqkăn lah kepandâyan-mu tentang kîra-kîra.Toon jij me ’s je bekwaamheid in ’t rekenen (betreffende het rekenen).Berâpa jumlah-ña tujuh dan tiga-puluh dan lima-belas?Hoeveel is de som van zeven en dertig en vijftien?Tulis angka itu yang sâtu di bâwah yang lâin; sekârang jumlahkăn.Schrijf die cijfers onder elkaar; tel nu op.Sekârang tôlaq sa-belas, sudah.Trek nu elf af, goed (afgedaan).Pukul lima. Jâdi berâpa?Vermenigvuldig met vijf. Hoeveel is ’t (wordt ’t) dan?Sekârang bâgi tiga.Deel nu door drie.Âpa nâmâ-ña bilangan ini?Wat is de naam van dit getal?Ini penôlaq, ini yang ditôlaq deripâdâ-ña, ini pembâgi, ini yang dibâgi, ini bâgian, ini pemukul, ini yang dipukul, ini hâsil; ini pecâhan.Dit is de aftrekker, dit het aftrektal, dit de deeler, dit het deeltal, dit het quotiënt, dit de vermenigvuldiger, dit het vermenigvuldigtal, dit het product; dit een breuk.Nâmâ-ña ini kebâñâkan, bilangan. Ini bilangan gasal (of gañjil), ini pun bilangan-geñăp.De naam hiervan is een grootheid, een getal. Dit is een oneven getal, dit echter een even getal.Bilangan ini bôleh kah kaw pindahkăn ke dalam perbilangan-perduabelâsan?Kan je dit getal in het twaalftallig stelsel overbrengen?Sâlah sifar itu. Betulkăn.Die nul is fout. Verbeter het.Segi-tiga ini bâgi dua segi-ña. Sekârang pasang gâris-tepat[72]deri pertemuan ketiga gâris itu ka segi AB1.Deel van dezen driehoek de zijden in tweeën. Trek nu[72]een loodlijn van ’t snij (ontmoetings)punt der drie lijnen naar de zijde AB.Itu segi-tiga yang sâma kaki-ña; segi-tiga yang ber-siku-siku; gâris-pertengâhan, gâris pembâgi, gâris peñambung, gâris bujur, gâris béngkoq; buntâran.Dit is een gelijkbeenige driehoek; dit een rechthoekige driehoek; middellijn, deellijn, verbindingslijn, kromme lijn; cirkel.Ilmu-handasah sudah lah sekârang. Âpa kah artiña perkâtâän ilmu-saraf? Âpa kalimat?Nu hebben we genoeg meetkunde gehad (meetkunde afgedaan nu). Wat is de beteekenis van ’t woordilmu-saraf(spraakkunst, behalve woordvoeging)? Wat is een volzin?Sekârang sâya endaq bertâña hal segâla ukûran dan timbangan dan takâran.Nu wil ik ’s vragen doen over (al) de lengtematen, gewichten en inhoudsmaten?Sâtu pal berâpa métăr?Hoeveel M. is een paal?Sâtu asta berâpa jengkal?Hoeveeljengkalis eenasta? (Antw. 2).Sâtu depâ berâpa asta (setâ)?Hoeveelastais eendepâ? (Antw. 4 vadem).Sâtu êla berâpa asta?Hoeveelastais eenêla? (Antw. 2).Sâtu kôyan berâpa pikul?Hoeveelpikulis eenkôyan? (Antw. 40 en 30).2Sâtu pikul berâpa kati?Hoeveelkatiis eenpikul? (Antw. 100).Sâtu kati berâpa pon?Hoeveelpondis eenkati? (Antw. ¼).Sâtu pikul berâpa pâra?Hoeveelpârais eenpikul? (Antw. 2).Sâtu pâra berâpa gantang?Hoeveelgantangis eenpâra? (Antw. 10).Sâtu gantang berâpa cupaq?Hoeveelcupaqis eengantang? (Antw. 14).Sâtu cupaq berâpa pâu?Hoeveelpâuis eencupaq? (Antw. 4).Sâtu ringgit dua rupiah sa tengah (empat suku).Een rijksdaalder is twee en een halve gulden (vier halve gld.)[73]Sâtu rupiah dua suku; sâtu suku dua tâli; sâtu tâli dua picis lima sèn.Een gulden is twee halve, een halve gld. twee kwartjes; een kwartje twee dubbeltjes en vijf cent.
1’t Woordbârisop Java wel voorgârisgezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekentgelid,rij.↑2De gouvernements-kôyanis in N. I. 30pikul.↑
1’t Woordbârisop Java wel voorgârisgezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekentgelid,rij.↑2De gouvernements-kôyanis in N. I. 30pikul.↑
1’t Woordbârisop Java wel voorgârisgezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekentgelid,rij.↑
1’t Woordbârisop Java wel voorgârisgezegd is hier foutief; want ’t eerste beteekentgelid,rij.↑
2De gouvernements-kôyanis in N. I. 30pikul.↑
2De gouvernements-kôyanis in N. I. 30pikul.↑