Doe spranc up Belijn, die ram,1851Ende sinehie, die met hem quam,1852Dat wasdameHawi:1853Belijn sprac: »Gawi1854Alle vort met onser claghe!”1855Brune spranc up, met sinen maghen,1856Ende Tibeert die felle,1857Ende Isengrijn sijn gheselle,1858Forcondet dateverswijn,1859Ende dieravenTiecelijn,1860Pancer die bever, ooc Bruneel,1861....................1862Datwatervar, datbutseel,1863Ende dateencoren, here Rosseel,1864Dieweline, dievrouwefine,1865Cantecleer ende die kindre sine,1866Makende grotenvederslach,1867Dat foret, Clenebejach,1868Liepen alle in desescare:1869Alle dese ghinghen openbare1870Vor haren here, den coninc, staen,1871Ende daden Reinaertvaen.1872Nu ghinct ghindre up eenplaidieren.1873Niehorde man van dieren1874So sconetaleals nu es hier1875Tusscen Reinaerde ende dandre dier;1876Vort bringhendat men seide daer,1877Het ware mipijnlic ende swaer;1878Daer ommecorteic u die wort.1879Die beste reden ghinghen vort.1880Die claghen, die die diereontbonden,1881Proefdensi metorconden,1882Als sisculdichwaren te doene.1883Die conincdreefdie hoghe baroene1884Te vonnesse, van Reinaertssake.1885Doewijstsi, dat men soude maken1886Ene galghe, sterc endevast,1887Ende men Reinaert, den fellengast,1888Daer an hinghe,bisiere kele.1889Nu gaet Reinaerde al uten spele.1890Doe Reinaert verordeelt was,1891Orlofnam Grimbert die das,1892Met Reinaerts naesten maghen:1893Sineconstenniet verdraghen,1894No sine consten nietghedoghen,1895Dat men Reinaert vor haren oghen1896Soude hanghen alse enen dief.1897Nochtan wast hemsomenlief.1898Die coninc, die was harde vroet,1899Doe hi mercte endeverstoet,1900Dat so menich jonghelinc1901Met Grimbert uten hove ghinc,1902Die Reinaerdenabestoet,1903Doe peinsdi in sinenmoet:1904Hier mach in lopen ander raet.1905Al es Reinaert selvequaet,1906Hi hevet meneghen goeden maech.1907Doe sprac hi: »TTwisidi traech,1908Isengrijn ende here Bruun?1909Reinaerde escontmenichtuun,1910Ende hets den avondebi;1911Hier es Reinaert,ontsprincthi,1912Comt hiIIIvoete uternoot,1913Sine list soe es so groot,1914Ende hi weet so meneghenkeer,1915Hine wert ghevanghensaermeer.1916Salmen hanghen,twinedoet ment dan?1917Eer men nugheredencan1918Ene galge, so eist nacht.”1919Isengrijn was wel bedacht,1920Ende sprac: »Hier es een galghe bi.”1921Endemet dien wordeversuchte hi.1922Doe sprac die cater, here Tibeert:1923»Here Isengrijn, u esverseert1924Uherte, inwancansu niet;1925Nochtan Reinaert di talberiet,1926Ende selve mede ghinc,1927Daermen u twee broeders hinc,1928Rume ende Widelanke.1929Hets tijt, wildijs hem danken.1930Waerdi goet, het ware ghedaen;1931Hine ware niet nochonverdaen.”1932Isengrijn sprac tote Tibeert:1933»Wat ghi ons al gader leert!1934Neghebrakeons niet een strop,1935Langhe heden wiste sijncrop1936Wat sijn achterendemochteweghen.”1937Reinaert, die langhe hadde ghesweghen,1938Sprac: »Ghi heren,cortminepine.1939Tibert heeft enevasteline,1940Die hibejaghedean sine kele1941Daer hivernoishaddevele,1942Int huus daer hi den pape beet,1943Die vor hem stont alsondercleet.1944Here Isengrijn, numaect uvore!1945En sidi niet daertoe vercoren,1946Ende ghi Brune, dat ghi sult doden1947Reinaert, uwen neve, den fellen roden?”1948Doe sprac hi ten conincsaen;1949»Doet Tibert mede gaen;1950Himachclemmen, hi mach dieline1951Updraghen, sonder uwepine.1952Tibert, gaet, ende maect ghereet!1953Dat ghi ietlet, dats mi leet.”1954Doe sprac Isengrijn tote Brunen:1955»So helpe mi die cloostercrune,1956Die boven up mijn hoofd staet!1957In horde nie so goeden raet,1958Alse Reinaert selve ghevet hier.1959Hemlanghetomme cloosterbier:1960Nu gawi endebruwenhem!”1961Brune sprac: »Neve Tibert, nem1962Die line; du sels mede lopen.1963Reinaert hi sal nu becopen,1964Mijn sconeliere, ende dijn oghe!1965Gawi, ende hanghene so hoghe1966Datslachterhebben al sine vrient!”1967—»Gawi, hi hevets wel verdient,”1968Sprac Tibert, ende nam die line,1969»Inne dede nie solievepine.”1970Nu waren die drie heren ghereet.1971..............1972Dats Isengrijn ende Tibeert1973Ende her Bruun, die hadde gheleert1974Honich stelen tsierescade.1975Isengrijn was soberaden,1976Eer hi vanden hovesciet,1977Hine wilde des laten niet,1978Hinevermaendenichten ende neven,1979Ende alle die binden hove bleven,1980Beideghebureendegaste,1981Dat si Reinaert hilden vaste.1982Vrouwe Hersinde sinen wive1983Beval hi, bi harenlive,1984Dat soe stonde bi Reinaerde,1985Ende soene name biden baerde,1986Ende van hem niet nesciede,1987No dorgoet, no dormiede,1988No dorniede, no dor noot,1989No dorsorghevanderdoot.1990Reinaert antworde in corten worden,1991Dat alle die daer waren horden:1992»Here Isengrijn,half ghenade!1993Al ware u lief mijn grote scade,1994Ende al brincti mi invernoie,1995Ic weet wel, soude miere moien,1996Te rechteghedinkenouder daet,1997Soene dade mi nemmer quaet.1998Her Isengrijn,soete oom,1999Ghinemtuwes nevencrankengoom,2000Ende here Brune ende here Tibeert,2001Dat ghi mi dus hebtonneert.2002Ghi drie ghi hebbet ghedaen al,2003Dat men miontlivensal.2004Daer toe hebdi ghemaket,2005Dat so wie mighenaket,2006Sceldetmidief, ofthevet leet.2007Daer omme moetti, God weet,2008Geonneertwerden alle drie,2009Ghine haest, dat ghescie2010Al dat ghi begheert te doene.2011Mi es die herte noch also coene:2012Ic darwel sterven ene warf.2013Ne wart mijn vader, doe hi starf,2014Van allen sinen sonden vri?2015Gaet, ghereet die galghe hier bi:2016Eentwintmi langhernietnespaert2017(Oftvarenmoettihinderwaert)2018Alle uwe voete ende uwe been!”2019Doe sprac Isengrijn: »Ameen!2020Amen, endehinderwaert2021Moet hivaren, die langherspaert!”2022Tibert sprac: »Nu haestewi!”2023Endemet dien wordenspronghen si,2024Ende liepen vort harde blide,2025Ende pijnden hem te stride2026Te springhene over meneghentuun,2027Isengrijn ende here Bruun.2028Tibert volghede hem naer:2029Hemwasdie voet een lettelswaer2030Vanderlinen, die hi droech;2031Nochtan was hiraschghenoech:2032Dat dede hem al die goede wille.2033Reinaertstont ende sweechal stille,2034Ende sach sine viande lopen,2035Die hem dat strec anwaendencnopen.2036—»Maer het salbliven,” sprac Reinaert,2037Diestoetende scouwedederwaert2038Hoe si springhen ende keren.2039Hi peinsde: »Deus, wat joncheren!2040Nulaetsespringhen ende lopen:2041Levic, si sullent noch becopen,2042Hareoverdaetende harescampie,2043Mine ghebrekereinaerdie;2044Nochtanne sijn si mi2045Liever verre dannebi,2046Die ghene die ic meestontsach.2047Nu willicproeven, dat ic mach2048Te hove bringhen eenbaraet,2049Dat ic, vor die dagheraet,2050In groter sorghe vant te nacht.2051Hevet mine list sulke cracht2052Als ic noch hope dat soe doet,2053Al es hi listich ende vroet,2054Ic wane den coninc nochverdoren.”2055Die coninc dede blasen enen horen,2056Ende hiet Reinaert uutwaert leden2057Reinaert sprac: »Laetteerstghereden2058Die galghe, daer ic an hanghen sal;2059Ende daer binnen so salic al2060Den volke mine biechteconden,2061Inverlanessevan minen sonden.2062Hets beter, dat al tfolc verstaet2063Minediefteende mineondaet,2064Dan sinamaelseneghen man2065Mineoverdaetteghen an.”2066Die coninc sprac: »Nu segghet dan!”2067Reinaert stont als een droeve man,2068Ende sach al omme,harentare.2069Dus so sprac hi al openbare:2070»Helpe, seit hi, Dominus!2071Nu nes hier niemen in dit huus,2072No vrient no viant,icnebem2073Een deelmesdadich jeghen hem.2074Nochtan, horet alle, ghi heren:2075Laet uwisen ende leren,2076Hoe ic Reinaert,aerminc,2077Eerst die boosheit anevinc.2078In allen tiden,spadeende vroe,2079Was ic een hovesc kintnochtoe.2080Doe men mispaendevandermammen,2081Ghinc ic spelen metten lammen,2082Dorte horne datghebleet;2083So langhe, dat ic een verbeet:2084Ten eerstenlapedicdat bloet:2085Het smaecte so wel, het was so goet,2086Dat ic dat vleesc medeontgan.2087Daer leerdicleckerniean2088So vele, dat ic ghinc ten gheten2089Int wout, daer icse hordebleten:2090Daerverbetichoekinetwee.2091So dedic derdes daghesmee,2092Ende ic wart bouder ende coener,2093Ende verbeet haenden endehoener,2094Ende gansen, daer icse vant.2095Doe mi bloedich wart mijn tant,2096Was ic so fel ende sowreet,2097Dat icsuver upverbeet2098Al dat ic vant, ende wat mi dochte2099Dat mibequam, ende icvermochte.2100Daer na quam ic ende Isengrijn,2101Te wintre in enen coudenrijm,2102Bi Besele onder enen boom:2103Hirekendehi ware mijn oom,2104Ende began enesibbetellen.2105Aldaer worden wighesellen.2106Dat mach mi te rechte rouwen!2107Daer gheloofden wi, bi trouwe,2108Rechtgheselscapmanlic andren.2109Doebegonstenwi te gaderwandren.2110Hi stal tgrote, ende ic dat clene:2111Dat wibejaechdenwartghemene;2112Ende als wi delen souden doe,2113Icwas in hoghenende vro2114Mochtic mijn deel hebben half.2115Alse Isengrijn bejaghede een calf2116Oft eenweder, oft een ram,2117Sogrongierdi, ende maecte hem gram,2118Endetoochdemighelaet,2119Dat so suur was ende quaet,2120Dat hi mimetvan hem verdreef,2121Ende hem mijn deel al gader bleef;2122Nochtan achtic niet van dien.2123So menich warve hebbicversien,2124Alse wi een grote proielagheden,2125Die ic ende mijn oom bejagheden,2126Enen osse, oft enenbake,2127So ghinc hi sitten metghemake2128Met sinen wive, vrouwe Harsinde,2129Ende met sinenVIIkindren;2130Sone mocht iccumedene hebben2131Vanden alreminsten rebben,2132Die sine kindre en wouden cnaghen.2133Dus nauwe hebbic mibedraghen.2134Nochtan dat was mi lettel noot;2135Ne waerdat mijnsinso groot2136Dielievedroechte minen oom,2137Die mijnsnemetcrankengoom,2138Ic hadde wel ghewonnen tetene.2139Coninc, dit doe ic u te wetene:2140Ic hebbe noch selver ende gout,2141Dat al es in miereghewout,2142So vele, datcumeeen waghen2143TeVIIwerven soude ghedraghen.”2144
Doe spranc up Belijn, die ram,1851Ende sinehie, die met hem quam,1852Dat wasdameHawi:1853Belijn sprac: »Gawi1854Alle vort met onser claghe!”1855Brune spranc up, met sinen maghen,1856Ende Tibeert die felle,1857Ende Isengrijn sijn gheselle,1858Forcondet dateverswijn,1859Ende dieravenTiecelijn,1860Pancer die bever, ooc Bruneel,1861....................1862Datwatervar, datbutseel,1863Ende dateencoren, here Rosseel,1864Dieweline, dievrouwefine,1865Cantecleer ende die kindre sine,1866Makende grotenvederslach,1867Dat foret, Clenebejach,1868Liepen alle in desescare:1869Alle dese ghinghen openbare1870Vor haren here, den coninc, staen,1871Ende daden Reinaertvaen.1872Nu ghinct ghindre up eenplaidieren.1873Niehorde man van dieren1874So sconetaleals nu es hier1875Tusscen Reinaerde ende dandre dier;1876Vort bringhendat men seide daer,1877Het ware mipijnlic ende swaer;1878Daer ommecorteic u die wort.1879Die beste reden ghinghen vort.1880Die claghen, die die diereontbonden,1881Proefdensi metorconden,1882Als sisculdichwaren te doene.1883Die conincdreefdie hoghe baroene1884Te vonnesse, van Reinaertssake.1885Doewijstsi, dat men soude maken1886Ene galghe, sterc endevast,1887Ende men Reinaert, den fellengast,1888Daer an hinghe,bisiere kele.1889Nu gaet Reinaerde al uten spele.1890Doe Reinaert verordeelt was,1891Orlofnam Grimbert die das,1892Met Reinaerts naesten maghen:1893Sineconstenniet verdraghen,1894No sine consten nietghedoghen,1895Dat men Reinaert vor haren oghen1896Soude hanghen alse enen dief.1897Nochtan wast hemsomenlief.1898Die coninc, die was harde vroet,1899Doe hi mercte endeverstoet,1900Dat so menich jonghelinc1901Met Grimbert uten hove ghinc,1902Die Reinaerdenabestoet,1903Doe peinsdi in sinenmoet:1904Hier mach in lopen ander raet.1905Al es Reinaert selvequaet,1906Hi hevet meneghen goeden maech.1907Doe sprac hi: »TTwisidi traech,1908Isengrijn ende here Bruun?1909Reinaerde escontmenichtuun,1910Ende hets den avondebi;1911Hier es Reinaert,ontsprincthi,1912Comt hiIIIvoete uternoot,1913Sine list soe es so groot,1914Ende hi weet so meneghenkeer,1915Hine wert ghevanghensaermeer.1916Salmen hanghen,twinedoet ment dan?1917Eer men nugheredencan1918Ene galge, so eist nacht.”1919Isengrijn was wel bedacht,1920Ende sprac: »Hier es een galghe bi.”1921Endemet dien wordeversuchte hi.1922Doe sprac die cater, here Tibeert:1923»Here Isengrijn, u esverseert1924Uherte, inwancansu niet;1925Nochtan Reinaert di talberiet,1926Ende selve mede ghinc,1927Daermen u twee broeders hinc,1928Rume ende Widelanke.1929Hets tijt, wildijs hem danken.1930Waerdi goet, het ware ghedaen;1931Hine ware niet nochonverdaen.”1932Isengrijn sprac tote Tibeert:1933»Wat ghi ons al gader leert!1934Neghebrakeons niet een strop,1935Langhe heden wiste sijncrop1936Wat sijn achterendemochteweghen.”1937Reinaert, die langhe hadde ghesweghen,1938Sprac: »Ghi heren,cortminepine.1939Tibert heeft enevasteline,1940Die hibejaghedean sine kele1941Daer hivernoishaddevele,1942Int huus daer hi den pape beet,1943Die vor hem stont alsondercleet.1944Here Isengrijn, numaect uvore!1945En sidi niet daertoe vercoren,1946Ende ghi Brune, dat ghi sult doden1947Reinaert, uwen neve, den fellen roden?”1948Doe sprac hi ten conincsaen;1949»Doet Tibert mede gaen;1950Himachclemmen, hi mach dieline1951Updraghen, sonder uwepine.1952Tibert, gaet, ende maect ghereet!1953Dat ghi ietlet, dats mi leet.”1954Doe sprac Isengrijn tote Brunen:1955»So helpe mi die cloostercrune,1956Die boven up mijn hoofd staet!1957In horde nie so goeden raet,1958Alse Reinaert selve ghevet hier.1959Hemlanghetomme cloosterbier:1960Nu gawi endebruwenhem!”1961Brune sprac: »Neve Tibert, nem1962Die line; du sels mede lopen.1963Reinaert hi sal nu becopen,1964Mijn sconeliere, ende dijn oghe!1965Gawi, ende hanghene so hoghe1966Datslachterhebben al sine vrient!”1967—»Gawi, hi hevets wel verdient,”1968Sprac Tibert, ende nam die line,1969»Inne dede nie solievepine.”1970Nu waren die drie heren ghereet.1971..............1972Dats Isengrijn ende Tibeert1973Ende her Bruun, die hadde gheleert1974Honich stelen tsierescade.1975Isengrijn was soberaden,1976Eer hi vanden hovesciet,1977Hine wilde des laten niet,1978Hinevermaendenichten ende neven,1979Ende alle die binden hove bleven,1980Beideghebureendegaste,1981Dat si Reinaert hilden vaste.1982Vrouwe Hersinde sinen wive1983Beval hi, bi harenlive,1984Dat soe stonde bi Reinaerde,1985Ende soene name biden baerde,1986Ende van hem niet nesciede,1987No dorgoet, no dormiede,1988No dorniede, no dor noot,1989No dorsorghevanderdoot.1990Reinaert antworde in corten worden,1991Dat alle die daer waren horden:1992»Here Isengrijn,half ghenade!1993Al ware u lief mijn grote scade,1994Ende al brincti mi invernoie,1995Ic weet wel, soude miere moien,1996Te rechteghedinkenouder daet,1997Soene dade mi nemmer quaet.1998Her Isengrijn,soete oom,1999Ghinemtuwes nevencrankengoom,2000Ende here Brune ende here Tibeert,2001Dat ghi mi dus hebtonneert.2002Ghi drie ghi hebbet ghedaen al,2003Dat men miontlivensal.2004Daer toe hebdi ghemaket,2005Dat so wie mighenaket,2006Sceldetmidief, ofthevet leet.2007Daer omme moetti, God weet,2008Geonneertwerden alle drie,2009Ghine haest, dat ghescie2010Al dat ghi begheert te doene.2011Mi es die herte noch also coene:2012Ic darwel sterven ene warf.2013Ne wart mijn vader, doe hi starf,2014Van allen sinen sonden vri?2015Gaet, ghereet die galghe hier bi:2016Eentwintmi langhernietnespaert2017(Oftvarenmoettihinderwaert)2018Alle uwe voete ende uwe been!”2019Doe sprac Isengrijn: »Ameen!2020Amen, endehinderwaert2021Moet hivaren, die langherspaert!”2022Tibert sprac: »Nu haestewi!”2023Endemet dien wordenspronghen si,2024Ende liepen vort harde blide,2025Ende pijnden hem te stride2026Te springhene over meneghentuun,2027Isengrijn ende here Bruun.2028Tibert volghede hem naer:2029Hemwasdie voet een lettelswaer2030Vanderlinen, die hi droech;2031Nochtan was hiraschghenoech:2032Dat dede hem al die goede wille.2033Reinaertstont ende sweechal stille,2034Ende sach sine viande lopen,2035Die hem dat strec anwaendencnopen.2036—»Maer het salbliven,” sprac Reinaert,2037Diestoetende scouwedederwaert2038Hoe si springhen ende keren.2039Hi peinsde: »Deus, wat joncheren!2040Nulaetsespringhen ende lopen:2041Levic, si sullent noch becopen,2042Hareoverdaetende harescampie,2043Mine ghebrekereinaerdie;2044Nochtanne sijn si mi2045Liever verre dannebi,2046Die ghene die ic meestontsach.2047Nu willicproeven, dat ic mach2048Te hove bringhen eenbaraet,2049Dat ic, vor die dagheraet,2050In groter sorghe vant te nacht.2051Hevet mine list sulke cracht2052Als ic noch hope dat soe doet,2053Al es hi listich ende vroet,2054Ic wane den coninc nochverdoren.”2055Die coninc dede blasen enen horen,2056Ende hiet Reinaert uutwaert leden2057Reinaert sprac: »Laetteerstghereden2058Die galghe, daer ic an hanghen sal;2059Ende daer binnen so salic al2060Den volke mine biechteconden,2061Inverlanessevan minen sonden.2062Hets beter, dat al tfolc verstaet2063Minediefteende mineondaet,2064Dan sinamaelseneghen man2065Mineoverdaetteghen an.”2066Die coninc sprac: »Nu segghet dan!”2067Reinaert stont als een droeve man,2068Ende sach al omme,harentare.2069Dus so sprac hi al openbare:2070»Helpe, seit hi, Dominus!2071Nu nes hier niemen in dit huus,2072No vrient no viant,icnebem2073Een deelmesdadich jeghen hem.2074Nochtan, horet alle, ghi heren:2075Laet uwisen ende leren,2076Hoe ic Reinaert,aerminc,2077Eerst die boosheit anevinc.2078In allen tiden,spadeende vroe,2079Was ic een hovesc kintnochtoe.2080Doe men mispaendevandermammen,2081Ghinc ic spelen metten lammen,2082Dorte horne datghebleet;2083So langhe, dat ic een verbeet:2084Ten eerstenlapedicdat bloet:2085Het smaecte so wel, het was so goet,2086Dat ic dat vleesc medeontgan.2087Daer leerdicleckerniean2088So vele, dat ic ghinc ten gheten2089Int wout, daer icse hordebleten:2090Daerverbetichoekinetwee.2091So dedic derdes daghesmee,2092Ende ic wart bouder ende coener,2093Ende verbeet haenden endehoener,2094Ende gansen, daer icse vant.2095Doe mi bloedich wart mijn tant,2096Was ic so fel ende sowreet,2097Dat icsuver upverbeet2098Al dat ic vant, ende wat mi dochte2099Dat mibequam, ende icvermochte.2100Daer na quam ic ende Isengrijn,2101Te wintre in enen coudenrijm,2102Bi Besele onder enen boom:2103Hirekendehi ware mijn oom,2104Ende began enesibbetellen.2105Aldaer worden wighesellen.2106Dat mach mi te rechte rouwen!2107Daer gheloofden wi, bi trouwe,2108Rechtgheselscapmanlic andren.2109Doebegonstenwi te gaderwandren.2110Hi stal tgrote, ende ic dat clene:2111Dat wibejaechdenwartghemene;2112Ende als wi delen souden doe,2113Icwas in hoghenende vro2114Mochtic mijn deel hebben half.2115Alse Isengrijn bejaghede een calf2116Oft eenweder, oft een ram,2117Sogrongierdi, ende maecte hem gram,2118Endetoochdemighelaet,2119Dat so suur was ende quaet,2120Dat hi mimetvan hem verdreef,2121Ende hem mijn deel al gader bleef;2122Nochtan achtic niet van dien.2123So menich warve hebbicversien,2124Alse wi een grote proielagheden,2125Die ic ende mijn oom bejagheden,2126Enen osse, oft enenbake,2127So ghinc hi sitten metghemake2128Met sinen wive, vrouwe Harsinde,2129Ende met sinenVIIkindren;2130Sone mocht iccumedene hebben2131Vanden alreminsten rebben,2132Die sine kindre en wouden cnaghen.2133Dus nauwe hebbic mibedraghen.2134Nochtan dat was mi lettel noot;2135Ne waerdat mijnsinso groot2136Dielievedroechte minen oom,2137Die mijnsnemetcrankengoom,2138Ic hadde wel ghewonnen tetene.2139Coninc, dit doe ic u te wetene:2140Ic hebbe noch selver ende gout,2141Dat al es in miereghewout,2142So vele, datcumeeen waghen2143TeVIIwerven soude ghedraghen.”2144
Doe spranc up Belijn, die ram,1851Ende sinehie, die met hem quam,1852Dat wasdameHawi:1853Belijn sprac: »Gawi1854Alle vort met onser claghe!”1855Brune spranc up, met sinen maghen,1856Ende Tibeert die felle,1857Ende Isengrijn sijn gheselle,1858Forcondet dateverswijn,1859Ende dieravenTiecelijn,1860Pancer die bever, ooc Bruneel,1861....................1862Datwatervar, datbutseel,1863Ende dateencoren, here Rosseel,1864Dieweline, dievrouwefine,1865Cantecleer ende die kindre sine,1866Makende grotenvederslach,1867Dat foret, Clenebejach,1868Liepen alle in desescare:1869Alle dese ghinghen openbare1870Vor haren here, den coninc, staen,1871Ende daden Reinaertvaen.1872
Nu ghinct ghindre up eenplaidieren.1873Niehorde man van dieren1874So sconetaleals nu es hier1875Tusscen Reinaerde ende dandre dier;1876Vort bringhendat men seide daer,1877Het ware mipijnlic ende swaer;1878Daer ommecorteic u die wort.1879Die beste reden ghinghen vort.1880Die claghen, die die diereontbonden,1881Proefdensi metorconden,1882Als sisculdichwaren te doene.1883Die conincdreefdie hoghe baroene1884Te vonnesse, van Reinaertssake.1885Doewijstsi, dat men soude maken1886Ene galghe, sterc endevast,1887Ende men Reinaert, den fellengast,1888Daer an hinghe,bisiere kele.1889Nu gaet Reinaerde al uten spele.1890
Doe Reinaert verordeelt was,1891Orlofnam Grimbert die das,1892Met Reinaerts naesten maghen:1893Sineconstenniet verdraghen,1894No sine consten nietghedoghen,1895Dat men Reinaert vor haren oghen1896Soude hanghen alse enen dief.1897Nochtan wast hemsomenlief.1898Die coninc, die was harde vroet,1899Doe hi mercte endeverstoet,1900Dat so menich jonghelinc1901Met Grimbert uten hove ghinc,1902Die Reinaerdenabestoet,1903Doe peinsdi in sinenmoet:1904Hier mach in lopen ander raet.1905Al es Reinaert selvequaet,1906Hi hevet meneghen goeden maech.1907Doe sprac hi: »TTwisidi traech,1908Isengrijn ende here Bruun?1909Reinaerde escontmenichtuun,1910Ende hets den avondebi;1911Hier es Reinaert,ontsprincthi,1912Comt hiIIIvoete uternoot,1913Sine list soe es so groot,1914Ende hi weet so meneghenkeer,1915Hine wert ghevanghensaermeer.1916Salmen hanghen,twinedoet ment dan?1917Eer men nugheredencan1918Ene galge, so eist nacht.”1919Isengrijn was wel bedacht,1920Ende sprac: »Hier es een galghe bi.”1921Endemet dien wordeversuchte hi.1922
Doe sprac die cater, here Tibeert:1923»Here Isengrijn, u esverseert1924Uherte, inwancansu niet;1925Nochtan Reinaert di talberiet,1926Ende selve mede ghinc,1927Daermen u twee broeders hinc,1928Rume ende Widelanke.1929Hets tijt, wildijs hem danken.1930Waerdi goet, het ware ghedaen;1931Hine ware niet nochonverdaen.”1932Isengrijn sprac tote Tibeert:1933»Wat ghi ons al gader leert!1934Neghebrakeons niet een strop,1935Langhe heden wiste sijncrop1936Wat sijn achterendemochteweghen.”1937Reinaert, die langhe hadde ghesweghen,1938Sprac: »Ghi heren,cortminepine.1939Tibert heeft enevasteline,1940Die hibejaghedean sine kele1941Daer hivernoishaddevele,1942Int huus daer hi den pape beet,1943Die vor hem stont alsondercleet.1944
Here Isengrijn, numaect uvore!1945En sidi niet daertoe vercoren,1946Ende ghi Brune, dat ghi sult doden1947Reinaert, uwen neve, den fellen roden?”1948Doe sprac hi ten conincsaen;1949»Doet Tibert mede gaen;1950Himachclemmen, hi mach dieline1951Updraghen, sonder uwepine.1952Tibert, gaet, ende maect ghereet!1953Dat ghi ietlet, dats mi leet.”1954Doe sprac Isengrijn tote Brunen:1955»So helpe mi die cloostercrune,1956Die boven up mijn hoofd staet!1957In horde nie so goeden raet,1958Alse Reinaert selve ghevet hier.1959Hemlanghetomme cloosterbier:1960Nu gawi endebruwenhem!”1961Brune sprac: »Neve Tibert, nem1962Die line; du sels mede lopen.1963Reinaert hi sal nu becopen,1964Mijn sconeliere, ende dijn oghe!1965Gawi, ende hanghene so hoghe1966Datslachterhebben al sine vrient!”1967—»Gawi, hi hevets wel verdient,”1968Sprac Tibert, ende nam die line,1969»Inne dede nie solievepine.”1970
Nu waren die drie heren ghereet.1971..............1972Dats Isengrijn ende Tibeert1973Ende her Bruun, die hadde gheleert1974Honich stelen tsierescade.1975Isengrijn was soberaden,1976Eer hi vanden hovesciet,1977Hine wilde des laten niet,1978Hinevermaendenichten ende neven,1979Ende alle die binden hove bleven,1980Beideghebureendegaste,1981Dat si Reinaert hilden vaste.1982Vrouwe Hersinde sinen wive1983Beval hi, bi harenlive,1984Dat soe stonde bi Reinaerde,1985Ende soene name biden baerde,1986Ende van hem niet nesciede,1987No dorgoet, no dormiede,1988No dorniede, no dor noot,1989No dorsorghevanderdoot.1990
Reinaert antworde in corten worden,1991Dat alle die daer waren horden:1992»Here Isengrijn,half ghenade!1993Al ware u lief mijn grote scade,1994Ende al brincti mi invernoie,1995Ic weet wel, soude miere moien,1996Te rechteghedinkenouder daet,1997Soene dade mi nemmer quaet.1998Her Isengrijn,soete oom,1999Ghinemtuwes nevencrankengoom,2000Ende here Brune ende here Tibeert,2001Dat ghi mi dus hebtonneert.2002Ghi drie ghi hebbet ghedaen al,2003Dat men miontlivensal.2004Daer toe hebdi ghemaket,2005Dat so wie mighenaket,2006Sceldetmidief, ofthevet leet.2007Daer omme moetti, God weet,2008Geonneertwerden alle drie,2009Ghine haest, dat ghescie2010Al dat ghi begheert te doene.2011Mi es die herte noch also coene:2012Ic darwel sterven ene warf.2013Ne wart mijn vader, doe hi starf,2014Van allen sinen sonden vri?2015Gaet, ghereet die galghe hier bi:2016Eentwintmi langhernietnespaert2017(Oftvarenmoettihinderwaert)2018Alle uwe voete ende uwe been!”2019Doe sprac Isengrijn: »Ameen!2020Amen, endehinderwaert2021Moet hivaren, die langherspaert!”2022Tibert sprac: »Nu haestewi!”2023Endemet dien wordenspronghen si,2024Ende liepen vort harde blide,2025Ende pijnden hem te stride2026Te springhene over meneghentuun,2027Isengrijn ende here Bruun.2028Tibert volghede hem naer:2029Hemwasdie voet een lettelswaer2030Vanderlinen, die hi droech;2031Nochtan was hiraschghenoech:2032Dat dede hem al die goede wille.2033Reinaertstont ende sweechal stille,2034Ende sach sine viande lopen,2035Die hem dat strec anwaendencnopen.2036—»Maer het salbliven,” sprac Reinaert,2037Diestoetende scouwedederwaert2038Hoe si springhen ende keren.2039Hi peinsde: »Deus, wat joncheren!2040Nulaetsespringhen ende lopen:2041Levic, si sullent noch becopen,2042Hareoverdaetende harescampie,2043Mine ghebrekereinaerdie;2044Nochtanne sijn si mi2045Liever verre dannebi,2046Die ghene die ic meestontsach.2047
Nu willicproeven, dat ic mach2048Te hove bringhen eenbaraet,2049Dat ic, vor die dagheraet,2050In groter sorghe vant te nacht.2051Hevet mine list sulke cracht2052Als ic noch hope dat soe doet,2053Al es hi listich ende vroet,2054Ic wane den coninc nochverdoren.”2055Die coninc dede blasen enen horen,2056Ende hiet Reinaert uutwaert leden2057Reinaert sprac: »Laetteerstghereden2058Die galghe, daer ic an hanghen sal;2059Ende daer binnen so salic al2060Den volke mine biechteconden,2061Inverlanessevan minen sonden.2062Hets beter, dat al tfolc verstaet2063Minediefteende mineondaet,2064Dan sinamaelseneghen man2065Mineoverdaetteghen an.”2066Die coninc sprac: »Nu segghet dan!”2067
Reinaert stont als een droeve man,2068Ende sach al omme,harentare.2069Dus so sprac hi al openbare:2070»Helpe, seit hi, Dominus!2071Nu nes hier niemen in dit huus,2072No vrient no viant,icnebem2073Een deelmesdadich jeghen hem.2074Nochtan, horet alle, ghi heren:2075Laet uwisen ende leren,2076Hoe ic Reinaert,aerminc,2077Eerst die boosheit anevinc.2078In allen tiden,spadeende vroe,2079Was ic een hovesc kintnochtoe.2080Doe men mispaendevandermammen,2081Ghinc ic spelen metten lammen,2082Dorte horne datghebleet;2083So langhe, dat ic een verbeet:2084Ten eerstenlapedicdat bloet:2085Het smaecte so wel, het was so goet,2086Dat ic dat vleesc medeontgan.2087Daer leerdicleckerniean2088So vele, dat ic ghinc ten gheten2089Int wout, daer icse hordebleten:2090Daerverbetichoekinetwee.2091So dedic derdes daghesmee,2092Ende ic wart bouder ende coener,2093Ende verbeet haenden endehoener,2094Ende gansen, daer icse vant.2095Doe mi bloedich wart mijn tant,2096Was ic so fel ende sowreet,2097Dat icsuver upverbeet2098Al dat ic vant, ende wat mi dochte2099Dat mibequam, ende icvermochte.2100Daer na quam ic ende Isengrijn,2101Te wintre in enen coudenrijm,2102Bi Besele onder enen boom:2103Hirekendehi ware mijn oom,2104Ende began enesibbetellen.2105Aldaer worden wighesellen.2106Dat mach mi te rechte rouwen!2107Daer gheloofden wi, bi trouwe,2108Rechtgheselscapmanlic andren.2109Doebegonstenwi te gaderwandren.2110Hi stal tgrote, ende ic dat clene:2111Dat wibejaechdenwartghemene;2112Ende als wi delen souden doe,2113Icwas in hoghenende vro2114Mochtic mijn deel hebben half.2115Alse Isengrijn bejaghede een calf2116Oft eenweder, oft een ram,2117Sogrongierdi, ende maecte hem gram,2118Endetoochdemighelaet,2119Dat so suur was ende quaet,2120Dat hi mimetvan hem verdreef,2121Ende hem mijn deel al gader bleef;2122Nochtan achtic niet van dien.2123So menich warve hebbicversien,2124Alse wi een grote proielagheden,2125Die ic ende mijn oom bejagheden,2126Enen osse, oft enenbake,2127So ghinc hi sitten metghemake2128Met sinen wive, vrouwe Harsinde,2129Ende met sinenVIIkindren;2130Sone mocht iccumedene hebben2131Vanden alreminsten rebben,2132Die sine kindre en wouden cnaghen.2133Dus nauwe hebbic mibedraghen.2134Nochtan dat was mi lettel noot;2135Ne waerdat mijnsinso groot2136Dielievedroechte minen oom,2137Die mijnsnemetcrankengoom,2138Ic hadde wel ghewonnen tetene.2139Coninc, dit doe ic u te wetene:2140Ic hebbe noch selver ende gout,2141Dat al es in miereghewout,2142So vele, datcumeeen waghen2143TeVIIwerven soude ghedraghen.”2144